Raška: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 61 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | + | '''Raška''' (pol. ''Raszak, węg. ''Raška'', serb. ''Рашка'', łac. ''Rascia'') to region geograficzny obejmujący południowo-zachodnie części współczesnej Serbii, a historycznie także północno-wschodnie części współczesnej Czarnogóry. W średniowieczu region był centrum Księstwa Serbskiego i Królestwa Serbskiego, którego stolicą było miasto [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stari_Ras Ras] (obiekt światowego dziedzictwa) od XI do XIII wieku.<ref name="Ćirković">Ćirković, Sima (2004). ''[https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC The Serbs]''. Malden: Blackwell Publishing.</ref> | |
| − | + | ||
| − | + | == Nazwa == | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | [[File:Stari Ras.jpg|left|thumb|190px|Ruiny twierdzy Ras, stolicy Wielkiego Księstwa Duklja]] | |
| − | + | Nazwa pochodzi od nazwy najważniejszego fortu w regionie Ras, który po raz pierwszy pojawia się w źródłach z VI wieku jako Arsa, pod tą nazwą w pracy De aedificiis bizantyjskiego historyka Procopiusa<ref>Kalić, Jovanka (1995). "Rascia – The Nucleus of the Medieval Serbian State". ''[https://www.rastko.rs/istorija/srbi-balkan/jkalic-raska.html The Serbian Question in the Balkans]''. Belgrade: Faculty of Geography. str. 9–17.</ref>. W X wieku wariant Ras stał się popularną nazwą fortu, o czym świadczą dzieło De Administrando Imperio, napisane przez [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyna VII Porfirogenetę]<ref name="Moravcsik">Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (II poprawiona red.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies.</ref>, a także bizantyjską pieczęć Jana, [https://en.wikipedia.org/wiki/Catepanate_of_Ras gubernatora Ras] (ok.971–976) ).<ref>Nesbitt, John W.; Oikonomides, Nicolas, red. (1991). ''[https://www.doaks.org/research/publications/books/catalogue-of-byzantine-seals-at-dumbarton-oaks-and-in-the-fogg-museum-of-art-1-italy-north-of-the-balkans-north-of-the-black-seas Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art]''. '''1'''. Washington, D.C.: Dumbarton Oaks Research Library and Collection. str. 100-101.</ref> | |
| − | |||
| − | The | ||
| − | + | W tym samym czasie Ras stał się siedzibą prawosławnej [https://pl.wikipedia.org/wiki/Eparchia_raszko-prizre%C5%84ska eparchii Ras], skupionej w [https://en.wikipedia.org/wiki/Church_of_the_Holy_Apostles_Peter_and_Paul,_Ras Kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła]. Nazwa eparchii ostatecznie zaczęła oznaczać cały obszar podlegający jej jurysdykcji, a później stała się wspólną nazwą regionalną<ref name="Ćirković" />. | |
| − | + | Pod rządami [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Nemania Stefana Nemanji] Ras został ponownie stolicą państwa i jako taki był czasami używany przez [kto?] W historiografii w odniesieniu do Serbii od początku 12 do początku 14 wieku.<sup>[[potrzebne źródło]]</sup> Zaczęło się jego użycie jako exonimu dla Serbii w zachodnioeuropejskich źródłach na początku XIII wieku<sup>[[potrzebne źródło]]</sup> wraz z innymi nazwami, takimi jak Dalmacja i Slawonia. | |
| − | + | Pierwsze potwierdzone pojawienie się imienia Raška ma miejsce w Karcie Kotorskim (1186), w którym Stefan Nemanja jest wymieniony jako „żupan Raški”. Wkrótce potem Raška (Rascia) stała się exonimem dla Serbii w zachodnich źródłach (papiestwo, niemiecki, włoski, francuski itd.) Często w połączeniu z Serbią (Servia et Rascia). Jednak nazwa ta pojawia się rzadko w średniowiecznej Serbii, a nigdy w bizantyjskich dziełach oznaczających państwo. | |
| − | + | W okresie od XV do XVIII wieku termin Raška (Rascia, Ráczság) był używany do oznaczenia południowej równiny panońskiej zamieszkałej przez Serbów ''Raška'' (''Rascia'', ''Ráczság''), którzy osiedlili się tam w późnym średniowieczu, okresie osmańskim i wędrówkach wielkich serbów ze średniowiecznej Serbii „Rácz” przetrwał jako wspólne nazwisko na Węgrzech. | |
==History== | ==History== | ||
{{main|History of Serbia}} | {{main|History of Serbia}} | ||
| − | === | + | === Średniowiecze === |
| − | + | ||
| − | [[File:Petrova crkva 4.jpg| | + | [[File:Petrova crkva 4.jpg|left|thumb|260px|Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła]] |
| − | + | ||
| + | Raska (po łacinie Rascia) była średniowiecznym regionem, który służył jako główna prowincja królestwa serbskiego. Był to podział administracyjny pod bezpośrednim panowaniem monarchy, a czasem jako aportaż. Termin ten był używany w odniesieniu do różnych państw serbskich w średniowieczu. Był to kraj koronny, siedziba lub [[apanaż]] następujących bytów politycznych: | ||
| + | |||
| + | *[https://en.wikipedia.org/wiki/Principality_of_Serbia_(early_medieval)|Księstwo Serbskie] (768–960), centrum państwowe i religijne ([Eparchii Raška]) | ||
| + | *[https://en.wikipedia.org/wiki/Catepanate_of_Ras Catepanate of Ras] i [https://en.wikipedia.org/wiki/Sirmium_(theme) Theme of Sirmium] (960–1043), prowincja Bizancjum | ||
| + | *[https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99stwo_Dukli Wielkie Księstwo Duklji] (1043–1101), ziemia koronna; [[apanaż]] | ||
| + | *[https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Principality_of_Serbia Serbskie Wielkie Księstwo] (1101–1217), ziemia koronna | ||
| + | *[https://pl.wikipedia.org/wiki/Serbia_Nemanicz%C3%B3w Królestwo Serbów] (1217–1345), ziemia koronna | ||
| + | *[https://pl.wikipedia.org/wiki/Carstwo_Serbskie Carstwo Serbskie] (1345–1371), ziemia koronna | ||
| + | *[[Despotat Serbii]], ziemia koronna | ||
| + | |||
| + | W ''[https://pl.wikipedia.org/wiki/O_zarz%C4%85dzaniu_pa%C5%84stwem De Administrando Imperio]'' Konstantyna VII Porfirogenety Ras jest wymieniany jako ważne miasto Serbii pod rządami [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czas%C5%82aw_Klonimirovi%C4%87 Časlava Klonimirovicia] (927–960) w pobliżu jego granicy z pierwszym imperium bułgarskim<ref name="Moravcsik">Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (II poprawiona red.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies.</ref>. Współczesna historiografia identyfikuje Serbię Konstantyna jako Raškę, aby odróżnić ją od innych prowincji rządzonych przez tych wczesnych Serbów: [[Zahumle]], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Trawunia Trawunia], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99stwo_Dukli Duklja] i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Narentanie Pagania]. Porfirogeneta używa Serbii jako nazwy dla kontynentalnych regionów Raška i Bośni; chociaż nazwa ta ma oznaczać „wszystkie ziemie serbskie” jako exonim. | ||
| − | + | === Współczesność === | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | W latach 1918–1922 [https://pl.wikipedia.org/wiki/Okr%C4%99g_raski żupanat Raška] był jedną z jednostek administracyjnych [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kr%C3%B3lestwo_Jugos%C5%82awii Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców]. Jej siedziba znajdowała się w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Novi_Pazar Novi Pazar]. W 1922 r. utworzono nową jednostkę administracyjną zwaną obwodem Raška z siedzibą w [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C4%8Ca%C4%8Dak Čačaku]. W 1929 r. zlikwidowano tę jednostkę administracyjną, a jej terytorium podzielono na trzy nowo utworzone prowincje (''banovinas''). Region ten jest częścią szerszego regionu „[https://en.wikipedia.org/wiki/Old_Serbia starej Serbii]”, używanego w kategoriach historycznych. | |
| − | === | + | == Kultura == |
| − | |||
| − | + | Niektóre kościoły w zachodniej Serbii i wschodniej Bośni zostały zbudowane przez mistrzów z Raški, którzy należeli do [https://en.wikipedia.org/wiki/Ra%C5%A1ka_architectural_school szkoły architektonicznej Raška]. Należą do nich: [https://en.wikipedia.org/wiki/Church_of_the_Holy_Apostles_Peter_and_Paul,_Ras Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła] w Stari Ras oraz klasztory [https://en.wikipedia.org/wiki/Gradac_Monastery Gradac] i [https://en.wikipedia.org/wiki/Stara_Pavlica Stara Pavlica].<ref>Janićijević, Jovan, ed. (1998). ''[https://books.google.com/books?id=7nItAQAAIAAJ The Cultural Treasury of Serbia]''. Belgrade: Idea, Vojnoizdavački zavod, Markt system. str. 147.</ref> | |
| − | |||
| − | == | + | == Geografia == |
| − | [[Image:Raska oblast.png|thumb|260px|Raška | + | [[Image:Raska oblast.png|thumb|260px|Raška w wąskim znaczeniu, w południowo-zachodniej Serbii]] |
| − | |||
| − | === | + | === Podregiony === |
| − | *[[Stari Vlah]] ( | + | *[[Stari Vlah]] (Стари Влах, "Old Vlah") część [[Priboj]], [[Nova Varoš]], [[Prijepolje]], [[Užice]], [[Čajetina]], i [[Arilje]], który jest częścią [[Zlatibor District]], i [[Ivanjica]], który jest częścią [[Moravica District]].<sup>[[potrzebne źródło]]</sup> |
*[[Pešter]] | *[[Pešter]] | ||
*South [[Podrinje]] | *South [[Podrinje]] | ||
| Linia 94: | Linia 74: | ||
*[[Ibarski Kolašin]] | *[[Ibarski Kolašin]] | ||
| − | == | + | == Zobacz także == |
| − | *[ | + | *[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_regions_of_Serbia Lista regionów Serbii]] |
| − | *[ | + | *[https://en.wikipedia.org/wiki/Catepanate_of_Ras Katepanat Raszki] |
*[[Sandžak]] | *[[Sandžak]] | ||
| − | == | + | == Przypisy == |
| − | {{ | + | {{izvori}} |
| + | |||
| + | == Źródła == | ||
| + | * Bataković, Dušan T., red. (2005). ''[https://books.google.com/books?id=a0jA_LdH6nsC Histoire du peuple serbe]'' [''Historia Serbów''] (po francusku). Lausanne: L’Age d’Homme. | ||
| + | * Ćirković, Sima (2004). ''[https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC The Serbs]''. Malden: Blackwell Publishing. | ||
| + | * Curta, Florin (2006). ''[https://archive.org/details/southeasterneuro0000curt Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250]''. Cambridge: Cambridge University Press. | ||
| + | * Fine, John Van Antwerp Jr. (1991) [1983]. ''[https://books.google.com/books?id=Y0NBxG9Id58C The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century]''. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press. | ||
| + | * Fine, John Van Antwerp Jr. (1994) [1987]. ''[https://books.google.com/books?id=LvVbRrH1QBgC The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press. | ||
| + | * Gigović, Ljubomir. [https://web.archive.org/web/20140506210349/http://scindeks-clanci.ceon.rs/data/pdf/0351-0050/2008/0351-00500833113G.pdf "Etnički sastav stanovništva Raške oblasti"] (PDF). Globus 2008, vol. 39, br. 33, str. 113–132. Београд. Zarchiwizowane z [http://scindeks-clanci.ceon.rs/data/pdf/0351-0050/2008/0351-00500833113G.pdf oryginału] (PDF) dnia 2014-05-06. | ||
| + | * Hupchick, Dennis P. (2002). ''[https://archive.org/details/balkansfromconst00hupc_0 The Balkans: From Constantinople to Communism]''. New York: Palgrave. | ||
| + | * Ivić, Pavle, ed. (1995). The History of Serbian Culture. Edgware: Porthill Publishers. | ||
| + | * Janićijević, Jovan, ed. (1998). ''[https://books.google.com/books?id=7nItAQAAIAAJ The Cultural Treasury of Serbia]''. Belgrade: Idea, Vojnoizdavački zavod, Markt system. | ||
| + | * Калић, Јованка (1979). [https://books.google.com/books?id=Kt87AQAAIAAJ "Назив Рашка у старијој српској историји (IX-XII век)"]. ''Зборник Филозофског факултета''. '''14''' (1): str. 79–92. | ||
| + | * Калић, Јованка (1989). [https://books.google.com/books?id=IwnTAAAAMAAJ "Прокопијева Арса"]. ''Зборник радова Византолошког института''. 27–28: str. 9–17. | ||
| + | * Kalić, Jovanka (1995). "Rascia – The Nucleus of the Medieval Serbian State". ''[https://www.rastko.rs/istorija/srbi-balkan/jkalic-raska.html The Serbian Question in the Balkans]''. Belgrade: Faculty of Geography. str. 147–155. | ||
| + | * Калић, Јованка (2004). [http://www.doiserbia.nb.rs/ft.aspx?id=0584-98880441183K "Рашка краљевина: Regnum Rasciae"]. ''Зборник радова Византолошког института''. '''41''': str. 183–189. | ||
| + | * Калић, Јованка (2010). "Стара Рашка". ''Глас САНУ''. '''414''' (15): str. 105–114. | ||
| + | * Kalić, Jovanka (2017). [http://www.doiserbia.nb.rs/ft.aspx?id=0350-76531748007K "The First Coronation Churches of Medieval Serbia"]. Balcanica. '''48''': str. 7–18. | ||
| + | * Petrović, Milić F. (2007). "Raška oblast u Jugoslovenskoj državi 1918–1941". ''Časopis Arhiv – godina VIII broj 1/2''. Beograd. | ||
| + | * Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (II poprawiona red.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies. | ||
| + | * Nesbitt, John W.; Oikonomides, Nicolas, red. (1991). ''[https://www.doaks.org/research/publications/books/catalogue-of-byzantine-seals-at-dumbarton-oaks-and-in-the-fogg-museum-of-art-1-italy-north-of-the-balkans-north-of-the-black-seas Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art]''. '''1'''. Washington, D.C.: Dumbarton Oaks Research Library and Collection. | ||
| + | * Proroković, D., 2014. Raška oblast kao geopolitičko žarište i njen značaj po položaj Srbije i Srpske /Raska region as a geopolitical hot spot and its significance for the position of Serbia and Srpska. Politeia, 4(7), str.175–193. | ||
| + | * Stephenson, Paul (2000). ''[https://books.google.com/books?hl=sr&id=ILiOI0UgxHoC Byzantium's Balkan Frontier: A Political Study of the Northern Balkans, 900–1204]''. Cambridge University Press. | ||
| + | * Stephenson, Paul (2003). ''[https://books.google.com/books?id=Z0PmrXKnczUC The Legend of Basil the Bulgar-Slayer]''. Cambridge: Cambridge University Press. | ||
| + | * Samardžić, Radovan; Duškov, Milan, red. (1993). ''[https://books.google.com/books?id=O3MtAQAAIAAJ Serbs in European Civilization]''. Belgrade: Nova, Serbian Academy of Sciences and Arts, Institute for Balkan Studies. | ||
| + | * Šćekić, Radenko; Leković, Žarko; Premović, Marijan (2015). [http://www.doiserbia.nb.rs/ft.aspx?id=0350-76531546079S "Political Developments and Unrests in Stara Raška (Old Rascia) and Old Herzegovina during Ottoman Rule"]. Balcanica. '''46''': str. 79–106. | ||
| + | * Thurn, Hans, ed. (1973). ''[https://books.google.com/books?id=79jH-QXdf0EC Ioannis Scylitzae Synopsis historiarum]''. Berlin-New York: De Gruyter. | ||
| + | * Whittow, Mark (1996). The Making of Orthodox Byzantium, 600–1025. Basingstoke: Macmillan. | ||
| + | * Живковић, Тибор (2002). ''[https://books.google.com/books?id=oE-gAAAAMAAJ Јужни Словени под византијском влашћу 600–1025 (Słowianie południowi pod panowaniem bizantyjskim 600–1025)]''. Београд: Историјски институт САНУ, Службени гласник. | ||
| + | * Živković, Tibor (2008). ''[https://books.google.com/books?id=JlIsAQAAIAAJ Forging unity: The South Slavs between East and West 550–1150]''. Belgrade: The Institute of History, Čigoja štampa. | ||
| − | == | + | == Linki zewnętrzne == |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
* [http://www.raska-turizam.rs/ Tourist Information About Raška region] | * [http://www.raska-turizam.rs/ Tourist Information About Raška region] | ||
| + | | | ||
| + | {{Ficha de estado desaparecido | ||
| + | |nombre_oficial = Raška | ||
| + | |nombre_completo = Raszka | ||
| + | |nombre_común = | ||
| + | |status = historyczny region Serbii | ||
| + | |status_texto = | ||
| + | |imperio = | ||
| + | |||
| + | <!-- p1, p2, etc. son países predecesores --> | ||
| + | |p1 = | ||
| + | |bandera_p1 = | ||
| + | |imagen_p1 = | ||
| + | |año_p1 = | ||
| + | |p2 = | ||
| + | |bandera_p2 = | ||
| + | |imagen_p2 = | ||
| + | |año_p2 = | ||
| + | |p3 = | ||
| + | |bandera_p3 = | ||
| + | |p4 = | ||
| + | |||
| + | |p5 = | ||
| + | |bandera_p5 = | ||
| + | |||
| + | <!-- s1, s2, etc. son países sucesores --> | ||
| + | |s1 = | ||
| + | |bandera_s1 = | ||
| + | |imagen_s1 = | ||
| + | |año_s1 = | ||
| + | |s2 = | ||
| + | |||
| + | |s3 = | ||
| + | |bandera_s3 = | ||
| + | |||
| + | |imagen_bandera = Coat_of_arms_of_Cumania.svg | ||
| + | |bandera = | ||
| + | |imagen_escudo = | ||
| + | |símbolo = | ||
| + | |||
| + | |mapa = Serbia022.png | ||
| + | |||
| + | |aclaración_mapa = Raska (bez północnej Czarnogóry i części w regionie Kosowa) i inne regiony geograficzne w Serbii | ||
| + | |||
| + | |lema_nacional = | ||
| + | |himno_nacional = | ||
| + | |capital = wiele miejscowości, m.in. [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stari_Ras Stari Ras], Skopje, Prizren | ||
| + | |||
| + | |capital-en-exilio = | ||
| + | |idioma = | ||
| + | |idioma_principal = | ||
| + | |idioma_no_oficial = | ||
| + | |religión = | ||
| + | |latd = | ||
| + | |latm = | ||
| + | |latNS = | ||
| + | |longd = | ||
| + | |longm = | ||
| + | |longEW = | ||
| + | |area = | ||
| + | |forma_de_gobierno = [[księstwo]]<br>[[królestwo]]<br>[[carstwo]] | ||
| + | |título_líder = <small><small>książę / król / car / despot</small></small> | ||
| + | |líder1 = Вишеслав <small>(Višeslav)</small><ref>Historiografia zgadza się, że Višeslav rządził ok.780 lub „pod koniec VIII wieku”, będąc współczesnym Karolowi Wielkiemu</ref> | ||
| + | |año_líder1 = ok.[[780]]–[[829]] | ||
| + | |líder2 = [[Стефан Томашевић]] <small>(Stjepan Tomašević)</small> | ||
| + | |año_líder2 = [[1459]] | ||
| + | |título_gobernante = | ||
| + | |gobernante1 = | ||
| + | |año_gobernante1 = | ||
| + | |gobernante2 = | ||
| + | |año_gobernante2 = | ||
| + | |gobernante3 = | ||
| + | |año_gobernante3 = | ||
| + | |gobernante4 = | ||
| + | |año_gobernante4 = | ||
| + | |título_gobernante2 = | ||
| + | |gobernante1 = | ||
| + | |año_gobernante1 = | ||
| + | |gobernante2 = | ||
| + | |año_gobernante2 = | ||
| + | |legislatura = | ||
| + | |legislatura1 = | ||
| + | |legislatura2 = | ||
| + | |era = [[średniowiecze]] | ||
| + | |||
| + | |evento1 = | ||
| + | |fecha_evento1 = | ||
| + | |evento_anterior1 = | ||
| + | |fecha_evento_anterior1 = | ||
| + | |año_evento_anterior1 = | ||
| + | |evento_inicio = Utworzenie | ||
| + | |fecha_inicio = | ||
| + | |año_inicio = [[768]] | ||
| + | |año_evento1 = | ||
| + | |||
| + | |evento2 = [https://en.wikipedia.org/wiki/Principality_of_Serbia_(early_medieval) Księstwo Serbii] | ||
| + | |año_evento2 = (768–960) | ||
| + | |fecha_evento2 = | ||
| + | |||
| + | |evento3 = Cesarstwo Bizantyńskie ([https://en.wikipedia.org/wiki/Catepanate_of_Ras Catepanat Ras i Theme Sirmium]) | ||
| + | |año_evento3 = (960–1043) | ||
| + | |fecha_evento3 = | ||
| + | |||
| + | |evento4 = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99stwo_Dukli Wielkie Księstwo Dukli] (ziemia koronna; [[apanaż]]) | ||
| + | |año_evento4 = (1043–1101) | ||
| + | |fecha_evento4 = | ||
| + | |||
| + | |evento5 = [https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Principality_of_Serbia Wielkie Księstwo Serbii] (ziemia koronna) | ||
| + | |año_evento5 = (1101–1217) | ||
| + | |fecha_evento5 = | ||
| + | |||
| + | |evento6 = [https://en.wikipedia.org/wiki/Kingdom_of_Serbia_(medieval) Królestwo Serbii] (ziemia koronna) | ||
| + | |año_evento6 = (1217–1345) | ||
| + | |fecha_evento6 = | ||
| + | |||
| + | |evento7 = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Carstwo_Serbskie Carstwo Serbskie] (ziemia koronna) | ||
| + | |año_evento7 = (1345–1371) | ||
| + | |fecha_evento7 = | ||
| + | |||
| + | |evento8 = [[Despotat Serbii]] (ziemia koronna) | ||
| + | |año_evento8 = 1402–1459 | ||
| + | |fecha_evento8 = | ||
| + | |||
| + | |evento_fin = Rozwiązanie | ||
| + | |fecha_fin = | ||
| + | |año_fin = [[1459]] | ||
| + | |evento_posterior1 = | ||
| + | |fecha_posterior1 = | ||
| + | |año_posterior1 = | ||
| + | |datos_año1 = | ||
| + | |datos_población1 = | ||
| + | |datos_superficie1 = | ||
| + | |datos_año2 = | ||
| + | |datos_población2 = | ||
| + | |datos_superficie2 = | ||
| + | |moneda = | ||
| + | |miembro_de = | ||
| + | |notas = | ||
| + | |||
| + | |dzisiaj część = | ||
| + | <small><small> | ||
| + | [[Plik:Flag_of_Serbia.svg|23px|border]] Serbia<br> | ||
| + | </small></small> | ||
| + | }} | ||
| + | |} | ||
| − | {{ | + | {{SORTUJ:Raszak)}} |
| − | |||
| − | + | [[Kategoria:Geograficzne regiony Serbii]] | |
| + | [[Kategoria:Historyczne regiony Serbii]] | ||
| + | [[Kategoria:Sandžak]] | ||
| + | [[Kategoria:Serbia]] | ||
| − | + | [[Kategoria:Former Slavic countries]] | |
| − | |||
| − | |||
| − | [[ | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 08:39, 27 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Raška (pol. Raszak, węg. Raška, serb. Рашка, łac. Rascia) to region geograficzny obejmujący południowo-zachodnie części współczesnej Serbii, a historycznie także północno-wschodnie części współczesnej Czarnogóry. W średniowieczu region był centrum Księstwa Serbskiego i Królestwa Serbskiego, którego stolicą było miasto Ras (obiekt światowego dziedzictwa) od XI do XIII wieku.[1] Spis treściNazwaPlik:Stari Ras.jpg Ruiny twierdzy Ras, stolicy Wielkiego Księstwa Duklja Nazwa pochodzi od nazwy najważniejszego fortu w regionie Ras, który po raz pierwszy pojawia się w źródłach z VI wieku jako Arsa, pod tą nazwą w pracy De aedificiis bizantyjskiego historyka Procopiusa[2]. W X wieku wariant Ras stał się popularną nazwą fortu, o czym świadczą dzieło De Administrando Imperio, napisane przez Konstantyna VII Porfirogenetę[3], a także bizantyjską pieczęć Jana, gubernatora Ras (ok.971–976) ).[4] W tym samym czasie Ras stał się siedzibą prawosławnej eparchii Ras, skupionej w Kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Nazwa eparchii ostatecznie zaczęła oznaczać cały obszar podlegający jej jurysdykcji, a później stała się wspólną nazwą regionalną[1]. Pod rządami Stefana Nemanji Ras został ponownie stolicą państwa i jako taki był czasami używany przez [kto?] W historiografii w odniesieniu do Serbii od początku 12 do początku 14 wieku.potrzebne źródło Zaczęło się jego użycie jako exonimu dla Serbii w zachodnioeuropejskich źródłach na początku XIII wiekupotrzebne źródło wraz z innymi nazwami, takimi jak Dalmacja i Slawonia. Pierwsze potwierdzone pojawienie się imienia Raška ma miejsce w Karcie Kotorskim (1186), w którym Stefan Nemanja jest wymieniony jako „żupan Raški”. Wkrótce potem Raška (Rascia) stała się exonimem dla Serbii w zachodnich źródłach (papiestwo, niemiecki, włoski, francuski itd.) Często w połączeniu z Serbią (Servia et Rascia). Jednak nazwa ta pojawia się rzadko w średniowiecznej Serbii, a nigdy w bizantyjskich dziełach oznaczających państwo. W okresie od XV do XVIII wieku termin Raška (Rascia, Ráczság) był używany do oznaczenia południowej równiny panońskiej zamieszkałej przez Serbów Raška (Rascia, Ráczság), którzy osiedlili się tam w późnym średniowieczu, okresie osmańskim i wędrówkach wielkich serbów ze średniowiecznej Serbii „Rácz” przetrwał jako wspólne nazwisko na Węgrzech. HistoryŚredniowieczePlik:Petrova crkva 4.jpg Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła Raska (po łacinie Rascia) była średniowiecznym regionem, który służył jako główna prowincja królestwa serbskiego. Był to podział administracyjny pod bezpośrednim panowaniem monarchy, a czasem jako aportaż. Termin ten był używany w odniesieniu do różnych państw serbskich w średniowieczu. Był to kraj koronny, siedziba lub apanaż następujących bytów politycznych:
W De Administrando Imperio Konstantyna VII Porfirogenety Ras jest wymieniany jako ważne miasto Serbii pod rządami Časlava Klonimirovicia (927–960) w pobliżu jego granicy z pierwszym imperium bułgarskim[3]. Współczesna historiografia identyfikuje Serbię Konstantyna jako Raškę, aby odróżnić ją od innych prowincji rządzonych przez tych wczesnych Serbów: Zahumle, Trawunia, Duklja i Pagania. Porfirogeneta używa Serbii jako nazwy dla kontynentalnych regionów Raška i Bośni; chociaż nazwa ta ma oznaczać „wszystkie ziemie serbskie” jako exonim. WspółczesnośćW latach 1918–1922 żupanat Raška był jedną z jednostek administracyjnych Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Jej siedziba znajdowała się w Novi Pazar. W 1922 r. utworzono nową jednostkę administracyjną zwaną obwodem Raška z siedzibą w Čačaku. W 1929 r. zlikwidowano tę jednostkę administracyjną, a jej terytorium podzielono na trzy nowo utworzone prowincje (banovinas). Region ten jest częścią szerszego regionu „starej Serbii”, używanego w kategoriach historycznych. KulturaNiektóre kościoły w zachodniej Serbii i wschodniej Bośni zostały zbudowane przez mistrzów z Raški, którzy należeli do szkoły architektonicznej Raška. Należą do nich: Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Stari Ras oraz klasztory Gradac i Stara Pavlica.[5] GeografiaPlik:Raska oblast.png Raška w wąskim znaczeniu, w południowo-zachodniej Serbii Podregiony
Zobacz takżePrzypisy
Źródła
Linki zewnętrzne |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- ↑ Historiografia zgadza się, że Višeslav rządził ok.780 lub „pod koniec VIII wieku”, będąc współczesnym Karolowi Wielkiemu