Raška: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 33 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| + | '''Raška''' (pol. ''Raszak, węg. ''Raška'', serb. ''Рашка'', łac. ''Rascia'') to region geograficzny obejmujący południowo-zachodnie części współczesnej Serbii, a historycznie także północno-wschodnie części współczesnej Czarnogóry. W średniowieczu region był centrum Księstwa Serbskiego i Królestwa Serbskiego, którego stolicą było miasto [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stari_Ras Ras] (obiekt światowego dziedzictwa) od XI do XIII wieku.<ref name="Ćirković">Ćirković, Sima (2004). ''[https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC The Serbs]''. Malden: Blackwell Publishing.</ref> | ||
| + | |||
| + | == Nazwa == | ||
| + | |||
| + | [[File:Stari Ras.jpg|left|thumb|190px|Ruiny twierdzy Ras, stolicy Wielkiego Księstwa Duklja]] | ||
| + | |||
| + | Nazwa pochodzi od nazwy najważniejszego fortu w regionie Ras, który po raz pierwszy pojawia się w źródłach z VI wieku jako Arsa, pod tą nazwą w pracy De aedificiis bizantyjskiego historyka Procopiusa<ref>Kalić, Jovanka (1995). "Rascia – The Nucleus of the Medieval Serbian State". ''[https://www.rastko.rs/istorija/srbi-balkan/jkalic-raska.html The Serbian Question in the Balkans]''. Belgrade: Faculty of Geography. str. 9–17.</ref>. W X wieku wariant Ras stał się popularną nazwą fortu, o czym świadczą dzieło De Administrando Imperio, napisane przez [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyna VII Porfirogenetę]<ref name="Moravcsik">Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (II poprawiona red.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies.</ref>, a także bizantyjską pieczęć Jana, [https://en.wikipedia.org/wiki/Catepanate_of_Ras gubernatora Ras] (ok.971–976) ).<ref>Nesbitt, John W.; Oikonomides, Nicolas, red. (1991). ''[https://www.doaks.org/research/publications/books/catalogue-of-byzantine-seals-at-dumbarton-oaks-and-in-the-fogg-museum-of-art-1-italy-north-of-the-balkans-north-of-the-black-seas Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art]''. '''1'''. Washington, D.C.: Dumbarton Oaks Research Library and Collection. str. 100-101.</ref> | ||
| + | |||
| + | W tym samym czasie Ras stał się siedzibą prawosławnej [https://pl.wikipedia.org/wiki/Eparchia_raszko-prizre%C5%84ska eparchii Ras], skupionej w [https://en.wikipedia.org/wiki/Church_of_the_Holy_Apostles_Peter_and_Paul,_Ras Kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła]. Nazwa eparchii ostatecznie zaczęła oznaczać cały obszar podlegający jej jurysdykcji, a później stała się wspólną nazwą regionalną<ref name="Ćirković" />. | ||
| + | |||
| + | Pod rządami [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Nemania Stefana Nemanji] Ras został ponownie stolicą państwa i jako taki był czasami używany przez [kto?] W historiografii w odniesieniu do Serbii od początku 12 do początku 14 wieku.<sup>[[potrzebne źródło]]</sup> Zaczęło się jego użycie jako exonimu dla Serbii w zachodnioeuropejskich źródłach na początku XIII wieku<sup>[[potrzebne źródło]]</sup> wraz z innymi nazwami, takimi jak Dalmacja i Slawonia. | ||
| + | |||
| + | Pierwsze potwierdzone pojawienie się imienia Raška ma miejsce w Karcie Kotorskim (1186), w którym Stefan Nemanja jest wymieniony jako „żupan Raški”. Wkrótce potem Raška (Rascia) stała się exonimem dla Serbii w zachodnich źródłach (papiestwo, niemiecki, włoski, francuski itd.) Często w połączeniu z Serbią (Servia et Rascia). Jednak nazwa ta pojawia się rzadko w średniowiecznej Serbii, a nigdy w bizantyjskich dziełach oznaczających państwo. | ||
| + | |||
| + | W okresie od XV do XVIII wieku termin Raška (Rascia, Ráczság) był używany do oznaczenia południowej równiny panońskiej zamieszkałej przez Serbów ''Raška'' (''Rascia'', ''Ráczság''), którzy osiedlili się tam w późnym średniowieczu, okresie osmańskim i wędrówkach wielkich serbów ze średniowiecznej Serbii „Rácz” przetrwał jako wspólne nazwisko na Węgrzech. | ||
| + | |||
| + | ==History== | ||
| + | {{main|History of Serbia}} | ||
| + | |||
| + | === Średniowiecze === | ||
| + | |||
| + | [[File:Petrova crkva 4.jpg|left|thumb|260px|Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła]] | ||
| + | |||
| + | Raska (po łacinie Rascia) była średniowiecznym regionem, który służył jako główna prowincja królestwa serbskiego. Był to podział administracyjny pod bezpośrednim panowaniem monarchy, a czasem jako aportaż. Termin ten był używany w odniesieniu do różnych państw serbskich w średniowieczu. Był to kraj koronny, siedziba lub [[apanaż]] następujących bytów politycznych: | ||
| + | |||
| + | *[https://en.wikipedia.org/wiki/Principality_of_Serbia_(early_medieval)|Księstwo Serbskie] (768–960), centrum państwowe i religijne ([Eparchii Raška]) | ||
| + | *[https://en.wikipedia.org/wiki/Catepanate_of_Ras Catepanate of Ras] i [https://en.wikipedia.org/wiki/Sirmium_(theme) Theme of Sirmium] (960–1043), prowincja Bizancjum | ||
| + | *[https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99stwo_Dukli Wielkie Księstwo Duklji] (1043–1101), ziemia koronna; [[apanaż]] | ||
| + | *[https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Principality_of_Serbia Serbskie Wielkie Księstwo] (1101–1217), ziemia koronna | ||
| + | *[https://pl.wikipedia.org/wiki/Serbia_Nemanicz%C3%B3w Królestwo Serbów] (1217–1345), ziemia koronna | ||
| + | *[https://pl.wikipedia.org/wiki/Carstwo_Serbskie Carstwo Serbskie] (1345–1371), ziemia koronna | ||
| + | *[[Despotat Serbii]], ziemia koronna | ||
| + | |||
| + | W ''[https://pl.wikipedia.org/wiki/O_zarz%C4%85dzaniu_pa%C5%84stwem De Administrando Imperio]'' Konstantyna VII Porfirogenety Ras jest wymieniany jako ważne miasto Serbii pod rządami [https://pl.wikipedia.org/wiki/Czas%C5%82aw_Klonimirovi%C4%87 Časlava Klonimirovicia] (927–960) w pobliżu jego granicy z pierwszym imperium bułgarskim<ref name="Moravcsik">Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (II poprawiona red.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies.</ref>. Współczesna historiografia identyfikuje Serbię Konstantyna jako Raškę, aby odróżnić ją od innych prowincji rządzonych przez tych wczesnych Serbów: [[Zahumle]], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Trawunia Trawunia], [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99stwo_Dukli Duklja] i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Narentanie Pagania]. Porfirogeneta używa Serbii jako nazwy dla kontynentalnych regionów Raška i Bośni; chociaż nazwa ta ma oznaczać „wszystkie ziemie serbskie” jako exonim. | ||
| + | |||
| + | === Współczesność === | ||
| + | |||
| + | W latach 1918–1922 [https://pl.wikipedia.org/wiki/Okr%C4%99g_raski żupanat Raška] był jedną z jednostek administracyjnych [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kr%C3%B3lestwo_Jugos%C5%82awii Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców]. Jej siedziba znajdowała się w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Novi_Pazar Novi Pazar]. W 1922 r. utworzono nową jednostkę administracyjną zwaną obwodem Raška z siedzibą w [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C4%8Ca%C4%8Dak Čačaku]. W 1929 r. zlikwidowano tę jednostkę administracyjną, a jej terytorium podzielono na trzy nowo utworzone prowincje (''banovinas''). Region ten jest częścią szerszego regionu „[https://en.wikipedia.org/wiki/Old_Serbia starej Serbii]”, używanego w kategoriach historycznych. | ||
| + | |||
| + | == Kultura == | ||
| + | |||
| + | Niektóre kościoły w zachodniej Serbii i wschodniej Bośni zostały zbudowane przez mistrzów z Raški, którzy należeli do [https://en.wikipedia.org/wiki/Ra%C5%A1ka_architectural_school szkoły architektonicznej Raška]. Należą do nich: [https://en.wikipedia.org/wiki/Church_of_the_Holy_Apostles_Peter_and_Paul,_Ras Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła] w Stari Ras oraz klasztory [https://en.wikipedia.org/wiki/Gradac_Monastery Gradac] i [https://en.wikipedia.org/wiki/Stara_Pavlica Stara Pavlica].<ref>Janićijević, Jovan, ed. (1998). ''[https://books.google.com/books?id=7nItAQAAIAAJ The Cultural Treasury of Serbia]''. Belgrade: Idea, Vojnoizdavački zavod, Markt system. str. 147.</ref> | ||
| + | |||
| + | == Geografia == | ||
| + | [[Image:Raska oblast.png|thumb|260px|Raška w wąskim znaczeniu, w południowo-zachodniej Serbii]] | ||
| + | |||
| + | === Podregiony === | ||
| + | *[[Stari Vlah]] (Стари Влах, "Old Vlah") część [[Priboj]], [[Nova Varoš]], [[Prijepolje]], [[Užice]], [[Čajetina]], i [[Arilje]], który jest częścią [[Zlatibor District]], i [[Ivanjica]], który jest częścią [[Moravica District]].<sup>[[potrzebne źródło]]</sup> | ||
| + | *[[Pešter]] | ||
| + | *South [[Podrinje]] | ||
| + | *[[Raška (river)]] | ||
| + | *[[Sjenica]] Field | ||
| + | *[[Rujno]] | ||
| + | *[[Zlatibor]] | ||
| + | *[[Pljevlja]] Field | ||
| + | *[[Nadibar]] | ||
| + | *[[Dragačevo]] | ||
| + | *[[Ibarski Kolašin]] | ||
| + | |||
| + | == Zobacz także == | ||
| + | *[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_regions_of_Serbia Lista regionów Serbii]] | ||
| + | *[https://en.wikipedia.org/wiki/Catepanate_of_Ras Katepanat Raszki] | ||
| + | *[[Sandžak]] | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{izvori}} | ||
| + | |||
| + | == Źródła == | ||
| + | * Bataković, Dušan T., red. (2005). ''[https://books.google.com/books?id=a0jA_LdH6nsC Histoire du peuple serbe]'' [''Historia Serbów''] (po francusku). Lausanne: L’Age d’Homme. | ||
| + | * Ćirković, Sima (2004). ''[https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC The Serbs]''. Malden: Blackwell Publishing. | ||
| + | * Curta, Florin (2006). ''[https://archive.org/details/southeasterneuro0000curt Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250]''. Cambridge: Cambridge University Press. | ||
| + | * Fine, John Van Antwerp Jr. (1991) [1983]. ''[https://books.google.com/books?id=Y0NBxG9Id58C The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century]''. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press. | ||
| + | * Fine, John Van Antwerp Jr. (1994) [1987]. ''[https://books.google.com/books?id=LvVbRrH1QBgC The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press. | ||
| + | * Gigović, Ljubomir. [https://web.archive.org/web/20140506210349/http://scindeks-clanci.ceon.rs/data/pdf/0351-0050/2008/0351-00500833113G.pdf "Etnički sastav stanovništva Raške oblasti"] (PDF). Globus 2008, vol. 39, br. 33, str. 113–132. Београд. Zarchiwizowane z [http://scindeks-clanci.ceon.rs/data/pdf/0351-0050/2008/0351-00500833113G.pdf oryginału] (PDF) dnia 2014-05-06. | ||
| + | * Hupchick, Dennis P. (2002). ''[https://archive.org/details/balkansfromconst00hupc_0 The Balkans: From Constantinople to Communism]''. New York: Palgrave. | ||
| + | * Ivić, Pavle, ed. (1995). The History of Serbian Culture. Edgware: Porthill Publishers. | ||
| + | * Janićijević, Jovan, ed. (1998). ''[https://books.google.com/books?id=7nItAQAAIAAJ The Cultural Treasury of Serbia]''. Belgrade: Idea, Vojnoizdavački zavod, Markt system. | ||
| + | * Калић, Јованка (1979). [https://books.google.com/books?id=Kt87AQAAIAAJ "Назив Рашка у старијој српској историји (IX-XII век)"]. ''Зборник Филозофског факултета''. '''14''' (1): str. 79–92. | ||
| + | * Калић, Јованка (1989). [https://books.google.com/books?id=IwnTAAAAMAAJ "Прокопијева Арса"]. ''Зборник радова Византолошког института''. 27–28: str. 9–17. | ||
| + | * Kalić, Jovanka (1995). "Rascia – The Nucleus of the Medieval Serbian State". ''[https://www.rastko.rs/istorija/srbi-balkan/jkalic-raska.html The Serbian Question in the Balkans]''. Belgrade: Faculty of Geography. str. 147–155. | ||
| + | * Калић, Јованка (2004). [http://www.doiserbia.nb.rs/ft.aspx?id=0584-98880441183K "Рашка краљевина: Regnum Rasciae"]. ''Зборник радова Византолошког института''. '''41''': str. 183–189. | ||
| + | * Калић, Јованка (2010). "Стара Рашка". ''Глас САНУ''. '''414''' (15): str. 105–114. | ||
| + | * Kalić, Jovanka (2017). [http://www.doiserbia.nb.rs/ft.aspx?id=0350-76531748007K "The First Coronation Churches of Medieval Serbia"]. Balcanica. '''48''': str. 7–18. | ||
| + | * Petrović, Milić F. (2007). "Raška oblast u Jugoslovenskoj državi 1918–1941". ''Časopis Arhiv – godina VIII broj 1/2''. Beograd. | ||
| + | * Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (II poprawiona red.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies. | ||
| + | * Nesbitt, John W.; Oikonomides, Nicolas, red. (1991). ''[https://www.doaks.org/research/publications/books/catalogue-of-byzantine-seals-at-dumbarton-oaks-and-in-the-fogg-museum-of-art-1-italy-north-of-the-balkans-north-of-the-black-seas Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art]''. '''1'''. Washington, D.C.: Dumbarton Oaks Research Library and Collection. | ||
| + | * Proroković, D., 2014. Raška oblast kao geopolitičko žarište i njen značaj po položaj Srbije i Srpske /Raska region as a geopolitical hot spot and its significance for the position of Serbia and Srpska. Politeia, 4(7), str.175–193. | ||
| + | * Stephenson, Paul (2000). ''[https://books.google.com/books?hl=sr&id=ILiOI0UgxHoC Byzantium's Balkan Frontier: A Political Study of the Northern Balkans, 900–1204]''. Cambridge University Press. | ||
| + | * Stephenson, Paul (2003). ''[https://books.google.com/books?id=Z0PmrXKnczUC The Legend of Basil the Bulgar-Slayer]''. Cambridge: Cambridge University Press. | ||
| + | * Samardžić, Radovan; Duškov, Milan, red. (1993). ''[https://books.google.com/books?id=O3MtAQAAIAAJ Serbs in European Civilization]''. Belgrade: Nova, Serbian Academy of Sciences and Arts, Institute for Balkan Studies. | ||
| + | * Šćekić, Radenko; Leković, Žarko; Premović, Marijan (2015). [http://www.doiserbia.nb.rs/ft.aspx?id=0350-76531546079S "Political Developments and Unrests in Stara Raška (Old Rascia) and Old Herzegovina during Ottoman Rule"]. Balcanica. '''46''': str. 79–106. | ||
| + | * Thurn, Hans, ed. (1973). ''[https://books.google.com/books?id=79jH-QXdf0EC Ioannis Scylitzae Synopsis historiarum]''. Berlin-New York: De Gruyter. | ||
| + | * Whittow, Mark (1996). The Making of Orthodox Byzantium, 600–1025. Basingstoke: Macmillan. | ||
| + | * Живковић, Тибор (2002). ''[https://books.google.com/books?id=oE-gAAAAMAAJ Јужни Словени под византијском влашћу 600–1025 (Słowianie południowi pod panowaniem bizantyjskim 600–1025)]''. Београд: Историјски институт САНУ, Службени гласник. | ||
| + | * Živković, Tibor (2008). ''[https://books.google.com/books?id=JlIsAQAAIAAJ Forging unity: The South Slavs between East and West 550–1150]''. Belgrade: The Institute of History, Čigoja štampa. | ||
| + | |||
| + | == Linki zewnętrzne == | ||
| + | |||
| + | * [http://www.raska-turizam.rs/ Tourist Information About Raška region] | ||
| | | | ||
{{Ficha de estado desaparecido | {{Ficha de estado desaparecido | ||
| Linia 61: | Linia 160: | ||
|lema_nacional = | |lema_nacional = | ||
|himno_nacional = | |himno_nacional = | ||
| − | |capital = | + | |capital = wiele miejscowości, m.in. [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stari_Ras Stari Ras], Skopje, Prizren |
|capital-en-exilio = | |capital-en-exilio = | ||
| Linia 76: | Linia 175: | ||
|area = | |area = | ||
|forma_de_gobierno = [[księstwo]]<br>[[królestwo]]<br>[[carstwo]] | |forma_de_gobierno = [[księstwo]]<br>[[królestwo]]<br>[[carstwo]] | ||
| − | |título_líder = <small>książę / król / car / despot</small> | + | |título_líder = <small><small>książę / król / car / despot</small></small> |
|líder1 = Вишеслав <small>(Višeslav)</small><ref>Historiografia zgadza się, że Višeslav rządził ok.780 lub „pod koniec VIII wieku”, będąc współczesnym Karolowi Wielkiemu</ref> | |líder1 = Вишеслав <small>(Višeslav)</small><ref>Historiografia zgadza się, że Višeslav rządził ok.780 lub „pod koniec VIII wieku”, będąc współczesnym Karolowi Wielkiemu</ref> | ||
|año_líder1 = ok.[[780]]–[[829]] | |año_líder1 = ok.[[780]]–[[829]] | ||
| Linia 118: | Linia 217: | ||
|fecha_evento3 = | |fecha_evento3 = | ||
| − | |evento4 = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99stwo_Dukli Wielkie Księstwo Dukli] ( | + | |evento4 = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99stwo_Dukli Wielkie Księstwo Dukli] (ziemia koronna; [[apanaż]]) |
|año_evento4 = (1043–1101) | |año_evento4 = (1043–1101) | ||
|fecha_evento4 = | |fecha_evento4 = | ||
| − | |evento5 = [https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Principality_of_Serbia Wielkie Księstwo Serbii] ( | + | |evento5 = [https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Principality_of_Serbia Wielkie Księstwo Serbii] (ziemia koronna) |
|año_evento5 = (1101–1217) | |año_evento5 = (1101–1217) | ||
|fecha_evento5 = | |fecha_evento5 = | ||
| − | |evento6 = [https://en.wikipedia.org/wiki/Kingdom_of_Serbia_(medieval) Królestwo Serbii] ( | + | |evento6 = [https://en.wikipedia.org/wiki/Kingdom_of_Serbia_(medieval) Królestwo Serbii] (ziemia koronna) |
|año_evento6 = (1217–1345) | |año_evento6 = (1217–1345) | ||
|fecha_evento6 = | |fecha_evento6 = | ||
| − | |evento7 = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Carstwo_Serbskie Carstwo Serbskie] ( | + | |evento7 = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Carstwo_Serbskie Carstwo Serbskie] (ziemia koronna) |
|año_evento7 = (1345–1371) | |año_evento7 = (1345–1371) | ||
|fecha_evento7 = | |fecha_evento7 = | ||
| − | |evento8 = [[Despotat Serbii]] ( | + | |evento8 = [[Despotat Serbii]] (ziemia koronna) |
|año_evento8 = 1402–1459 | |año_evento8 = 1402–1459 | ||
|fecha_evento8 = | |fecha_evento8 = | ||
| Linia 160: | Linia 259: | ||
}} | }} | ||
|} | |} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
{{SORTUJ:Raszak)}} | {{SORTUJ:Raszak)}} | ||
Aktualna wersja na dzień 08:39, 27 cze 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Raška (pol. Raszak, węg. Raška, serb. Рашка, łac. Rascia) to region geograficzny obejmujący południowo-zachodnie części współczesnej Serbii, a historycznie także północno-wschodnie części współczesnej Czarnogóry. W średniowieczu region był centrum Księstwa Serbskiego i Królestwa Serbskiego, którego stolicą było miasto Ras (obiekt światowego dziedzictwa) od XI do XIII wieku.[1] Spis treściNazwaNazwa pochodzi od nazwy najważniejszego fortu w regionie Ras, który po raz pierwszy pojawia się w źródłach z VI wieku jako Arsa, pod tą nazwą w pracy De aedificiis bizantyjskiego historyka Procopiusa[2]. W X wieku wariant Ras stał się popularną nazwą fortu, o czym świadczą dzieło De Administrando Imperio, napisane przez Konstantyna VII Porfirogenetę[3], a także bizantyjską pieczęć Jana, gubernatora Ras (ok.971–976) ).[4] W tym samym czasie Ras stał się siedzibą prawosławnej eparchii Ras, skupionej w Kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Nazwa eparchii ostatecznie zaczęła oznaczać cały obszar podlegający jej jurysdykcji, a później stała się wspólną nazwą regionalną[1]. Pod rządami Stefana Nemanji Ras został ponownie stolicą państwa i jako taki był czasami używany przez [kto?] W historiografii w odniesieniu do Serbii od początku 12 do początku 14 wieku.potrzebne źródło Zaczęło się jego użycie jako exonimu dla Serbii w zachodnioeuropejskich źródłach na początku XIII wiekupotrzebne źródło wraz z innymi nazwami, takimi jak Dalmacja i Slawonia. Pierwsze potwierdzone pojawienie się imienia Raška ma miejsce w Karcie Kotorskim (1186), w którym Stefan Nemanja jest wymieniony jako „żupan Raški”. Wkrótce potem Raška (Rascia) stała się exonimem dla Serbii w zachodnich źródłach (papiestwo, niemiecki, włoski, francuski itd.) Często w połączeniu z Serbią (Servia et Rascia). Jednak nazwa ta pojawia się rzadko w średniowiecznej Serbii, a nigdy w bizantyjskich dziełach oznaczających państwo. W okresie od XV do XVIII wieku termin Raška (Rascia, Ráczság) był używany do oznaczenia południowej równiny panońskiej zamieszkałej przez Serbów Raška (Rascia, Ráczság), którzy osiedlili się tam w późnym średniowieczu, okresie osmańskim i wędrówkach wielkich serbów ze średniowiecznej Serbii „Rácz” przetrwał jako wspólne nazwisko na Węgrzech. HistoryŚredniowieczeRaska (po łacinie Rascia) była średniowiecznym regionem, który służył jako główna prowincja królestwa serbskiego. Był to podział administracyjny pod bezpośrednim panowaniem monarchy, a czasem jako aportaż. Termin ten był używany w odniesieniu do różnych państw serbskich w średniowieczu. Był to kraj koronny, siedziba lub apanaż następujących bytów politycznych:
W De Administrando Imperio Konstantyna VII Porfirogenety Ras jest wymieniany jako ważne miasto Serbii pod rządami Časlava Klonimirovicia (927–960) w pobliżu jego granicy z pierwszym imperium bułgarskim[3]. Współczesna historiografia identyfikuje Serbię Konstantyna jako Raškę, aby odróżnić ją od innych prowincji rządzonych przez tych wczesnych Serbów: Zahumle, Trawunia, Duklja i Pagania. Porfirogeneta używa Serbii jako nazwy dla kontynentalnych regionów Raška i Bośni; chociaż nazwa ta ma oznaczać „wszystkie ziemie serbskie” jako exonim. WspółczesnośćW latach 1918–1922 żupanat Raška był jedną z jednostek administracyjnych Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Jej siedziba znajdowała się w Novi Pazar. W 1922 r. utworzono nową jednostkę administracyjną zwaną obwodem Raška z siedzibą w Čačaku. W 1929 r. zlikwidowano tę jednostkę administracyjną, a jej terytorium podzielono na trzy nowo utworzone prowincje (banovinas). Region ten jest częścią szerszego regionu „starej Serbii”, używanego w kategoriach historycznych. KulturaNiektóre kościoły w zachodniej Serbii i wschodniej Bośni zostały zbudowane przez mistrzów z Raški, którzy należeli do szkoły architektonicznej Raška. Należą do nich: Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Stari Ras oraz klasztory Gradac i Stara Pavlica.[5] GeografiaPodregiony
Zobacz takżePrzypisy
Źródła
Linki zewnętrzne |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- ↑ Historiografia zgadza się, że Višeslav rządził ok.780 lub „pod koniec VIII wieku”, będąc współczesnym Karolowi Wielkiemu