Raška: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 11 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 10: Linia 10:
 
|
 
|
 
|}
 
|}
 +
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
 
'''Raška''' (pol. ''Raszak, węg. ''Raška'', serb. ''Рашка'', łac. ''Rascia'') to region geograficzny obejmujący południowo-zachodnie części współczesnej Serbii, a historycznie także północno-wschodnie części współczesnej Czarnogóry. W średniowieczu region był centrum Księstwa Serbskiego i Królestwa Serbskiego, którego stolicą było miasto [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stari_Ras Ras] (obiekt światowego dziedzictwa) od XI do XIII wieku.<ref name="Ćirković">Ćirković, Sima (2004). ''[https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC The Serbs]''. Malden: Blackwell Publishing.</ref>
 
'''Raška''' (pol. ''Raszak, węg. ''Raška'', serb. ''Рашка'', łac. ''Rascia'') to region geograficzny obejmujący południowo-zachodnie części współczesnej Serbii, a historycznie także północno-wschodnie części współczesnej Czarnogóry. W średniowieczu region był centrum Księstwa Serbskiego i Królestwa Serbskiego, którego stolicą było miasto [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stari_Ras Ras] (obiekt światowego dziedzictwa) od XI do XIII wieku.<ref name="Ćirković">Ćirković, Sima (2004). ''[https://books.google.com/books?id=2Wc-DWRzoeIC The Serbs]''. Malden: Blackwell Publishing.</ref>
  
==Name==
+
== Nazwa ==
  
[[File:Stari Ras.jpg|right|thumb|190px|Ruins of [[Stari Ras|Ras Fortress]] a capital of [[Grand Principality of Duklja]]]]
+
[[File:Stari Ras.jpg|left|thumb|190px|Ruiny twierdzy Ras, stolicy Wielkiego Księstwa Duklja]]
  
 
Nazwa pochodzi od nazwy najważniejszego fortu w regionie Ras, który po raz pierwszy pojawia się w źródłach z VI wieku jako Arsa, pod tą nazwą w pracy De aedificiis bizantyjskiego historyka Procopiusa<ref>Kalić, Jovanka (1995). "Rascia – The Nucleus of the Medieval Serbian State". ''[https://www.rastko.rs/istorija/srbi-balkan/jkalic-raska.html The Serbian Question in the Balkans]''. Belgrade: Faculty of Geography. str. 9–17.</ref>. W X wieku wariant Ras stał się popularną nazwą fortu, o czym świadczą dzieło De Administrando Imperio, napisane przez [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyna VII Porfirogenetę]<ref name="Moravcsik">Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (II poprawiona red.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies.</ref>, a także bizantyjską pieczęć Jana, [https://en.wikipedia.org/wiki/Catepanate_of_Ras gubernatora Ras] (ok.971–976) ).<ref>Nesbitt, John W.; Oikonomides, Nicolas, red. (1991). ''[https://www.doaks.org/research/publications/books/catalogue-of-byzantine-seals-at-dumbarton-oaks-and-in-the-fogg-museum-of-art-1-italy-north-of-the-balkans-north-of-the-black-seas Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art]''. '''1'''. Washington, D.C.: Dumbarton Oaks Research Library and Collection. str. 100-101.</ref>
 
Nazwa pochodzi od nazwy najważniejszego fortu w regionie Ras, który po raz pierwszy pojawia się w źródłach z VI wieku jako Arsa, pod tą nazwą w pracy De aedificiis bizantyjskiego historyka Procopiusa<ref>Kalić, Jovanka (1995). "Rascia – The Nucleus of the Medieval Serbian State". ''[https://www.rastko.rs/istorija/srbi-balkan/jkalic-raska.html The Serbian Question in the Balkans]''. Belgrade: Faculty of Geography. str. 9–17.</ref>. W X wieku wariant Ras stał się popularną nazwą fortu, o czym świadczą dzieło De Administrando Imperio, napisane przez [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyna VII Porfirogenetę]<ref name="Moravcsik">Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (II poprawiona red.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies.</ref>, a także bizantyjską pieczęć Jana, [https://en.wikipedia.org/wiki/Catepanate_of_Ras gubernatora Ras] (ok.971–976) ).<ref>Nesbitt, John W.; Oikonomides, Nicolas, red. (1991). ''[https://www.doaks.org/research/publications/books/catalogue-of-byzantine-seals-at-dumbarton-oaks-and-in-the-fogg-museum-of-art-1-italy-north-of-the-balkans-north-of-the-black-seas Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art]''. '''1'''. Washington, D.C.: Dumbarton Oaks Research Library and Collection. str. 100-101.</ref>
Linia 32: Linia 36:
 
=== Średniowiecze ===
 
=== Średniowiecze ===
  
[[File:Petrova crkva 4.jpg|right|thumb|260px|[[Church of the Holy Apostles Peter and Paul, Ras|Church of the Holy Apostles Peter and Paul]]]]
+
[[File:Petrova crkva 4.jpg|left|thumb|260px|Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła]]
  
 
Raska (po łacinie Rascia) była średniowiecznym regionem, który służył jako główna prowincja królestwa serbskiego. Był to podział administracyjny pod bezpośrednim panowaniem monarchy, a czasem jako aportaż. Termin ten był używany w odniesieniu do różnych państw serbskich w średniowieczu. Był to kraj koronny, siedziba lub [[apanaż]] następujących bytów politycznych:
 
Raska (po łacinie Rascia) była średniowiecznym regionem, który służył jako główna prowincja królestwa serbskiego. Był to podział administracyjny pod bezpośrednim panowaniem monarchy, a czasem jako aportaż. Termin ten był używany w odniesieniu do różnych państw serbskich w średniowieczu. Był to kraj koronny, siedziba lub [[apanaż]] następujących bytów politycznych:
Linia 55: Linia 59:
  
 
== Geografia ==
 
== Geografia ==
[[Image:Raska oblast.png|thumb|260px|Raška in the narrow sense, in southwestern Serbia]]
+
[[Image:Raska oblast.png|thumb|260px|Raška w wąskim znaczeniu, w południowo-zachodniej Serbii]]
  
 
=== Podregiony ===
 
=== Podregiony ===
*[[Stari Vlah]] ({{lang-sr-Cyrl|Стари Влах}}, {{IPA-sh|stâːriː vlâx|pron}}, "Old Vlah") is part of [[Priboj]], [[Nova Varoš]], [[Prijepolje]], [[Užice]], [[Čajetina]], and [[Arilje]], which is part of the [[Zlatibor District]], and [[Ivanjica]], which is part of [[Moravica District]].{{citation needed|date=December 2013}}
+
*[[Stari Vlah]] (Стари Влах, "Old Vlah") część [[Priboj]], [[Nova Varoš]], [[Prijepolje]], [[Užice]], [[Čajetina]], i [[Arilje]], który jest częścią [[Zlatibor District]], i [[Ivanjica]], który jest częścią [[Moravica District]].<sup>[[potrzebne źródło]]</sup>
 
*[[Pešter]]
 
*[[Pešter]]
 
*South [[Podrinje]]
 
*South [[Podrinje]]
Linia 71: Linia 75:
  
 
== Zobacz także ==
 
== Zobacz także ==
*[[List of regions of Serbia]]
+
*[https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_regions_of_Serbia Lista regionów Serbii]]
*[[Catepanate of Ras]]
+
*[https://en.wikipedia.org/wiki/Catepanate_of_Ras Katepanat Raszki]
 
*[[Sandžak]]
 
*[[Sandžak]]
  
Linia 110: Linia 114:
  
 
* [http://www.raska-turizam.rs/ Tourist Information About Raška region]
 
* [http://www.raska-turizam.rs/ Tourist Information About Raška region]
 
{|
 
|-style="vertical-align:top;"
 
|
 
 
 
|
 
|
 
{{Ficha de estado desaparecido
 
{{Ficha de estado desaparecido

Aktualna wersja na dzień 08:39, 27 cze 2020

Raška (pol. Raszak, węg. Raška, serb. Рашка, łac. Rascia) to region geograficzny obejmujący południowo-zachodnie części współczesnej Serbii, a historycznie także północno-wschodnie części współczesnej Czarnogóry. W średniowieczu region był centrum Księstwa Serbskiego i Królestwa Serbskiego, którego stolicą było miasto Ras (obiekt światowego dziedzictwa) od XI do XIII wieku.[1]

Nazwa

Plik:Stari Ras.jpg
Ruiny twierdzy Ras, stolicy Wielkiego Księstwa Duklja

Nazwa pochodzi od nazwy najważniejszego fortu w regionie Ras, który po raz pierwszy pojawia się w źródłach z VI wieku jako Arsa, pod tą nazwą w pracy De aedificiis bizantyjskiego historyka Procopiusa[2]. W X wieku wariant Ras stał się popularną nazwą fortu, o czym świadczą dzieło De Administrando Imperio, napisane przez Konstantyna VII Porfirogenetę[3], a także bizantyjską pieczęć Jana, gubernatora Ras (ok.971–976) ).[4]

W tym samym czasie Ras stał się siedzibą prawosławnej eparchii Ras, skupionej w Kościele Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Nazwa eparchii ostatecznie zaczęła oznaczać cały obszar podlegający jej jurysdykcji, a później stała się wspólną nazwą regionalną[1].

Pod rządami Stefana Nemanji Ras został ponownie stolicą państwa i jako taki był czasami używany przez [kto?] W historiografii w odniesieniu do Serbii od początku 12 do początku 14 wieku.potrzebne źródło Zaczęło się jego użycie jako exonimu dla Serbii w zachodnioeuropejskich źródłach na początku XIII wiekupotrzebne źródło wraz z innymi nazwami, takimi jak Dalmacja i Slawonia.

Pierwsze potwierdzone pojawienie się imienia Raška ma miejsce w Karcie Kotorskim (1186), w którym Stefan Nemanja jest wymieniony jako „żupan ​​Raški”. Wkrótce potem Raška (Rascia) stała się exonimem dla Serbii w zachodnich źródłach (papiestwo, niemiecki, włoski, francuski itd.) Często w połączeniu z Serbią (Servia et Rascia). Jednak nazwa ta pojawia się rzadko w średniowiecznej Serbii, a nigdy w bizantyjskich dziełach oznaczających państwo.

W okresie od XV do XVIII wieku termin Raška (Rascia, Ráczság) był używany do oznaczenia południowej równiny panońskiej zamieszkałej przez Serbów Raška (Rascia, Ráczság), którzy osiedlili się tam w późnym średniowieczu, okresie osmańskim i wędrówkach wielkich serbów ze średniowiecznej Serbii „Rácz” przetrwał jako wspólne nazwisko na Węgrzech.

History

{{#invoke:Ikona|szablon}} Osobny artykuł: History of Serbia.

Średniowiecze

Plik:Petrova crkva 4.jpg
Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła

Raska (po łacinie Rascia) była średniowiecznym regionem, który służył jako główna prowincja królestwa serbskiego. Był to podział administracyjny pod bezpośrednim panowaniem monarchy, a czasem jako aportaż. Termin ten był używany w odniesieniu do różnych państw serbskich w średniowieczu. Był to kraj koronny, siedziba lub apanaż następujących bytów politycznych:

W De Administrando Imperio Konstantyna VII Porfirogenety Ras jest wymieniany jako ważne miasto Serbii pod rządami Časlava Klonimirovicia (927–960) w pobliżu jego granicy z pierwszym imperium bułgarskim[3]. Współczesna historiografia identyfikuje Serbię Konstantyna jako Raškę, aby odróżnić ją od innych prowincji rządzonych przez tych wczesnych Serbów: Zahumle, Trawunia, Duklja i Pagania. Porfirogeneta używa Serbii jako nazwy dla kontynentalnych regionów Raška i Bośni; chociaż nazwa ta ma oznaczać „wszystkie ziemie serbskie” jako exonim.

Współczesność

W latach 1918–1922 żupanat Raška był jedną z jednostek administracyjnych Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Jej siedziba znajdowała się w Novi Pazar. W 1922 r. utworzono nową jednostkę administracyjną zwaną obwodem Raška z siedzibą w Čačaku. W 1929 r. zlikwidowano tę jednostkę administracyjną, a jej terytorium podzielono na trzy nowo utworzone prowincje (banovinas). Region ten jest częścią szerszego regionu „starej Serbii”, używanego w kategoriach historycznych.

Kultura

Niektóre kościoły w zachodniej Serbii i wschodniej Bośni zostały zbudowane przez mistrzów z Raški, którzy należeli do szkoły architektonicznej Raška. Należą do nich: Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Stari Ras oraz klasztory Gradac i Stara Pavlica.[5]

Geografia

Plik:Raska oblast.png
Raška w wąskim znaczeniu, w południowo-zachodniej Serbii

Podregiony

Zobacz także

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Ćirković, Sima (2004). The Serbs. Malden: Blackwell Publishing.
  2. Kalić, Jovanka (1995). "Rascia – The Nucleus of the Medieval Serbian State". The Serbian Question in the Balkans. Belgrade: Faculty of Geography. str. 9–17.
  3. 3,0 3,1 Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio (II poprawiona red.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies.
  4. Nesbitt, John W.; Oikonomides, Nicolas, red. (1991). Catalogue of Byzantine Seals at Dumbarton Oaks and in the Fogg Museum of Art. 1. Washington, D.C.: Dumbarton Oaks Research Library and Collection. str. 100-101.
  5. Janićijević, Jovan, ed. (1998). The Cultural Treasury of Serbia. Belgrade: Idea, Vojnoizdavački zavod, Markt system. str. 147.

Źródła

Linki zewnętrzne

Raška
Raszka

historyczny region Serbii

768-1459

Plik:Coat of arms of Cumania.svg

Raska (bez północnej Czarnogóry i części w regionie Kosowa) i inne regiony geograficzne w Serbii
Stolica wiele miejscowości, m.in. Stari Ras, Skopje, Prizren
Rząd księstwo
królestwo
carstwo
książę / król / car / despot
 • ok.780829 Вишеслав (Višeslav)[1]
 • 1459 Стефан Томашевић (Stjepan Tomašević)
Historia średniowiecze
 • Utworzenie 768
 • Księstwo Serbii
(768–960)
 • Cesarstwo Bizantyńskie (Catepanat Ras i Theme Sirmium)
(960–1043)
 • Wielkie Księstwo Dukli (ziemia koronna; apanaż)
(1043–1101)
 • Wielkie Księstwo Serbii (ziemia koronna)
(1101–1217)
 • Królestwo Serbii (ziemia koronna)
(1217–1345)
 • Carstwo Serbskie (ziemia koronna)
(1345–1371)
 • Despotat Serbii (ziemia koronna)
1402–1459
 • Rozwiązanie 1459
Dzisiaj część

23px Serbia


  1. Historiografia zgadza się, że Višeslav rządził ok.780 lub „pod koniec VIII wieku”, będąc współczesnym Karolowi Wielkiemu