Veliki Vojvoda Bosanski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1x]]
+
[[Kategoria:0]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Duke_of_Bosnia
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Duke_of_Bosnia
Linia 14: Linia 14:
 
  |
 
  |
  
Wielki książę bośniacki (bośniacki: Veliki Vojvoda Bosanski; łacina: Bosne supremus voivoda / Sicut supremus voivoda regni Bosniae)<ref>Sulejmanagić, Amer (30 listopada 2012). [https://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=280466 "Novac Hrvoja Vukčića Hrvatinića"] [''Monety wybite przez księcia Hrvoja Vukčića Hrvatinića'] (html, pdf). Numizmatičke Vijesti. '''54''' (65): str. 54–85. ISSN 0546-9422. [dostęp:2020-05-08].</ref><ref>Vatroslav Jagić; Lajos Thalloczy; Franz Wickhoff (1899). [https://archive.org/stream/missaleglagolit00unkngoog/missaleglagolit00unkngoog_djvu.txt "Missale Glagoliticum Hervoiae ducis Spalatensis"]. ''archive.org'' (po łacinie). [dostęp:2020-05-10]. był tytułem sądu w Królestwie Bośni, nadanym przez króla najwyższym dowódcom wojskowym, zwykle zarezerwowanym dla najbardziej wpływowych i najbardziej zdolnych spośród najwyższej szlachty bośniackiej.</ref><ref>Miller, William (2014). ''[https://books.google.com/?id=0wpEBgAAQBAJ&pg=PA481&lpg=PA481&dq=At+this+time+Hrvoje,+Grand+Duke+of+Bosnia#v=onepage&q=At%20this%20time%20Hrvoje%2C%20Grand%20Duke%20of%20Bosnia&f=false Essays on the Latin Orient]''. Cambridge University Press. str. 481. ISBN 9781107455535. [dostęp:2019-02-16].</ref><ref>Preveden, Francis Ralph (1962). ''[https://books.google.com/?id=1KJnAAAAMAAJ&dq=Grand+Duke+of+Bosnia&q=Grand+Duke A history of the Croatian people from their arrival on the shores of the Adriatic to the present day: with some account of the Gothic, Roman, Greek, Illyrian, and prehistoric periods of the ancient Illyricum and Pannonia]''. Philosophical Library. str. 98, 99, 100. [dostęp:2019-02-16].</ref><ref>Zlatar, Zdenko (2007). ''[https://books.google.com/?id=ltRWy32dG7oC&pg=PA544&dq=Grand+Duke+of+Bosnia#v=onepage&q=Grand%20Duke%20of%20Bosnia&f=false The Poetics of Slavdom: The Mythopoeic Foundations of Yugoslavia]''. Peter Lang. str. 544. ISBN 9780820481357. [dostęp:2019-02-16].</ref><ref>Cvetković, Branislav (19 grudnia 2014). [https://hrcak.srce.hr/index.php?id_clanak_jezik=193125&show=clanak "The Header to the Ten Commandments in the Hval Codex: a Contribution to the Semantics of Medieval Illumination"]. ''Ars Adriatica'' (po chorwacku i angielsku). hrcak.srce.hr. str. 155–172. [dostęp:2019-02-16].</ref> Interpretowanie go jako urzędu, a nie rangi sądowej, może być dokładniejsze.<ref name="Kurtović">Kurtović, Esad (2009). ''[https://web.archive.org/web/20160305184319/http://www.iis.unsa.ba/pdf/kurtovic_sandalj_hranic_kosaca.pdf Veliki vojvoda bosanski Sandalj Hranić Kosača]'' (PDF) (po bośniacku) (Historijske monografije; knj. 4 ed.). Institut za istoriju Sarajevo. ISBN 978-9958-649-01-1. Zarchiwizowane z [http://www.iis.unsa.ba/pdf/kurtovic_sandalj_hranic_kosaca.pdf oryginału] (.pdf) 5 marca 2016. [dostęp:2016-01-10].</ref><ref name="Fine">Fine, John Van Antwerp (1994). ''The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest''. University of Michigan Press.</ref>
+
'''Veliki Vojvoda Bosanski''' (pol. ''Wielki Książę Bośniacki'', łac. ''Bosne supremus voivoda''/''Sicut supremus voivoda regni Bosniae'')<ref>Sulejmanagić, Amer (30 listopada 2012). [https://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=280466 "Novac Hrvoja Vukčića Hrvatinića"] [''Monety wybite przez księcia Hrvoja Vukčića Hrvatinića'] (html, pdf). Numizmatičke Vijesti. '''54''' (65): str. 54–85. ISSN 0546-9422. [dostęp:2020-05-08].</ref><ref>Vatroslav Jagić; Lajos Thalloczy; Franz Wickhoff (1899). [https://archive.org/stream/missaleglagolit00unkngoog/missaleglagolit00unkngoog_djvu.txt "Missale Glagoliticum Hervoiae ducis Spalatensis"]. ''archive.org'' (po łacinie). [dostęp:2020-05-10]. był tytułem sądu w Królestwie Bośni, nadanym przez króla najwyższym dowódcom wojskowym, zwykle zarezerwowanym dla najbardziej wpływowych i najbardziej zdolnych spośród najwyższej szlachty bośniackiej.</ref><ref>Miller, William (2014). ''[https://books.google.com/?id=0wpEBgAAQBAJ&pg=PA481&lpg=PA481&dq=At+this+time+Hrvoje,+Grand+Duke+of+Bosnia#v=onepage&q=At%20this%20time%20Hrvoje%2C%20Grand%20Duke%20of%20Bosnia&f=false Essays on the Latin Orient]''. Cambridge University Press. str. 481. ISBN 9781107455535. [dostęp:2019-02-16].</ref><ref>Preveden, Francis Ralph (1962). ''[https://books.google.com/?id=1KJnAAAAMAAJ&dq=Grand+Duke+of+Bosnia&q=Grand+Duke A history of the Croatian people from their arrival on the shores of the Adriatic to the present day: with some account of the Gothic, Roman, Greek, Illyrian, and prehistoric periods of the ancient Illyricum and Pannonia]''. Philosophical Library. str. 98, 99, 100. [dostęp:2019-02-16].</ref><ref>Zlatar, Zdenko (2007). ''[https://books.google.com/?id=ltRWy32dG7oC&pg=PA544&dq=Grand+Duke+of+Bosnia#v=onepage&q=Grand%20Duke%20of%20Bosnia&f=false The Poetics of Slavdom: The Mythopoeic Foundations of Yugoslavia]''. Peter Lang. str. 544. ISBN 9780820481357. [dostęp:2019-02-16].</ref><ref>Cvetković, Branislav (19 grudnia 2014). [https://hrcak.srce.hr/index.php?id_clanak_jezik=193125&show=clanak "The Header to the Ten Commandments in the Hval Codex: a Contribution to the Semantics of Medieval Illumination"]. ''Ars Adriatica'' (po chorwacku i angielsku). hrcak.srce.hr. str. 155–172. [dostęp:2019-02-16].</ref> Interpretowanie go jako urzędu, a nie rangi sądowej, może być dokładniejsze.<ref name="Kurtović">Kurtović, Esad (2009). ''[https://web.archive.org/web/20160305184319/http://www.iis.unsa.ba/pdf/kurtovic_sandalj_hranic_kosaca.pdf Veliki vojvoda bosanski Sandalj Hranić Kosača]'' (PDF) (po bośniacku) (Historijske monografije; knj. 4 ed.). Institut za istoriju Sarajevo. ISBN 978-9958-649-01-1. Zarchiwizowane z [http://www.iis.unsa.ba/pdf/kurtovic_sandalj_hranic_kosaca.pdf oryginału] (.pdf) 5 marca 2016. [dostęp:2016-01-10].</ref><ref name="Fine">Fine, John Van Antwerp (1994). ''The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest''. University of Michigan Press.</ref>
  
 
== Historia ==
 
== Historia ==
  
W przeciwieństwie do użycia w Europie Zachodniej lub Europie Środkowej, a także w różnych krajach słowiańskich od Europy Środkowej do Północno-Wschodniej, gdzie analogia między Wielkim Księciem i Wielkim Księciem była znacząca, przy czym oba tytuły odpowiadały suwerenom niższym niż Król, ale wyższym niż Książę, w Tytuł wielkiego księcia Bośni bardziej odpowiadał bizantyjskiemu tytułowi wojskowemu ''megas doux''.<ref name="Fine" /><ref>Filipović, Emir O. (2010). [https://www.academia.edu/238694 "Viteske svecanosti u Budimu 1412. godine i ucesce bosanskih predstavnika (Festivities held in Buda in 1412 and the participation of Bosnian magnates)"] (.pdf/.html). ''Spomenica Akademika Marka Šunjića (1927-1998), Filozofski Fakultet U Sarajevu'' (po bośniacku i angielsku). Filozofski fakultet u Sarajevu. [dostęp:2016-01-10].</ref>
+
W przeciwieństwie do użycia w Europie Zachodniej lub Europie Środkowej, a także w różnych krajach słowiańskich od Europy Środkowej do Północno-Wschodniej, gdzie analogia między Wielkim Djukiem i Wielkim Księciem była znacząca, przy czym oba tytuły odpowiadały suwerenom niższym niż król, ale wyższym niż książę, w tytuł Wielkiego Księcia Bośni bardziej odpowiadał bizantyjskiemu tytułowi wojskowemu ''megas doux''.<ref name="Fine" /><ref>Filipović, Emir O. (2010). [https://www.academia.edu/238694 "Viteske svecanosti u Budimu 1412. godine i ucesce bosanskih predstavnika (Festivities held in Buda in 1412 and the participation of Bosnian magnates)"] (.pdf/.html). ''Spomenica Akademika Marka Šunjića (1927-1998), Filozofski Fakultet U Sarajevu'' (po bośniacku i angielsku). Filozofski fakultet u Sarajevu. [dostęp:2016-01-10].</ref>
  
Podobnie jak w pozostałych krajach sąsiednich południowosłowiańskich, a wśród ich szlachty, w Bośni istniał również tytułowy knez lub veliki knez, nominalnie analogiczny do księcia i wielkiego księcia, ale w rzeczywistości był to średni feudalny właściciel ziemski, z odpowiednimi wpływami w bośniackim Stanaku (także Wielki Bośniacki Rusag (bośniacki: „veliki bosanski rusag”), Cała Bośnia (bośniacki: „sva Bosna”)), który był instytutem zgromadzenia całej bośniackiej szlachty, niezależnie od rangi i statusu. [8] Ogólnie słowiańskie słowo knez jest często nazywane władcą, czasami analogicznym do króla, dlatego ''veliki knez'' bardziej przypominał ''Najwyższego Króla'' niż ''Wielkiego Księcia''<ref name="Noel">Malcolm, Noel (2002). ''Bosnia: A Short History''. Pan Books, Pan Macmillan of Macmillan Publishers Ltd. ISBN 978-0814755617.</ref>.
+
Podobnie jak w pozostałych krajach sąsiednich południowosłowiańskich, a wśród ich szlachty, w Bośni istniał również tytułowy ''knez'' lub ''veliki knez'', nominalnie analogiczny do księcia i wielkiego księcia, ale w rzeczywistości był to średni feudalny właściciel ziemski, z odpowiednimi wpływami w bośniackim [https://en.wikipedia.org/wiki/Stanak Stanaku] (także Wielki Bośniacki Rusag (bośniacki: „veliki bosanski rusag”), Całej Bośni (bośniacki: „sva Bosna”)), który był instytutem zgromadzenia całej bośniackiej szlachty, niezależnie od rangi i statusu.<ref name="Fine" /> Ogólnie słowiańskie słowo ''knez'' jest często używane w odniesieniu do władcy, czasami analogicznym do króla, dlatego ''veliki knez'' bardziej przypominał ''Najwyższego Króla'' niż ''Wielkiego Księcia''<ref name="Noel">Malcolm, Noel (2002). ''Bosnia: A Short History''. Pan Books, Pan Macmillan of Macmillan Publishers Ltd. ISBN 978-0814755617.</ref>.
  
Jednak w krajach sąsiednich tytuł książę, w słowiańskiej Wojwodinie, również miał znaczenie wojskowe, ale w tym sensie „wielki książę” był konkretnie, nawet wyłącznie, tytułem bośniackim<ref name="Kurtović" />.
+
Jednak w krajach sąsiednich tytuł książę, w slawońskiej Wojwodinie, również miał znaczenie wojskowe, ale w tym sensie „wielki książę” był konkretnie, nawet wyłącznie, tytułem bośniackim<ref name="Kurtović" />.
  
W związku z tym tytuł wielkiego księcia Bośni został wyraźnie nadany przez bośniackiego władcę, w tym czasie odpowiednio Banem lub Królem / Królową, jego / jej najwyższym rangą dowódcom wojskowym<ref name="Noel" />. Jako taki był raczej raczej urzędem niż rangą sądową, chociaż był również stopniem w sądowym porządku pierwszeństwa i często był w posiadaniu jednej osoby w tym czasie, rzadko dwóch<ref name="Kurtović" />.
+
W związku z tym tytuł Wielkiego Księcia Bośni został wyraźnie nadany przez bośniackiego władcę, w tym czasie odpowiednio Bana lub Króla/Królową, jego/jej najwyższym rangą dowódcom wojskowym<ref name="Noel" />. Jako taki był raczej raczej urzędem niż rangą sądową, chociaż był również stopniem w sądowym porządku pierwszeństwa i często był w posiadaniu jednej osoby w tym czasie, rzadko dwóch<ref name="Kurtović" />.
  
 
== Posiadacze tytułu ==
 
== Posiadacze tytułu ==

Aktualna wersja na dzień 07:52, 29 cze 2020

Veliki Vojvoda Bosanski (pol. Wielki Książę Bośniacki, łac. Bosne supremus voivoda/Sicut supremus voivoda regni Bosniae)[1][2][3][4][5][6] Interpretowanie go jako urzędu, a nie rangi sądowej, może być dokładniejsze.[7][8]

Historia

W przeciwieństwie do użycia w Europie Zachodniej lub Europie Środkowej, a także w różnych krajach słowiańskich od Europy Środkowej do Północno-Wschodniej, gdzie analogia między Wielkim Djukiem i Wielkim Księciem była znacząca, przy czym oba tytuły odpowiadały suwerenom niższym niż król, ale wyższym niż książę, w tytuł Wielkiego Księcia Bośni bardziej odpowiadał bizantyjskiemu tytułowi wojskowemu megas doux.[8][9]

Podobnie jak w pozostałych krajach sąsiednich południowosłowiańskich, a wśród ich szlachty, w Bośni istniał również tytułowy knez lub veliki knez, nominalnie analogiczny do księcia i wielkiego księcia, ale w rzeczywistości był to średni feudalny właściciel ziemski, z odpowiednimi wpływami w bośniackim Stanaku (także Wielki Bośniacki Rusag (bośniacki: „veliki bosanski rusag”), Całej Bośni (bośniacki: „sva Bosna”)), który był instytutem zgromadzenia całej bośniackiej szlachty, niezależnie od rangi i statusu.[8] Ogólnie słowiańskie słowo knez jest często używane w odniesieniu do władcy, czasami analogicznym do króla, dlatego veliki knez bardziej przypominał Najwyższego Króla niż Wielkiego Księcia[10].

Jednak w krajach sąsiednich tytuł książę, w slawońskiej Wojwodinie, również miał znaczenie wojskowe, ale w tym sensie „wielki książę” był konkretnie, nawet wyłącznie, tytułem bośniackim[7].

W związku z tym tytuł Wielkiego Księcia Bośni został wyraźnie nadany przez bośniackiego władcę, w tym czasie odpowiednio Bana lub Króla/Królową, jego/jej najwyższym rangą dowódcom wojskowym[10]. Jako taki był raczej raczej urzędem niż rangą sądową, chociaż był również stopniem w sądowym porządku pierwszeństwa i często był w posiadaniu jednej osoby w tym czasie, rzadko dwóch[7].

Posiadacze tytułu

Zobacz także

Dalsze czytanie

Przypisy

  1. Sulejmanagić, Amer (30 listopada 2012). "Novac Hrvoja Vukčića Hrvatinića" [Monety wybite przez księcia Hrvoja Vukčića Hrvatinića'] (html, pdf). Numizmatičke Vijesti. 54 (65): str. 54–85. ISSN 0546-9422. [dostęp:2020-05-08].
  2. Vatroslav Jagić; Lajos Thalloczy; Franz Wickhoff (1899). "Missale Glagoliticum Hervoiae ducis Spalatensis". archive.org (po łacinie). [dostęp:2020-05-10]. był tytułem sądu w Królestwie Bośni, nadanym przez króla najwyższym dowódcom wojskowym, zwykle zarezerwowanym dla najbardziej wpływowych i najbardziej zdolnych spośród najwyższej szlachty bośniackiej.
  3. Miller, William (2014). Essays on the Latin Orient. Cambridge University Press. str. 481. ISBN 9781107455535. [dostęp:2019-02-16].
  4. Preveden, Francis Ralph (1962). A history of the Croatian people from their arrival on the shores of the Adriatic to the present day: with some account of the Gothic, Roman, Greek, Illyrian, and prehistoric periods of the ancient Illyricum and Pannonia. Philosophical Library. str. 98, 99, 100. [dostęp:2019-02-16].
  5. Zlatar, Zdenko (2007). The Poetics of Slavdom: The Mythopoeic Foundations of Yugoslavia. Peter Lang. str. 544. ISBN 9780820481357. [dostęp:2019-02-16].
  6. Cvetković, Branislav (19 grudnia 2014). "The Header to the Ten Commandments in the Hval Codex: a Contribution to the Semantics of Medieval Illumination". Ars Adriatica (po chorwacku i angielsku). hrcak.srce.hr. str. 155–172. [dostęp:2019-02-16].
  7. 7,0 7,1 7,2 Kurtović, Esad (2009). Veliki vojvoda bosanski Sandalj Hranić Kosača (PDF) (po bośniacku) (Historijske monografije; knj. 4 ed.). Institut za istoriju Sarajevo. ISBN 978-9958-649-01-1. Zarchiwizowane z oryginału (.pdf) 5 marca 2016. [dostęp:2016-01-10].
  8. 8,0 8,1 8,2 Fine, John Van Antwerp (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. University of Michigan Press.
  9. Filipović, Emir O. (2010). "Viteske svecanosti u Budimu 1412. godine i ucesce bosanskih predstavnika (Festivities held in Buda in 1412 and the participation of Bosnian magnates)" (.pdf/.html). Spomenica Akademika Marka Šunjića (1927-1998), Filozofski Fakultet U Sarajevu (po bośniacku i angielsku). Filozofski fakultet u Sarajevu. [dostęp:2016-01-10].
  10. 10,0 10,1 Malcolm, Noel (2002). Bosnia: A Short History. Pan Books, Pan Macmillan of Macmillan Publishers Ltd. ISBN 978-0814755617.