Książęta Siedmiogrodu: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 27: | Linia 27: | ||
[[II. András|Andrzej II]], król Węgier (1205/35), postanowił sprowadzić Krzyżaków by zarówno bronili odległych krainach jego Królestwa , jak i by stymulowali przemianę pogańskich Kumanów.<ref name='Makkai_182'>Makkai 1994, str. 182.</ref><ref>Curta 2006, str. 404.</ref> W tym celu w 1211 nadał rycerzom Burzenland (Barcaság, Bârsei), region Siedmiogrodu.<ref name='Makkai_182'/><ref>Nägler 2005, str. 19-20.</ref> Kumanowie przyjęli ideę nawrócenia dopiero po 1223 r.<ref name='Kristó_154'>Kristó 2003, str. 154.</ref> ponosząc ciężką porażkę w bitwie nad rzeką Kałką z wojskami Mongołów w tym roku<ref name="Curta_406"/>. Musieli uwzgledniać groźbę nowej inwazji Mongołów później<ref name='Kristó_154'/><ref name='Makkai_193'>Makkai 1994, str. 193.</ref>. | [[II. András|Andrzej II]], król Węgier (1205/35), postanowił sprowadzić Krzyżaków by zarówno bronili odległych krainach jego Królestwa , jak i by stymulowali przemianę pogańskich Kumanów.<ref name='Makkai_182'>Makkai 1994, str. 182.</ref><ref>Curta 2006, str. 404.</ref> W tym celu w 1211 nadał rycerzom Burzenland (Barcaság, Bârsei), region Siedmiogrodu.<ref name='Makkai_182'/><ref>Nägler 2005, str. 19-20.</ref> Kumanowie przyjęli ideę nawrócenia dopiero po 1223 r.<ref name='Kristó_154'>Kristó 2003, str. 154.</ref> ponosząc ciężką porażkę w bitwie nad rzeką Kałką z wojskami Mongołów w tym roku<ref name="Curta_406"/>. Musieli uwzgledniać groźbę nowej inwazji Mongołów później<ref name='Kristó_154'/><ref name='Makkai_193'>Makkai 1994, str. 193.</ref>. | ||
| − | Zauważywszy na próbę Krzyżaków, by pozbyć się władzy królewskiej poprzez przyjęcie zwierzchnictwa Stolicy Apostolskiej, król Andrzej wydalił ich siłą ze swojego królestwa w 1225 roku.<ref name="Curta 2006, | + | Zauważywszy na próbę Krzyżaków, by pozbyć się władzy królewskiej poprzez przyjęcie zwierzchnictwa Stolicy Apostolskiej, król Andrzej wydalił ich siłą ze swojego królestwa w 1225 roku.<ref name="Curta 2006, str. 405">Curta 2006, str. 405.</ref> Równocześnie król wydał akt nadający przywileje znaczącej grupy potomków osadników z Europy Zachodniej.<ref>Nägler 2005, str. 220-223.</ref> Według [[Diploma Andreanum]] z 1224, [[Sasi|siedmiogrodzcy Sasi]] zostali uwolnieni spod jurysdykcji wojewody.<ref>Nägler 2005, str. 223.</ref> Podobnie, istnienie królewskiego urzędnika [[przywódca Seklerów|przywódcy Sekelrów]] dowodzi, że węgierskojęzyczni Seklerzy również byli niezależni od wojewodów od lat 20. XII wieku.<ref>Kristó 2003, str. 127-128, 133.</ref> |
Król Andrzej II wyznaczył swojego najstarszego syna, Belę, księciem Siedmiogrodu w 1226.<ref>Curta 2006, str. 405-406.</ref><ref name='Kristó_et_al_92'>Kristó ''et al'' 1994, str. 92.</ref> Już jako „młodszy król” (koronowany w 1214 r.) książę administrował wcześniej [[Slawonia|Slawonią]] z podobnym tytułem.<ref name='Kristó_et_al_92'/> Jako książę Siedmiogrodu Bela był odpowiedzialny za rozszerzenie Królestwa w kierunku Karpat (''Florin Curta'')<ref name="Curta 2006, str. 405"/>. Jego zadanie obejmowało również ochronę pracy misyjnej prowadzonej wśród zachodnich plemion kumańskich, prowadzonych głównie przez dominikanów.<ref name='Kristó_154'/> | Król Andrzej II wyznaczył swojego najstarszego syna, Belę, księciem Siedmiogrodu w 1226.<ref>Curta 2006, str. 405-406.</ref><ref name='Kristó_et_al_92'>Kristó ''et al'' 1994, str. 92.</ref> Już jako „młodszy król” (koronowany w 1214 r.) książę administrował wcześniej [[Slawonia|Slawonią]] z podobnym tytułem.<ref name='Kristó_et_al_92'/> Jako książę Siedmiogrodu Bela był odpowiedzialny za rozszerzenie Królestwa w kierunku Karpat (''Florin Curta'')<ref name="Curta 2006, str. 405"/>. Jego zadanie obejmowało również ochronę pracy misyjnej prowadzonej wśród zachodnich plemion kumańskich, prowadzonych głównie przez dominikanów.<ref name='Kristó_154'/> | ||
Wersja z 08:12, 8 lip 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Hungary 13th cent.png Kingdom of Hungary in the late 13th century Książę Siedmiogrodu (węg. erdélyi herceg, łac. dux Transylvaniae) - tytuł nadawany czterokrotnie synowi bądź bratu węgierskiego monarchy. Pierwszy i drugi, tj. Bela IV (1226-1235) i István (1257-1258 lub 1259, 1260/70) z dynastii Arpadów byli w rzeczywistości wicekrólami ze znaczną władzą w Siedmiogrodzie. Trzeci, tj. Ludwik nie administrować prowincję. Czwarty książę, Stefan z dynastii Andegawenów (1350-1351) nie odgrywał żadnej znaczącej roli w polityce Królestw Węier. Spis treściHistoriaKsiążę BélaSiedmiogród był wschodnią „granicą” (Florin Curta) średniowiecznego Królestwa Węgier na początku XI wieku.[1] Wysoki rangą urzędnik, specjalnie wyznaczony do tego zadania przez monarchę (wojewoda), narażony na ataki Kumanów i innych sąsiednich plemion nomadów, zarządzał prowincją w ostatnich dziesięcioleciach XII wieku.[2] Siedmiogród odnotował stały wzrost demograficzny od lat 50. XII wieku, do którego przyczyniła się imigracja nowych osadników z Europy Zachodniej[3]. Andrzej II, król Węgier (1205/35), postanowił sprowadzić Krzyżaków by zarówno bronili odległych krainach jego Królestwa , jak i by stymulowali przemianę pogańskich Kumanów.[4][5] W tym celu w 1211 nadał rycerzom Burzenland (Barcaság, Bârsei), region Siedmiogrodu.[4][6] Kumanowie przyjęli ideę nawrócenia dopiero po 1223 r.[7] ponosząc ciężką porażkę w bitwie nad rzeką Kałką z wojskami Mongołów w tym roku[8]. Musieli uwzgledniać groźbę nowej inwazji Mongołów później[7][9]. Zauważywszy na próbę Krzyżaków, by pozbyć się władzy królewskiej poprzez przyjęcie zwierzchnictwa Stolicy Apostolskiej, król Andrzej wydalił ich siłą ze swojego królestwa w 1225 roku.[10] Równocześnie król wydał akt nadający przywileje znaczącej grupy potomków osadników z Europy Zachodniej.[11] Według Diploma Andreanum z 1224, siedmiogrodzcy Sasi zostali uwolnieni spod jurysdykcji wojewody.[12] Podobnie, istnienie królewskiego urzędnika przywódcy Sekelrów dowodzi, że węgierskojęzyczni Seklerzy również byli niezależni od wojewodów od lat 20. XII wieku.[13] Król Andrzej II wyznaczył swojego najstarszego syna, Belę, księciem Siedmiogrodu w 1226.[14][15] Już jako „młodszy król” (koronowany w 1214 r.) książę administrował wcześniej Slawonią z podobnym tytułem.[15] Jako książę Siedmiogrodu Bela był odpowiedzialny za rozszerzenie Królestwa w kierunku Karpat (Florin Curta)[10]. Jego zadanie obejmowało również ochronę pracy misyjnej prowadzonej wśród zachodnich plemion kumańskich, prowadzonych głównie przez dominikanów.[7] W 1227 Boricius, wódz Kumanów dobrowolnie przyjął chrześcijaństwo.[8] Rok później książę Bela towarzyszył Robertowi, arcybiskupowi Ostrzyhomia na ziemiach Boriciusa, gdzie utworzono nowe biskupstwo.[7][8] Wódz Kumanów uznał również władzę króla Węgier, reprezentowanej przez „młodszego króla” w regionie. [9] Rzeczywiście, król Andrzej i jego syn wspólnie potwierdzili wodzowi i zwykłym Kumanom ich swobody w 1228 lub 1229.[7] Czasami książę Bela działał niezależnie od jego ojca, gdyż świadczy o tym przyznanie zwolnienia podatkowego rycerzom siedmiogrodzkim w 1231 roku i jego darowizny nieruchomości położonej w Wołoszczyźnie w 1233 roku.[16] Papież Grzegorz IX wezwał również księcia, by chronił interesy biskupa Kumanii wobec ortodoksyjnych duchownych, którzy udzielali sakramenty nie tylko w miejscowym, ale także niemieckim i węgierskim wierzącym w jego diecezji.[9] Księstwo Siedmiogrodu młodszego króla przestało istnieć w 1235 r., gdy Bela odziedziczył tron ojca.[17] Stefan, rex iuniorDrugim księciem był Stefana, starszy syn króla Węgier Beli IV (poprzedni książę Siedmiogrodu). [18] Podobnie jego ojciec, książę Stefan, gdy został już koronowany jako „rex iunior”, został również powołany do kierowania Siedmiogrodem w 1257 roku. I podobnie jak ojciec nosił już tytuł księcia Slawonii. [18] Chociaż tymczasowo usunięty z urzędu między 1258 [19] [20] lub 1259 [18] a 1260, [21], w przeciwnym razie Stephen aktywnie zarządzał przydzielonymi mu terytoriami podczas jego rządów. [22] Nie tylko potwierdził dawne przywileje przyznane przez jego ojca lub innych monarchów, ale także przyznał nowe swobody i darował nieruchomości swoim zwolennikom. [23] Z tego samego okresu nie zachowano żadnego dokumentu wydanego przez króla Belę IV w odniesieniu do Siedmiogrodu, co oznacza, że książę Stefan kierował administracją swoich terytoriów bez żadnej królewskiej ingerencji. [22] The second creation of the title is connected to the coming to age of Stephen, the elder son of King Béla IV of Hungary (Duke Béla of the previous creation).[18] Likewise his father, Duke Stephen had already been crowned "junior king" by the time he was appointed to govern Transylvania in 1257, and he had also bore the title of duke of Slavonia.[18] Although temporarily removed from the office between 1258[19][20] or 1259[18] and 1260,[21] otherwise Stephen actively administered the territories assigned to him during his rule.[22] He not only confirmed former privileges granted by his father or other monarchs, but granted new liberties and donated properties to his followers.[23] From the same period, no charter issued by King Béla IV in relation with Transylvania has been preserved, implying that Duke Stephen run the administration of his territories without any royal interference.[22] Książę LudwikLudwik otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu od swojego ojca Karola I w 1339 r., ale nie zarządzał swoją prowincją. Jego oddzielny dwór książęcy został po raz pierwszy wspomniany w karcie królewskiej z 1340 r.[24] Książę StefanLista książątPierwsza odsłona
Druga odsłona
Trzecia odsłona
Czwarta odsłona
Przypisy
Zobacz także
Referencja
|
