V wyprawa krzyżowa: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 37 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/V_wyprawa_krzy%C5%BCowa
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/V_wyprawa_krzy%C5%BCowa
Linia 14: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
−
{{Wojna infobox
+
[[Plik:Capturing Damiate.jpg|thumb|350px|Walki o [[Damietta|Damiettę]]]]
−
| nazwa    = Fifth Crusade
+
'''V wyprawa krzyżowa''' – wyprawa wojenna podjęta w [[1217]] roku<ref>''[http://historylearning.com/medieval-england/the-crusades/fifth-crusade/ The Fifth Crusade]'', historylearning.com [dostęp 2018-01-24] (ang.).</ref>. Wydarzenia towarzyszące [[IV wyprawa krzyżowa|czwartej wyprawie krzyżowej]] nie zraziły papieża [[Innocenty III|Innocentego III]] do idei krucjat<ref>''[https://www.britannica.com/event/Crusades/The-Fifth-Crusade#ref1184383 The Fifth Crusade]'', „Encyclopedia Britannica” [dostęp 2018-01-24] (ang.).</ref> i w 1215 roku proklamował on nową krucjatę na [[Sobór laterański IV|IV soborze laterańskim]]<ref>''[http://historylearning.com/medieval-england/the-crusades/fifth-crusade/ The Fifth Crusade]'', historylearning.com [dostęp 2018-01-24] (ang.).</ref>. Udział w niej wzięło rycerstwo francuskie, włoskie, węgierskie, niemieckie. Tym razem na wezwanie papieża odpowiedziało wielu możnych. Nowa wyprawa miała zostać skierowana do [[Egipt]]u.
−
| epoka        = średniowiecze
 
−
| konflikt      = the [[Crusades]]
 
−
| grafika      = Capturing Damiate.jpg
 
−
| image_size  = 300px
 
−
| opis grafiki    = Frisian crusaders confront the Tower of [[Damietta]], Egypt
 
−
| czas        = 1217–1221
 
−
| miejsce      = [[Levant]] and [[Egypt]]
 
−
| wynik      = [[Muslim]] victory<br>
 
−
* Eight-year truce between the Ayyubids and the Crusaders
 
−
| strona1  =
 
−
'''[[Crusaders]]:'''
 
−
*[[Holy Roman Empire]]
 
−
**[[Duchy of Austria|Austria]]
 
−
**[[County of Tyrol|Tyrol]]
 
−
**[[Duchy of Bavaria|Bavaria]]
 
−
**[[Duchy of Merania|Merania]]
 
−
**[[Landgraviate of Thuringia|Thuringia]]
 
−
**[[County of Holland|Holland]]
 
−
**[[Margraviate of Baden|Baden]]
 
−
**[[Electorate of Cologne|Cologne]]
 
−
**[[Bishopric of Brixen|Brixen]]
 
−
**[[Bishopric of Passau|Passau]]
 
−
**[[Republic of Genoa|Genoa]]
 
−
*[[Kingdom of Sicily]]
 
−
*[[Kingdom of Hungary]]
 
−
**[[Kingdom of Croatia (1102-1526)|Croatia]]
 
−
**[[Principality of Halych|Halych]]
 
−
*[[Kingdom of France]]
 
−
**[[County of Flanders|Flanders]]
 
−
**[[County of Rodez|Rodez]]
 
−
*[[Papal States]]
 
−
'''[[Crusader states#First Crusade|Levantine Crusader states]]:'''
 
−
*[[Kingdom of Jerusalem]]
 
−
*[[Kingdom of Cyprus]]
 
−
'''[[Frankokratia|Balkan Crusader states]]:'''
 
−
*[[Latin Empire of Constantinople|Latin Empire]]
 
−
'''[[Military order (society)|Crusading orders]]:'''
 
−
*[[Knights Templar]]
 
−
*[[Teutonic Order]]
 
−
*[[Knights Hospitaller]]
 
−
'''[[Islam|Muslim allies]]:'''
 
−
*[[Sultanate of Rûm]]
 
−
 
 
−
| strona2  =
 
−
'''[[Crusades|Muslim forces]]:'''
 
−
* [[Ayyubids|Ayyubid Sultanate]]
 
−
** [[Emirate of Damascus|Damascus]]
 
−
** [[Emirate of Homs|Homs]]
 
−
** [[Emirate of Hama|Hama]]
 
−
** [[Emirate of Aleppo|Aleppo]]
 
−
** [[Emirate of Baalbek|Baalbek]]
 
−
| strona3  =
 
−
| dowódca1  =  [[John of Brienne]]<br/> [[Bohemond IV of Antioch|Bohemond IV]]<br/> [[Hugh I of Cyprus|Hugh I]] <br/> [[Kaykaus I]] <br/> [[Frederick II, Holy Roman Emperor|Frederick II]]<br/> [[Leopold VI, Duke of Austria|Leopold VI]]<br/> [[Albert IV, Count of Tyrol|Albert IV]]<br/> [[Louis I, Duke of Bavaria|Ludwig I]]<br/> [[Louis IV, Landgrave of Thuringia|Louis IV]] † <br/> [[Otto I, Duke of Merania|Otto I]]<br/> [[Pedro de Montaigu]]<br/> [[Hermann von Salza]]<br/>[[Guérin de Montaigu]]<br/> [[Andrew II of Hungary|Andrew II]] <br/> [[William I, Count of Holland|William I]] <br/>  [[Philip II of France|Phillip II]] <br/>  [[Henry I of Rodez]] † <br/>  [[Pelagio Galvani]]
 
−
| dowódca2  =  [[Al-Adil]]<br/>[[Al-Kamil]]<br/>[[Al-Mu'azzam]]<br/>[[Al-Mujahid]]<br/>[[Al-Muzaffar Mahmud]]<br/>[[Al-Aziz Muhammad]]<br/>[[Bahramshah]]  
 
−
| siły1  = 32,000 men
 
−
| siły2  = Unknown
 
−
| straty1 = Unknown
 
−
| straty2 = Unknown
 
−
| campaignbox =
 
−
 
 
−
{{Campaignbox Crusades}}
 
−
{{Campaignbox Fifth Crusade}}
 
−
{{Campaignbox Crusades Battles}}
 
−
}}
 
−
 
 
  
−
[[Plik:Capturing Damiate.jpg|thumb|350px|Walki o [[Damietta|Damiettę]]]]
+
== Okoliczności ==
−
'''V wyprawa krzyżowa''' – wyprawa wojenna podjęta w [[1217]] roku<ref name=":0">{{Cytuj |tytuł = The Fifth Crusade |data dostępu = 2018-01-24 |opublikowany = historylearning.com |url = http://historylearning.com/medieval-england/the-crusades/fifth-crusade/ |język = en}}</ref>. Wydarzenia towarzyszące [[IV wyprawa krzyżowa|czwartej wyprawie krzyżowej]] nie zraziły papieża [[Innocenty III|Innocentego III]] do idei krucjat<ref>{{Cytuj |autor = |tytuł = The Fifth Crusade |czasopismo = Encyclopedia Britannica |data = |data dostępu = 2018-01-24 |url = https://www.britannica.com/event/Crusades/The-Fifth-Crusade#ref1184383 |język = en}}</ref> i w 1215 roku proklamował on nową krucjatę na [[Sobór laterański IV|IV soborze laterańskim]]<ref name=":0" />. Udział w niej wzięło rycerstwo francuskie, włoskie, węgierskie, niemieckie. Tym razem na wezwanie papieża odpowiedziało wielu możnych. Nowa wyprawa miała zostać skierowana do [[Egipt]]u.
 
  
−
[[Plik:Overzichtskaart vijfde kruistocht.png|thumb|left|300px|<center>'''Peti križarski pohod'''<center><br>'''A: '''[[križari]], '''B:''' [[Ejubidi]]; '''C:''' [[seldžuci]]; <br>'''1.''' [[Akra]]; '''2.''' [[Jeruzalem]]; '''3.''' [[Damietta]]; '''4.''' [[Kairo]].]]Većina europskih vladara su već bili u nekim sukobima i nisu mogli napustiti svoje zemlje na duže vrijeme. [[Andrija II.]] Madžarski, [[Leopold VI. Austrijski]] i, nešto kasnije, križarska flota s područja donje [[Rajna|Rajne]] se napokon uputila u [[Akra|Akru]] (20.000 vitezova i 12.000 garnizona, najveća križarska vojska do tada). Tu su im se pridružili [[Ivan od Briennea]], kralj [[Jeruzalemsko kraljevstvo|Jeruzalemskog kraljevstva]], [[Hugo I. Ciparski]], i Princ [[Bohemud IV. Antiohijski]] kako bi se borili protiv [[Ejubidi|Ejubida]] u [[Sirija|Siriji]].
+
[[Plik:Overzichtskaart vijfde kruistocht.png|thumb|left|300px|<center>'''Piąta krucjata'''<center><br>'''A: '''[[krzyżowcy]], '''B:''' [[Ajubidi]]; '''C:''' [[Seldżucy]]; <br>'''1.''' [[Akra]]; '''2.''' [[Jerozolima]]; '''3.''' [[Damietta]]; '''4.''' [[Kair]].]]
  
 
W 1215 roku krzyż przyjął przyszły cesarz [[Fryderyk II Hohenstauf]]. Do wyprawy przyłączyło się też wielu francuskich możnych, chociaż konflikt zbrojny z [[Anglia|Anglią]] spowodował pewne opóźnienie ich wyjazdu. Pod koniec lata 1217 roku w [[Akka|Akce]] zaczęły się gromadzić pierwsze oddziały krzyżowców. W listopadzie znaczące siły krzyżowców pod wodzą króla [[Węgry|Węgier]] [[Andrzej II węgierski|Andrzeja II]], księcia [[Księstwo Antiochii|Antiochii]] [[Boemund IV|Boemunda IV Jednookiego]] oraz króla [[Królestwo Cypru|Cypru]] [[Hugo I Cypryjski|Hugona I Cypryjskiego]] podjęły działania na terenie [[Księstwo Oultrejordain|Zajordanii]]. Muzułmanie wycofali się do [[Damaszek|Damaszku]]. W tej sytuacji krzyżowcy zdecydowali się również na odwrót, nie przystępując zimą do oblężenia miasta.
 
W 1215 roku krzyż przyjął przyszły cesarz [[Fryderyk II Hohenstauf]]. Do wyprawy przyłączyło się też wielu francuskich możnych, chociaż konflikt zbrojny z [[Anglia|Anglią]] spowodował pewne opóźnienie ich wyjazdu. Pod koniec lata 1217 roku w [[Akka|Akce]] zaczęły się gromadzić pierwsze oddziały krzyżowców. W listopadzie znaczące siły krzyżowców pod wodzą króla [[Węgry|Węgier]] [[Andrzej II węgierski|Andrzeja II]], księcia [[Księstwo Antiochii|Antiochii]] [[Boemund IV|Boemunda IV Jednookiego]] oraz króla [[Królestwo Cypru|Cypru]] [[Hugo I Cypryjski|Hugona I Cypryjskiego]] podjęły działania na terenie [[Księstwo Oultrejordain|Zajordanii]]. Muzułmanie wycofali się do [[Damaszek|Damaszku]]. W tej sytuacji krzyżowcy zdecydowali się również na odwrót, nie przystępując zimą do oblężenia miasta.
  
−
Rozczarowany przebiegiem dotychczasowych działań król węgierski postanowił wracać do domu. Jego nagły wyjazd wywołał konsternację wśród baronów [[Outremer]]. Sytuację poprawiło jednak w pewnym stopniu przybycie do [[Akka|Akki]] w kwietniu 1218 roku nowych oddziałów krzyżowców francuskich i niemieckich. Niemniej sam cesarz pozostawał nadal w [[Europa|Europie]].
+
Rozczarowany przebiegiem dotychczasowych działań król węgierski postanowił wracać do domu. Jego nagły wyjazd wywołał konsternację wśród baronów [https://pl.wikipedia.org/wiki/Outremer Outremer]. Sytuację poprawiło jednak w pewnym stopniu przybycie do [[Akka|Akki]] w kwietniu 1218 roku nowych oddziałów krzyżowców francuskich i niemieckich. Niemniej sam cesarz pozostawał nadal w [[Europa|Europie]].
  
 
W maju 1218 roku silna flota krzyżowców, pozostawiając w [[Bliski Wschód|Ziemi Świętej]] kontyngent niemiecki, wypłynęła z [[Akka|Akki]] w kierunku [[Damietta|Damietty]]. Dowodzone przez króla [[Królestwo Jerozolimskie|jerozolimskiego]] [[Jan z Brienne|Jana z Brienne]] wojska krzyżowców zdobyły położoną w pobliżu Damietty twierdzę i przystąpiły do oblężenia miasta. W imieniu papieża dowództwo nad wyprawą sprawował jego legat, kardynał [[Pelagio Galvani]].
 
W maju 1218 roku silna flota krzyżowców, pozostawiając w [[Bliski Wschód|Ziemi Świętej]] kontyngent niemiecki, wypłynęła z [[Akka|Akki]] w kierunku [[Damietta|Damietty]]. Dowodzone przez króla [[Królestwo Jerozolimskie|jerozolimskiego]] [[Jan z Brienne|Jana z Brienne]] wojska krzyżowców zdobyły położoną w pobliżu Damietty twierdzę i przystąpiły do oblężenia miasta. W imieniu papieża dowództwo nad wyprawą sprawował jego legat, kardynał [[Pelagio Galvani]].
Linia 106: Linia 41:
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
−
{{Przypisy}}
+
{{izvori}}
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
−
{{Commonscat|Fifth Crusade}}
+
* Steven Runciman: ''A History of the Crusaders, Volume III: The Kingdom of Acre and the later Crusaders''. London: The Folio Society, 1994.
−
* {{cytuj książkę |autor=[[Steven Runciman]]| tytuł=A History of the Crusaders, Volume III: The Kingdom of Acre and the later Crusaders| wydawca=The Folio Society |miejsce=London |rok=1994}}
 
  
 
|
 
|
−
{{Katonai konfliktus infobox
+
{{Wojna infobox
−
  | konflikt = Piąta krucjata
+
| nazwa    = Piąta Krucjata
−
  | plik = Friezen_vallen_de_toren_van_Damiate_aan.jpg
+
| epoka        = średniowiecze
−
  | podpis ilustracji = Fryzyjski atak na Damiettę <small>(Obraz z XIII wieku)</small>
+
| konflikt     = wyprawy krzyżowe
−
  | kontekst = [[krucjaty]]
+
| grafika      =  
−
  | miejsce = [[Lewant]], [[Egipt]]
+
| image_size  =  
−
   | okres = 1217–1221
+
| opis grafiki    =  
−
  | wynik = zwycięstwo muzułmańskie
+
| czas        = 1217–1221
−
  | ok =  
+
| miejsce       = [[Lewant]] i [[Egipt]]
−
  | zmiany miejsca =
+
| terytorium   =
−
  | támadó = [[Plik:Royal banner of Janus of Cyprus.svg|20px|border]]&nbsp;[[Ciprusi Királyság]]<br />
+
| przyczyna =
−
[[Plik:Royal_Standard_of_the_King_of_France.svg|20px|border]]&nbsp;[[Francia Királyság]]<br />
+
| wynik     = Zwycięstwo mahometan<br>
−
[[Plik:Vexillum_Regni_Hierosolymae.svg|20px|border]]&nbsp;[[Jeruzsálemi Királyság]]<br />
+
* Ośmioletni rozejm między Ayyubidami a krzyżowcami
−
[[Plik:Flag of Hungary (11th c. - 1301).svg|20px]]&nbsp;[[Magyar Királyság]]<br />
+
| jednostki1 =  
−
[[Plik:Banner_of_the_Holy_Roman_Emperor_(after_1400).svg|20px]]&nbsp;[[Német-római Birodalom]]<br />
+
| jednostki2 =  
−
[[Plik:Flag_of_the_Papal_States_%281808-1870%29.svg|20px]]&nbsp;[[Pápai Állam]]<br />
+
| strona1  =
−
[[Plik:Cross of the Knights Templar.svg|20px|border]]&nbsp;[[templomosok]]<br />
+
[[Plik:Blason_Empire_Latin_de_Constantinople.svg|20px|border]]&nbsp;[[Cesarstwo Łacińskie]]
−
[[Plik:German Cross.svg|20px|border]]&nbsp;[[Német Lovagrend|teuton lovagok]]<br />
+
[[Plik:Royal banner of Janus of Cyprus.svg|20px|border]]&nbsp;[[Królestwo Cypru]]<br />
−
[[Plik:Cross of the Knights Hospitaller.svg|20px]]&nbsp;[[Máltai lovagrend|ispotályosok]]
+
[[Plik:Royal_Standard_of_the_King_of_France.svg|20px|border]]&nbsp;[[Królestwo Francji]]<br />
−
  | védekező =  
+
*[[Hrabstwo Flandrii]]
−
[[Plik:Flag of Ayyubid Dynasty.svg|20px]]&nbsp;[[Ajjúbidák|Ajjúbida Birodalom]]
+
*[[Hrabstwo Rodos]]
−
  | parancsnok1 =  
+
[[Plik:Vexillum_Regni_Hierosolymae.svg|20px|border]]&nbsp;[[Kr. Jerozolimskie]]<br />
−
[[I. János jeruzsálemi király]]<br />
+
[[Plik:Kingdom_of_Sicily_naval_flag.svg|20px|border]]&nbsp;[[Królestwo Sycylii]]<br />
−
[[IV. Bohemund antiochiai fejedelem]]<br />
+
[[Plik:Flag of Hungary (11th c. - 1301).svg|20px|border]]&nbsp;[[Królestwo Węgier]]<br />
−
[[II. András magyar király]]<br />
+
*[[Królestwo Chorwacji]]
−
[[I. Hugó ciprusi király]]<br />
+
*[[Księstwo Halickie]]
−
[[VI. Lipót osztrák herceg]]<br />
+
[[Plik:Flag_of_the_Papal_States_%281808-1870%29.svg|20px|border]]&nbsp;[[Państwo Papieskie]]<br />
−
[[Pelagius Galvani]]<br />
+
[[Plik:Banner_of_the_Holy_Roman_Emperor_(after_1400).svg|20px]]&nbsp;[[Św. Ces. Rzymskie]]<br />
−
[[I. Lajos bajor herceg]]
+
*[[Księstwo Austrii]]
−
  | parancsnok2 =
+
*[[Hrabstwo Tyrolu]]
−
[[I. al-Ádil egyiptomi szultán]]<br />
+
*[[Księstwo Bawarii]]
−
[[al-Kámil egyiptomi szultán]]<br />
+
*[[Księstwo Meranii]]
−
[[al-Muazzam Ísza damaszkuszi szultán]]
+
*[[Landgrafstwo Turyngii]]
−
   | haderő1 =
+
*[[Hrabstwo Holandii]]
−
  | haderő2 =
+
*[[Margrabstwo Baden]]
−
  | veszteségek1 =
+
*[[Elektorat Kolonii]]
−
  | veszteségek2 =
+
*[[Biskupstwo Brixen]]
−
  | veszteségek3 =
+
*[[Biskupstwo Passawy]]
−
  | egyéb =
+
*[[Republika Genui]]
−
  | wikicommons =
+
[[Plik:Cross of the Knights Templar.svg|20px|border]]&nbsp;[[Templariusze]]<br />
 +
[[Plik:German Cross.svg|20px|border]]&nbsp;[[Zakon Krzyżacki]]<br />
 +
[[Plik:Cross of the Knights Hospitaller.svg|20px]]&nbsp;[[Zakon Maltański]]
 +
 
 +
| strona2  =
 +
[[Plik:Flag of Ayyubid Dynasty.svg|20px|border]]&nbsp;[[Sułtanat Ajjúbidów]]
 +
*[[Sułtanat Rûm]]
 +
*[[Emirat Damaszku]]
 +
*[[Emirat Homs]]
 +
*[[Emirat Hamy]]
 +
*[[Emirat Aleppo]]
 +
*[[Emirat Baalbek]]
 +
 
 +
| dowódca1  =
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_z_Brienne Jan z Brienne]<br/>
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Boemund_IV Boemund IV]<br/>
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Hugo_I_Cypryjski Hugo I Cypryjski] <br/>
 +
[https://en.wikipedia.org/wiki/Kaykaus_I Kaykaus I] <br/>
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Fryderyk_II_Hohenstauf Fryderyk II Hohenstauf]<br/>
 +
[[Leopold VI]]<br/>  
 +
[https://en.wikipedia.org/wiki/Albert_IV,_Count_of_Tyrol Albert IV]<br/>
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_I_Bawarski Ludwik I Bawarski]]<br/>
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_IV_%C5%9Awi%C4%99ty Ludwik IV Święty] '''†''' <br/>
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Otto_I_(ksi%C4%85%C5%BC%C4%99_Meranii) Otto I (książę Meranii)]<br/>
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Pierre_de_Montaigu Pierre de Montaigu]<br/>
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Hermann_von_Salza Hermann von Salza]<br/>
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Guerin_de_Montaigu Guerin de Montaigu]<br/>  
 +
[[II. András]], król Węgier <br/>
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Wilhelm_I_(hrabia_Holandii) Wilhelm I (hrabia Holandii)] <br/> 
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Filip_II_August Filip II August] <br/> 
 +
[https://fr.wikipedia.org/wiki/Henri_Ier_de_Rodez Henri I<sup>er</sup> de Rodez] † <br/>  
 +
[https://pl.wikipedia.org/wiki/Pelagio_Galvani Pelagio Galvani]
 +
 
 +
| dowódca2  = 
 +
'''Sułtani:'''<br>
 +
Egiptu [[Al-Adil]]<br/>
 +
Egiptu [[Al-Kamil]]<br/>
 +
Damaszku [[Al-Mu'azzam]]<br/>
 +
'''Emirowie:'''<br>
 +
Homs [[Al-Mujahid]]<br/>
 +
Hamy [[Al-Muzaffar Mahmud]]<br/>
 +
Aleppo [[Al-Aziz Muhammad]]<br/>
 +
Baalbek [[Bahramshah]]  
 +
 
 +
| siły1   = 32.000 ludzi
 +
| siły2  = nieznane
 +
| straty1 = nieznane
 +
| straty2 = nieznane
 +
|lokalizacja  =  
 +
|mapa        =  
 +
|opis mapy    =  
 +
|commons      =  
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 
|}
 
|}
 +
{{Wojny Chorwatów}}
 +
 +
{{SORTUJ:Krucjaty, 05}}
  
−
[[Kategoria:Wyprawy krzyżowe|5 wyprawa krzyżowa]]
+
[[Kategoria:Wyprawy krzyżowe]]
−
[[Kategoria:Importowane]]
+
[[Kategoria:Krucjaty]]

Aktualna wersja na dzień 05:07, 10 lip 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Capturing Damiate.jpg
Walki o Damiettę

V wyprawa krzyżowa – wyprawa wojenna podjęta w 1217 roku[1]. Wydarzenia towarzyszące czwartej wyprawie krzyżowej nie zraziły papieża Innocentego III do idei krucjat[2] i w 1215 roku proklamował on nową krucjatę na IV soborze laterańskim[3]. Udział w niej wzięło rycerstwo francuskie, włoskie, węgierskie, niemieckie. Tym razem na wezwanie papieża odpowiedziało wielu możnych. Nowa wyprawa miała zostać skierowana do Egiptu.

Okoliczności

Plik:Overzichtskaart vijfde kruistocht.png
Piąta krucjata

A: krzyżowcy, B: Ajubidi; C: Seldżucy;
1. Akra; 2. Jerozolima; 3. Damietta; 4. Kair.

W 1215 roku krzyż przyjął przyszły cesarz Fryderyk II Hohenstauf. Do wyprawy przyłączyło się też wielu francuskich możnych, chociaż konflikt zbrojny z Anglią spowodował pewne opóźnienie ich wyjazdu. Pod koniec lata 1217 roku w Akce zaczęły się gromadzić pierwsze oddziały krzyżowców. W listopadzie znaczące siły krzyżowców pod wodzą króla Węgier Andrzeja II, księcia Antiochii Boemunda IV Jednookiego oraz króla Cypru Hugona I Cypryjskiego podjęły działania na terenie Zajordanii. Muzułmanie wycofali się do Damaszku. W tej sytuacji krzyżowcy zdecydowali się również na odwrót, nie przystępując zimą do oblężenia miasta.

Rozczarowany przebiegiem dotychczasowych działań król węgierski postanowił wracać do domu. Jego nagły wyjazd wywołał konsternację wśród baronów Outremer. Sytuację poprawiło jednak w pewnym stopniu przybycie do Akki w kwietniu 1218 roku nowych oddziałów krzyżowców francuskich i niemieckich. Niemniej sam cesarz pozostawał nadal w Europie.

W maju 1218 roku silna flota krzyżowców, pozostawiając w Ziemi Świętej kontyngent niemiecki, wypłynęła z Akki w kierunku Damietty. Dowodzone przez króla jerozolimskiego Jana z Brienne wojska krzyżowców zdobyły położoną w pobliżu Damietty twierdzę i przystąpiły do oblężenia miasta. W imieniu papieża dowództwo nad wyprawą sprawował jego legat, kardynał Pelagio Galvani.

Wśród oblegających Damiettę krzyżowców zaczęły się wkrótce szerzyć choroby. Muzułmanie gotowi byli na podjęcie z krzyżowcami rokowań pokojowych. W zamian za wycofanie się z Egiptu zaproponowali im zwrot Jerozolimy i relikwii Krzyża Świętego. Pelagio Galvani odrzucił jednak tę propozycję. Prawdopodobnie papież i kupcy włoscy przekonali go, iż prawdziwym celem wyprawy jest podbój Egiptu.

W listopadzie 1219 roku krzyżowcom udało się w końcu zdobyć Damiettę. Droga do Kairu stanęła przed nimi otworem.

W lipcu 1220 roku wojska krzyżowe zaczęły posuwać się w górę Nilu. Opieszałość krzyżowców pozwoliła jednak Al-Kamilowi na przygotowanie się do obrony. Wojska egipskie okrążyły armię krzyżowców, a jednocześnie flota sułtana odcięła ich od Damietty. Kardynałowi Galvaniemu udało się wyrwać z oblężenia, jednak większość armii zmuszona została do kapitulacji. W następnym roku krzyżowcy opuścili Damiettę i powrócili do Akki. Sny o łatwym podboju Egiptu się rozwiały.

Nawiązania w kulturze

Krucjata została opisana przez Zofię Kossak w powieści pt. Bez oręża.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ The Fifth Crusade, historylearning.com [dostęp 2018-01-24] (ang.).
  2. ↑ The Fifth Crusade, „Encyclopedia Britannica” [dostęp 2018-01-24] (ang.).
  3. ↑ The Fifth Crusade, historylearning.com [dostęp 2018-01-24] (ang.).

Bibliografia

  • Steven Runciman: A History of the Crusaders, Volume III: The Kingdom of Acre and the later Crusaders. London: The Folio Society, 1994.

Piąta Krucjata

— wyprawy krzyżowe —
Czas 1217–1221
Miejsce Lewant i Egipt
Wynik Zwycięstwo mahometan
  • Ośmioletni rozejm między Ayyubidami a krzyżowcami
Strony konfliktu
20px Cesarstwo Łacińskie

20px Królestwo Cypru
20px Królestwo Francji

20px Kr. Jerozolimskie
20px Królestwo Sycylii
20px Królestwo Węgier

20px Państwo Papieskie
20px Św. Ces. Rzymskie

20px Templariusze
20px Zakon Krzyżacki
20px Zakon Maltański

20px Sułtanat Ajjúbidów
Dowódcy
Jan z Brienne

Boemund IV
Hugo I Cypryjski
Kaykaus I
Fryderyk II Hohenstauf
Leopold VI
Albert IV
Ludwik I Bawarski]
Ludwik IV Święty †
Otto I (książę Meranii)
Pierre de Montaigu
Hermann von Salza
Guerin de Montaigu
II. András, król Węgier
Wilhelm I (hrabia Holandii)
Filip II August
Henri Ier de Rodez †
Pelagio Galvani

Sułtani:

Egiptu Al-Adil
Egiptu Al-Kamil
Damaszku Al-Mu'azzam
Emirowie:
Homs Al-Mujahid
Hamy Al-Muzaffar Mahmud
Aleppo Al-Aziz Muhammad
Baalbek Bahramshah

Siły
32.000 ludzi nieznane
Straty
nieznane nieznane

18px Wojny Chorwatów

Oblężenie Zary (1202)  ♦  IV wyprawa krzyżowa  ♦  V wyprawa krzyżowa  ♦  Bitwa na równinie Mohi (1241)  ♦  Bitwa pod Bliską (1322)  ♦  Oblężenie Zary (1345–46)  ♦  Bitwa pod Samoborem (1441)  ♦  Bitwa pod Zlaticą (1443)  ♦  Bitwa pod Warną (1444)  ♦  Bitwa nad Uną (1483)  ♦  Bitwa w wąwozie Vrpile (1491)  ♦  Bitwa na Krbavskim Polu (1493)  ♦  Bitwa pod Dubicą (1513)  ♦  Bitwa o Jajce (1518)  ♦  Oblężenie Knina (1522)  ♦  Oblężenie Ostrovicy (1523)  ♦  Bitwa pod Mohaczem (1526)  ♦  Węgierska kampania (1527–38)

Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=V_wyprawa_krzyżowa&oldid=36788”