Bitka kod Bliske: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 21: | Linia 21: | ||
Po śmierci [[Pavao I. Šubić Bribirski|Pawła I. Šubića Bribirskiego]], chorwacko-dalmatyńskiego bana i władcy Bośni, Humu i dalmatyńskich miast, która nastąpiła 1 maja 1312 r., jego najstarszy syn [[Mladen II.|Mladen II]] przejął jego własność, stając się automatycznie chorwacko-dalmatyńskim i bośniackim banem, Ponieważ w tym czasie władza chorwacko-węgierskiego króla [[I. Károly|Karola Roberta]] Andegaweńskiego nie była jeszcze trwale ugruntowana, Mladen II. na swoim terytorium, z siedzibą w [[Bribir (Skradin)|Bribirze]], miał praktycznie niepodważalną i nieograniczoną władzę. Król tolerował to, ponieważ jego ojciec, [[Paweł I]], pomógł mu dojść do władzy. Jednak z czasem Mladen II. wszedł w konflikt, głównie ze względu na spory własnościowe z chorwackimi arystokratami w ich szerszym sąsiedztwie (książęta Krk - przyszli [[Frankapan]]ie, następnie [[Gusic]]owie (książęta krbawscy) i [[Nelipić]]owie z klanu [[Svačić]]i itp.), z niektórymi miastami na wybrzeżu Adriatyku (Šibenik, Trogir), ze szlachcicem bośniacki [[Stjepan II Kotromanić|Stefanem II Kotromaniciem]] i ponownie ze starym rywalem [[Republika Wenecka|Republiką Wenecką]]. | Po śmierci [[Pavao I. Šubić Bribirski|Pawła I. Šubića Bribirskiego]], chorwacko-dalmatyńskiego bana i władcy Bośni, Humu i dalmatyńskich miast, która nastąpiła 1 maja 1312 r., jego najstarszy syn [[Mladen II.|Mladen II]] przejął jego własność, stając się automatycznie chorwacko-dalmatyńskim i bośniackim banem, Ponieważ w tym czasie władza chorwacko-węgierskiego króla [[I. Károly|Karola Roberta]] Andegaweńskiego nie była jeszcze trwale ugruntowana, Mladen II. na swoim terytorium, z siedzibą w [[Bribir (Skradin)|Bribirze]], miał praktycznie niepodważalną i nieograniczoną władzę. Król tolerował to, ponieważ jego ojciec, [[Paweł I]], pomógł mu dojść do władzy. Jednak z czasem Mladen II. wszedł w konflikt, głównie ze względu na spory własnościowe z chorwackimi arystokratami w ich szerszym sąsiedztwie (książęta Krk - przyszli [[Frankapan]]ie, następnie [[Gusic]]owie (książęta krbawscy) i [[Nelipić]]owie z klanu [[Svačić]]i itp.), z niektórymi miastami na wybrzeżu Adriatyku (Šibenik, Trogir), ze szlachcicem bośniacki [[Stjepan II Kotromanić|Stefanem II Kotromaniciem]] i ponownie ze starym rywalem [[Republika Wenecka|Republiką Wenecką]]. | ||
| − | + | Burzliwe wydarzenia miały miejsce w latach 1317–1322, z serią zamieszek, oblężeń, konfliktów zbrojnych, przejścia z jednego obozu do drugiego i podchodów taktycznych po obu stronach. [[Ivan I. Babonić]], [[ban całej Slawonii]], zaangażował się między innymi w poparcie króla, przekonany, że nadszedł czas, by osłabić potęgę [[Šubić|Bribirów]]. | |
| − | |||
| − | Burzliwe wydarzenia miały miejsce w latach 1317–1322, z serią zamieszek, oblężeń, konfliktów zbrojnych, przejścia z jednego obozu do drugiego i | ||
| − | |||
| − | |||
Decydująca bitwa miała miejsce późnym latem lub wczesną jesienią 1322 r. pod Bliską, obecnie Blizna koło Trogiru, w której ban [[Mladen II.]] ze swoimi sojusznikami był po jednej stronie (wśród nich był jego młodszy brat [[Juraj II.]]), a po drugiej stała armia szerokiej koalicji dowodzonej przez [[Ivan I. Babonić|Ivana]]. Nie są dostępne żadne szczegóły dotyczące samej bitwy, ale wiadomo, że siły Mladena przegrały bitwę. On i jego brat Juraj zdołali uciec i tymczasowo schronić się w forcie Świętego Jerzego w [[Klis]]ie. | Decydująca bitwa miała miejsce późnym latem lub wczesną jesienią 1322 r. pod Bliską, obecnie Blizna koło Trogiru, w której ban [[Mladen II.]] ze swoimi sojusznikami był po jednej stronie (wśród nich był jego młodszy brat [[Juraj II.]]), a po drugiej stała armia szerokiej koalicji dowodzonej przez [[Ivan I. Babonić|Ivana]]. Nie są dostępne żadne szczegóły dotyczące samej bitwy, ale wiadomo, że siły Mladena przegrały bitwę. On i jego brat Juraj zdołali uciec i tymczasowo schronić się w forcie Świętego Jerzego w [[Klis]]ie. | ||
Wersja z 07:18, 16 lip 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Bitka kod Bliske (pol. Bitwa pod Bliską – dziś Blizna na północny-zachód od Trogiru w Chorwacja) – bitwa, w której w 1322 r. armia koalicji książąt chorwackich i miast dalmatyńskich pod dowództwem slawońskiego bana Ivana I. Babonića pokonała siły chorwacko-dalmatyńskiego bana Mladena II. Šubića Bribirsiego i jego sojuszników. Szerszy kontekst bitwyPo śmierci Pawła I. Šubića Bribirskiego, chorwacko-dalmatyńskiego bana i władcy Bośni, Humu i dalmatyńskich miast, która nastąpiła 1 maja 1312 r., jego najstarszy syn Mladen II przejął jego własność, stając się automatycznie chorwacko-dalmatyńskim i bośniackim banem, Ponieważ w tym czasie władza chorwacko-węgierskiego króla Karola Roberta Andegaweńskiego nie była jeszcze trwale ugruntowana, Mladen II. na swoim terytorium, z siedzibą w Bribirze, miał praktycznie niepodważalną i nieograniczoną władzę. Król tolerował to, ponieważ jego ojciec, Paweł I, pomógł mu dojść do władzy. Jednak z czasem Mladen II. wszedł w konflikt, głównie ze względu na spory własnościowe z chorwackimi arystokratami w ich szerszym sąsiedztwie (książęta Krk - przyszli Frankapanie, następnie Gusicowie (książęta krbawscy) i Nelipićowie z klanu Svačići itp.), z niektórymi miastami na wybrzeżu Adriatyku (Šibenik, Trogir), ze szlachcicem bośniacki Stefanem II Kotromaniciem i ponownie ze starym rywalem Republiką Wenecką. Burzliwe wydarzenia miały miejsce w latach 1317–1322, z serią zamieszek, oblężeń, konfliktów zbrojnych, przejścia z jednego obozu do drugiego i podchodów taktycznych po obu stronach. Ivan I. Babonić, ban całej Slawonii, zaangażował się między innymi w poparcie króla, przekonany, że nadszedł czas, by osłabić potęgę Bribirów. Decydująca bitwa miała miejsce późnym latem lub wczesną jesienią 1322 r. pod Bliską, obecnie Blizna koło Trogiru, w której ban Mladen II. ze swoimi sojusznikami był po jednej stronie (wśród nich był jego młodszy brat Juraj II.), a po drugiej stała armia szerokiej koalicji dowodzonej przez Ivana. Nie są dostępne żadne szczegóły dotyczące samej bitwy, ale wiadomo, że siły Mladena przegrały bitwę. On i jego brat Juraj zdołali uciec i tymczasowo schronić się w forcie Świętego Jerzego w Klisie. Do odlučujuće bitke došlo je krajem ljeta ili početkom jeseni 1322. godine kod Bliske, današnje Blizne u zaleđu Trogira, u kojoj je na jednoj strani bio ban Mladen sa svojim saveznicima, među kojima je bio i njegov mlađi brat Juraj II., a na drugoj se strani nalazila vojska široke koalicije kojom je zapovijedao Ivan Babonić. O detaljima samog tijeka bitke nema dostupnih podataka, ali se zna da su Mladenove snage bitku izgubile. On i njegov brat Juraj uspjeli su se spasiti i privremeno skloniti u Jurjevu tvrđavu u Klisu. Plik:Blizna (Croatia), naselje u zaleđu Trogira.jpg Blizna Donja - dzisiejszy wygląd miejsca, w którym kiedyś miała miejsce bitwa Krótko po bitwie chorwacko-węgierski król Karol Robert Andegaweński przybył ze swoją armią do południowej Chorwacji, aby spróbować uspokoić sytuację. 8 października 1322 r. na zgromadzeniu w twierdzy Knin zwycięzcy bitwy pod Blisną zostali podzieleni i potwierdzili swój majątek oraz przywileje, a on pojmał i zabrał ze sobą pokonanego Mladena na Węgry, gdzie spędził dwadzieścia lat na dworze króla, aż do swojej śmierci w latach 1341–1343. Nedugo poslije bitke u južnu je Hrvatsku sa svojom vojskom stigao sam hrvatsko-ugarski kralj Karlo Robert Anžuvinski, kako bi pokušao smiriti prilike. Pobjednicima bitke kod Blizne je na saboru u Kninskoj tvrđavi dana 8. listopada 1322. podijelio, odnosno potvrdio, posjede i povlastice, a poraženog Mladena Šubića je zarobio i odveo sa sobom u Ugarsku. Tamo je ovaj proveo na kraljevom dvoru dvadesetak godina, sve do svoje smrti između 1341. i 1343. Bitwa pod Bliską złamała potęgę i wpływy książąt Bribiru. Oznaczało to utratę części dóbr, które Bribirski posiadał do tej pory, ale także utratę dziedzicznego tytułu bana, ponieważ Ivan I. Babonić został mianowany przez króla chorwacko-dalmatyński banem. Z drugiej strony Stjepan II. stał się bośniackim banem. Konsekwencją upadku władzy Šubićów było umocnienie innych chorwackich wielmoży, przede wszystkim książąt Blagajskich (Babonićów), Nelipića i książąt Krčkich. Jednak bracia Mladena Juraj II./II. György, Pavao II./II. Pál, Grgur V./V. Gergely i Marko II./II. Márk oraz ich synowie Mladen III., Pavao III., Bozidar/Boldizsár, Juraj III. (przyszły Juraj I. Zryński) i Pribko przeżyli i utrzymali swoje dawne posiadłości przez kolejne trzydzieści lat, dopóki tylko król Ludwik I. Wielki, syn Karola Roberta, nie zdołał ich zastąpić ani w inny sposób wysiedlić. Bitkom kod Bliske skrena je velika moć i utjecaj knezova Bribirskih. Ona je značila gubitak dijela posjeda koje su Bribirski do tada imali, ali i gubitak nasljedne banske časti, jer je Ivan Babonić imenovan od kralja hrvatsko-dalmatinskim banom. Bosanskim banom postao je pak Stjepan II. Kotromanić. Posljedice pada moći Šubića bile su i jačanje drugih hrvatskih velikaša, prije svega knezova Blagajskih (Babonića), Nelipića i knezova Krčkih. Ipak, braća Mladena Šubića Juraj II., Pavao II., Grgur i Marko, te njihovi sinovi Mladen III., Pavao III., Božidar, Juraj III. (budući Juraj I. Zrinski) i Pribko opstali su i zadržali svoje stare posjede još tridesetak godina, da bi tek kralj Ljudevit I. Veliki, sin Karla Roberta, uspio zamjenom posjeda ili na drugi način djelomično ih raseliti. Linki zewnętrzne
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|