|
|
| (Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:1bp]] | + | #PATRZ [[Zimonyi csata]] |
| − | {{Uwaga polska|
| |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Sirmium
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bitwa_pod_Sirmium&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | '''Bitwa pod Sirmium''' lub '''bitwa pod Zemun''' (węg. ''zimonyi csata'' lub ''Száva-menti csata'') – bitwa stoczona [[8 lipca]] [[1167]] pomiędzy [[Cesarstwo Bizantyńskie|Bizancjum]] i [[Królestwo Węgier|Królestwem Węgier]]. Bizantyjczycy odnieśli zwycięstwo i zmusili Węgrów do zawarcia pokoju na podyktowanych im warunkach.
| |
| − | | |
| − | == Sytuacja polityczna ==
| |
| − | W latach 50. i 60. XII w. Królestwo Węgier prowadziło ekspansję zmierzającą do anektowania terenów [[Dalmacja|Dalmacji]] i [[Chorwacja|Chorwacji]]. Działania te Bizancjum traktowało jako zagrożenie dla swojej dominacji na Bałkanach. Cesarze bizantyjscy urządzali najazdy na Węgry i popierali pretendentów do węgierskiego tronu.
| |
| − | | |
| − | [[Manuel I Komnen]] starał się o powiązanie Węgier z cesarstwem na drodze dyplomatycznej i dynastycznej. W [[1163]] na mocy zawartego traktatu pokojowego [[Bela III|Bela]], młodszy brat króla [[Stefan III węgierski|Stefana III]], został wysłany do [[Konstantynopol]]a i był wychowywany na dworze cesarskim. Bela był krewnym Manuela (matka cesarza była węgierską księżniczką) i narzeczonym jego córki. Otrzymał stworzony dla niego tytuł despoty i w [[1165]] został ogłoszony następcą tronu, przybierając imię Aleksy. Bela był także następcą węgierskiego tronu, co stwarzało perspektywę unii obu krajów. Jednak w [[1167]] król Stefan III odmówił przekazania Manuelowi dawnych ziem bizantyjskich, które wchodziły w skład księstwa Beli, co spowodowało wybuch wojny. Cesarz mianował dowódcą swojej armii [[Andronikos Kontostephanos|Andronikosa Kontostephanosa]] i polecił mu doprowadzić do bitwy z Węgrami.
| |
| − | | |
| − | == Bitwa ==
| |
| − | Na początku lata [[1167]] armia bizantyjska pod dowództwem [[Andronik I Komnen|Andronika]] usiłowała zmusić siły węgierskie do przyjęcia bitwy koło Sirmium. Wojsko zostało podzielone na trzy oddziały. Główna część sił była osłaniana przez konnych łuczników: [[Turcy|Turków]] i [[połowcy|Kumanów]]. Straż przednią stanowili zaciężni rycerze zachodnioeuropejscy. Centrum, które w czasie marszu tworzyło tylną straż, było dowodzone osobiście przez Kontostephanosa, składało się z gwardii cesarskiej, w tym [[gwardia wareska|gwardii wareskiej]] oraz ''Hetaireiai'', jednostek włoskich najemników z [[Lombardia|Lombardii]] (zapewne lekkiej jazdy), serbskiej piechoty liczącej 500 żołnierzy i wołoskiej jazdy. Na lewym skrzydle, które w czasie marszu stanowiło drugi oddział, znajdowały się regularne wojska bizantyjskie i jednostki sojusznicze podzielone na cztery brygady. Na prawym skrzydle stanowiącym trzeci oddział w marszu znajdowały się elitarne jednostki bizantyjskie, niemieccy najemnicy oraz jednostki tureckie. Za oddziałami skrzydłowymi znajdowały się jednostki osłaniające własne tyły i mające za zadanie oskrzydlenie wroga, o ile okoliczności na to pozwolą. Poza centrum znajdowały się 3 brygady piechoty i łuczników, wraz z pewną liczbą z ciężkozbrojnych Turków, zapewne także walczących pieszo.
| |
| − | | |
| − | Dowódca węgierski podzielił armię na 3 oddziały uszykowane w jednej szerokiej linii. Źródła bizantyjskie przekazały, że piechota i jazda były ze sobą pomieszane. W rzeczywistości zapewne piechota znajdowała się w centrum, a przed nią uszykowano jazdę. Armia węgierska miała zbyt mało piechoty. Źródła bizantyjskie zapewne zaliczyły służbę obozową w skład piechoty.
| |
| − | | |
| − | Bitwa rozpoczęła się od ostrzału linii węgierskich przez lekkozbrojne oddziały bizantyjskie. Działania te miały skłonić Węgrów do opuszczenia swoich stanowisk. Ostrzał przyniósł spodziewane rezultaty. Lewe skrzydło bizantyjskie, z wyjątkiem dwóch brygad, zostało zmuszone do wycofania się i pozorowanego złamania szyku w kierunku rzeki, gdzie nastąpiło szybkie przegrupowanie. W centrum i na prawym skrzydle Bizantyjczycy utrzymali szyk. Następnie prawe i lewe skrzydło bizantyjskie rozpoczęło ostrzał Węgrów, do którego przyłączyły się dwie brygady, które wcześniej nie opuściły swoich pozycji. W tym momencie Kontostephanos wydał rozkaz do ataku w centrum. Piechota na całym froncie zaczęła odpychać wojska węgierskie, które poszły w rozsypkę i zaczęły uciekać.
| |
| − | | |
| − | == Rezultaty bitwy ==
| |
| − | Węgrzy poprosili o pokój na warunkach narzuconych przez Bizancjum. Według [[Michael Angold|Michaela Angolda]] musieli zgodzić się na bizantyjską kontrolę Dalmacji, Chorwacji i ziem zwanych obecnie [[Fruška gora]], przekazali także zakładników, zobowiązali się do płacenia trybutu i dostarczania posiłków wojskowych. Kościół węgierski miał przejść pod zwierzchnictwo patriarchy Konstantynopola. Węgry stały się państwem wasalnym Bizancjum.
| |
| − | | |
| − | W [[1169]] narodził się syn Manuela. W tej sytuacji Bela utracił tytuł despoty i przestał być następcą bizantyjskiego tronu. W [[1172]] zmarł Stefan III i Bela z pomocą cesarską został królem Węgier. Bela pozostał wierny Bizancjum do śmierci Manuela. Potem odzyskał utracone przez Węgry tereny.
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | * [[John Haldon]], ''The Byzantine Wars''.
| |
| − | * [[Michael Angold]], ''Cesarstwo Bizantyńskie 1025-1204. Historia polityczna'', Wrocław-Warszawa-Kraków 1993.
| |
| − | * Michał Kozłowski, ''Węgier na tronie w Konstantynopolu?'' [http://histmag.org/?id=6847]
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Wojna infobox
| |
| − | |nazwa = Bitwa pod Sirmium<br>bitwa pod Zemun<br>Zimonyi csata<br>Száva-menti csata
| |
| − | |epoka = średniowiecze
| |
| − | |konflikt = wojna bizantyjsko-węgierska
| |
| − | |grafika = Manuelcomnenus.jpg
| |
| − | |opis grafiki = Manuel I Komnen
| |
| − | |czas = [[8 lipca]] [[1167]]
| |
| − | |miejsce = [[Sirmium]], [[Serbia]]
| |
| − | |terytorium =
| |
| − | |przyczyna =
| |
| − | |wynik = klęska wojsk węgierskich
| |
| − | |strona1 = [[File:Byzantine imperial flag, 14th century, square.svg|15px]] [[Cesarstwo Bizantyńskie]]
| |
| − | |strona2 = [[File:Flag of Hungary (11th c. - 1301).svg|25px|border]] [[Królestwo Węgier]]
| |
| − | |dowódca1 = Andronikos Kontostephanos
| |
| − | |dowódca2 = Dénes, ''[[ispán]]'' [[Bács]]
| |
| − | |jednostki1 =
| |
| − | |jednostki2 =
| |
| − | |siły1 = ok. 25 000 żołnierzy
| |
| − | |siły2 = ok. 15 000 żołnierzy
| |
| − | |straty1 = nieznane
| |
| − | |straty2 = nieznane
| |
| − | |lokalizacja =
| |
| − | |mapa =
| |
| − | |opis mapy =
| |
| − | |kod mapy =
| |
| − | |współrzędne =
| |
| − | |commons =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Sirmium}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Bitwy Bizancjum]]
| |
| − | [[Kategoria:Średniowieczne bitwy w historii Węgier]]
| |
| − | [[Kategoria:Wydarzenia 1167|Bitwa pod Sirmium]]
| |
| − | [[Kategoria:Sremska Mitrovica]]
| |
| − | [[Kategoria:Importowane]] | |
