|
|
| (Nie pokazano 8 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:1bh]] | + | #PATRZ [[Bitka kod Dubice]] |
| − | {{Uwaga|
| |
| − | |strona = https://hr.wikipedia.org/wiki/Bitka_kod_Dubice
| |
| − | |autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=/Bitka_kod_Dubice&action=history
| |
| − | |nota = chorwacki
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | <small><small><small><small>'''Bitka kod Dubice''', bila je bitka hrvatskih snaga pod vodstvom [[ban]]a i [[biskup]]a [[Petar Berislavić|Petra Berislavića]] protiv [[Osmanlije|osmanske vojske]] pod vodstvom [[bosanski sandžak|bosanskog sandžakbega]] [[Junuz-aga|Junuz-age]], koja se dogodila [[15. kolovoza]] [[1513.]] godine kod [[Hrvatska Dubica|Dubice]] na [[Una|Uni]] i u kojoj je hrvatska strana ostvarila značajnu pobjedu. </small></small></small></small>
| |
| − | | |
| − | == Bitka kod Dubice i preuzimanje banske dužnosti ==
| |
| − | | |
| − | [[Plik:Petar Berislavić Zagrebačka katedrala.jpg|thumb|left|150px|Popiersie Petra Berislavića w katedrze w Zagrzebiu.]]
| |
| − | | |
| − | Po klęsce w bitwie pod Krbavem w 1493 r. Chorwacja pozostała praktycznie bezbronna, a jej terytorium prawie opuszczone i zdewastowane. Niemniej Chorwaci nadal walczyli z Turkami. W tych bitwach wyróżniało się kilku wielkich węgierskich i chorwackich, w tym chorwacki ban, biskup Petar Berislavic.
| |
| − | | |
| − | <small><small><small><small>Nakon poraza u [[Krbavska bitka|Krbavskoj bitci]] [[1493]]. godine, Hrvatska je ostala skoro bez obrane, a njezin teritorij gotovo napušten i opustošen. Ipak, Hrvati su se nastavili boriti protiv [[Turci|Turaka]]. U tim se bitkama isticalo više ugarskih i hrvatskih velikaša, među kojima je bio i hrvatski ban, biskup Petar Berislavić. </small></small></small></small>
| |
| − | | |
| − | Na początku XVI wieku Petar Berislavic z Trogiru prowadził kościół i karierę polityczną na Węgrzech. Już w 1501 r. Był kanonikiem Kalacha, w 1504 r. Sekretarzem Władysława II .. Jagelovića, a od 1512 r. Biskupem Nieszporów. Berislavic jako dyplomata reprezentuje króla w złożonych relacjach papieża, Wenecji i Węgier, pełniąc obowiązki w kościele i hierarchiach państwowych typowych dla renesansu. Jest orędownikiem wojny z Republiką Wenecką, ale wkrótce jego działania skupiają się na tureckim niebezpieczeństwie. W 1513 r. Został mianowany prefektem chorwackim prefektem banatus, aw 1514 r. Stał się chorwackim bankiem, którego podstawowym zadaniem była obrona zachodniego krańca systemu Korwinii, od Jajce i Jajach baninów do fortów królewskich w południowej Chorwacji, w głębi lądu Dalmacji Weneckiej.
| |
| − | | |
| − | <small><small><small><small>Na početku [[16. stoljeće|16. stoljeća]] [[Trogir]]anin Petar Berislavić ostvaruje crkvenu i političku karijeru u [[Ugarska|Ugarskoj]]. Već [[1501.]] godine je kaločki kanonik, 1504. godine tajnik [[Vladislav II.|Vladislava II.]]. [[Jagelovići|Jagelovića]] i od [[1512.]] godine vesprimski biskup. U prožimanju dužnosti u crkvenoj i državnoj hijerarhiji, tipičnoj za doba renesanse, Berislavić kao diplomat zastupa kralja u složenim odnosima između pape, Venecije i Ugarske. Zagovornik je rata protiv [[Mletačka Republika|Mletačke Republike]], ali se njegova djelatnost ubrzo usredotočuje na tursku opasnost. Godine 1513. imenovan je upraviteljem banata u Hrvatskoj (''prefectus banatus''), a [[1514.]] godine postaje hrvatskim banom, s temeljnom zadaćom da brani zapadni rub korvinskg sustava, od [[Jajce|Jajca]] i [[Jajačka banovina|Jajačke banovine]] do kraljevskih utvrda u južnoj Hrvatskoj, u zaleđu mletačke Dalmacije. </small></small></small></small>
| |
| − | | |
| − | Obrona granicy chorwackiego królestwa przed Imperium Osmańskim przekraczała możliwości Ban Petara Berislavicia, ponieważ na tak trudne zadanie nie miał wystarczających środków na utrzymanie kompanii kawalerii. Na początku zarządzania Banatem w Chorwacji Berislavic starł się z Turkami pod Dubicą między Uną i Kupą w sierpniu 1513 roku. Bitwa jest dobrze udokumentowana, a jej przebieg znany; Berislavic najpierw skierował się lewym brzegiem Sawy do Kraljevo Wielkiego, następnie skręcił w Jasenovac, gdzie przekroczył rzekę Sava, a następnie skierował się na południowy zachód i rozbił obóz za Dubicą, z tymi, nad którymi zatarły się to miejsce z tyłu i na południe, granicząc z równiną płynie rzeka Sunja.
| |
| − | | |
| − | Było to wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny (15 sierpnia) w 1513 r. Turcy sądzili, że w Berisławiku jest duża armia, i zbudowali cmentarzyska wokół swojego obozu w pobliżu Blinji, ale usłyszawszy, że chrześcijanie są znacznie słabsi, postanowili ich zaatakować. I tak zaczęło się następnego dnia 16 sierpnia, bitwa, która zakończyła się wielkim zwycięstwem Chorwatów. Wielu Turków zginęło na polu bitwy, a wielu uciekło do Sawy i Uny. Mówi się, że 2000 - 2700 Turków zginęło przy tej okazji, czterech książąt było wśród poległych, a piąty został zniewolony, a wraz z innymi niewolnikami zostanie wysłany jako prezent dla króla Władysława. Pogłoski o zwycięstwie na Dubicy rozeszły się wszędzie: Chorwaci znów się zachęcali, a obcy świat miał nadzieję, że może powstrzymać gniew Turków. W nadchodzących latach bankietowania musiał koniecznie ograniczyć się do obrony królestwa. Od samego początku kwestią pieniężną kierował samobójczy wysiłek Petara Berislavicia. Poszukiwanie pomocy finansowej stało się ważną warstwą działań zakazu, głównie dlatego, że król nie mógł wesprzeć go niezbędnymi sumami pieniędzy.
| |
| − | | |
| − | <small><small><small><small>Obrana granice Hrvatskoga Kraljevstva od Osmanskog Carstva prelazila je mogućnosti bana Petra Berislavića jer za tako tešku zadaću nije raspolagao ni s toliko novčanih sredstava koja bi bila dovoljna za održavanje konjaničke čete. Na početku upravljanja banatom Hrvatske Berislavić se u kolovozu 1513. godine sukobio s Turcima kod [[Hrvatska Dubica|Dubice]] između [[Una|Une]] i [[Kupa|Kupe]]. Bitka je dobro dokumentirana i poznat je njezin tijek; Berislavić je prvo krenuo uz lijevu obalu Save do Kraljeve Velike, zatim se okrenu k Jasenovcu, gdje je prešao [[Sava|Savu]] i onda pošao prema jugozapadu, te se utaborio iza Dubice, uz one gore što se steru tomu mjestu za leđima i na jugu obrubljuju ravnicu kojom teče rijeka Sunja.
| |
| − | Bilo je to na [[Velika Gospa|Veliku Gospu]] (15. kolovoza) [[1513.]] Turci su mislili da je u Berislavića velika vojska, te stadoše opkope praviti oko svog tabora kod Blinje, ali čuvši poslije da su kršćani brojem mnogo slabiji, odlučiše ih samo napasti. I tako se zametnula sutradan 16. kolovoza bitka koja je završila sjajnom pobjedom Hrvata. Mnogo je Turaka poginulo na bojnom polju, a mnogo ih se na bijeg u Savi i Uni potopilo. Javlja se da je tom prigodom nastradalo 2.000 - 2.700 Turaka, među palima bili su četiri vojvode, a peti je dopanuo ropstva, te bi s drugim sužnjima poslan kralju Vladislavu na dar. Glasovi o pobjedi kod Dubice biše razneseni na sve strane: Hrvati ohrabrili se ponovo, a strani svijet stao se nadati da bi mogao ukrotiti bijes turski.
| |
| − | U idućim se godinama banovanja nužno morao ograničavati na obranu kraljevstva. Novčano je pitanje od samog početka usmjeravalo samozatajni napor Petra Berislavića. Traganje za novčanom pomoći postalo je važnim slojem banova djelovanja, najviše zato što ga kralj nije mogao podupirati potrebnim novčanim iznosima. </small></small></small></small>
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Wojna infobox
| |
| − | |nazwa = Bitwa pod Dubicą<br>Bitka kod Dubice
| |
| − | |epoka = średniowiecze
| |
| − | |konflikt = Podboje Turcji Osmańskiej
| |
| − | |grafika =
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |czas = 15-16 sierpnia 1513
| |
| − | |miejsce = Dubica,
| |
| − | |terytorium = [[Królestwo Chorwacji]]
| |
| − | |przyczyna =
| |
| − | |wynik = chorwackie zwycięstwo
| |
| − | | |
| − | |strona1 = [[Plik:Coat of arms of Croatia 1495.svg|27px]] [[Królestwa Chorwacji]]<br>[[Plik:Armoiries_Hongrie_ancien.svg|20px]] [[Królestwo Węgier]]
| |
| − | |strona2 =
| |
| − | [[Plik:Flag_of_Turkey.svg|22px|]] [[Imperium Ottomańskie]]
| |
| − |
| |
| − | |dowódca1 =
| |
| − | [[File:Coa Hungary Country History (15th century).svg|20px]] [[Petar Berislavić|ban Petar Berislavić]]<br>[[Nikola III. Zrinski]]<br>[[Ivan Karlović]]<br>[[Mihovil Frankapan Slunjski]]<br>[[Franjo Berislavić]] |
| |
| − | |dowódca2 = [[File:Ottoman red flag.svg|22px]] [[Junuz-aga]]
| |
| − | | |
| − | |jednostki1 =
| |
| − | |jednostki2 =
| |
| − | | |
| − | |siły1 =
| |
| − | |siły2 =
| |
| − | |straty1 =
| |
| − | |straty2 = oko 2500 vojnika
| |
| − | | |
| − | |lokalizacja =
| |
| − | |mapa =
| |
| − | |opis mapy =
| |
| − | |commons =
| |
| − | }}
| |
| − | {{Podboje Turcji Osmańskiej}}
| |
| − | {{Wojny węgiersko-tureckie}}
| |
| − | {{Wojny Chorwatów}}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Dubice, Bitwa}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Bitwy]]
| |
| − | [[Kategoria:Bitwy Chorwacji]]
| |
| − | [[Kategoria:Chorwackie bitwy]] | |
