Oblężenie Ostrzyhomia: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 43 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
{{Infobox military conflict
+
'''Oblężenie Ostrzyhomia''' miało miejsce zimą 1241 r. Po ciężko wywalczonym, ale zdecydowanym zwycięstwie Mongołów w [[Mohi|bitwie pod Mohi]], Batu-chan splądrował ziemie Królestwa Węgier, ze szczególnym uwzględnieniem ''miękkich celów'', takich jak małe wioski i miasteczka. Jednym wyjątkiem był Ostrzyhom, stolica i największe, najbogatsze miasto w Królestwie Węgier. Było to ostatnie miasto, które zostało splądrowane i zniszczone przez Batu-chana, zanim wysłał grupę rozpoznawczą przeciwko [[Cesarstwo|Świętemu Cesarstwu Rzymskiemu]], a następnie wycofał wszystkie siły mongolskie z Europy Środkowej z powrotem do Rosji<ref>''The Rise and Fall of the Second Largest Empire in History: How Genghis Khan almost conquered the world'' by Craughwell, Thomas str. 270-277</ref>. Większość informacji o oblężeniu i jego następstwach pochodzi z kroniki [[Ruggero di Puglia|Rogera z Torre Maggiore]], włoskiego (apulijskiego) arcybiskupa Splitu.
| conflict = Mongołowie oblegają Ostrzyhom
+
 
| partof = [[Mongol Invasion of Europe]]
+
==Tło==
| image = Thuróczy Tatárjárás.JPG
+
[[Inwazja Mongołów 1241|Pierwsza inwazja Mongołów]]
| image_size = 330px
+
 
| caption = [[Mongol invasion]] na równinach Węgier
+
Po mongolskim podboju państw Rusi Kijowskiej Kumanie uciekli ze swoich dawnych ziem i zaapelowali do króla Węgier [[IV. Béla|Beli IV]] o schronienie, na które wyraził zgodę pod warunkiem, że zapewnią mu służbę wojskową. Batu-chan natychmiast zagroził królowi, że albo zrobi obławę na wszystkich Kumanów albo zostanie unicestwiony. Król Bela IV odmówił, w wyniku czego jego królestwo zostało zaatakowane. Bela nie był w stanie zapewnić wsparcia wojskowego innych państw europejskich, z wyjątkiem Moraw, Czech i księstw polskich, z którymi Mongołowie rozprawiali się osobno<ref>Howorth, Henry H. ''The Mongols Proper and the Kalmuks''. Cosimo Classics. str. 150.</ref>.
| date = January 1242
 
| place = [[Esztergom]], [[Hungary]]<ref name=Lynn>''Genghis Khan: his conquest, his empire, his legacy'' by Frank Lynn</ref>
 
| territory =
 
| casus ==
 
| coordinates = {{Coord|47|47|8|N|18|44|25|E|}}
 
| result = Mongol victory<ref name="Rogers 30">Rogers, Clifford. ''The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology'', Vol. 1. Page 30. "Esztergom, Siege of"</ref> *Mongols destroy most of the city, but are repulsed at the citadel and fail to gain significant loot
 
| combatant1 = [[File:Golden Horde flag 1339.svg|border|22px]] [[Mongol Empire]]
 
| combatant2 = [[File:Hungary Arms.svg|18px]] [[Kingdom of Hungary]]
 
| commander1 = [[File:Golden Horde flag 1339.svg|border|22px]] [[Batu Khan]]<ref name=Lynn/>
 
| commander2 = [[File:Royal arms of Aragon.svg|22px]] Count Simon<ref name=Lynn/><ref name="Howorth 150">''The Mongols Proper and the Kalmuks'' p. 150 by Howorth, Henry H.</ref>
 
| units1 = dismounted [[heavy cavalry]]<br>dismounted [[horse archer]]s<br>[[catapults]]<ref name=Lynn/>
 
| units2 = crossbowmen<br>few [[knight]]s
 
| strength1 = nieznane<br/>30 [[catapults]]<ref name=Lynn/>
 
| strength2 = nieznane
 
| casualties1 = nieznane
 
| casualties2 = 300 zabitych rycerzy<br> prawie cała populacja jest '''anihilowana''' <ref name=Lynn/>
 
| lokalizacja =
 
| mapa =
 
| opis mapy =
 
}}
 
{{Campaignbox Mongol invasions}}
 
{{Campaignbox Mongol invasion of Hungary}}
 
  
The '''Siege of Esztergom''' took place in the winter of 1241. Following the hard-fought but decisive Mongol victory at the [[Battle of Mohi]], Batu Khan pillaged the lands of the Kingdom of Hungary, with particular focus on soft targets such as small villages and towns. One exception was [[Esztergom]], the capital and largest, wealthiest city in the [[Kingdom of Hungary]] until its destruction. It was the last city to be looted and destroyed by [[Batu Khan]] before he sent a reconnaissance party against the [[Holy Roman Empire]] and later withdrew of all Mongol forces from central Europe back to Russia.<ref>''The Rise and Fall of the Second Largest Empire in History: How Genghis Khan almost conquered the world'' by Craughwell, Thomas pp. 270-277</ref> Most of the information on the siege and its aftermath comes from the chronicle of [[Roger of Torre Maggiore]], the Italian (Apulian) archbishop of Split.
+
Królestwo Beli było źle przygotowane na inwazję Mongołów. W tym czasie Węgry były jednym z najbiedniejszych i najsłabiej zaludnionych obszarów Europy. Populację oszacowano na nieco ponad 2 miliony w połowie XIII wieku, pomimo jej dużej powierzchni, z największym miastem Ostrzyhomiem, mającym zaledwie 12 000 mieszkańców<ref>Gyorffy, ''Magyarorszag nepessege'', str. 50-51.</ref>. Armia Beli składała się przede wszystkim z lekkiej kawalerii z lekką piechotą i tylko garstką kuszników, rycerzy konnych i ciężkiej piechoty, w przeciwieństwie do krajów położonych na zachód, gdzie takie oddziały były niemal wszechobecne. Koncentracja na lekkiej kawalerii sprawiła, że ​​armia Beli wydawała się zachodnim obserwatorom „orientalna”<ref name="Sugar">Sugar, Peter F.; Hanák, Péter; Frank, Tibor. ''A History of Hungary''. str. 26-27.</ref>. Co najważniejsze, na Węgrzech brakowało prawie kamiennych fortyfikacji z mniej niż tuzinem kamiennych zamków; nawet szlachta polegała głównie na drewnianych i ziemnych fortach.<ref name="Pow">Lindsey Stephen Pow, “Deep Ditches and Well-Built Walls: a Reappraisal of the Mongol Withdrawal from Europe in 1242,” master's thesis, Department of History, University of Calgary, wrzesień 2012. str. 68, 72, 132.</ref><ref name="Sugar" />
  
==Background==
+
Mongołowie odnosili wielkie sukcesy w początkowej fazie. Po splądrowaniu Budy odnieśli zwycięstwo nad Belą w [[Mohi|bitwie pod Mohi]], podczas której zniszczyli większość węgierskiej armii w ciągu jednego dnia. Następnie zaczęli niszczyć większość nieufortyfikowanych miejsc na Węgrzech, ze szczególnym uwzględnieniem równin, gdzie zniszczono 50–80% osad<ref name="Sugar" />. Mongołowie również szukali króla Beli. Na początku 1242 r. przekroczyli zamarznięty Dunaj, mając nadzieję na splądrowanie najbogatszych terytoriów królestwa Węgier<ref name="Pow" />.
{{main|first Mongol invasion of Hungary}}
 
Following the [[Mongol]] conquest of the [[Kievan Rus]] states, the [[Cumans]] fled from their former lands and appealed to King Bela IV of Hungary for refuge, which he accepted on the condition they provide him military service. [[Batu Khan]] immediately threatened the king to round up all the Cumans or be annihilated. King Bela IV refused, and his kingdom was subsequently invaded. Bela as unable to secure military support from any other European states, bar Moravia, Bohemia, and the Polish duchies, which the Mongols [[First Mongol invasion of Poland|dealt with separately]].<ref name="Howorth 150"/>
 
  
Bela's kingdom was ill-prepared for the Mongol invasion. At the time, Hungary was one of the poorest and most sparsely populated areas of Europe. The population was estimated at slightly over 2 million in the mid-thirteenth century despite its large land area, with the largest city, Esztergom, having only 12,000 inhabitants.<ref>Gyorffy, ''Magyarorszag nepessege'', pp. 50-51</ref> Its armies consisted primarily of light cavalry with some light infantry, and only a handful of crossbowmen, mounted knights, and heavy infantry, in contrast to the areas further west where such troops were nearly ubiquitous. The focus on light cavalry made Bela's army appear "oriental" to Western observers.<ref name="Sugar 27">Sugar, pp. 27</ref> Most critically, Hungary had an almost complete lack of stone fortifications, with less than a dozen stone castles; even the nobles mostly relied on wood and earth forts.<ref>Pow, pp. 72</ref><ref>Sugar, pp. 26</ref>
+
== Bitwa ==
  
The Mongols were very successful in their initial advance. After sacking Buda, they won a large victory over Bela at the [[Battle of Mohi]], which effectively wiped out most of Hungary's army in a day. After this they proceeded to lay waste to most of Hungary's unfortified places, with particular devastation inflicted on the plains regions, where 50-80% of settlements were destroyed.<ref name="Sugar 27"/> The Mongols also searched stringently for King Bela. In early 1242, they crossed the frozen Danube river, hoping to pillage the richest territories of the kingdom of Hungary.<ref>Pow, pp. 68</ref>
+
Batu-chan postanowił zaatakować Ostrzyhom w styczniu 1242 r. Jego wojska zmiażdżyły mury miasta katapultami i miotaczami kamieni. Z łatwością zburzyli mury i drewniane wieże i kazali więźniom wypełnić fosę ziemią. Rogerius twierdzi, że gdy Węgrzy i cudzoziemcy w mieście zdali sobie sprawę, że miasto upadnie, podpalili swoje domy wraz z ogromną ilością barwionych tkanin i wszelkich innych cennych towarów. Zabili także zwierzęta i zakopali ich złoto i srebro lub wysłali je do cytadeli, jedynej w pełni kamiennej fortyfikacji w mieście<ref name="Pow" />.
  
==Battle==
+
Wielu obywateli uciekło również do cytadeli. Podczas gdy reszta miasta została splądrowana, cytadela utrzymała się, wraz z garnizonem dowodzonym przez aragońskiego rycerza Simona (także „Simeone”), [[ispán]]a pochodzenia hiszpańskiego. Batu rozkazał swoim inżynierom roztrzaskać mury cytadeli, mając nadzieję, że dostaną się do kosztowności w środku, ale katapulty nie zadały wystarczających wyłomów, zmuszając go do próby szturmu na cytadelę. Mongołowie raz po raz byli odpierani, a Rogerius zauważył skuteczność kuszników garnizonu w zadawaniu olbrzymich strat siłom mongolskim (dokładny termin Rogerius, „balistarii”, był używany w większości współczesnych źródeł w odniesieniu do kuszników; pomimo niektórych zamieszanie, on i inni współcześni kronikarze zwykle nazywali machiny oblężnicze, takie jak balisty, „machina”). Po ciężkich stratach Batu pogodził się z porażką i przerwał oblężenie.<ref name="Rogers">Rogers, Clifford. The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology, Vol. 1. str. 30. "Esztergom, Siege of"</ref>
[[Batu Khan]] decided to assault the city in January 1242. His troops battered the walls of Esztergom with catapults and stone throwers. They easily reduced the walls and wooden towers, and had prisoners fill the moat with earth. Rogerius states that when the Hungarians and foreigners in the city realized it was going to fall, they torched their houses along with huge amounts of dyed fabrics and any other valuable commodities. They also slaughtered the animals and buried their gold and silver, or sent it to the citadel, the only fully stone fortification in the city.<ref>Pow, pp. 132</ref>
 
  
Many citizens also fled to the citadel. While the rest of the city was sacked, the citadel held, with the garrison commanded by the Aragonese knight Simon (also spelled "Simeone"), an ''[[ispán]]'' of Spanish origin. Batu ordered his engineers to batter down the walls of the citadel, hoping to get at the valuables inside, but the catapults failed to do sufficient damage, forcing him to attempt to storm the citadel. The Mongols were beaten back time after time, with Rogerius noting the effectiveness of the garrison's crossbowmen in inflicting enormous damage on the Mongol force (the exact term Rogerius used, "balistarii", was used in most contemporary sources to refer to crossbowmen; despite some confusion, he and other contemporary chroniclers usually referred to siege engines such as ballistas as "machina"). After heavy casualties, Batu accepted defeat and broke off the siege.<ref name="Rogers 30"/>
+
== Następstwa ==
  
==Aftermath==
+
Mongołowie nigdy nie pozostali wystarczająco długo, aby przeprowadzić skuteczne oblężenie którejkolwiek z węgierskich fortyfikacji, w przeciwieństwie do wojen z dynastią Jin i Samarkandą, które trwały ponad 3 do 12 miesięcy oblężenia.  
The Mongols never stayed long enough to stage an effective siege on any of the Hungarian fortification unlike the wars with the Jin dynasty and Samarkand that took more than 3 to 12 months of siege.
+
Batu był rozwścieczony wynikiem oblężenia. Wszelkie cenne łupy, które mógł zagarnąć pomimo ciężkich strat, zostały albo zniszczone, albo wysłane do cytadeli, w której znajdowało się całe bogactwo miasta w „wysokim zamku górnym”. W swoim gniewie Batu wymordował zakładników, których pojmał w czasie plądrowania samego miasta, w tym 300 szlachcianek i wszystkich cywilów, których mógł znaleźć. Rogerius twierdzi, że tylko 15 cywilów przeżyło niewolę, choć współcześni historycy uważają to za wątpliwe, sądząc, że o wiele więcej powinno być w cytadeli<ref name="Rogers"/>.
Batu was enraged by the result of the siege. Any valuable plunder he could have taken in exchange for his significant losses was either destroyed or sent to the citadel, which held all the city's remaining wealth in the "high upper castle." In his anger, Batu slaughtered the hostages he had taken during the sack of the city itself, including 300 noblewomen and any civilians he could find. Rogerius states that only 15 civilians survived the sacking, though modern historians find that claim doubtful, believing many more should have been inside the citadel.<ref name="Rogers 30"/>
 
  
Attempts by other Mongol forces to assault other Hungarian stone fortifications met with similarly dismal results, despite their success in pillaging the rest of the country before their withdrawal. Székesfehérvár and the Pannonhalma Archabbey held, as did the fortress of Klis, where the defenders launched boulders down the hillside onto the Mongols who were crawling toward the citadel after the Mongol stone-throwers again failed to reduce the walls or did not bother .<Ref>Thomas of Split, ''History of the Bishops'', 299.</ref> While small in scope, the siege of Esztergom proved an immensely influential event for King Bela IV, who interpreted the engagement as a ringing endorsement of stone fortifications, crossbowmen, and a defensive, scorched earth strategy in the face of Mongol invasions. He would reform his country's military doctrine immensely during the remainder of his rule, and his successor put these lessons into practice when the Mongols [[Second Mongol invasion of Hungary|returned in 1285.]]
+
Próby atakowania innych węgierskich kamiennych fortyfikacji przez inne siły mongolskie przyniosły podobnie słabe wyniki, mimo że udało im się splądrować resztę kraju przed swoim wycofaniem. Székesfehérvár i opactwo Pannonhalma, podobnie jak twierdza Klis, gdzie obrońcy rzucali głazy w dół wzgórza na Mongołów, którzy czołgali się w kierunku cytadeli po tym, jak mongolskie miotacze kamieni nie zdołały uczynić wyłomów w murach<ref>Thomas of Split, ''History of the Bishops''. str. 299.</ref>. Oblężenie Esztergom okazało się być niezwykle ważnym wydarzeniem dla króla Beli IV, który zinterpretował to zdarzenie jako wyraźne dowód na przydatność kamiennych fortyfikacji, kuszników oraz obronną, spaloną strategię ziemską w obliczu najazdów mongolskich. Podczas pozostałej części swoich rządów znacząco zreformował doktrynę wojskową swojego kraju, a jego następca zastosował te lekcje w praktyce, gdy Mongołowie powrócili w 1285 r.
  
The Mongols had set their sights on the gates of Vienna and raided as far in [[Wiener Neustadt]] and [[Korneuburg]]. But then they withdrew from the region. The traditional explanation for this is that the Mongols received news of the death of Ögedei Khan and this halted the Mongol advance so that all Mongol leaders in Europe could return to Mongolia and participate in the kurultai that would elect a new Khan. But this explanation has been challenged because the kurultai wasn't actually held until a year later and a new khan wasn't elected until 1246. Moreover, Batu Khan, who led the European invasion, refused to return to Mongolia. A more recent explanation is that because of the existence of a number of stone fortifications, and the willingness of the populace to flee rather than be enslaved, the Mongols were only able to devastate Hungary, not subjugate it. Bela never surrendered or agreed to pay tribute. And Batu's forces suffered casualties too heavy to sustain. So the Mongols simply withdrew.<ref>Lindsey Stephen Pow, “Deep Ditches and Well-Built Walls: a Reappraisal of the Mongol Withdrawal from Europe in 1242,” master's thesis, Department of History, University of Calgary, September 2012.</ref>  
+
Mongołowie skupili się na bramach Wiednia i dotarli najdalej do Wiener Neustadt i Korneuburg, by potem wycofać się z regionu. Tradycyjnym wyjaśnieniem tego jest to, że  otrzymali wiadomość o śmierci Chan, co zatrzymało najazd mongolski, by wszyscy mongolscy przywódcy w Europie mogli powrócić do Mongolii i uczestniczyć w kurultaju, który wybierze nowego chana. Wyjaśnienie to zostało jednak zakwestionowane, ponieważ kurultaj odbyło się dopiero rok później, a nowego chana wybrano dopiero w 1246 r. Ponadto Batu-chan, który przewodził inwazji europejskiej, odmówił powrotu do Mongolii. Nowszym wyjaśnieniem jest to, że ze względu na istnienie wielu kamiennych fortyfikacji oraz chęć ludności do ucieczki, a nie zniewolenia, Mongołowie mogli jedynie zniszczyć Węgry, a nie podbić je. Bela nigdy się nie poddała ani nie zgodził się oddać hołdu. Siły Batu poniosły straty zbyt ciężkie, by je utrzymać. Więc Mongołowie po prostu się wycofali.<ref name="Pow" />
  
Nonetheless, they had inflicted considerable damage on the kingdom of Hungary, with 300,000 to 500,000 people dying either during the invasion or as a result of the ensuing famine (15-25% of the population).<ref>The traditional figure is 25%, but László Veszprémy, taking account of recent scholarship, says "some fifteen percent". "Muhi, Battle of," in ''The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology'', ed. Clifford J. Rogers (New York: Oxford U.P., 2010), vol. 3, p. 34.</ref>
+
Niemniej jednak wyrządzili znaczne szkody królestwu Węgier, a od 300 000 do 500 000 osób zginęło podczas inwazji lub w wyniku głodu (15–25% populacji)<ref>Tradycyjna liczba to 25%, ale László Veszprémy, biorąc pod uwagę ostatnie badania, twierdzi "jakieś piętnaście procent". "Muhi, Battle of," w: ''The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology'', red. Clifford J. Rogers (New York: Oxford U.P., 2010), vol. 3, str. 34.</ref>.
  
 
== Źródła ==
 
== Źródła ==
Linia 81: Linia 55:
  
 
* Craughwell, Thomas J. ''[https://books.google.com/books?isbn=1616738510 The Rise and Fall of the Second Largest Empire in History: How Genghis Khan almost conquered the world]''. Fair Winds. ISBN 9781616738518.
 
* Craughwell, Thomas J. ''[https://books.google.com/books?isbn=1616738510 The Rise and Fall of the Second Largest Empire in History: How Genghis Khan almost conquered the world]''. Fair Winds. ISBN 9781616738518.
 +
 +
|
 +
{{Infobox military conflict
 +
| conflict = Oblężenie Ostrzyhomia
 +
| partof = [[Mongolska inwazja na Europę]]
 +
| epoka = średniowiecze
 +
| image = Thuróczy Tatárjárás.JPG
 +
| image_size = 330px
 +
| caption = [[Mongolska inwazja]] na równinach Węgier<br>Mongołowie oblegają Ostrzyhom
 +
| date = January 1242
 +
| place = [[Ostrzyhom]], [[Królestwo Węgier]]<ref name=Lynn>''Genghis Khan: his conquest, his empire, his legacy'' by Frank Lynn</ref>
 +
| territory =
 +
| casus =
 +
| coordinates = {{Coord|47|47|8|N|18|44|25|E|}}
 +
 +
| result = Zwycięstwo Mongołów <ref name="Rogers 30">Rogers, Clifford. ''The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology'', Vol. 1. str. 30. "Esztergom, Siege of"</ref><br> Mongołowie niszczą większość miast, ale są odpychani od cytadel i nie zdobywają znaczących łupów
 +
| combatant2 = [[File:Golden Horde flag 1339.svg|border|22px]] [[Imperium Mongołów]]
 +
| combatant1 = [[File:Hungary Arms.svg|18px]] [[Królestwo Węgier]]
 +
| commander2 = [[File:Golden Horde flag 1339.svg|border|22px]] [[Batu Chan]]<ref name=Lynn/>
 +
| commander1 = [[File:Royal arms of Aragon.svg|22px]] Hrabia Simon<ref name=Lynn/><ref name="Howorth 150">''The Mongols Proper and the Kalmuks'' str. 150 by Howorth, Henry H.</ref>
 +
| units2 = spieszona [[ciężka kawaleria]]<br>spieszeni [[konni łucznicy]]s<br>[[katapulty]]<ref name=Lynn/>
 +
| units1 = kusznicy<br>kilkuset rycerzy
 +
| strength2 = nieznane<br/>30 katapult<ref name=Lynn/>
 +
| strength1 = nieznane
 +
| casualties2 = nieznane
 +
| casualties1 = 300 zabitych rycerzy<br> prawie cała populacja jest '''anihilowana''' <ref name=Lynn/>
 +
| lokalizacja =
 +
| mapa =
 +
| opis mapy =
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Mongolskie inwazje na Węgry}}
 +
|}
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
Linia 86: Linia 95:
  
 
[[Kategoria:Oblężenia]]
 
[[Kategoria:Oblężenia]]
[[Kategoria:Expeditionary warfare]]
+
[[Kategoria:Bitwy w historii Węgier]]
[[Kategoria:Sieges involving the Mongol Empire|Esztergom]]
 

Aktualna wersja na dzień 17:16, 17 lip 2020

Oblężenie Ostrzyhomia miało miejsce zimą 1241 r. Po ciężko wywalczonym, ale zdecydowanym zwycięstwie Mongołów w bitwie pod Mohi, Batu-chan splądrował ziemie Królestwa Węgier, ze szczególnym uwzględnieniem miękkich celów, takich jak małe wioski i miasteczka. Jednym wyjątkiem był Ostrzyhom, stolica i największe, najbogatsze miasto w Królestwie Węgier. Było to ostatnie miasto, które zostało splądrowane i zniszczone przez Batu-chana, zanim wysłał grupę rozpoznawczą przeciwko Świętemu Cesarstwu Rzymskiemu, a następnie wycofał wszystkie siły mongolskie z Europy Środkowej z powrotem do Rosji[1]. Większość informacji o oblężeniu i jego następstwach pochodzi z kroniki Rogera z Torre Maggiore, włoskiego (apulijskiego) arcybiskupa Splitu.

Tło

Pierwsza inwazja Mongołów

Po mongolskim podboju państw Rusi Kijowskiej Kumanie uciekli ze swoich dawnych ziem i zaapelowali do króla Węgier Beli IV o schronienie, na które wyraził zgodę pod warunkiem, że zapewnią mu służbę wojskową. Batu-chan natychmiast zagroził królowi, że albo zrobi obławę na wszystkich Kumanów albo zostanie unicestwiony. Król Bela IV odmówił, w wyniku czego jego królestwo zostało zaatakowane. Bela nie był w stanie zapewnić wsparcia wojskowego innych państw europejskich, z wyjątkiem Moraw, Czech i księstw polskich, z którymi Mongołowie rozprawiali się osobno[2].

Królestwo Beli było źle przygotowane na inwazję Mongołów. W tym czasie Węgry były jednym z najbiedniejszych i najsłabiej zaludnionych obszarów Europy. Populację oszacowano na nieco ponad 2 miliony w połowie XIII wieku, pomimo jej dużej powierzchni, z największym miastem Ostrzyhomiem, mającym zaledwie 12 000 mieszkańców[3]. Armia Beli składała się przede wszystkim z lekkiej kawalerii z lekką piechotą i tylko garstką kuszników, rycerzy konnych i ciężkiej piechoty, w przeciwieństwie do krajów położonych na zachód, gdzie takie oddziały były niemal wszechobecne. Koncentracja na lekkiej kawalerii sprawiła, że ​​armia Beli wydawała się zachodnim obserwatorom „orientalna”[4]. Co najważniejsze, na Węgrzech brakowało prawie kamiennych fortyfikacji z mniej niż tuzinem kamiennych zamków; nawet szlachta polegała głównie na drewnianych i ziemnych fortach.[5][4]

Mongołowie odnosili wielkie sukcesy w początkowej fazie. Po splądrowaniu Budy odnieśli zwycięstwo nad Belą w bitwie pod Mohi, podczas której zniszczyli większość węgierskiej armii w ciągu jednego dnia. Następnie zaczęli niszczyć większość nieufortyfikowanych miejsc na Węgrzech, ze szczególnym uwzględnieniem równin, gdzie zniszczono 50–80% osad[4]. Mongołowie również szukali króla Beli. Na początku 1242 r. przekroczyli zamarznięty Dunaj, mając nadzieję na splądrowanie najbogatszych terytoriów królestwa Węgier[5].

Bitwa

Batu-chan postanowił zaatakować Ostrzyhom w styczniu 1242 r. Jego wojska zmiażdżyły mury miasta katapultami i miotaczami kamieni. Z łatwością zburzyli mury i drewniane wieże i kazali więźniom wypełnić fosę ziemią. Rogerius twierdzi, że gdy Węgrzy i cudzoziemcy w mieście zdali sobie sprawę, że miasto upadnie, podpalili swoje domy wraz z ogromną ilością barwionych tkanin i wszelkich innych cennych towarów. Zabili także zwierzęta i zakopali ich złoto i srebro lub wysłali je do cytadeli, jedynej w pełni kamiennej fortyfikacji w mieście[5].

Wielu obywateli uciekło również do cytadeli. Podczas gdy reszta miasta została splądrowana, cytadela utrzymała się, wraz z garnizonem dowodzonym przez aragońskiego rycerza Simona (także „Simeone”), ispána pochodzenia hiszpańskiego. Batu rozkazał swoim inżynierom roztrzaskać mury cytadeli, mając nadzieję, że dostaną się do kosztowności w środku, ale katapulty nie zadały wystarczających wyłomów, zmuszając go do próby szturmu na cytadelę. Mongołowie raz po raz byli odpierani, a Rogerius zauważył skuteczność kuszników garnizonu w zadawaniu olbrzymich strat siłom mongolskim (dokładny termin Rogerius, „balistarii”, był używany w większości współczesnych źródeł w odniesieniu do kuszników; pomimo niektórych zamieszanie, on i inni współcześni kronikarze zwykle nazywali machiny oblężnicze, takie jak balisty, „machina”). Po ciężkich stratach Batu pogodził się z porażką i przerwał oblężenie.[6]

Następstwa

Mongołowie nigdy nie pozostali wystarczająco długo, aby przeprowadzić skuteczne oblężenie którejkolwiek z węgierskich fortyfikacji, w przeciwieństwie do wojen z dynastią Jin i Samarkandą, które trwały ponad 3 do 12 miesięcy oblężenia. Batu był rozwścieczony wynikiem oblężenia. Wszelkie cenne łupy, które mógł zagarnąć pomimo ciężkich strat, zostały albo zniszczone, albo wysłane do cytadeli, w której znajdowało się całe bogactwo miasta w „wysokim zamku górnym”. W swoim gniewie Batu wymordował zakładników, których pojmał w czasie plądrowania samego miasta, w tym 300 szlachcianek i wszystkich cywilów, których mógł znaleźć. Rogerius twierdzi, że tylko 15 cywilów przeżyło niewolę, choć współcześni historycy uważają to za wątpliwe, sądząc, że o wiele więcej powinno być w cytadeli[6].

Próby atakowania innych węgierskich kamiennych fortyfikacji przez inne siły mongolskie przyniosły podobnie słabe wyniki, mimo że udało im się splądrować resztę kraju przed swoim wycofaniem. Székesfehérvár i opactwo Pannonhalma, podobnie jak twierdza Klis, gdzie obrońcy rzucali głazy w dół wzgórza na Mongołów, którzy czołgali się w kierunku cytadeli po tym, jak mongolskie miotacze kamieni nie zdołały uczynić wyłomów w murach[7]. Oblężenie Esztergom okazało się być niezwykle ważnym wydarzeniem dla króla Beli IV, który zinterpretował to zdarzenie jako wyraźne dowód na przydatność kamiennych fortyfikacji, kuszników oraz obronną, spaloną strategię ziemską w obliczu najazdów mongolskich. Podczas pozostałej części swoich rządów znacząco zreformował doktrynę wojskową swojego kraju, a jego następca zastosował te lekcje w praktyce, gdy Mongołowie powrócili w 1285 r.

Mongołowie skupili się na bramach Wiednia i dotarli najdalej do Wiener Neustadt i Korneuburg, by potem wycofać się z regionu. Tradycyjnym wyjaśnieniem tego jest to, że otrzymali wiadomość o śmierci Chan, co zatrzymało najazd mongolski, by wszyscy mongolscy przywódcy w Europie mogli powrócić do Mongolii i uczestniczyć w kurultaju, który wybierze nowego chana. Wyjaśnienie to zostało jednak zakwestionowane, ponieważ kurultaj odbyło się dopiero rok później, a nowego chana wybrano dopiero w 1246 r. Ponadto Batu-chan, który przewodził inwazji europejskiej, odmówił powrotu do Mongolii. Nowszym wyjaśnieniem jest to, że ze względu na istnienie wielu kamiennych fortyfikacji oraz chęć ludności do ucieczki, a nie zniewolenia, Mongołowie mogli jedynie zniszczyć Węgry, a nie podbić je. Bela nigdy się nie poddała ani nie zgodził się oddać hołdu. Siły Batu poniosły straty zbyt ciężkie, by je utrzymać. Więc Mongołowie po prostu się wycofali.[5]

Niemniej jednak wyrządzili znaczne szkody królestwu Węgier, a od 300 000 do 500 000 osób zginęło podczas inwazji lub w wyniku głodu (15–25% populacji)[8].

Źródła

  • Sugar, Peter F.; Hanák, Péter; Frank, Tibor. A History of Hungary.
  • Pow, Lindsey Stephen. Deep Ditches and Well-built Walls.
  • Alexander, Bevin. How wars are won:the 13 rules of war from ancient greece to the war on terror P/117. Three River Press. ISBN 1-4000-4948-2.
  • Howorth, Henry H. The Mongols Proper and the Kalmuks. Cosimo Classics. str. 150. ISBN 978-1-60520-133-7.
  • McLynn, Frank. Genghis Khan: His conquest, his Empire, his legacy. Da Capo Press. ISBN 978-0-306-82396-1.

Oblężenie Ostrzyhomia

Mongolska inwazja na Europę
Mongolska inwazja na równinach Węgier Mongołowie oblegają Ostrzyhom
Mongolska inwazja na równinach Węgier
Mongołowie oblegają Ostrzyhom
Czas January 1242
Miejsce Ostrzyhom, Królestwo Węgier[9]
Wynik Zwycięstwo Mongołów [10]
Mongołowie niszczą większość miast, ale są odpychani od cytadel i nie zdobywają znaczących łupów
Strony konfliktu
18px Królestwo Węgier 22px Imperium Mongołów
Dowódcy
22px Hrabia Simon[9][11] 22px Batu Chan[9]
Zaangażowane jednostki
kusznicy
kilkuset rycerzy
spieszona ciężka kawaleria
spieszeni konni łucznicys
katapulty[9]
Siły
nieznane nieznane
30 katapult[9]
Straty
300 zabitych rycerzy
prawie cała populacja jest anihilowana [9]
nieznane

{{{notes}}}
Plik:Flag of Croatia (Early 16th century–1526) (Border).svg Mongolskie inwazje na Węgry

Pierwsza inwazja (1241–42)
 ♦  Brassó  ♦  Nagyszeben  ♦  Mohi  ♦  Pest  ♦  Ostrzyhom  ♦  Zagreb
Druga inwazja (1285–86)

Przypisy

  1. The Rise and Fall of the Second Largest Empire in History: How Genghis Khan almost conquered the world by Craughwell, Thomas str. 270-277
  2. Howorth, Henry H. The Mongols Proper and the Kalmuks. Cosimo Classics. str. 150.
  3. Gyorffy, Magyarorszag nepessege, str. 50-51.
  4. 4,0 4,1 4,2 Sugar, Peter F.; Hanák, Péter; Frank, Tibor. A History of Hungary. str. 26-27.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Lindsey Stephen Pow, “Deep Ditches and Well-Built Walls: a Reappraisal of the Mongol Withdrawal from Europe in 1242,” master's thesis, Department of History, University of Calgary, wrzesień 2012. str. 68, 72, 132.
  6. 6,0 6,1 Rogers, Clifford. The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology, Vol. 1. str. 30. "Esztergom, Siege of"
  7. Thomas of Split, History of the Bishops. str. 299.
  8. Tradycyjna liczba to 25%, ale László Veszprémy, biorąc pod uwagę ostatnie badania, twierdzi "jakieś piętnaście procent". "Muhi, Battle of," w: The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology, red. Clifford J. Rogers (New York: Oxford U.P., 2010), vol. 3, str. 34.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 Genghis Khan: his conquest, his empire, his legacy by Frank Lynn
  10. Rogers, Clifford. The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology, Vol. 1. str. 30. "Esztergom, Siege of"
  11. The Mongols Proper and the Kalmuks str. 150 by Howorth, Henry H.