|
|
| (Nie pokazano 22 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | {{Uwaga|
| + | #PATRZ [[Nápolyi kaland]] |
| − | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Neapolitan_campaigns_of_Louis_the_Great
| |
| − | |autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Neapolitan_campaigns_of_Louis_the_Great&action=history
| |
| − | |nota = angielski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {| | + | {{SORTUJ:Neapol, kampania}} |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | The '''Neapolitan campaigns of Louis the Great''', also called the '''Neapolitan Adventure''' (''Nápolyi kaland'' in [[Hungarian language|Hungarian]]), was a war between the [[Kingdom of Hungary]], led by [[Louis the Great]], and the [[Kingdom of Naples]]. It was fought from 1347 until 1352.
| |
| − | | |
| − | ==Preliminaries==
| |
| − | | |
| − | W 1343 r. Zmarł Robert I Mędrzec, król Neapolu. Jego jedyny syn, Karol Kalabrii, zmarł w 1328 r., Pozostawiając dwie córki, z których jedna, Joan, wyszła za mąż za Andrzeja, syna króla Karola I na Węgrzech. Podczas pobytu w Neapolu bardziej wyrafinowana żona Andrew rozwinęła się wobec niego gwałtownie. Po śmierci ojca otrzymała od awignońskiego papieża Klemensa VI oficjalną inwestycję Królestwa, które wówczas było nominalnie wasalem państw papieskich. Andrzej, który również szukał korony, otrzymał tylko tytuł księcia Kalabrii.
| |
| − | | |
| − | <small><small>In 1343 [[Robert of Naples|Robert I the Sage]], King of Naples, died. His only son, Charles of Calabria, had died in 1328, leaving two daughters, one of which, [[Joan I of Naples|Joan]], had been married to [[Andrew, Duke of Calabria|Andrew]], son of king [[Charles I of Hungary]]. During his time in Naples, Andrew's more refined wife developed a fierce hostility towards him. After her father's death, she received from the Avignonese [[Pope Clement VI]] the official investment of the Kingdom, which was then nominally a vassal of the Papal States. Andrew, who also sought the crown, received only the title of [[Duke of Calabria]]. </small></small>
| |
| − | | |
| − | 14 czerwca 1345 Klemens, po zapłacie 44 000 marek, zgodził się udzielić Andrzejowi tytułu króla, ale tylko jako spadkobierca w przypadku śmierci Joanny. Joan, która została zawieszona w romansie z Ludwikiem z Taranto, była w tym czasie pod silnym wpływem matki tego ostatniego, Katarzyny z Valois. 19 września, dzień przed inwestycją Andrzeja jako króla, wyczarowany przez krewnych i kurtyzan Katarzyny zamordował Andrzeja podczas polowania w Aversie. Bertramo del Balzo wraz z Fra Moriale z Szpitalników odkryli i ukarali zabójców, ale zawieszenie udziału królowej w zabójstwie stało się już powszechne.
| |
| − | | |
| − | <small><small>On June 14, 1345 Clement, after a payment of 44,000 marks, agreed to yield to Andrew the title of king, but only as heir in case of Joan's death. Joan, who was suspected of having an affair with [[Louis of Taranto]], was at the time under the strong influence of the latter's mother, [[Catherine II of Valois, Princess of Achaea|Catherine of Valois]]. On September 19, the day before the investiture of Andrew as King, a conjure led by Catherine's relatives and courtesans had Andrew assassinated during a hunt at [[Aversa]]. Bertramo del Balzo, together with [[Fra Moriale]], from the Hospitallers, discovered and punished the assassins, but suspicion of the queen's involvement in the assassination had already become widespread. </small></small>
| |
| − | | |
| − | W maju 1346 r. Brat Andrzeja, król Węgier Ludwik, wysłał wysłanników do Klemensa z prośbą o jej zeznanie. Niezadowolony z odpowiedzi papieża, zebrał armię, planując wejść na swoje wojska w Zara. Jednak w tym czasie miasto nadmorskie zbuntowało się przeciwko Wenecjanom, których statki blokowały jego port. Po nieudanej próbie uwolnienia go król musiał przełożyć wyprawę, podczas gdy Zara powróciła za czasów Wenecji.
| |
| − | | |
| − | <small><small>In May 1346 Andrew's brother, King [[Louis of Hungary]], sent envoys to Clement to ask for her deposition. Unsatisfied by the Pope's reply, he mustered an army, planning to embark his troops in [[Zadar|Zara]]. However, at the time the maritime city had rebelled against the [[Republic of Venice|Venetians]], whose ships were blockading its port. After a failed attempt to free it, the King had to postpone his expedition, while Zara returned under Venice's aegis. </small></small>
| |
| − | | |
| − | == Wojna ==
| |
| − | | |
| − | W listopadzie 1347 r. Louis wyruszył do Neapolu z około 1000 żołnierzy (Węgrów i Niemców), głównie najemników. Kiedy dotarli do granicy królestwa Joanny, mieli 2000 węgierskich rycerzy, 2000 ciężkiej kawalerii najemników, 2000 łuczników konnych Cuman i 6000 ciężkiej piechoty najemników. Udało mu się uniknąć konfliktu w północnych Włoszech, a jego armia była dobrze opłacana i zdyscyplinowana. Król Louis zabronił grabieży, a wszystkie zapasy zostały zakupione od mieszkańców i opłacone złotem. Węgierski król maszerował przez tę krainę, ogłaszając, że nie zamierza walczyć z żadnymi włoskimi miastami ani państwami, dlatego większość z nich została przyjęta z zadowoleniem. W międzyczasie Joanna poślubiła swojego kuzyna Ludwika Taranto i zawarła pokój z tradycyjnym wrogiem Neapolu, Królestwem Sycylii. Armię Neapolu, 2700 rycerzy i 5000 piechoty, dowodził Ludwik Taranto. W Foligno legat papieski poprosił Ludwika o rezygnację z jego działalności, ponieważ zabójcy zostali ukarani, a także ze względu na status Neapolu jako papieskiego lenna. Nie ustąpił jednak i przed końcem roku przekroczył granicę neapolitańską, nie napotykając żadnego oporu.
| |
| − | | |
| − | <small><small>In November 1347 Louis set out for Naples with some 1,000 soldiers (Hungarians and Germans), mostly mercenaries. When he reached the border of Joanna’s kingdom, he had 2,000 Hungarian knights, 2,000 mercenary heavy cavalry, 2,000 Cuman horse archers, and 6,000 mercenary heavy infantry. He successfully avoided conflict in northern Italy, and his army was well-paid and disciplined. King Louis forbade plundering, and all supplies were bought from locals and paid for with gold. The Hungarian king marched across the land, announcing he was not going to fight any Italian cities or states, and thus was welcomed by most of them. Joanna in the meantime had married her cousin [[Louis of Taranto]] and had signed a peace with Naples' traditional enemy, the [[Kingdom of Sicily]]. The army of Naples, 2,700 knights and 5,000 infantrymen, was led by Louis of Taranto. At [[Foligno]] a papal legate asked Louis to renounce his enterprise, as the assassins had already been punished, and also in consideration of Naples' status as a papal fief. He did not relent, however, and before the end of the year he crossed the Neapolitan border without meeting any resistance. </small></small>
| |
| − | | |
| − | 11 stycznia 1348 r. W bitwie pod Capua pokonali armię Ludwika Taranto. Cztery dni później królowa wróciła do Prowansji, a wkrótce potem jej mąż. Wszyscy baronowie królestwa przysięgali lojalność wobec nowego władcy, gdy maszerował do Neapolu z Benevento. Podczas wizyty w Aversie, gdzie zamordowano jego brata, Louis zamordował Karola z Durazzo w zemście przez jego kondottiero Malatestę Ungaro i innych. Będąc w Neapolu, Louis uwolnił większość swoich najemników i ich dowódcę, Wernera von Urslingen.
| |
| − | | |
| − | <small><small>On January 11, 1348 in the [[Battle of Capua (1348)|Battle of Capua]] he defeated the army of Louis of Taranto. Four days later the queen returned to [[Provence]], while her husband followed soon afterwards. All the kingdom's barons swore loyalty to the new ruler as he marched to Naples from [[Benevento]]. While visiting Aversa, where his brother had been murdered, Louis had Charles of Durazzo assassinated in revenge by his condottiero [[Malatesta Ungaro]] and others. Once in Naples, Louis released most of his mercenaries and their commander, [[Werner von Urslingen]]. </small></small>
| |
| − | | |
| − | | |
| − | Tutaj Louis i jego ludzie zostali zaskoczeni nadejściem Czarnej Śmierci. Dlatego postanowili opuścić Królestwo Neapolu. Neapolitanie, którzy szybko poczuli się niezadowoleni z surowych rządów Węgier, oddzwonili do Joanny, która zapłaciła za swoją wyprawę powrotną (w tym usługi najemników Urslingen), sprzedając papieżom swoje prawa w Awinionie. Wylądowała w pobliżu Neapolu i łatwo ją złapała, ale węgierski dowódca Ulrich von Wolfurt dowodził silnym oporem w Apulii.
| |
| − | | |
| − | <small><small>Here, Louis and his men were struck by the arrival of the [[Black Death]]. He therefore decided to leave the Kingdom of Naples. The Neapolitans, who had quickly grown unhappy with the severe Hungarian rule, called back Joan, who paid for her return expedition (including the services of Urslingen's mercenaries) by selling her rights on Avignon to the popes. She landed near Naples and easily captured it, but the Hungarian commander Ulrich von Wolfurt commanded a strong resistance in [[Apulia]]. </small></small>
| |
| − | | |
| − | Kiedy Urslingen wróciła do Węgrów, poprosiła papieża o pomoc. Ten ostatni wysłał legata, który po zaoferowaniu wielkiej sumy braciom z Urslingen i Wolfurt, zawarł rozejm. Joanna i Louis opuścili Królestwo, aby poczekać na nowy proces w sprawie zabójstwa Andrzeja, który odbędzie się w Awinionie. Wyrok polegał na uniewinnieniu Joanny od wszelkich zarzutów w styczniu 1352 r., A 23 marca 1352 r. Podpisano traktat pokojowy z Węgrami.
| |
| − | | |
| − | <small><small>When Urslingen deserted back to the Hungarians, she asked the Pope for help. The latter sent a legate who, after offering a great sum to Urslingen and the Wolfurt brothers, brokered a truce. Joanna and Louis would leave the Kingdom to await a new trial on Andrew's assassination, to be held in Avignon. The verdict was Joanna's acquittal from any charge in January 1352, and a peace treaty was signed with Hungary on March 23, 1352. </small></small>
| |
| − | | |
| − | ==Następstwa==
| |
| − | | |
| − | W 1380 r. W Królestwie wybuchła wojna domowa, a Joanna stanęła po stronie awintyńskiego papieża Klemensa VII, po czym papież Urban VI złożył tron Karolowi III. Ludwik Węgierski wysłał pieniądze i węgierskie armie na pomoc Karola, który był w stanie wjechać do Neapolu w 1381 r. 22 maja 1382 r. W San Fele czterech węgierskich najemników udusiło królową.
| |
| − | | |
| − | <small><small>In 1380 a civil war broke out in the Kingdom, with Joan siding with the [[Avignonese Captivity|Avignonese]] [[Avignon Pope Clement VII|Pope Clement VII]], after which [[Pope Urban VI]] offered the throne to [[Charles III of Naples|Charles III]]. Louis of Hungary sent money and Hungarian armies in aid of Charles, who was able to enter Naples in 1381. On May 22, 1382, at [[San Fele]], four Hungarian mercenaries strangled the queen. </small></small>
| |
| − | | |
| − | ==Footnotes==
| |
| − | | |
| − | Brak
| |
| − | | |
| − | == Referencje ==
| |
| − | * Bellér, Béla (1986). ''Magyarok Nápolyban''. Budapest: Ferenc Móra Publisher.
| |
| − | * C. Rienzo, "Regno di Napoli - La Regina Giovanna", at cronologia.leonardo.it [https://cronologia.leonardo.it/storia/aa1343a.htm] (po włosku)
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Wojna infobox
| |
| − | |nazwa = Neapolitańska kampania<br>króla Ludwika I
| |
| − | |epoka = średniowiecze
| |
| − | |konflikt = Walka o koronę neapolitańską
| |
| − | |grafika = NAP-HUN 1360.JPG
| |
| − | |opis grafiki =
| |
| − | |czas = 1347 – 1352
| |
| − | |miejsce = Królestwo Neapolu<br>południowa Italia
| |
| − | |terytorium = [[Serbia]]
| |
| − | |przyczyna =
| |
| − | |wynik = ''[[Status quo ante bellum]]''
| |
| − | |strona1 =
| |
| − | [[Plik:Armoiries Hongrie ancien.svg|25px]] [[Królestwo Węgier]]<br>[[Serbia]] / [[File:Coa Hungary Country History (19th Century).svg|35x24px]] [[Kingdom of Hungary]]<br/>German, Italian and English mercenaries, Hungarian-party Neapolitans, Hungarian knights
| |
| − | |strona2 = [[Image:Flag of the Kingdom of Naples.svg|20px]] [[Kingdom of Naples]]<br/>German, Sicilian, Italian, English, Provençal and French mercenaries, French knights
| |
| − | |dowódca1 =
| |
| − | [[Plik:Coa_Hungary_Family_Hunyadi_János_(extended)_big.svg|22px]] [[Hunyadi János]] †<br /> [[Plik:COA Valjevo.gif|22px]] [[Kórógyi János]]<br /> [[Plik:Szilagyi Mihaly cimere.jpg|22px]] [[Szilágyi Mihály]]<br /> [[Plik:Christian cross.svg|22px]] [[Kapisztrán János]] † <br> [[Louis I of Hungary]]<br/>[[Stephen I Lackfi|Stephen Lackfi]]<br/>[[Andrew Lackfi]]<br>[[Nicholas Kont]]<br>[[Miklós Toldi|Nicholas Toldi]]
| |
| − | |dowódca2 =
| |
| − | [[Louis of Taranto]]
| |
| − | |siły1 = 75 tys.
| |
| − | |siły2 = 70 tys.
| |
| − | |straty1 = 10 tys.
| |
| − | |straty2 = 20 tys.
| |
| − | |kod mapy =
| |
| − | |współrzędne =
| |
| − | |commons = Category:Siege of Belgrade (1456)
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {{DEFAULTSORT:Neapolitan campaigns of Louis the Great}}
| |
| − | [[Category:Wars involving Hungary]]
| |
| − | [[Category:Wars involving the Kingdom of Naples]]
| |
| − | [[Category:Medieval Sicily]]
| |
| − | [[Category:1340s in Europe]]
| |
| − | [[Category:1350s in Europe]]
| |
| − | [[Category:1340s conflicts]]
| |
| − | [[Category:1350s conflicts]]
| |
| − | [[Category:14th century in Hungary]]
| |
| − | [[Category:14th century in the Kingdom of Naples]]
| |
| − | [[Category:Wars of succession]] | |
