Apa

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Poprzednik: Ban całej Slawonii (1157-1158) Następca: brak informacji brak informacji Poprzednik: Sędzia królewski (1158) Następca: Héder Henrik Gábor Poprzednik: Ban całej Slawonii (1164-1171) Następca: Belos brak informacji Apa lub Appa (także Alban) († po 1161), węgierski szlachcic, zajmował stanowiska dworskie i osiągnął godność bana Slawonii w ostatnim okresie panowania króla Węgier Gejzy II. Pochodzenie Jego pochodzenie nie jest znane, ale jego brat był wpływowym i dobrze wykształconym duchownym, arcybiskupem Ostrzyhomia, Lukács. Według Mór Wertner ojcem imiennika Apy był Apa, o którym mówiono, że był jednym z potężnych władców w 1108 r. za panowania króla Kolomana Uczonego. Od XVIII wieku kilku historyków i genealogów próbowało połączyć Apę i Lucasa z różnymi znanymi klanami w królestwie Węgier, głównie z wybitnym klanem Gutkeled. Historyk Kállay Ubul|Ubul Kállay]] argumentował, że Apa i Lucas byli synami Aleksusa Gutkeleda, bana Slawonii za panowania Stefana II. Kariera Apa został wspomniany po raz pierwszy w aktach współczesnych w 1148 r., gdy już wspomniano o nim w liście przywilejowym Gézy II. Został nazwany „apud regem gratiosissimus” w 1150 r., odzwierciedlając jego wybitny status na dworze królewskim do tego czasu. Funkcjonował jako ispán w komitacie Bodrog w 1156 r., Ale mógł on mieć godność z poprzedniej dekady, kiedy to często wspominano go (lub jako ispána) bez konkretnego komitatu. Bracia - Apa i Lukács - zyskali na znaczeniu po odejściu wujka króla Gézy, Beloša, który został zhańbiony na dworze królewskim i uciekł z Węgier pod koniec 1157 r. Jako jego następca Apa został banem Slawonii. Jest prawdopodobne, że nosił tę godność aż do śmierci Gézy w 1162 r. W tym charakterze rządzą dalmatyńskim regionem przybrzeżnym (Wybrzeże Chorwacji lub Primorje), a obszar między rzekami Drawą i Sawą nadal nie podlegał jego jurysdykcji. Ponieważ w ostatnich latach Gézy II nie było znanego urzędnika z godnością palatyna Węgier, możliwe jest, że Apor był najpotężniejszym świeckim powiernikiem monarchy po odejściu Beloša, podczas gdy Lucas został wyniesiony do arcybiskupstwa Esztergom, stając się jednocześnie głową Kościoła na Węgrzech. Apa was first mentioned by contemporary records in 1148, when he was already referred to as a comes by a privilege letter of Géza II.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He was styled as "apud regem gratiosissimus" in 1150, reflecting his distinguished status in the royal court by that time.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} He functioned as ispán of Bodrog County in 1156, but it is possible he already held the dignity from the previous decade, when he was frequently mentioned as comes (or ispán) without the specific county.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} The brothers – Apa and Lucas – came to prominence after the departure of King Géza's maternal uncle, Beloš, who became disgraced at the royal court and fled Hungary in late 1157.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} As his successor, Apa was made Ban of Slavonia. It is plausible he bore the dignity until Géza's death in 1162.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} In this capacity, he governed the Dalmatian coastal region (Croatian Littoral or Primorje), and the area between the rivers Drava and Sava still did not fall under his jurisdiction.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} As there is no known office-holder of the dignity Palatine of Hungary in the last years of Géza II, it is possible that Apor was the most powerful secular confidant of the monarch after Beloš' departure, while Lucas was elevated into the archbishopric of Esztergom, becoming head of the Church in Hungary in the same time.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Według nieautentycznej karty, pełnił również funkcję sędziego królewskiego (łac. Curialis came maior) w 1158 r. Karta odnosi się również do pewnego Emeryka, który nosił tytuł „curialis comes minor”, co jest możliwą pierwszą wzmianką. urzędu wice-sędziego królewskiego. Ban Apa posiadał ziemie w północno-wschodniej części Węgier, głównie komitaty Ung i Zemplén. Był właścicielemi wsi Kána (dzisiejsze ruiny archeologiczne w Budapeszcie). Wzniósł tam opactwo benedyktyńskie. Zgodnie z dekretem papieża Aleksandra III, gdy legat papieski, kardynał Pietro di Mis został wysłany na Węgry, aby przekazać paliusz Lukácsowi z Esztergom w 1161 r., brat arcybiskupa „Alban” (obecnie uczeni identyfikowali go z Apą) przekazał konia dla legata, gdy Pietro i jego eskorta wjechali na węgierską granicę przez Dalmację (dlatego Apa prawdopodobnie nadal funkcjonował jako ban w tym roku). List głosi, że arcybiskup Lukács martwił się, że ten krok można uznać za symonię w Kurii Rzymskiej. Papież Aleksander uspokoił prałata biblijnymi zwrotami. To ostatnia wzmianka o Apie jako żywej osobie [8]. According to a decretal of Pope Alexander III, when the papal legate, cardinal Pietro di Miso was sent to Hungary to hand over the pallium to Lucas of Esztergom in 1161, the archbishop's brother "Alban" (most scholars identified him with Apa) provided a horse for the legate, when Pietro and his escort entered the Hungarian border via Dalmatia (thus Apa perhaps still functioned as ban in that year). The letter narrates that Archbishop Lucas worried this step could be considered as simony in the Roman Curia. Pope Alexander reassured the prelate with Biblical phrases. This is the last mention of Apa as a living person.{{#invoke:Footnotes|sfn|template=sfn}} Przypisy Źródła F. Romhányi, Beatrix (2000). Kolostorok és társaskáptalanok a középkori Magyarországon: Katalógus [Klasztory i kolegia w średniowiecznych Węgrzech: Katalog]. Pytheas. ISBN 963-7483-07-1. Körmendi, Tamás (2003). "Lukács [Lucas]". W: Beke, Margit (red.). Esztergomi érsekek 1001–2003 [Arcybiskupi z Ostrzyhomia 1001–2003]. Szent István Társulat. str. 59–72. ISBN 963-361-472-4. Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1. Thoroczkay, Gábor, ed. (2018). Írott források az 1116–1205 közötti magyar történelemről [Pisemne źródła historii Węgier z lat 1116–1205]. Szegedi Középkorász Műhely. ISBN 978-615-80398-3-3. Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Apa (węg.) — Ban całej Slawonii Sędzia królewski — Ban całej Slawonii Okres od 1157 do 1158 Poprzednik nieznany Następca nieznany Sędzia królewski Okres 1157 Poprzednik Héder Henrik Następca Gábor Ban całej Slawonii Okres od 1164 do 1171 Poprzednik Belos Następca brak informacji Dane biograficzne Pochodzenie węgierskie Państwo Królestwo Węgier Urodziny data nieznana Śmierć po 1161 Ojciec nieznany Matka nieznana Rodzeństwo Lukács