Królestwo Bośni: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Przekierowanie do Краљевина Босна)
Znacznik: Nowe przekierowanie
 
(Nie pokazano 48 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1księstwo]]
+
#PATRZ [[Краљевина Босна]]
−
{{Uwaga polska|
 
−
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Kr%C3%B3lestwo_Bo%C5%9Bni
 
−
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Kr%C3%B3lestwo_Bo%C5%9Bni&action=history
 
−
|nota    = polski
 
−
}}
 
−
{{Uwaga|
 
−
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Kingdom_of_Bosnia
 
−
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kingdom_of_Bosnia&action=history
 
−
|nota    = angielski
 
−
}}
 
  
−
{{Uwaga|
+
{{SORTUJ:Bośnia, Królestwo}}
−
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Bosznia_uralkod%C3%B3inak_list%C3%A1ja
 
−
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bosznia_uralkod%C3%B3inak_list%C3%A1ja&action=history
 
−
|nota    = węgierski
 
−
}}
 
  
−
 
+
[[Kategoria:Przekierowane]]
−
{|
 
−
|
 
−
|}
 
−
 
 
−
{|
 
−
|-style="vertical-align:top;"
 
−
|
 
−
 
 
−
[[File:Medieval Bosnian State Expansion-en.svg|thumb|left|Obszar Królestwa Bośni]]
 
−
 
 
−
Królestwo Bośni (Bośnia: Kraljevina Bosna / Краљевина Босна) lub Królestwo Bośni (Bosansko kraljevstvo / Босанско краљевство) było południowosłowiańskim średniowiecznym królestwem, które przetrwało w latach 1377–1463 i wyewoluowało z Bośni. W [[1463]] cały ówczesny teren państwa został podbity przez [[imperium osmańskie]].
 
−
 
 
−
W całej historii Bośnia i Hercegowina była częścią różnych państw. Mieszkające tutaj plemiona barbarzyńców iliryjskich zastąpiła cywilizacja rzymska. W wyniku podziału imperium w 395 roku Bałkany, a tym samym Bośnia, wpadły w ręce Cesarstwa Bizantyjskiego i pozostały tam aż do przybycia Turków w XIV-XV wieku. W 1878 r. terytorium zostało przyłączone do monarchii austro-węgierskiej, aby uniknąć istnienia niezależnego państwa muzułmańskiego w Europie. 28 czerwca 1914 r. podczas parady w stolicy państwa w Sarajewie miał miejsce zamacz na następcę tronu tronu austro-węgierskiego, Ferenca Ferdynanda i jego żony, księżnej Zofii, co doprowadziło do wojny światowej. Pod koniec wojny, w 1918 r. Bośnia stała się częścią powstającego Królestwa Serbsko-Chorwacko-Słoweńskiego, a następnie Jugosławii. Ogłosiła swoją niepodległość w 1992 r. i podczas trzyletniej wojny utrzymał ją na mocy traktatu pokojowego z Dayton.
 
−
 
 
−
== eng ==
 
−
 
 
−
Chociaż królowie węgierscy uważali Bośnię za swoją suwerenność, bośniaccy władcy działali głównie niezależnie, prowadząc dyplomację, rządząc systemem sądowniczym, przyznając miastom i majątkom ziemnym, wybijając monety, eksploatując zasoby naturalne oraz zawierając umowy handlowe z innymi krajami i niezależnymi miastami. [5]
 
−
 
 
−
<small><small>Although [[Hungarian king]]s viewed Bosnia as [[Lands of the Hungarian Crown|under their sovereignty]] during this time, Bosnian rulers mostly acted independently in conducting diplomacy, governing the judicial system, granting towns and estates, minting coins, exploiting natural resources, and making trading agreements with other countries and independent cities.{{sfn|Vego|1982|p=124}}  </small></small>
 
−
 
 
−
Król [[Tvrtko I]] (1353–91) zdobył części zachodniej Serbii i większość wybrzeża Adriatyku na południe od rzeki Neretwy. Pod koniec jego panowania Bośnia na krótko stała się jednym z najsilniejszych państw na Półwyspie Bałkańskim. Jednak feudalne podziały były zbyt silne w Bośni i po jego śmierci kraj stracił na znaczeniu. Szlachta bośniacka posiadała znaczącą władzę, organizując spotkania w miejscu znanym jako [https://bs.wikipedia.org/wiki/Stanak Stanak], gdzie członkowie obradowali w sprawach takich jak wybór nowego króla lub królowej i koronacje, polityka zagraniczna, sprzedaż lub cesja terytorium, zawieranie i podpisywanie traktatów z krajami sąsiadującymi, oraz kwestie wojskowe. [6] [7]
 
−
 
 
−
<small><small>King [[Tvrtko I of Bosnia|Tvrtko I]] (r. 1353–91) acquired portions of western Serbia and most of the Adriatic coast south of the [[Neretva]] River. During the late part of his reign, Bosnia briefly became one of the strongest states in the [[Balkans|Balkan Peninsula]]. However, [[feudal fragmentation]] remained strong in Bosnia, and after his death the country lost its importance. The Bosnian nobility had significant power, holding meetings at a venue known as [[Stanak]] where members deliberated on matters such as [[Royal elections|election of the new king or queen]] and [[coronation]]s, foreign policy, sale or cession of territory, contracting and signing treaties with neighbouring countries, and military issues.<ref name="parlament">{{cite web|url=https://www.parlament.ba/istorija/default.aspx?id=27865&langTag=bs-BA&pril=b|title=Istorija parlamentarizma u BiH|last=Radušić|first=Edin|year=2010|work=Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine|publisher=Parliamentary Assembly of Bosnia and Herzegovina}}</ref><ref name="jlz">{{cite book|url=|title=Enciklopedija Jugoslavije: Bje-Crn|publisher=Jugoslavenski leksikografski zavod|year=1980|editor=Miroslav Krleža|editor2= Ivo Cecić|editor3= Igor Gostl|page=217}}</ref>  </small></small>
 
−
 
 
−
Imperium Osmańskie zaanektowało część wschodniej Bośni w latach 40. i 50. XV wieku i podbiło Hercegowinę, a ostatnia forteca upadła w 1481 roku. [8] [[Stefan Tomaszević Kotromanić]], ostatni król Bośni, został pojmany przez Turków i zabity w 1463 roku.
 
−
 
 
−
<small><small>The [[Ottoman Empire]] [[Ottoman conquest of Bosnia and Herzegovina|annexed portions of eastern Bosnia]] in the 1440s and 1450s and went on to conquer [[Herzegovina]], with the last fortress falling in 1481.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ANdbpi1WAIQC&pg=PA23|title=East Central Europe in the Middle Ages, 1000–1500|author=Jean W Sedlar|date=1 March 2011|publisher=University of Washington Press|isbn=978-0-295-80064-6|pages=23–}}{{Page range too broad|date=February 2020}}</ref> [[Stephen Tomašević of Bosnia|Stephen Tomašević]], the last king of Bosnia, was captured by the Ottomans and killed in 1463.  </small></small>
 
−
 
 
−
Populacja Bośni w szczytowym okresie wynosiła od 500 000 do 1 000 000 osób [9]. Przytłaczająca większość ludności była wiejska, jedna było także kilka znaczących ośrodków miejskich. Do bardziej znanych miast należały [[Doboj]], [[Jajce]], [[Srebrenik]], [[Srebrenica]], [[Tesanj|Tešanj]] i [[Visoko during the Middle Ages|Podvisoki]]. Kopalnictwo, szczególnie srebra, było głównym źródłem dochodów królów bośniackich.
 
−
 
 
−
<small><small>The population of Bosnia at its height was between 500,000 and 1,000,000 people.<ref>{{cite web|url=http://www.bosna-hercegovina.info/povijest.htm|title=Povijet – istorija Bosne i Hercegovine|author=|date=|website=www.bosna-hercegovina.info|access-date=8 April 2019}}</ref> The overwhelming majority of the population was rural, with few significant urban centres. Among the more notable towns were [[Doboj]], [[Jajce]], [[Srebrenik]], [[Srebrenica]], [[Tesanj|Tešanj]], and [[Visoko during the Middle Ages|Podvisoki]]. Mining, especially for [[Silver mining|silver]], was a major source of income for Bosnian kings. </small></small>
 
−
 
 
−
==Tło==
 
−
 
 
−
Banat Bośni był średniowiecznym państwem, obejmującym u szczytu potęgi większość dzisiejszej Bośni i Hercegowiny, a także części Dalmacji (w Chorwacji), Serbii i Czarnogóry. Chociaż nominalnie należał do królestwa węgierskiego, był faktycznym niepodległym państwem [10] [11] [12] Po panowaniu bana [[Kulin]]a władcy Bośni cieszyli się pozorną niepodległością od [[Królestwo Węgier|Węgier]] [13] [12] i chociaż przez większość czasu zajmowali pozycję wasalną, to jednak zdołali rozszerzyć swoje rządy w Serbii, Chorwacji i Dalmacji. Banat Bośni istniał do 1377 r., gdy to podniesiono go do rangi królestwa wraz z koronacją Tvrtko I [14] [15] po śmierci ostatniego cesarza serbskiego z dynastii Niemenjić, która nie miała spadkobiercy tronu w 1371 r.
 
−
 
 
−
<small><small>The [[Banate of Bosnia]] was a medieval state comprising, at its peak, most of what is today [[Bosnia and Herzegovina]], as well as parts of [[Dalmatia]] (in [[Croatia]]), [[Serbia]], and [[Montenegro]]. Although nominally belonging to the [[Kingdom of Hungary]] [[Lands of the Hungarian Crown|crown lands]], it was a de facto independent state.{{sfn|Fine|1994|pp=44, 148}}<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=lVBB1a0rC70C&pg=PA627|title=Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture|author=Richard C. Frucht|first=|publisher=ABC-CLIO|year=2005|isbn=978-1-57607-800-6|location=|page=631}}</ref>{{sfn|Klaić|1994|pp=34, 42, 55, 58, 71, 76, 105, 116, 119, 169, 172, 173, 181, 183, 186, 221}} After the reign of [[Ban Kulin]], rulers of [[Bosnia (region)|Bosnia]] enjoyed virtual independence from Hungary,<ref>{{Cite book|url=https://books.google.ba/books?id=LvVbRrH1QBgC&q=independence#v=snippet&q=independence&f=false|title=The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest|last=Fine|first=John V. A.|last2=Fine|first2=John Van Antwerp|date=1994|publisher=University of Michigan Press|isbn=978-0-472-08260-5|language=en}}</ref>{{sfn|Klaić|1994|pp=34, 42, 55, 58, 71, 76, 105, 116, 119, 169, 172, 173, 181, 183, 186, 221}} and although they held a [[vassal]] position for much of this time, they managed to expand their rule in Serbia, Croatia, and Dalmatia. The Banate of Bosnia existed until 1377, when it was elevated into a kingdom with the coronation of [[Tvrtko I]]<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/yugoslaviabiblio0000petr|url-access=registration|quote=coronation.|title=Yugoslavia: A Bibliographic Guide|last=Petrovich|first=Michael Boro|last2=Division|first2=Library of Congress Slavic and Central European|date=1974-01-01|publisher=U.S. Government Printing Office|isbn=978-0-8444-0041-9|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.ba/books?id=AnNpAAAAMAAJ&dq=tvrtko+coronation&focus=searchwithinvolume&q=coronation|title=History of Yugoslavia|last=Dedijer|first=Vladimir|date=1974|publisher=McGraw-Hill Book Co.|language=en}}</ref> following the death of the last Serbian Emperor from the [[Nemanjić dynasty]], which had no heir to the throne in 1371. </small></small>
 
−
 
 
−
=== Koronacja Tvrtki ===
 
−
 
 
−
Tvrtko miał wówczas największe roszczenia do tytułu królewskiego i nawet jeśli nie miał praktycznych środków do rządzenia Serbią, pozwoliło mu to podnieść Bośnię do rangi królestwa, co oznaczałoby bardziej formalną niezależność [16]. Tvrtko ogłosił się tym samym pierwszym królem Bośni, twierdząc, że jest w pełni uprawniony, ponieważ koronę, którą wziął, wysłano od papieża Honoriusza III do [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_Pierwszy_Koronowany Stefana Pierwszego Koronowanego] w 1217 r. [17] Serbska [https://pl.wikipedia.org/wiki/Logoteta logotetka] o imieniu Blagoje [18], która znalazła schronienie na dworze Twvrtko, przypisała Tvrtce prawo do „podwójnej korony”: jednej dla Bośni, a drugiej dla serbskich ziem jego przodków z dynastii Nemanjić [19]. Był także królem Serbii i w ten sposób uzyskano podstawę prawną do koronacji, którą promował nawet jego formalny suweren [[I. Lajos|Ludwik I. [17] Królewski tytuł Tvrtki został również zatwierdzony przez następczynię Ludwika i kuzynkę Tvrtki, [I. Mária|Marię]]. [[Wenecja]] i [[Raguza]] konsekwentnie określały Tvrtko jako Króla [[Raszka|Raszki]], Raguza nawet narzekała, w 1378 r., na troskę Tvrtko o swoje nowe królestwo [20]. Koronacja Tvrtki jako króla Bośni i Serbii odbyła się jesienią 1377 r. (Prawdopodobnie 26 października, w święto św. Demetriusza) i była znaczącym wydarzeniem średniowiecznej historii Bośni, chociaż współczesne źródła o koronacji są bardzo rzadkie. Karta królewska wydana gminie Ragusan w dniu 10 kwietnia 1378 r. stanowi jedno z kluczowych źródeł zrozumienia pozycji średniowiecznego banatu bośniackiego i jego przekształcenia w królestwo, a także informacji o działalności gospodarczej między Bośnią i Raguzą oraz dowodu bośniackiego niezależność.<ref>Dautović, Dženan; Dedić, Enes (2016). [http://www.anubih.ba/godisnjak/god45/Godisnjak45-full.pdf "Povelja kralja Tvrtka I Kotromanića Dubrovniku"] (PDF). Godišnjak (po angielsku i bośniacku). Academy of Sciences and Arts of Bosnia and Herzegovina. 45: sr. 242-243. "Koronacja bośniackiego bana Tvrtko I Kotromanića na króla „Serbów i Bośni i Pomorja oraz części zachodnich” w 1377 r. była jednym z najważniejszych wydarzeń średniowiecznej historii Bośni. Tym aktem państwo bośniackie wywyższyło rangę królestwa i dynastii rządzącej, Kotromanićowie weszli w wąski krąg najszlachetniejszych rodzin średniowiecznej Europy. Współczesne źródła o jego wydarzeniu są niestety rzadkie i bardzo rzadkie."</ref>
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Tvrtko had the strongest claim to the royal title at that time, and even if he had no practical means to rule Serbia, it allowed him to elevate Bosnia to a kingdom, as this would imply more formal independence.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.ba/books?id=xBeJDwAAQBAJ&pg=PA264&dq=tvrtko+coronation&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwjP14PJr5TmAhXIpYsKHXXfChoQ6AEIJzAA#v=onepage&q=tvrtko%20coronation&f=false|title=A Companion to Seals in the Middle Ages|date=2019-02-11|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-39144-4|language=en}}</ref> Tvrtko thus proclaimed himself the first King of Bosnia, claiming full legitimacy as the crown he took was sent from [[Pope Honorius III]] to [[Stefan the First-Crowned]] in 1217.{{sfn|Vego|1982|pp=|p=113}} A Serbian [[logothete]] named Blagoje,{{sfn|Ćirković|1964|p=136}} having found refuge at Tvrtko's court, attributed to Tvrtko the right to a "double crown": one for Bosnia, and the other for the Serbian lands of his Nemanjić ancestors.{{sfn|Ćirković|1964|p=137}} He was also King of Serbia, and in that way, legal basis for crowning was achieved, which was promoted even by his formal sovereign [[Louis I of Hungary|Louis I]].{{sfn|Vego|1982|pp=|p=113}} Tvrtko's title as a king was also approved by Louis's successor, and Tvrtko's cousin, [[Mary, Queen of Hungary|Mary]]. [[Venice]] and [[Republic of Ragusa|Ragusa]] consistently referred to Tvrtko as King of [[Raška (region)|Rascia]], Ragusa even complaining, in 1378, about Tvrtko's preoccupation with his new kingdom.{{sfn|Ćirković|1964|p=138}} Tvrtko's coronation as [[King of Bosnia]] and [[King of Serbia|Serbia]] was held in the fall of 1377 (probably 26 October, the [[feast day]] of [[Saint Demetrius]]), but there is [[Tvrtko I of Bosnia#Coronation|no consensus]] as to where it took place.  </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>The coronation of Tvrtko I Kotromanić as the King in 1377 marked a significant event of Bosnian medieval history, although contemporary sources about the coronation are very rare. The Royal Charter issued to the Ragusan commune on 10 April 1378 stands as one of the key sources for understanding the position of medieval Bosnian banate and its transformation to the kingdom, as well as information about economic activity between Bosnia and Ragusa, and proof of Bosnian independence.<ref>{{Cite journal|last=Dautović|first=Dženan|last2=Dedić|first2=Enes|date=2016|title=Povelja kralja Tvrtka I Kotromanića Dubrovniku|url=http://www.anubih.ba/godisnjak/god45/Godisnjak45-full.pdf|journal=Godišnjak|language=English, Bosnian|publisher=[[Academy of Sciences and Arts of Bosnia and Herzegovina]]|volume=45|pages=242, 243|quote=The coronation of Bosnian ban Tvrtko I Kotromanić as the King of “the Serbs and Bosnia and Pomorje and Western parts” in 1377 was one of the most significant events of Bosnian medieval history. With this act the Bosnian state elevated in the rank of kingdoms and its ruling dynasty, the Kotromanićs entered in the narrow circle of the noblest families of Medieval Europe. Contemporary sources about his event, unfortunately, are scarce and very rare.|via=}}</ref> </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
=== Międzynarodowe uznanie ===
 
−
 
 
−
Jako główny partner handlowy państwa bośniackiego, Raguza odnosiła się do Królestwa Bośniackiego jako odrębnego państwa („rusag”), na przykład w '''karcie''' wydanej [https://en.wikipedia.org/wiki/Sandalj_Hrani%C4%87 Sandaljowi Hranićowi] w listopadzie 1405 r., w której głosili, że kupcy raguzańscy będą bezpieczni przez „bośniacki rusag” [22] Raguzanie wypłacili także świętemu Demetriusowi dochód w wysokości 2000 [https://en.wikipedia.org/wiki/Ragusan_perpera perperów]. 26 sierpnia 1406 r. Na wniosek Tvrtko II [22] [[Władysław Neapolitański]] uznał terytoria królestwa.
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>As a main trading partner of the Bosnian state, the Ragusa referred to the Bosnian Kingdom as a separate state ("rusag"), for example in a charter issued to [[Sandalj Hranić]] in November 1405, where they articulated that the Ragusan merchants would be safe across the "Bosnian rusag".{{sfn|Vego|1982|p=119}} Ragusans also paid Saint Demetrius an income of 2000 [[Ragusan perpera]]. [[Ladislaus of Naples]] acknowledged the territories of the kingdom on 26 August 1406 at the request of Tvrtko II.{{sfn|Vego|1982|p=119}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
==History==
 
−
{{See also|Bosnia and Herzegovina in the Middle Ages}}
 
−
 
 
−
===Tvrtko I's reign===
 
−
[[File:Zlatnik - Tvrtko I Kotromanić.jpg|200px|alt=|left|thumb|Golden coin minted during the reign of Tvrtko I]]
 
−
 
 
−
Bośnia osiągnęła swój szczyt za czasów Tvrtki I, członka dynastii [[Kotromanić]], który doszedł do władzy w 1353 r. W 1372 r. Tvrtko zawarł sojusz z księciem [[Lazar Hrebeljanović|Lazarem Hrebeljanovićem]], jednym z regionalnych władców na terytorium rozpadającego się imperium serbskiego [23]. ] W następnym roku Tvrtko i Lazar zaatakowali domenę [https://en.wikipedia.org/wiki/Nikola_Altomanovi%C4%87 Nikoli Altomanovićia], najpotężniejszego wówczas serbskiego szlachcica. Po pokonaniu Altomanovicia podzielili jego ziemie, z wyjątkiem nadmorskich dzielnic Dračevica, Konavle i Trebinje, które zostały zajęte przez [https://en.wikipedia.org/wiki/%C4%90ura%C4%91_I_Bal%C5%A1i%C4%87 Đurađa I Balšicia], władcę [https://en.wikipedia.org/wiki/Zeta_under_the_Bal%C5%A1i%C4%87i Zety]. Tvrtko otrzymał części [[Zahumlje|Zahumla]], górne rzeki Driny i Lim oraz dzielnice Onogošt i Gacko. Przejęcie obejmowało ważny serbski prawosławny klasztor Mileševa, w którym przechowywano relikwie świętego Sawy, pierwszego serbskiego arcybiskupa [24].
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Bosnia reached its peak under Tvrtko I, a member of the [[Kotromanić dynasty]], who came to power in 1353. In 1372, Tvrtko formed an alliance with Prince [[Lazar Hrebeljanović]], one of the regional lords in the territory of the disintegrated [[Serbian Empire]].{{sfn|Fine|1994|p=384}} The next year, Tvrtko and Lazar attacked the domain of [[Nikola Altomanović]], the most powerful Serbian noble at the time. After defeating Altomanović, they divided his lands, except for his littoral districts of [[Herceg Novi|Dračevica]], [[Konavle]], and [[Trebinje]], which were seized by [[Đurađ I Balšić]], the [[Zeta under the Balšići|Lord of Zeta]]. Tvrtko received parts of [[Zahumlje]], the upper reaches of the [[Drina]] and [[Lim (river)|Lim]] rivers, and the districts of [[Onogošt]] and [[Gacko]]. This acquisition included the important Serbian Orthodox monastery of [[Mileševa]], which held the relics of [[Saint Sava]], the first Serbian Archbishop.{{sfn|Fine|1994|pp=392–393}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
W 1377 r. Tvrtko zabrał nadmorskie dzielnice od Balšića. W tym samym roku, 26 października, został koronowany na króla „Serbów, Bośni, Primorje (Wybrzeże) i ziem zachodnich” [25]. Nabycie terytorium Serbii, w tym ważnego klasztoru Mileševa, w połączeniu z faktem, że babcia Tvrtki była członkiem dynastii [https://en.wikipedia.org/wiki/Nemanji%C4%87_dynasty Nemanjić], skłoniło Tvrtko do koronacji na króla Serbii, tym samym potwierdzając swoje pretensje do serbskiego tronu. Było to możliwe dzięki królewskiej linii Nemanjić, która wymarła wraz z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Urosz_I_(car) Urošem] w 1371 r. [24] Koronę przesłał mu węgierski król [[Ludwik Andegaweński]]. Według wielu ostatnich prac takich uczonych, jak Čošković, Anđelić, Lovrenović i Filipović, sama ceremonia została przeprowadzona w Mile koło Visoko w kościele zbudowanym za panowania [[Stjepan II. Kotromanić|Stefana II Kotromanićia]], gdzie został pochowany wraz ze swoim wujem Stjepanem II [26] [potrzebne pełne przytoczenie] [27] [28] [29] Natomiast niektórzy wcześniejsi historiografowie, w większości reprezentowani przez zachodnich uczonych, uważają, że został koronowany w prawosławnym klasztorze Mileševa [30] przez metropolitę Mileševa [27] [24]
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>In 1377, Tvrtko took the littoral districts from Balšić. That year, on 26 October, he was crowned King of "Serbs, Bosnia, the Primorje (Seaside), and the western lands".<ref>{{cite book |last=Singleton |first=Frederick Bernard |title=A Short History of the Yugoslav Peoples |publisher=Cambridge University Press |year=1985 |isbn=0-521-27485-0 |page=20}}</ref> The acquisition of Serbian territory, including the important Monastery of Mileševa, combined with the fact that Tvrtko's grandmother had been a member of the [[Nemanjić dynasty]], prompted Tvrtko into having himself crowned King of Serbia, thus asserting his pretensions to the Serbian throne. This was made possible by the royal Nemanjić line having died out with [[Stephen Uroš V of Serbia|Uroš]] in 1371.{{sfn|Fine|1994|pp=392–393}} The crown was sent to him by Hungarian king [[Louis I of Hungary|Louis of Anjou]]. According to a plurality of recent works from scholars like Čošković, Anđelić, Lovrenović, and Filipović, the ceremony itself was conducted in [[Mile (Visoko)|Mile]] near [[Visoko during the Middle Ages|Visoko]] in the church that was built during [[Stephen II Kotromanić]]'s reign, where he was also buried alongside his uncle Stjepan II.{{sfn|Dizdar|1969|pp=118–119}}{{full citation needed|date=February 2020}}{{sfn|Velikonja|2003|p=33}}<ref name="Mile">[http://www.aneks8komisija.com.ba/main.php?id_struct=50&lang=4&action=view&id=1341 Mile declared as national monument] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080203041749/http://www.aneks8komisija.com.ba/main.php?id_struct=50&lang=4&action=view&id=1341 |date=3 February 2008 }}. 2003.</ref><ref name="Anđelić">Anđelić Pavao, Krunidbena i grobna crkva bosanskih vladara u Milima (Arnautovićima) kod Visokog. Glasnik Zemaljskog muzeja XXXIV/1979., Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 1980, 183–247</ref> In contrast, some earlier historiographers, mostly represented by western scholars, consider that he was crowned in the Orthodox Monastery of Mileševa<ref name="Rastko">[http://rastko.org.rs/istorija/zfajfric-kotromanici.html#_Toc486040907 Dr. Željko Fajfric: Kotromanići] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023055941/http://rastko.org.rs/istorija/zfajfric-kotromanici.html |date=23 October 2013 }}.</ref> by the Metropolitan of Mileševa.{{sfn|Velikonja|2003|p=33}}{{sfn|Fine|1994|pp=392–393}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
Po pokonaniu Altomanovicia Lazar był najpotężniejszym władcą na terytorium byłego imperium serbskiego [31]. Chciał ponownie zjednoczyć państwo serbskie, a serbski Kościół prawosławny uznał go za najlepszego kandydata na następcę dynastii Niemenjić. Kościół, który był wówczas najsilniejszą spójną siłą wśród Serbów, nie poparł aspiracji Tvrtki w tym zakresie [32].
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>After the defeat of Altomanović, Lazar was the most powerful lord on the territory of the former Serbian Empire.{{sfn|Fine|1994|pp=387–389}} He wanted to reunite the Serbian state, and the [[Serbian Orthodox Church]] saw him as the best suited to succeed the Nemanjić dynasty. The Church, which was the strongest cohesive force among the Serbs at the time, did not support Tvrtko's aspirations in this regard.<ref>{{Citation| last=Mihaljčić| first=Rade| year=2001| origyear=1984| script-title=sr:Лазар Хребељановић: историја, култ, предање| publisher=Srpska školska knjiga; Knowledge| place=Belgrade| language=Serbian| isbn=86-83565-01-7|page=75| mode=cs1}}</ref> </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
W 1390 r. Tvrtko rozszerzył swoje królestwo o część Chorwacji i Dalmacji [33] i rozszerzył swój tytuł na „Króla Serbów, Bośni, Dalmacji, Chorwacji i Wybrzeża” [34]. Pełny tytuł Tvrtki wyszczególniał ludy i zależności geograficzne, zgodnie z bizantyjską normą. U szczytu swojej władzy był „Królem Bośni, Serbii, Chorwacji, Hum, Usory, Soli, Dalmacji i Donji Kraji”.
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>By 1390, Tvrtko had expanded his realm to include a part of [[Croatia]] and [[Dalmatia]],<ref>{{Cite book|url=https://books.google.ba/books?id=LvVbRrH1QBgC&pg=PA398&dq=In+1390+Tvrtko+began+to+call+himself+King+of+Croatia+and+Dalmatia&hl=en&sa=X&ved=0ahUKEwiBz9-izpbmAhVI_SoKHdpjBrgQ6AEIJzAA#v=onepage&q=%22In%201390%20Tvrtko%20began%20to%20call%20himself%20King%20of%20Croatia%20and%20Dalmatia%22&f=false|title=The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest|last=Fine|first=John V. A.|last2=Fine|first2=John Van Antwerp|date=1994|publisher=University of Michigan Press|isbn=978-0-472-08260-5|language=en}}</ref> and expanded his title to "King of Serbs, Bosnia, Dalmatia, Croatia and the Littoral".{{sfn|Ćirković|1964|p=164}} Tvrtko's full title listed subject peoples and geographical dependencies, following the Byzantine norm. At the peak of his power, he was "King of [[Bosnia]], [[Serbia]], [[Croatia]], [[Principality of Hum|Hum]], [[Usora (region)|Usora]], [[Soli (region)|Soli]], [[Dalmatia]], and [[Donji Kraji]]". </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
W ostatnich miesiącach swego panowania Tvrtko poświęcił się umocnieniu pozycji w Dalmacji i planom przejęcia Zadaru, jedynego miasta Dalmacji, które uniknęło jego rządów. Zaproponował szeroki sojusz z Wenecją, ale nie odpowiadało to interesom republiki [34]. Tymczasem Tvrtko sprzyjał również stosunkom z księciem Austrii Albertem III. Pod koniec lata 1390 r. Spodziewano się zawarcia małżeństwa między niedawno owdowiałym królem a członkiem austriackiej rodziny rządzącej [[Habsburg]]ami. Królestwo węgierskie pozostało jednak przedmiotem polityki zagranicznej Tvrtki. Choć nie uznawali się za królów, Tvrtko i węgierski Zygmunt rozpoczęli negocjacje pokojowe we wrześniu. Zygmunt był w słabszej pozycji i prawdopodobnie był gotowy na ustępstwa wobec Tvrtki, gdy jego ambasadorzy przybyli na dwór Tvrtki w styczniu 1391 roku. Negocjacje prawdopodobnie nigdy się nie zakończyły, ponieważ Tvrtko zmarł 10 marca [35].
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>In the last months of his reign, Tvrtko devoted himself to solidifying his position in Dalmatia and to plans for taking Zadar, the only Dalmatian city that had evaded his rule. He offered an extensive alliance to Venice, but it did not suit the republic's interests.{{sfn|Ćirković|1964|p=164}} Meanwhile, Tvrtko was also fostering relations with [[Albert III, Duke of Austria]]. By the late summer of 1390, a marriage was expected to be contracted between the recently widowed King and a member of the Austrian ruling family, the [[House of Habsburg|Habsburgs]]. The Hungarian kingdom remained the focus of Tvrtko's foreign policy, however. Although they did not recognize each other as kings, Tvrtko and Hungarian [[Sigismund, Holy Roman Emperor|King Sigismund]] started negotiating a peace in September. Sigismund was in the weaker position and likely ready to make concessions to Tvrtko when his ambassadors arrived at Tvrtko's court in January 1391. The negotiations were probably never concluded, as Tvrtko died on 10 March.{{sfn|Ćirković|1964|p=165}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
=== Śmierć Tvrtki i spadek ===
 
−
 
 
−
[[File:Stone_chair_of_Queen_Helen_of_Bosnia.png|200px|thumb|Royal and judge's seat of [[Helen of Bosnia|Queen Helen]], who is depicted on its side]]
 
−
 
 
−
Podczas gdy Bośnia zachowała swoją pozycję wśród państw sąsiednich bezpośrednio po śmierci Tvrtki, podczas panowania [https://en.wikipedia.org/wiki/Dabi%C5%A1a_of_Bosnia Dabišy] warunki w państwie zaczęły się pogarszać. Z powodzeniem opierał się swoim suwerenom z Węgier, Neapolu, a nawet Turkom osmańskim. W pierwszych latach swego panowania Dabiša z powodzeniem utrzymywał integralność Królestwa.
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>While Bosnia retained its standing among neighbouring states in the immediate aftermath of Tvrtko's death, during [[Dabiša of Bosnia|Dabiša]]'s reign conditions within the state started deteriorating. He successfully resisted his sovereigns from [[Kingdom of Hungary|Hungary]], [[Kingdom of Naples|Naples]], and even [[Ottoman Turks]]. In the first years of his reign, Dabiša successfully maintained the integrity of the Kingdom. </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
W drugiej części jego rządów nastąpił jednak wzrost potęgi magnatów i znaczna utrata terytoriów i wpływów. Szlachta stała się silniejsza i po raz pierwszy działała niezależnie od króla, poczynając od szlacheckiej rodziny [https://en.wikipedia.org/wiki/Sankovi%C4%87_noble_family Sanković] z Zahumia. Dabiša ograniczył władzę Sankovića, ale trend był nieodwracalny i ostatecznie doprowadził do osłabienia władzy królewskiej [36]. [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić]], najważniejszy magnat królestwa, ułozył się z [[Zygmunt]]em i [[I. Mária|Marią]], ale pozostał lojalny wobec Dabišy. Do czerwca 1394 r. Dabiša była w otwartym konflikcie z [[Ivan Horvat|Janem Horvatem]], gorącym zwolennikiem Władysława i wrogiem Zygmunta. Rozkazał, aby ludzie z jego wysp Brač, Hvar i Korčula uczestniczyli w oblężeniu Omiša, miasta rządzonego przez Horvata [37]. Zygmunt, który gromadził armię od kwietnia, skorzystał z niezgody.
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>The latter part of his reign, however, saw the ascent of magnates and considerable loss of territories and influence. The nobility grew stronger and for the first time acted independently of the king, starting with the Zachlumian [[Sanković noble family]]. Dabiša curbed the Sanković power, but the trend was irreversible and eventually led to the weakening of the royal authority.{{sfn|Ćirković|1964|p=171}} [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić]], the kingdom's leading magnate, came into agreement with Sigismund and Mary but remained loyal to Dabiša. By June 1394, Dabiša was in open conflict with [[John Horvat]], a fervent supporter of Ladislaus and enemy of Sigismund. He ordered that men from his islands of [[Brač]], [[Hvar]], and [[Korčula]] assist in the siege of [[Omiš]], a city ruled by Horvat.{{sfn|Ćirković|1964|p=173}} Sigismund, who had been amassing an army since April, took advantage of the discord. </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
[[Bitwa pod Doborem]] była świadkiem porażki i egzekucji Horvata, a także zniszczenia tytułowego miasta nad Bosną przez żołnierzy Zygmunta. Wkrótce potem Dabiša podporządkował się Zygmuntowi i złożył rezygnację z Chorwacji i Dalmacji królowi węgierskiemu i za zgodą wasali uznał go za swojego feudalnego władcę, a także za następcę tronu bośniackiego. Nie jest jasne, co skłoniło Dabišę do zaakceptowania tak surowych warunków. W zamian, jak wynika z traktatu wydanego w lipcu 1394 r., Zygmunt umieścił Dabišę wśród najwyższych rangą urzędników węgierskich i mianował go [[ispán]]em (hrabią) [[Somogy]] [38] [potrzebne pełne przytoczenie]
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>The [[Battle of Dobor (1394)|Battle of Dobor]] saw Horvat's defeat and execution as well as the destruction of the eponymous town on the [[river Bosna]] by Sigismund's troops. Soon thereafter Dabiša submitted to Sigismund and resigned Croatia and Dalmatia to the Hungarian king and, with the agreement of his vassals, recognised him as his feudal overlord as well as heir designate to the Bosnian throne. It is not clear what prompted Dabiša to agree to such harsh terms. In return, as evident from a treaty issued in July 1394, Sigismund included Dabiša among the highest ranking Hungarian officials and named him ''[[ispán]]'' (count) of [[Somogy County (former)|Somogy]].{{sfn|Ćirković|1964|p=174}}{{full citation needed|date=February 2020}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
Mimo pomyślnego początku panowanie Dabišy zakończyło się, gdy królestwo zaczęło wykazywać pierwsze oznaki rozkładu. Znaczna część niezwykłego dziedzictwa Tvrtki została utracona latem 1394 r., a państwo powróciło w swoje poprzednie granice. Dabiša opuścił państwo bardziej niż kiedykolwiek wcześniej zależne od królów węgierskich, a wpływy królestwa na Bałkanach osłabły [38].
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Despite an auspicious start, Dabiša's reign ended with the kingdom displaying the first signs of decay. Much of Tvrtko's extraordinary legacy was lost in the summer of 1394, and the state resumed its previous boundaries. Dabiša left the state more dependent on Hungarian kings than ever before, and the kingdom's influence in the Balkans waned.{{sfn|Ćirković|1964|p=174}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
W 1394 r. żona Dabišy, [[Jelena Gruba|Helena]], zgodziła się na decyzję Dabišy o wyznaczeniu Zygmunta na swojego spadkobiercę. Kiedy Dabiša zmarł 8 września następnego roku, czołowi arystokraci - wielki książę Hrvoje Vukčić Hrvatinić, książę Pavao Radinović, książę Sandalj Hranić i Juraj Radivojević - odmówili uszanowania porozumienia, które Dabiša zawarł z Zygmuntem [39]. Zygmunt zebrał armię i maszerował na pobliską Syrmię, aby objąć tron ​​bośniacki, ale szlachta zwołała''Stanak'', zgromadzenie szlachty i wybrała Helenę na następcę Dabišy. Nie chcąc angażować zjednoczonej szlachty w wojnę, Zygmunt wycofał się; śmierć jego żony Marii, spadkobierczyni Węgier i kuzynki Dabišy, spowodowała, że ​​jego pozycja była zbyt niepewna, aby zaatakować w Bośni, podobnie jak porażka z Turkami w [[Nikopolis|bitwie pod Nikopolis]] [40]. W połowie grudnia 1395 r. Helena skonsolidowała władzę na tronie [39], pretendent został zabity przez zwolenników Zygmunta w 1396 roku, nigdy poważnie nie grożąc królowej [41]. Emancypacja szlachty bośniackiej osiągnęła szczyt za panowania Heleny. Po uzyskaniu praktycznie autonomii jej wasale zaangażowali się w wojnę wewnętrzną, co osłabiło Bośnię i uniemożliwiło jej udział w polityce regionalnej [39] [42].
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>In 1394, Dabiša's wife Helen agreed to Dabiša's decision to designate Sigismund as his heir. When Dabiša died on 8 September the following year, however, the leading noblemen &ndash; Grand Duke [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić]], Prince [[Pavao Radinović]], Duke [[Sandalj Hranić]], and Juraj Radivojević &ndash; refused to honour the agreement Dabiša had made with Sigismund.{{sfn|Ćošković|2005|p=}} Sigismund raised an army and marched to nearby [[Syrmia]] to claim the Bosnian throne, but the noblemen convoked a ''[[stanak]]'', an assembly of noblemen, and elected Helen as Dabiša's successor. Not willing to engage the united nobility in war, Sigismund withdrew; the death of his wife [[Mary, Queen of Hungary|Mary]], heir of Hungary and cousin of Dabiša, made his position too precarious to attack in Bosnia, as did the defeat by the [[Ottomans]] at the [[Battle of Nicopolis]].{{sfn|Fine|1994|p=458}} By mid-December 1395, Helen had consolidated her grasp on the throne,{{sfn|Ćošković|2005|p=}} and the pretender was killed by Sigismund's supporters in 1396, never having seriously threatened the Queen.{{sfn|Ćirković|1964|p=176}} The emancipation of Bosnian nobility reached a peak during Helen's reign. Having become virtually autonomous, her vassals engaged in internal warfare, which weakened Bosnia and precluded its participation in regional politics.{{sfn|Ćošković|2005|p=}}{{sfn|Ćirković|1964|p=184}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
Do marca 1398 r. w Bośni doszło do wewnętrznych konfliktów [42]. Wydaje się, że rodzina Heleny, Nikolićiowie, próbowała dalej wykorzystywać swoje relacje królewskie i uwolnić się od podporządkowania rodowi [[Kosača|Kosačów]], aby stać się natychmiastowymi wasalami monarchy [43]. To mógł być powód powstania przeciwko Helenie [43]. '''Otrzymała wiele wsparcia w kwietniu''', gdy Raguza złożyła jej hołd. Ostatnimi, którzy pozostali po jej stronie, była szlachecka rodzina Radivojević, w tym wnuk Heleny Juraj. [44] Jednak do 10 maja krewny jej męża [https://en.wikipedia.org/wiki/Ostoja_of_Bosnia Ostoja] został intronizowany jako nowy król Bośni [39].
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>By March 1398, Bosnia was beset by internal strife.{{sfn|Ćirković|1964|p=184}} It seems that Helen's family, the Nikolić, attempted to take further advantage of their royal relations and free themselves from subordinacy to the [[House of Kosača]] to become immediate vassals of the monarch.{{sfn|Fine|1994|p=459}} This may have been the reason for an uprising against Helen.{{sfn|Fine|1994|p=459}} She maintained a great deal of support in April, when Ragusa paid its tribute to her. The last to remain on her side were the Radivojević noble family, including Helen's grandson-in-law Juraj.{{sfn|Ćirković|1964|p=185}} By 10 May, however, her husband's kinsman [[Ostoja of Bosnia|Ostoja]] was enthroned as the new King of Bosnia.{{sfn|Ćošković|2005|p=}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
===Internal battles between Ostoja and Tvrtko II===
 
−
 
 
−
[[File:Coin_of_Tvrtko_II.jpg|200px|thumb|Coin of Tvrtko II]]
 
−
 
 
−
Ostoja została doprowadzona do władzy przy wsparciu Hrvoje Vukčicia (Ban Chorwacji, Wielkiego Księcia Bośni i Herzoga Splitu), który obalił Helenę w 1398 r. W 1403 r. stanął po stronie króla Neapolu [[Władysław Neapolitański|Władysława]] przeciwko Zygmuntowi. Ostoja prowadziła wojnę z [[Dubrownik|Republiką Dubrownika]], wasalem węgierskim. W 1404 r. bośniacka szlachta pod dowództwem Hrvojego Vukčicia zastąpiła go jego bratem [[Tvrtko II]] z powodu jego prosłowiańskich poglądów. Musiał uciekać na Węgry po stanaku w Mile, Visoko. Ostoja próbowała odzyskać tron ​​przy wsparciu Węgier, ale w czerwcu 1404 r. zwolennicy Tvrtki pokonali armię węgierską, uniemożliwiając w ten sposób odzyskanie korony przez Ostoję, chociaż główna rezydencja królewska Bobovac i miasto Srebrenik w Usoran zostały zdobyte i poddane Ostoi [45] [46] Wszystkie główne rodziny szlacheckie pozostały lojalne wobec Tvrtki, a Ostoja funkcjonował jako marionetka Zygmunta, którego terytorium obejmowało niewiele więcej niż Bobovac. W twierdza znajdowała się jednak korona, do której Tvrtko nie był w stanie dotrzeć. [46]
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Ostoja was brought to power by the forces of [[Hrvoje Vukčić]] ([[Ban of Croatia]], Grand Duke of [[Bosnia (region)|Bosnia]], and a Herzog of [[Split (city)|Split]]), who deposed Helen in 1398. In 1403 he sided with King Ladislaus of Naples against Sigismund. Ostoja led a war against the [[Republic of Dubrovnik]], a Hungarian vassalage. In 1404, the Bosnian nobles under Hrvoje Vukčić replaced him with his brother [[Tvrtko II]] because of his pro-Hungarian views. He had to flee to Hungary after a stanak in [[Mile (Visoko)|Mile]], [[Visoko during the Middle Ages|Visoko]]. Ostoja tried to reclaim the throne with Hungarian support, but, in June 1404, Tvrtko's supporters defeated a Hungarian army and thus prevented Ostoja from reclaiming the crown, although the chief royal residence of [[Bobovac]] and the [[Usora (province)|Usoran]] town of [[Srebrenik]] were captured and restored to Ostoja.{{sfn|Živković|1981|p=25}}{{sfn|Fine|1994|p=463–464}} All major noble families remained loyal to Tvrtko, while Ostoja functioned as Sigismund's puppet whose territory included little more than Bobovac. The fortress, however, housed the crown, which Tvrtko was not able to reach.{{sfn|Fine|1994|p=463–464}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
Po kilku drobnych sporach z morskimi republikami Wenecji i Raguzy o Konavli i Pomorje, Tvrtko zyskał uznanie jako prawowity król przez oba państwa. W 1406 roku Ostoja utracił niewielkie wsparcie, jakie posiadał w Bośni, a szlachta jednogłośnie popierała Tvrtkę, ale decyzja byłego króla o pozostaniu w kraju nadal niepokoiła Tvrtkę [47]. Raguzanie opisywali początek rządów Tvrtki jako '''bardziej burzliwy niż cokolwiek „od potopu”''' [48], ale wkrótce udało mu się zjednoczyć kraj, gromadząc swoich feudalnych wasali [49].
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Following a few minor disputes with the [[maritime republic]]s of [[Republic of Venice|Venice]] and Ragusa over [[Konavli]] and [[Pomorje]], Tvrtko gained recognition as the legitimate king from both states. By 1406, Ostoja was losing what little support he had left in Bosnia, with the nobility now unanimously favouring Tvrtko, but the former king's decision to remain in the country continued to trouble Tvrtko.{{sfn|Živković|1981|p=41}} Ragusans described the beginning of Tvrtko's reign as more tumultuous than anything "since the [[Genesis flood narrative|Flood]]",{{sfn|Živković|1981|p=42}} but he soon succeeded in uniting the country by bringing together his feuding vassals.{{sfn|Živković|1981|p=47}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
Węgierskie ataki na Bośnię miały miejsce co roku, przez co życie Tvrtki było „ciągłym kłopotem” [46]. W 1408 r. Zygmunt pokonał bośniacką szlachtę i Tvrtkę, a w 1409 r. przywrócił tron Ostoi. Stu siedemdziesięciu drobnych szlachciców zostało schwytanych i zabitych w Doborze przez zrzucenie z murów miasta. Mówi się, że Tvrtko również został schwytany, ale nie wydaje się to prawdą, ponieważ zażądał zwyczajowego hołdu od Raguzan w lutym 1409 r. [46] Działania wojenne trwały do końca listopada, gdy Tvrtko wycofał się na południe wraz ze swoimi szlachcicami i stawiał opór węgierskim atakom, co pozwoliło Ostoi odzyskać kontrolę nad środkową Bośnią. [50]
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Hungarian attacks on Bosnia took place annually, making Tvrtko's life "a constant hassle".{{sfn|Fine|1994|p=463–464}} In 1408, Sigismund defeated the Bosnian nobility and Tvrtko and in 1409 he restored Ostoja to the throne. One hundred and seventy minor noblemen were captured and killed in [[Dobor]] by being tossed over the city walls. Tvrtko is said to have been captured as well, but this does not appear to be true, as he demanded the customary tribute from the Ragusans in February 1409.{{sfn|Fine|1994|p=463–464}} The hostilities continued until the end of November, with Tvrtko retreating southwards with his noblemen and resisting Hungarian attacks, which enabled Ostoja to reestablish control over [[Central Bosnia]].{{sfn|Živković|1981|p=59}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
[[File:Hrvoje_Vukcic_Hrvatinic.jpg|200px|left|thumb|Hrvoje Vukčić Hrvatinić, depicted in [[Hrvoje's Missal]]]]
 
−
 
 
−
Tvrtko pozostał na tronie do połowy 1409 r., kiedy to zwyciężył Ostoja [51]. Roszczenia Zygmunta stały się bezpodstawne, ale Bośniacy uznali jego zwierzchnictwo nad Ostoją; tylko Tvrtko odmówił poddania się królowi Węgier [52]. Wygląda na to, że uniknął schwytania przez wojska węgierskie, uciekając w góry północnej Zahlumii. Ostoja zakończył trwający dekadę spór z Węgrami, uznając zwierzchnictwo korony węgierskiej, a w 1412 r. odwiedził dwór węgierski w Budzie wraz z resztą szlachty bośniackiej i serbskiej, w tym z serbskim Despotą [[Stefan Lazarević|Stefanem Lazarevićiem]]. Po tym Tvrtko popadł w zapomnienie i przez kilka lat nie brał udziału w sprawach bośniackich.
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Tvrtko remained on the throne until mid-1409, when Ostoja prevailed.{{sfn|Živković|1981|p=61}} Sigismund's claim became untenable, but Bosnians acknowledged his overlordship over Ostoja; only Tvrtko refused to submit to the King of Hungary.{{sfn|Živković|1981|p=62}} He appears to have evaded capture by Hungarian troops by fleeing to the mountains of northern [[Zachlumia]]. Ostoja ended the decade-long dispute with the Hungarians by recognizing the suzerainty of the Hungarian crown and, in 1412, visiting the Hungarian throne in [[Buda]] with the rest of the Bosnian and Serbian nobility including [[List of Serbian rulers|Serbian Despot]] [[Stefan Lazarević]]. After that Tvrtko faded into obscurity and had no part in Bosnian affairs for several years. </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
=== Zaangażowanie osmańskie i drugie panowanie Tvrtko II ===
 
−
 
 
−
Pierwsze wojska osmańskie zaatakowały Bośnię w maju 1414 r.; w sierpniu przywieźli także obalonego monarchę, Tvrtkę, i ustanowili go jako króla. Jego sojusz z Turkami mógł wynikać z ich wzajemnej wrogości wobec Zygmunta [53]. Pavle Radenović natychmiast poparł Tvrtkę, ale wydaje się, że żaden inny wielki szlachcic nie poszedł za jego przykładem - nawet Hrvoje [46]. Podczas gdy Tvrtko liczył na zwycięstwo osmańskie, Ostoja spodziewał się, że triumf Węgier uwolni go od najeźdźców osmańskich i zabezpieczy jego pozycję zarówno przed rywalem, jak i ambitnymi magnatami. [54] [[Bitwa o Doboj]] w sierpniu 1415 r. była katastrofalną porażką armii Zygmunta. W przeciwieństwie jednak do oczekiwań, Turcy uznali Ostoję za prawowitego króla. Tvrtko stracił grunt, a zjednoczeni Bośniacy po raz pierwszy przenieśli swoją lojalność z korony węgierskiej na sułtanat osmański [55].
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>The first Ottoman troops attacked Bosnia in May 1414; in August they also brought the deposed monarch, Tvrtko, and set him up as [[anti-king]]. His alliance with the Ottomans may have been due to their mutual hostility towards Sigismund.{{sfn|Živković|1981|p=68}} Pavle Radenović immediately declared for Tvrtko, but no other major nobleman appears to have followed his example &ndash; not even Hrvoje.{{sfn|Fine|1994|p=463–464}} While Tvrtko hoped for an Ottoman victory, Ostoja expected that a Hungarian triumph would rid him of Ottoman raiders and secure his position against both his rival and his ambitious magnates.{{sfn|Živković|1981|p=71}} The [[Battle of Doboj]] in August 1415 saw the disastrous defeat of Sigismund's army. Contrary to expectations, however, the Ottomans recognized Ostoja as the legitimate king. Tvrtko lost his ground, while the united Bosnians for the first time shifted their allegiance from the Hungarian crown to the Ottoman Sultanate.{{sfn|Živković|1981|p=72}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
Ostoja zmarł we wrześniu 1418 roku. Pomimo oczekiwań, że Tvrtko przejmie władzę, syn Ostoi [https://en.wikipedia.org/wiki/Stephen_Ostoji%C4%87_of_Bosnia Stefan] został wybrany królem. [56] Gdy Turcy najechali Bośnię na początku 1420 r., Tvrtko po raz kolejny towarzyszył im i ustanowił się królem. Sandalj natychmiast opowiedział się za niego. W obawie przed Turkami, za przykładem Sandalja poszli inni szlachcice. W czerwcu Tvrtko zwołał ''stanak'', a Raguza uznała go królem. Popierała go prawie cała cała szlachta w Visoko, w tym książę Vukmir, burmistrz Dragiša, kniaź Juraj Vojsalić, kniaź Pribić, kniaź Radič Radojević, kniaź Batić Mirković, kniaź Juraj Dragičević, kniaź Petar Klešić, książę Ivko i książę Pavao Jurjević. Pod koniec roku Tvrtko całkowicie wyparł Stefana, który kontynuował swoje roszczenia aż do lata 1421 r. Wygląda na to, że wkrótce zmarł. [57]
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Ostoja died in September 1418. Despite expectations that Tvrtko would take over, Ostoja's son [[Stephen Ostojić|Stephen]] was elected king.{{sfn|Živković|1981|p=76}} When the Ottomans invaded Bosnia in early 1420, Tvrtko once again accompanied them and installed himself as anti-king. Sandalj immediately declared for him. Fearing the Ottomans, Sandalj's example was soon followed by other noblemen. In June Tvrtko convoked a stanak, and Ragusa recognized him as king. He had the support of almost all of the nobility in [[Visoko during the Middle Ages|Visoko]], including [[Voivode|voivod]] [[Zlatonosović noble family|Vukmir]], mayor Dragiša, [[Knyaz|knez]] Juraj Vojsalić, knez Pribić, knez Radič Radojević, knez Batić Mirković, knez Juraj Dragičević, knez Petar Klešić, voivod Ivko, and voivod Pavao Jurjević. By the end of the year, Tvrtko had completely ousted Stephen, who continued to advance his claim until the summer of 1421. He appears to have died soon after.{{sfn|Živković|1981|p=79}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
[[File:Serbian_Despotate_(1422)-en.svg|200px|thumb|The Kingdom of Bosnia and the Despotate of Serbia in 1422]]
 
−
 
 
−
Kłopoty wewnętrzne zmusiły Turków do wycofania swoich wojsk z Bośni, co pozwoliło Tvrtce wzmocnić swoją władzę nad królestwem i ożywić jego gospodarkę [58]. Druga akcesja Tvrtko musiała zostać zalegalizowana nową koronacją, która miała miejsce podczas stanaka w sierpniu 1421 r. Drugie panowanie Tvrtko naznaczone było jego szybkim postanowieniem o przywróceniu władzy królewskiej i pierwszeństwem króla wśród feudalnych władców Bośni [59]. Gdy Hrvoje i Pavle odeszli, a Sandalj był zajęty konfliktem z synami Pavla, Tvrtko był w stanie znacznie rozszerzyć królewską domenę. W grudniu 1422 r. Tvrtko podpisał korzystny traktat handlowy z Republiką Wenecji i omówił plany wspólnej akcji wojskowej przeciwko Zygmuntowi w Dalmacji [60]. Związek Tvrtki z Wenecją przeszkadzał nie tylko Raguzie, ale także Turkom osmańskim; ci pierwsi byli urażeni utratą monopolu na handel, podczas gdy słabe stosunki tego kraju z Wenecją wynikały ze sporów terytorialnych o Albanię i Zetę. Turcy napadli na Bośnię wiosną 1424 roku, aby przypomnieć Tvrtce, że bliskie stosunki z Wenecją nie będą tolerowane. Tvrtko zrozumiał, że Wenecja nie będzie w stanie udzielić mu pomocy przeciwko Turkom i dlatego powoli rozpadł ich sojusz [60]. W 1425 r. Tvrtko zdał sobie sprawę, że potrzebuje silnego sojusznika na wypadek kolejnych ataków osmańskich. Osmanie zareagowali poważnymi atakami, które zmusiły Tvrtkę do zaakceptowania zwierzchnictwa i zgodzenia się na coroczny hołd.
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Internal troubles forced the Ottomans to withdraw their troops from Bosnia, which enabled Tvrtko to strengthen his hold on the kingdom and for its economy to recover.{{sfn|Živković|1981|p=82}} Tvrtko's second accession had to be legitimised with a new coronation, which took place during a stanak in August 1421. Tvrtko's second reign was marked by his quick resolution to restore royal authority and the king's pre-eminence among Bosnia's feudal rulers.{{sfn|Živković|1981|p=84}} With Hrvoje and Pavle gone, and Sandalj preoccupied by conflict with Pavle's sons, Tvrtko was able to significantly expand the [[royal domain]]. In December 1422 Tvrtko signed a beneficial trade treaty with the Republic of Venice and discussed plans for joint military action against Sigismund in Dalmatia.{{sfn|Fine|1994|p=472}} Tvrtko's association with Venice bothered not only Ragusa, but also the Ottoman Turks; the former resented losing their monopoly on trade, while the latter's poor relationship with Venice was the result of territorial disputes over [[Albania]] and [[Zeta (state)|Zeta]]. Ottomans proceeded to raid Bosnia in the spring of 1424 to make it clear to Tvrtko that close relations with Venice would not be tolerated. Tvrtko understood that Venice would not be able to provide him with help against the Ottomans, and thus slowly dismantled their alliance.{{sfn|Fine|1994|p=472}} In 1425, Tvrtko realized that he needed a strong ally in the event of further Ottoman attacks. The Ottomans responded with severe attacks that forced Tvrtko to accept their [[suzerainty]] and to agree to pay an annual tribute. </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
W 1432 r. następca Stefana Lazarevicia, Đurađ, Sandalj i Osmanowie, pomogli [https://en.wikipedia.org/wiki/Radivoj_of_Bosnia Radivojowi], starszemu nieślubnemu synowi dawno zmarłego Ostoi, ubiegać się o tron ​​i przejąć kontrolę nad większą częścią kraju. Jedyne godne uwagi wsparcie Tvrtki pochodziło od siostrzeńca i następcy Hrvoje, [[Juraj Vojsalić|Juraja Vojsalićia]], i udało mu się zachować tylko środkową i północno-zachodnią Bośnię. Tvrtko wycofał się do Visoko, ale wkrótce stwierdził, że Sandalj był zbyt chory, aby poprzeć sprawę Radivoja. Po latach błagania o pomoc Tvrtko w końcu zobaczył Węgrów wkraczających do Bośni w połowie 1434 r. Odzyskali dla niego Jajce, Hodidjed, Bočac i zamek Komotin, ale stracił wszystko, gdy tylko się wycofali. W rzeczywistości wydaje się, że sam wyjechał z żołnierzami w drodze powrotnej na Węgry, ponieważ wiadomo, że mieszkał na dworze w Budzie w 1435 r. Radivoj przestał być zagrożoniem, gdy stracił poparcie osmańskie w tym roku, podczas gdy śmierć Sandalja dała Tvrtce nowego i ważniejszego zbuntowanego wasala w postaci siostrzeńca i następcy Sandalja, [https://en.wikipedia.org/wiki/Stjepan_Vuk%C4%8Di%C4%87_Kosa%C4%8Da Stjepana Vukčicia Kosača]. [60]
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>In 1432, Stefan Lazarević's successor [[Đurađ Branković|Đurađ]], Sandalj, and the Ottomans helped [[Radivoj of Bosnia|Radivoj]], the elder illegitimate son of the long-deceased Ostoja, to lay claim to the throne and take control of much of the country. Tvrtko's only noteworthy support came from Hrvoje's nephew and successor, [[Juraj Vojsalić]], and he managed to retain only central and northwestern Bosnia. Tvrtko retreated to [[Visoko]], but soon found that Sandalj had become too ill to support Radivoj's cause. After years of pleading for their help, Tvrtko finally saw Hungarians march into Bosnia in mid-1434. They recovered for him [[Jajce]], [[Hodidjed]], [[Bočac]] and the [[Komotin Castle]], but he lost it all as soon as they retreated. In fact, he himself appears to have left with the troops on their way back to Hungary, as he is known to have resided at the court in [[Buda]] in 1435. Radivoj ceased being a threat when he lost Ottoman support that year, while Sandalj's death presented Tvrtko with a new and more vital rebellious vassal in the form of Sandalj's nephew and successor, [[Stjepan Vukčić Kosača]].{{sfn|Fine|1994|p=472}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
Radivoj mianował się królem Bośni do końca panowania Tvrtko. Był nominalnie wspierany przez Turków i Stjepana Vukčića Kosačę; mogliby z łatwością obalić Tvrtkę na jego korzyść, gdyby chcieli, ale wydaje się, że ich jedynym celem było osłabienie i podzielenie Bośni dla ich przyszłej korzyści. Tvrtko zmarł bezdzietnie w listopadzie 1443 r., wyrażając życzenie, by zastąpił go politycznie nieaktywny i do tej pory raczej niewidoczny kuzyn [[Стефан Томашевић|Stefan Tomaszewicz]], młodszy brat Radivoja, a także nieślubny syn Ostoi. Tvrtko II utrzymywał się na tronie bośniackim dłużej niż którykolwiek z monarchów, którzy podążali za Tvrtko I. Zrobił także więcej, aby przywrócić godność królewską i scentralizować państwo niż jakikolwiek inny, pozostawiając silny ślad w polityce, gospodarce i kulturze Bośni [61]. ]
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Radivoj styled himself as King of Bosnia for the remainder of Tvrtko's reign. He was nominally supported by the Ottomans and by Stjepan Vukčić Kosača; they could have easily deposed Tvrtko in his favour if they wished, but it appears that their only goal was to weaken and divide Bosnia for their future benefit. Tvrtko died childless in November 1443, having expressed a wish to be succeeded by his politically inactive and until then rather obscure cousin [[Stephen Thomas of Bosnia|Stephen Thomas]], Radivoj's younger brother and likewise an illegitimate son of Ostoja. Tvrtko II maintained himself on the Bosnian throne longer than any of the monarchs who followed Tvrtko I. He also did more to restore royal dignity and centralise the state than any other, leaving a strong mark on Bosnia's politics, economy, and culture.{{sfn|Živković|1981|p=9}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
=== Królestwo Stefana Tomasza ===
 
−
 
 
−
[[Stefan Tomasz Kotromanić|Stefan Tomasz]] zastąpił Tvrtkę, ale jego panowanie nie zostało uznane przez najważniejszego magnata Bośni, Stefana Vukčicia Kosačę. Obaj zaangażowali się w wojnę domową, która zakończyła się, gdy Stefan Tomasz wyrzekł się swojej żony [https://en.wikipedia.org/wiki/Voja%C4%8Da Vojačy] i poślubił córkę niesubordynowanego szlachcica [[Katarina Kosača|Katarzynę]]. Stefan Tomasz i jego druga żona, oboje wychowani w tradycji Kościoła Bośniackiego, nawrócili się na katolicyzm i sponsorowali budowę kościołów i klasztorów w całej Bośni.
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Thomas succeeded Tvrtko, but his accession was not recognised by the leading [[magnate]] of Bosnia, Stjepan Vukčić Kosača. The two engaged in a civil war which ended when Thomas repudiated his wife [[Vojača]] and married the insubordinate nobleman's daughter [[Catherine of Bosnia|Catherine]]. Thomas and his second wife, both raised in the [[Bosnian Church]] tradition, converted to [[Roman Catholicism]] and sponsored the construction of churches and monasteries throughout Bosnia. </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
Przez całe swoje panowanie Stefan Tomasz prowadził wojnę z [[Despotat Serbii|serbskim despotatem]] o lukratywne miasto górnicze Srebrenica i jego okolice, oprócz (lub w połączeniu z) wielu konfliktów z teściem. Po tym, jak nie rozszerzył się na Chorwację, Thomas w 1458 r. ponownie zwrócił się na wschód, organizując starcie między swoim synem [[Stefan Tomaszević Kotromanić|Stefanem Tomaševićiem]] a serbską dziedziczką [[Мара Бранковић|Heleną]]. Jego kontrola nad resztkami serbskiego despotatu trwała zaledwie miesiąc przed podbojem państwa przez Turków. Niepowodzenie Tomasza w obronie Serbii trwale zniszczyło jego reputację w Europie. Chcąc poprawić swój wizerunek wśród katolików europejskich, Tomasz zwrócił się przeciwko Kościołowi bośniackiemu, stając się tym samym pierwszym władcą Bośni, który rozpoczął prześladowania religijne.
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Throughout his reign, Thomas waged a war with the [[Serbian Despotate]] over the lucrative mining town of [[Srebrenica]] and its surroundings, in addition to (or in conjunction with) multiple conflicts with his father-in-law. Having failed to expand into [[Croatia proper]], Thomas turned again to the east in 1458, arranging a match between his son [[Stephen Tomašević of Bosnia|Stephen Tomašević]] and the Serbian heiress [[Maria of Serbia, Queen of Bosnia|Helena]]. His control over the remnants of the Serbian Despotate lasted merely a month before the Ottoman conquest of the state. Thomas's failure to defend Serbia permanently damaged his reputation in Europe. Wishing to improve his image among Europe's Catholics, Thomas turned against the Bosnian Church, thus becoming the first ruler of Bosnia to engage in [[religious persecution]]. </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
===Ottoman conquest===
 
−
 
 
−
[[File:Stjepan Tomašević.jpg|thumb|left|upright=0.7|Stephen Tomašević, the last Bosnian king, on a painting by Venetian painter [[Jacopo Bellini]]]]
 
−
 
 
−
[[Стефан Томашевић|Stefan]] zastąpił ojca na tronie po śmierci tego ostatniego w lipcu 1461 r. i został pierwszym królem Bośni, który otrzymał koronę Stolicy Apostolskiej. Pod rządami Stefana Bośnia została pozostawiona do obrony przez inne mocarstwa europejskie, zwłaszcza przez króla [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]], który sprawował nominalną władzę w Bośni. Upadła w 1463 roku i stała się najbardziej wysuniętą na zachód prowincją Imperium Osmańskiego, gdy ścięto Stefana w Carevo polje, Jajce po oblężeniu go przez Turków. Po upadku Bośni Katarzyna uciekła na koniu do Rzymu, oszukując Turków. Stwierdziła, że ​​opuszcza kraj, aby zobaczyć się ze swoimi synami lub odwiedzić Stolicę Apostolską.<sup>[[potrzebne źródło]]</sup>
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>Stephen succeeded his father on the throne following the latter's death in July 1461 and became the first Bosnian king to receive a crown from the [[Holy See]]. Under Stephen, Bosnia was left to fend for itself by other European powers, especially his sovereign [[Matthias Corvinus]], who held nominal rule of Bosnia. It fell in 1463 and became the westernmost province of the [[Ottoman Empire]] as they beheaded Stephen in Carevo polje, [[Jajce]] after the Ottomans [[Siege of Jajce|besieged it]]. After the fall of Bosnia, Catherine escaped to [[Rome]] on horses by fooling the Ottomans over which way she went. She stated that she was leaving the country to see her sons or to the visit the [[Holy See]].{{Citation needed|date=November 2019}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
Szybki podbój Bośni był, pomimo niedostępnych górskich fortec, nieoczekiwany, ale wielu Bośniaków zdawało sobie już sprawę z beznadziejnej sytuacji. Jeśli mieli upaść, woleli Osmanów od Węgrów, których uważali za dawnych wrogów. Ofiarowali swoje królestwo Wenecji w zamian za pomoc, ale kiedy Wenecja odmówiła, woleli pozostać pod Turkami niż pod Węgrami [62].
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>The rapid conquest of Bosnia was, despite its inaccessible mountain fortresses, unexpected, but many Bosnians were already aware of the impossible situation. If they were to fall, they preferred the Ottomans to the Hungarians, who they saw as a long-time enemies. They offered their kingdom to Venice in return for aid, but when Venice refused, they preferred to remain under the Ottomans than the Hungarians.{{sfn|Fine|1994|p=585}} </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
Na południu Księstwo Świętego Sawy, które oddzieliło się od Królestwa Bośni w 1444 r., trwało do 1481 r., gdy to zostało podbite i włączone do Sanjaku Hercegowiny.
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>In the south the [[Duchy of Saint Sava]], which seceded from the Kingdom of Bosnia in 1444, held out until 1481, when it was conquered and incorporated into the [[Sanjak of Herzegovina]]. </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
Ważną fortecę Jajce zdobyli Węgrzy pod dowództwem Macieja 26 grudnia 1463 roku, tworząc obronny [[banat Jajce]] wraz z [[Banat Srebrenik|banatem Srebrenik]]. Jajce przetrwał ataki osmańskie do 1527 r., gdy ostatecznie poddał się po decydującym zwycięstwie osmańskim w [[Mohacz|bitwie pod Mohaczem]]. Znaczna część współczesnej północnej i zachodniej Bośni i Hercegowiny została następnie włączona do osmańskiego Sanjaku z Bośni, początkowo należącego do Eyaletu Rumelia, gdy w 1580 r. bośniacki Sanjak stał się główną prowincją nowo utworzonej Eyaletu Bośni.
 
−
 
 
−
<small><small><small><small>The important fortress of Jajce was captured by Hungarians under Matthias on 26 December 1463, forming the defensive Banovina of Jajce along with the Banovina of [[Srebrenik]]. Jajce withstood Ottoman attacks until 1527, when it finally surrendered after a decisive Ottoman victory in the [[Battle of Mohács]]. Much of modern northern and western Bosnia and Herzegovina was then incorporated into the Ottoman [[Sanjak of Bosnia]], initially belonging to the [[Rumelia Eyalet]], when in 1580 Bosnian Sanjak became a core province of the newly established [[Bosnia Eyalet|Eyalet of Bosnia]]. </small></small></small></small>
 
−
 
 
−
[...]
 
−
 
 
−
==List of rulers==
 
−
{{See also|List of rulers of Bosnia}}
 
−
{{History of Bosnia}}
 
−
 
 
−
* [[Tvrtko I of Bosnia|Tvrtko I]] (1377–1391)
 
−
* [[Dabiša of Bosnia|Stephen Dabiša]] (1391–1395)
 
−
* [[Helen of Bosnia|Helen]] (1395–1398)
 
−
* [[Ostoja of Bosnia|Stephen Ostoja]] (1398–1404; 1409–1418)
 
−
* [[Tvrtko II]] (1404–1409; 1421–1433)
 
−
* [[Stephen Ostojić of Bosnia|Stephen Ostojić]] (1418–1420)
 
−
** ''[[Radivoj of Bosnia|Radivoj]] (1421–1433)''
 
−
* [[Thomas of Bosnia|Stephen Thomas]] (1435–1461)
 
−
* [[Stephen Tomašević of Bosnia|Stephen Tomašević]] (1461–1463)
 
−
 
 
−
=== Queens ===
 
−
* [[Dorothea of Bulgaria]] (1377–?), wife of Tvrtko I.
 
−
* [[Helen of Bosnia|Helen]] (1391–1395),  wife of Stephen Dabiša.
 
−
* [[Vitača]], first wife of Stephen Ostoja.
 
−
* [[Kujava Radenović]] (1399–1415), second wife of Stephen Ostoja.
 
−
* [[Jelena Nelipčić]] (1416–1418), third wife of Stephen Ostoja, former wife of [[Hrvoje Vukčić Hrvatinić]].
 
−
* [[Doroteja Gorjanska|Dorothy Garai]], wife of Tvrtko II.
 
−
* [[Vojača]] (1443–1445), wife of Stephen Thomas.
 
−
* [[Catherine of Bosnia|Catherine]] (1446–1461), wife of Stephen Thomas.
 
−
* [[Maria of Serbia, Queen of Bosnia|Maria of Serbia]] (1461–1463), wife of Stephen Tomašević.
 
−
 
 
−
== Źródła  ==
 
−
 
 
−
* Klaić, Nada (1994) [1994]. ''Srednjovjekovna Bosna''. Zagreb: Eminex.
 
−
* Ćirković, Sima (1964). ''Историја средњовековне босанске државе'' (po serbo-chorwacku). Srpska književna zadruga.
 
−
* Fine, John Van Antwerp, Jr. (1994). ''The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest''. Michigan: University of Michigan Press. ISBN 0-472-08260-4.
 
−
* Anđelić, Pavao (1980). ''Anđelić, Pavao, Krunidbena i grobna crkva bosanskih vladara u Milima (Arnautovićima) kod Visokog" 183–247'' (po serbo-chorwacku). Glasnik Zemaljskog muzeja XXXIV/1979., Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 1980.
 
−
* ''Vojna enciklopedija'' (1970–76), 10 volumes, Vojno izdavački zavod Beograd, book 3, str. 798–799, article Jajce (in Serbo-Croatian)
 
−
* Vego, Marko (1957). ''Naselja bosanske srednjovjekovne države'' (po serbo-chorwacku). Sarajevo: Svjetlost. str. 127–129.
 
−
* Malcom, Noel (1994). ''[https://archive.org/details/bosniashorthisto00malc Bosnia: A Short History (Vlachs in Bosnia)]''. Reprint za zgodą of autora i New York University Press. New York University Press. ISBN 9780814755204.
 
−
* Velikonja, Mitja (2003). ''[https://archive.org/details/religiousseparat0000veli Religious Separation and Political Intolerance in Bosnia-Herzegovina]''. Texas A&M University Press. ISBN 1-58544-226-7.
 
−
* Bataković, Dušan T. (1996). ''[https://books.google.com/books?id=k3xpAAAAMAAJ The Serbs of Bosnia & Herzegovina: History and Politics]''. Dialogue Association.
 
−
* Kovačević Kojić, Desanka (1961). ''[Trgovina u srednjovjekovnoj Bosni]]'. Naučno društvo NR Bosne i Hercegovine, 1961.
 
−
* Vego, Marko (1982). ''[https://books.google.ba/books?id=7sFpAAAAMAAJ Postanak srednjovjekovne bosanske države]''. Sarajevo: Svjetlost.
 
−
* Ćošković, Pejo (2005). ''[https://books.google.ba/books/about/?id=PyzYAAAAMAAJ Crkva Bosanska U XV Stoljeću]''. Sarajevo: Institut za itoriju.
 
−
* Živković, Pavo (1981). ''Tvrtko II Tvrtković: Bosna u prvoj polovini xv stoljeća'' (po serbo-chorwacku). Sarajevo: Institut za istoriju. ISBN 0-472-08260-4.
 
−
 
 
−
== Linki zewnętrzne ==
 
−
*[https://archive.org/stream/monumentaserbic00miklgoog#page/n24/mode/1up F. Miklosich, Monumenta serbica spectantia historiam Serbiae, Bosnae, Ragusii, Viennae 1858, pp. 1–2]
 
−
 
 
−
== Przypisy ==
 
−
# Fine, John (28 April 1994). "What is a Bosnian? · LRB 28 April 1994". London Review of Books. Retrieved 31 December 2019.
 
−
# Rudić, Srđan; Lovrenović, Dubravko; Dragičević, Pavle (18 February 2015). Pad Bosanskog kraljevstva 1463. godine: = Fall of the Bosnian Kingdom in 1463 (in Bosnian). Istorijski institut : Filozofski fakultet Univerziteta u Sarajevu : Filozofski fakultet Univerziteta u Banjaluci. s. 32. ISBN 978-86-7743-110-5.
 
−
# "Medieval Bosnia". www.parlament.ba. Retrieved 31 December 2019.
 
−
# Knuth, Rebecca; English, John (2003). Libricide: The Regime-sponsored Destruction of Books and Libraries in the Twentieth Century. Greenwood Publishing Grous. ISBN 978-0-275-98088-7.
 
−
# Vego 1982, s. 124.
 
−
# Radušić, Edin (2010). "Istorija parlamentarizma u BiH". Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine. Parliamentary Assembly of Bosnia and Herzegovina.
 
−
# Miroslav Krleža; Ivo Cecić; Igor Gostl, eds. (1980). Enciklopedija Jugoslavije: Bje-Crn. Jugoslavenski leksikografski zavod. s. 217.
 
−
# Jean W Sedlar (1 March 2011). East Central Europe in the Middle Ages, 1000–1500. University of Washington Press. str. 23–. ISBN 978-0-295-80064-6.[page range too broad]
 
−
# "Povijet – istorija Bosne i Hercegovine". www.bosna-hercegovina.info. Retrieved 8 April 2019.
 
−
# Fine 1994, str. 44, 148.
 
−
# Richard C. Frucht (2005). Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture. ABC-CLIO. s. 631. ISBN 978-1-57607-800-6.
 
−
# Klaić 1994, str. 34, 42, 55, 58, 71, 76, 105, 116, 119, 169, 172, 173, 181, 183, 186, 221.
 
−
# Fine, John V. A.; Fine, John Van Antwerp (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5.
 
−
# Petrovich, Michael Boro; Division, Library of Congress Slavic and Central European (1 January 1974). Yugoslavia: A Bibliographic Guide. U.S. Government Printing Office. ISBN 978-0-8444-0041-9. "coronation."
 
−
# Dedijer, Vladimir (1974). History of Yugoslavia. McGraw-Hill Book Co.
 
−
# A Companion to Seals in the Middle Ages. BRILL. 11 February 2019. ISBN 978-90-04-39144-4.
 
−
# Vego 1982, s. 113.
 
−
# Ćirković 1964, s. 136.
 
−
# Ćirković 1964, s. 137.
 
−
# Ćirković 1964, s. 138.
 
−
# Dautović, Dženan; Dedić, Enes (2016). "Povelja kralja Tvrtka I Kotromanića Dubrovniku" (PDF). Godišnjak (in English and Bosnian). Academy of Sciences and Arts of Bosnia and Herzegovina. 45: 242, 243. "The coronation of Bosnian ban Tvrtko I Kotromanić as the King of “the Serbs and Bosnia and Pomorje and Western parts” in 1377 was one of the most significant events of Bosnian medieval history. With this act the Bosnian state elevated in the rank of kingdoms and its ruling dynasty, the Kotromanićs entered in the narrow circle of the noblest families of Medieval Europe. Contemporary sources about his event, unfortunately, are scarce and very rare."
 
−
# Vego 1982, s. 119.
 
−
# Fine 1994, s. 384.
 
−
# Fine 1994, str. 392–393.
 
−
# Singleton, Frederick Bernard (1985). A Short History of the Yugoslav Peoples. Cambridge University Press. s. 20. ISBN 0-521-27485-0.
 
−
# Dizdar 1969, str. 118–119.
 
−
# Velikonja 2003, s. 33.
 
−
# Mile declared as national monument Archived 3 February 2008 at the Wayback Machine. 2003.
 
−
# Anđelić Pavao, Krunidbena i grobna crkva bosanskih vladara u Milima (Arnautovićima) kod Visokog. Glasnik Zemaljskog muzeja XXXIV/1979., Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine, Sarajevo, 1980, 183–247
 
−
# Dr. Željko Fajfric: Kotromanići Archived 23 October 2013 at the Wayback Machine.
 
−
# Fine 1994, str. 387–389.
 
−
# Mihaljčić, Rade (2001) [1984]. Лазар Хребељановић: историја, култ, предање (in Serbian). Belgrade: Srpska školska knjiga; Knowledge. s. 75. ISBN 86-83565-01-7.
 
−
# Fine, John V. A.; Fine, John Van Antwerp (1994). The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest. University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5.
 
−
# Ćirković 1964, s. 164.
 
−
# Ćirković 1964, s. 165.
 
−
# Ćirković 1964, s. 171.
 
−
# Ćirković 1964, s. 173.
 
−
# Ćirković 1964, s. 174.
 
−
# Ćošković 2005.
 
−
# Fine 1994, s. 458.
 
−
# Ćirković 1964, s. 176.
 
−
# Ćirković 1964, s. 184.
 
−
# Fine 1994, s. 459.
 
−
# Ćirković 1964, s. 185.
 
−
# Živković 1981, s. 25.
 
−
# Fine 1994, str. 463–464.
 
−
# Živković 1981, s. 41.
 
−
# Živković 1981, s. 42.
 
−
# Živković 1981, s. 47.
 
−
# Živković 1981, s. 59.
 
−
# Živković 1981, s. 61.
 
−
# Živković 1981, s. 62.
 
−
# Živković 1981, s. 68.
 
−
# Živković 1981, s. 71.
 
−
# Živković 1981, s. 72.
 
−
# Živković 1981, s. 76.
 
−
# Živković 1981, s. 79.
 
−
# Živković 1981, s. 82.
 
−
# Živković 1981, s. 84.
 
−
# Fine 1994, s. 472.
 
−
# Živković 1981, s. 9.
 
−
# Fine 1994, s. 585.
 
−
# Fine 1994, s. 487.
 
−
# Mark Pinson (1996). The Muslims of Bosnia-Herzegovina: Their Historic Development from the Middle Ages to the Dissolution of Yugoslavia. Harvard CMES. str. 4–. ISBN 978-0-932885-12-8.[page range too broad]
 
−
# Florin Curta (31 August 2006). Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250. Cambridge University Press. str. 433–. ISBN 978-0-521-81539-0.[page range too broad]
 
−
# Fine 1994, s. 279.
 
−
# Sulejmanagić, Amer (30 November 2012). "Coins of Hrvoje Vukčić Hrvatinić". Numizmatičke Vijesti. 54 (65): 55. ISSN 0546-9422.
 
−
# Fine 1994, s. 281.
 
−
# Ćošković 2005, s. 138.
 
−
# Ćošković 2005, s. 207.
 
−
# Čošković, Pejo. "Pejo Ćošković – Crkva bosanska u XV. stoljeću". Institut za istoriju, Sarajevo (in Bosnian): 81.
 
−
# Okiç, Les Kristians, 128.
 
−
# Михаило Динић, За историју рударства у средњевековној Србији и Босни, I део, САН, Посебна издања 240, Одељење друштвених наука 14, Београд 1955, 8–9.
 
−
# Vego 1957, s. 129.
 
−
# Vego 1957, s. 128.
 
−
# Malcolm 1994.
 
−
 
 
−
|
 
−
{{Ficha de estado desaparecido
 
−
|nombre_oficial = Królestwo Bośni
 
−
|nombre_común =
 
−
|status =
 
−
|imagen_bandera = Coat_of_arms_of_Kingdom_of_Bosnia.svg
 
−
|mapa = Das_Herzogthum_Krain_1791.jpg
 
−
|himno_nacional =
 
−
|capital = Kranj (Krainburg)
 
−
|idioma = Kraina
 
−
|religión = nieznana
 
−
|año_inicio = 1377
 
−
|año_fin = 1463
 
−
|forma_de_gobierno = [[księstwo]]
 
−
|moneda = nie wiem
 
−
|p1 = Święte Cesarstwo Rzymskie
 
−
|p2 =
 
−
|s1 = Królestwo Węgier
 
−
|s2 =
 
−
|bandera_s1 = Armoiries_Habsbourg.svg
 
−
|bandera_p1 = Banner_of_the_Holy_Roman_Emperor_with_haloes_(1400-1806).svg
 
−
|bandera_s2 =
 
−
|bandera_p2 =
 
−
 
 
−
|dzisiaj część = [[Plik:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina.svg|23px]] <small><small>Bośnia i Hercegowina<br>
 
−
[[Plik:Flag_of_Croatia.svg|23px]] <small>Chorwacja
 
−
|notas =
 
−
}}
 
−
 
 
−
|}
 
−
 
 
−
{{SORTUJ:Bośnia, królestwo}}
 
−
 
 
−
[[Kategoria:Królestwo Bośni]]
 
−
[[Kategoria:Historia Bośni]]
 
−
[[Kategoria:Historia Bośni i Hercegowiny]]
 
−
[[Kategoria:Monarchie]]
 
−
[[Kategoria:Królestwa]]
 

Aktualna wersja na dzień 15:16, 22 lip 2020

Przekierowanie do:

Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Królestwo_Bośni&oldid=38031”