Książęta Siedmiogrodu: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 76: | Linia 76: | ||
9 sierpnia 1354<br>w wieku 22 lat | 9 sierpnia 1354<br>w wieku 22 lat | ||
|} | |} | ||
| + | |||
| + | == [[Księstwo Siedmiogrodu]] (1570–1711) == | ||
| + | === [[Zápolyowie]] (1570–1571) === | ||
| + | * 1570–1571 [[Jan II Zygmunt Zápolya|Jan Zygmunt]] | ||
| + | |||
| + | === [[Batory (dynastia)|Dynastia Batorych]] (1571–1602) === | ||
| + | * 1571–1586 [[Stefan Batory|Stefan]] (wojewoda, książę Siedmiogrodu od 1576, król Polski, wielki książę litewski zm. 1586; w jego imieniu władzę w Siedmiogrodzie sprawowali wojewodowie: | ||
| + | ** 1576–1581 [[Krzysztof Batory|Krzysztof]] | ||
| + | ** 1581–1586 [[Zygmunt Batory|Zygmunt]] (od 1586 książę – patrz poniżej) | ||
| + | * 1586–1599 Zygmunt, ([[abdykacja|abdykował]]) | ||
| + | * ''1597–1598 panowanie austriackie'' | ||
| + | * 1586–1599 Zygmunt, (ponownie, abdykował) | ||
| + | * 1599 [[Andrzej Batory|Andrzej]] | ||
| + | * ''1599–1600'' ''[[Michał Waleczny]] (hospodar Wołoszczyzny i Mołdawii, zm. 1601)'' | ||
| + | * ''1600–1601 panowanie austriackie (pod zarządem: [[Giorgio Basta]])'' | ||
| + | * 1601 Zygmunt (ponownie, usunięty) | ||
| + | * ''1601–1602 panowanie austriackie (pod zarządem: Giorgio Basta)'' | ||
| + | * 1602 Zygmunt (ponownie, abdykował, zm. 1613) | ||
| + | * ''1602–1603 panowanie austriackie (pod zarządem: Giorgio Basta)'' | ||
| + | |||
| + | === Władcy z różnych rodów (1603–1690) === | ||
| + | * 1603 [[Mojżesz Székely]] | ||
| + | * ''1603–1604 panowanie austriackie'' | ||
| + | * 1605–1606 [[Stefan Bocskay]] | ||
| + | * 1607–1608 [[Zygmunt Rakoczy]] (abdykował zm. 1608) | ||
| + | * 1608–1613 [[Gabriel Batory]] (usunięty, zm. 1613) | ||
| + | * 1613–1629 [[Gábor Bethlen]] | ||
| + | * 1629–1630 [[Katarzyna Brandenburska]] (abdykowała, zm. 1644) | ||
| + | * 1630 [[Stefan Bethlen]] | ||
| + | * 1630–1648 [[Jerzy I Rakoczy]], po elekcji | ||
| + | * 1648–1657 [[Jerzy II Rakoczy]] (usunięty) | ||
| + | * 1657–1658 [[Franciszek Rhedey|Franciszek I Rhedey]] (usunięty, zm. 1667) | ||
| + | * 1658–1659 [[Achacy Barcsay]] (usunięty, zm. 1661) | ||
| + | * 1659–1660 [[Jerzy II Rakoczy]] (ponownie) | ||
| + | * 1661–1662 [[Janos Kemeny|Jan III Kemeny]] | ||
| + | * 1662–1690 [[Michał Apafy]] | ||
| + | * 1690/1696 [[Michał Apafy II]] (usunięty w 1690, zrzekł się tytułu książęcego na rzecz cesarza w 1696 zm. 1713) | ||
| + | * 1690 [[Imre Thököly|Emeryk Thököly]] (usunięty, zm. 1705) | ||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
Wersja z 08:54, 24 lip 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Błąd przy generowaniu miniatury: Królestwo Węgier pod koniec XIII wieku Książę Siedmiogrodu (węg. erdélyi herceg, łac. dux Transylvaniae) - tytuł nadawany czterokrotnie synowi bądź bratu węgierskiego monarchy. Pierwszy i drugi, tj. Bela IV (1226-1235) i István (1257-1258 lub 1259, 1260/70) z dynastii Arpadów byli w rzeczywistości wicekrólami ze znaczną władzą w Siedmiogrodzie. Trzeci, tj. Ludwik nie administrować prowincję. Czwarty książę, Stefan z dynastii Andegawenów (1350-1351) nie odgrywał żadnej znaczącej roli w polityce Królestw Węier. Spis treściHistoriaKsiążę BélaSiedmiogród był wschodnią „granicą” (Florin Curta) średniowiecznego Królestwa Węgier na początku XI wieku.[1] Wysoki rangą urzędnik, specjalnie wyznaczony do tego zadania przez monarchę (wojewoda), narażony na ataki Kumanów i innych sąsiednich plemion nomadów, zarządzał prowincją w ostatnich dziesięcioleciach XII wieku.[2] Siedmiogród odnotował stały wzrost demograficzny od lat 50. XII wieku, do którego przyczyniła się imigracja nowych osadników z Europy Zachodniej[3]. Andrzej II, król Węgier (1205/35), postanowił sprowadzić Krzyżaków by zarówno bronili odległych krainach jego Królestwa , jak i by stymulowali przemianę pogańskich Kumanów.[4][5] W tym celu w 1211 nadał rycerzom Burzenland (Barcaság, Bârsei), region Siedmiogrodu.[4][6] Kumanowie przyjęli ideę nawrócenia dopiero po 1223 r.[7] ponosząc ciężką porażkę w bitwie nad rzeką Kałką z wojskami Mongołów w tym roku[8]. Musieli uwzgledniać groźbę nowej inwazji Mongołów później[7][9]. Zauważywszy na próbę Krzyżaków, by pozbyć się władzy królewskiej poprzez przyjęcie zwierzchnictwa Stolicy Apostolskiej, król Andrzej wydalił ich siłą ze swojego królestwa w 1225 roku.[10] Równocześnie król wydał akt nadający przywileje znaczącej grupy potomków osadników z Europy Zachodniej.[11] Według Diploma Andreanum z 1224, siedmiogrodzcy Sasi zostali uwolnieni spod jurysdykcji wojewody.[12] Podobnie, istnienie królewskiego urzędnika przywódcy Sekelrów dowodzi, że węgierskojęzyczni Seklerzy również byli niezależni od wojewodów od lat 20. XII wieku.[13] Król Andrzej II wyznaczył swojego najstarszego syna, Belę, księciem Siedmiogrodu w 1226.[14][15] Już jako „młodszy król” (koronowany w 1214 r.) książę administrował wcześniej Slawonią z podobnym tytułem.[15] Jako książę Siedmiogrodu Bela był odpowiedzialny za rozszerzenie Królestwa w kierunku Karpat (Florin Curta)[10]. Jego zadanie obejmowało również ochronę pracy misyjnej prowadzonej wśród zachodnich plemion kumańskich, prowadzonych głównie przez dominikanów.[7] W 1227 Boricius, wódz Kumanów dobrowolnie przyjął chrześcijaństwo.[8] Rok później książę Bela towarzyszył Robertowi, arcybiskupowi Ostrzyhomia na ziemiach Boriciusa, gdzie utworzono nowe biskupstwo.[7][8] Wódz Kumanów uznał również władzę króla Węgier, reprezentowanej przez „młodszego króla” w regionie. [9] Rzeczywiście, król Andrzej i jego syn wspólnie potwierdzili wodzowi i zwykłym Kumanom ich swobody w 1228 lub 1229.[7] Czasami książę Bela działał niezależnie od jego ojca, gdyż świadczy o tym przyznanie zwolnienia podatkowego rycerzom siedmiogrodzkim w 1231 roku i jego darowizny nieruchomości położonej w Wołoszczyźnie w 1233 roku.[16] Papież Grzegorz IX wezwał również księcia, by chronił interesy biskupa Kumanii wobec ortodoksyjnych duchownych, którzy udzielali sakramenty nie tylko w miejscowym, ale także niemieckim i węgierskim wierzącym w jego diecezji.[9] Księstwo Siedmiogrodu młodszego króla przestało istnieć w 1235 r., gdy Bela odziedziczył tron ojca.[17] Stefan, rex iuniorDrugim księciem był Stefan, starszy syn króla Węgier Beli IV (poprzedni książę Siedmiogrodu).[18] Podobnie jego ojciec, książę Stefan, gdy został już koronowany jako „rex iunior”, został również powołany do kierowania Siedmiogrodem w 1257 roku. I podobnie jak ojciec nosił już tytuł księcia Slawonii.[18] Tymczasowo usunięty z urzędu (między 1258[19][20] lub 1259[18] a 1260[21]), nadal aktywnie zarządzał przydzielonymi mu terytoriami.[22] Nie tylko potwierdził dawne przywileje przyznane przez jego ojca lub innych monarchów, ale także przyznał nowe swobody i darował nieruchomości swoim zwolennikom.[23] Z tego samego okresu nie zachowano żadnego dokumentu wydanego przez króla Belę IV w odniesieniu do Siedmiogrodu, co oznacza, że książę Stefan kierował administracją swoich terytoriów bez żadnej królewskiej ingerencji.[22] Książę LudwikLudwik otrzymał tytuł księcia Siedmiogrodu od swojego ojca Karola I w 1339 r., ale nie zarządzał swoją prowincją. Jego oddzielny dwór książęcy został po raz pierwszy wspomniany w karcie królewskiej z 1340 r.[24] Książę StefanLista książątPierwsza odsłona
Druga odsłona
Trzecia odsłona
Czwarta odsłona
Księstwo Siedmiogrodu (1570–1711)Zápolyowie (1570–1571)
Dynastia Batorych (1571–1602)
Władcy z różnych rodów (1603–1690)
Przypisy
Zobacz także
Referencja
|
