|
|
| (Nie pokazano 4 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:1b]] | + | #PATRZ [[Augsburgi csata]] |
| − | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
| |
| − | {{Uwaga polska|
| |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_nad_rzek%C4%85_Lech_(955)
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Bitwa_nad_rzek%C4%85_Lech_(955)&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {| | + | {{SORTUJ:Bitwa, Augsburg}} |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | [[Plik:Bulcs Litho 2.jpg|thumb|180px|left|Madziarski wojewoda Bulcsú]]
| |
| − | | |
| − | '''Schlacht auf dem Lechfeld''' (pol. ''Bitwa na Lechowym Polu '' lub ''bitwa nad rzeką Lech'', węg. ''Augsburgi csata'', słow. ''Bitka pri Lechu'', cz. ''Bitva na Lechu'')– [[bitwa]] stoczona w dniach 10–12 sierpnia 955 roku<ref>Norman Davies: ''Europa''. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2010, s. 350.</ref> nad rzeką [[Lech (rzeka)|Lech]] między [[Augsburg]]iem i [[Landsberg am Lech]], pomiędzy rycerstwem niemieckim pod wodzą [[Władcy Niemiec|króla niemieckiego]] [[Otton I Wielki|Ottona I]] (posiłkowanym przez [[Czechy|Czechów]]) a wojskami Węgrów (Madziarów). Jedna z najważniejszych bitew w dziejach [[Europa|Europy]].
| |
| − | | |
| − | == Wprowadzenie ==
| |
| − | Po usadowieniu się na obszarze [[Kotlina Panońska|Kotliny Karpackiej]] w 895 r., Węgrzy w ciągu pierwszej połowy X wieku regularnie najeżdżali [[Europa Zachodnia|Europę Zachodnią]], docierając ze swymi łupieżczymi najazdami na terytorium [[Niemcy|Niemiec]], [[Italia (kraina historyczna)|północnych Włoch]] ([[Lombardia|Lombardii]]), a nawet do [[Hiszpania|Hiszpanii]] i [[Normandia (kraina historyczna)|Normandii]]<ref>Maria Miśkiewicz: ''Wczesnośredniowieczni sąsiedzi Słowian''. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Kard. Stefana Wyszyńskiego, 2005, s. 89.</ref>. Ze szczególną intensywnością najeżdżali tereny [[Bawaria|Bawarii]]. Władcy europejscy przez długi czas byli całkowicie bezradni wobec tych powtarzających się napaści. Jedynie w 933 r. w [[bitwa nad Unstrutą|bitwie nad Unstrutą]] udało się [[Henryk I Ptasznik|Henrykowi I]] pokonać Węgrów, ale dopiero bitwa nad rzeką Lech zakończyła pięćdziesięcioletni okres węgierskich inwazji.
| |
| − | | |
| − | == Działania poprzedzające ==
| |
| − | W pierwszych dniach lipca 955 roku armia węgierska przekroczyła [[Aniza|rzekę Anizę]], rozpoczynając kampanię wojenną na terenie [[Bawaria|Bawarii]]<ref name="Barkowski">Robert F. Barkowski: Lechowe Pole 955. Warszawa: Bellona, 2016. str. 105-106, 118-123, 138, 142-159. ISBN 978-83-11-14231-2.</ref>. Posuwając się w kierunku zachodnim, pod koniec lipca Madziarzy pod wodzą [[Bulcsú]], [[Lél]]a i [[Súr]]a sforsowali [[Lech (rzeka)|rzekę Lech]], tym samym rozszerzając zasięg najazdu dodatkowo na [[Szwabia|Szwabię]]. Z początkiem sierpnia plądrujące Bawarię i Szwabię zagony ich jazdy zaczęły gromadzić się pod miastem [[Augsburg]] nad rzeką Lech. Po koncentracji wszystkich sił Węgrzy oblegli Augsburg i w dniach 8–9 sierpnia prowadzili nieustanne szturmy na miasto, którego obroną kierował biskup [[Ulryk z Augsburga|Ulryk]]<ref name="Barkowski" />. Na wieść o zbliżaniu się [[Niemcy (naród)|Niemców]] od zachodu szlakiem z [[Ulm]], Węgrzy odstąpili wieczorem 9 sierpnia od oblężenia i skierowali wszystkie siły przeciw nadchodzącym wojskom [[Otton I Wielki|Ottona I]].
| |
| − | | |
| − | == Bitwa ==
| |
| − | Do spotkania obu armii doszło wczesnym rankiem 10 sierpnia na południowy zachód od Augsburga, na obszarze pomiędzy rzeką Lech i szerokim na 7 km kompleksem leśnym zwanym ''Rauher Forst''<ref name="Barkowski" />. Bitwę zapoczątkowały oddziały madziarskie, zaatakowawszy na zachodnich obrzeżach ''Rauher Forst'' tylną kolumnę Niemców złożoną z taborów i czeskich posiłków. Początkowo Węgrzy odnieśli sukces, rozgramiając kolejno Czechów, dwa oddziały szwabskie i grabiąc tabory. Ostatecznie starcie zakończył zwycięsko dla Niemców kontratak konnicy frankijskiej dowodzonej przez księcia [[Konrad I Rudy|Konrada Czerwonego]]. Po powrocie Franków oraz resztek oddziałów czeskich i szwabskich na wschodnią stronę lasu i połączeniu z resztą sił, Otton rzucił całe wojsko do ataku na zgromadzoną naprzeciwko armię węgierską. W trakcie bitwy walczące wojska przetoczyły się od lasu do rzeki Lech. Bitwa przeciągnęła się do późnego południa i zakończyła zwycięstwem Niemców<ref name="Barkowski" />.
| |
| − | | |
| − | Przez dwa następne dni, do 12 sierpnia, niedobitki Madziarów usiłowały opuścić Bawarię, lecz zostały ostatecznie rozgromione w wielu pomniejszych utarczkach. Podczas odwrotu zginęły tysiące Węgrów, wielu zaś potopiło się w rzece. Rycerze niemieccy zabili setki jeńców. Padło też kilkuset rycerzy Ottona, spośród dostojników zginął m.in. książę Konrad Czerwony. Dowodzący wojskami węgierskimi [[książę]] [[Lél]] (Lehel) i wojewoda (węg. ''harka'') [[Bulcsú]] wpadli w ręce zwycięzców i zostali publicznie [[powieszenie|powieszeni]].
| |
| − | | |
| − | Zwycięstwo Ottona doprowadziło do całkowitego zaprzestania łupieżczych najazdów węgierskich na obszary Europy Zachodniej.
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | * Robert F. Barkowski: Lechowe Pole 955. Warszawa: Bellona, 2016. ISBN 978-83-11-14231-2.
| |
| − | * Wojny średniowiecznego świata. Techniki walki. Brian Todd Carey, Joshua B. Allfree, John Cairns (red.). Warszawa: Bellona, 2008, s. 77–85. ISBN 978-83-11-11158-5.
| |
| − | * Krzysztof Kowaleski: ''Otton I na Lechowym Polu 10 sierpnia 955 r''., w cyklu: „Batalie i wodzowie wszech czasów” nr 11 (29 marca 2008), dodatek „Rzeczpospolitej”.
| |
| − | * Andrzej Michałek: Słowianie Zachodni. Początki państwowości. Warszawa: Bellona, 2006, s. 124–143. ISBN 978-83-11-10560-7. OCLC 169873070.
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Wojna infobox
| |
| − | |nazwa = Schlacht auf dem Lechfeld (niem.)<br>Bitwa na Lechowym Polu (pol.)<br>Augsburgi csata (węg.)<br>Bitka pri Lechu (słow.)<br>Bitva na Lechu (cz.)
| |
| − | |epoka = średniowiecze
| |
| − | |konflikt =
| |
| − | |grafika = Lechfeld1457.jpg
| |
| − | |opis grafiki = Bitwa nad rzeką Lech w ilustracji<br />[[Hektor Mülich|Hektora Mülicha]] (1415-1490), z kroniki [[Norymberga|Norymbergi]] z [[1457]] r. autorstwa [[Sigmund Meisterlin|Sigmunda Meisterlina]] (''Staatsbibliothek Augsburg'')
| |
| − | |czas = [[10 sierpnia|10]]–[[12 sierpnia]] [[955]] roku
| |
| − | |miejsce = opodal [[Augsburg]]a w [[Bawaria|Bawarii]]
| |
| − | |terytorium =
| |
| − | |przyczyna = łupieżcze wyprawy Węgrów na kraje Europy Zachodniej
| |
| − | |wynik = decydujące zwycięstwo Niemców
| |
| − | |strona1 = [[Państwo wschodniofrankijskie]]
| |
| − | |strona2 = [[Węgrzy]]
| |
| − | |dowódca1 = [[Otton I Wielki]]
| |
| − | |dowódca2 = harka [[Bulcsú]] i książę Lél
| |
| − | |jednostki1 =
| |
| − | |jednostki2 =
| |
| − | |siły1 = ok. 10 tys. ciężkiej jazdy
| |
| − | |siły2 = ok. 50 tys. lekkiej jazdy
| |
| − | |straty1 = ok. 3 tys.
| |
| − | |straty2 = ok. 35–40 tys.
| |
| − | |lokalizacja =
| |
| − | |mapa =
| |
| − | |opis mapy =
| |
| − | |kod mapy =
| |
| − | |współrzędne =
| |
| − | |commons =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Bitwy, Lech}}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Bitwy]]
| |
| − | [[Kategoria:Bitwy w historii Węgier]]
| |
| − | [[Kategoria:Bitwy w historii Niemiec]] | |
