Pétervárad elfoglalása: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 58: | Linia 58: | ||
Tej nocy Ibrahim przeprawił swoich żołnierzy na lewy brzeg rzeki, którzy rankiem 16 lipca walczyli bezskutecznie z Węgrami. | Tej nocy Ibrahim przeprawił swoich żołnierzy na lewy brzeg rzeki, którzy rankiem 16 lipca walczyli bezskutecznie z Węgrami. | ||
| − | Tomori następnie zwołał | + | Tomori następnie zwołał naradę wojenną. Wiedząc, że jego armia jest niewystarczająca pod względem liczebnym, wolałby raczej krwawić bez posiłków, ale nie mógł uratować zamku. Dlatego zdecydował się wycofać aż do [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ba%C4%8D Bácsa], gdzie również zyskał wzmocnienie. |
| − | + | Stamtąd wysłał wiadomość do króla, by jak najszybciej przysłał więcej żołnierzy, gdyż Pétervárad nie utrzyma dłużej niż przez dwa tygodnie. Niestety posiłki nie nadeszły, gdyż król wciąż nie miał wystarczającej liczby wojska. | |
| − | |||
=== Regularne oblężenie === | === Regularne oblężenie === | ||
Wersja z 06:40, 4 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Pétervárad elfoglalása (pol. Upadek Petrovaradina, chor. Opsada Petrovaradina, serb. Опсада Петроварадина) miał miejsce 28 lipca 1526 r., poprzedzał bitwę pod Mohaczem. Po upadku Nándorfehérváru (becnie Petrovaradin w Serbii) – klucza do południowego krańca Królestwa Węgier (1521 r.) Pétervárad stał się najważniejszą fortecą na południu. Oblężenie było prowadzone przez Wielkiego Wezyra. Paweł Tomori próbował przerwać oblężenie ze swoim kilkutysięcznym wojskiem, ale nie mógł odblokować fortecy, która ostatecznie upadła. Spis treściHistoriaW 1521 r. sułtan Sulejman I wypowiedział wojnę Węgrom. Chociaż sułtan złożył Ludwikowi II propozycję aby jego armia mogła swobodnie pomaszerować na Wiedeń bez walki, król wybrał opór. Z drugiej strony Węgry były całkowicie nieprzygotowane na wojnę. Państwo popadło w anarchię z powodu nasilenia się roszczeń arystokratycznych oligarchów, którzy zaciekle walczyli przeciwko sobie. Prawie nikt nie był gotowym aby przeciwko Turkom mówić jednym głosem. [[Wojewoda|Wojewoda Siedmiogrodu] Jan Zápolya, ze względu na jego nienawiść do króla i wobec palatyna Stefana VII Batorego, ledwo uczestniczył w bitwach przeciwko Turkom w armii królewskiej, zamiast tego walczył osobno z Turkami. Paweł Tomori, arcybiskup Kalocsy, który był dobrym żołnierzem, nie mógł poradzić sobie z ogromnymi trudnościami. Większość armii węgierskiej składała się z przestarzałych, źle wyposażonych jednostek (chorągwi). Na początku wojny armia turecka obległa Nándorfehérvár. Choć obrońcy wytrwali przez długi czas, tym razem nie podjęto decyzji o zorganizowaniu odsieczy. Wielka, ciężko zebrana armia królewska miała tylko zdolność, by dotrzeć do Nohaczu, a następnie natychmiast rozpadła się w wyniku wybuchu zarazy.. W 1526 r. Sulejman ponownie poprowadził swoją armię przeciwko Królestwu Węgier, tym razem atakując Budę. UpadekKampania rozpoczęta 23 kwietnia ze Stambułu posuwała się powoli w kierunku granicy węgierskiej, ponieważ wiele rzek było wezbranych z powodu wiosennych powodzi. Ale na Węgrzech anarchia nadal szalała. Pośpiesznie próbowano zorganizować obronę, ale dużo bardziej zależało wielu na zwołaniu kolejnego parlamentu, który całkowicie zignorował kwestię wojny. Nie było ani pieniędzy, ani wojska. Na otwartym terenie na południowych krańcach nie było więcej niż kilku tysięcy żołnierzy. OblężenieSuleyman miał ogółem armię sześćdziesięcio tysięczną. Nawet w Bułgarii wydał rozkaz wielkiemu wezyrowi Pargali Ibrahimowi najechanie z ⅔ armii (tj. z 40.000 ludzi) na terytorium Węgier i zajęcie Péterváradu. Ibrahim postępował ostrożnie, ponieważ był pewien, że armia węgierska będzie czekała na Sawie. Nad rzeką znajdowało się jednak tylko dwa tysiące żołnierzy dowodzonych przez arcybiskupa Kalocsa, który po krótkiej bitwie wycofał się za Pétervárad. Obrońcy zamkuW drugiej linii, po upadku Nándorfehérvár, Pétervárad stał się kluczem do południowej granicy, choć nie był tak dobrze zbudowany. Jednak znajduje się w stromym punkcie, a Dunaj opisuje szeroki łuk. To była siedziba Pawła Tomoriego. Arcybiskup, który był kapitanem Dolnych Węgier, próbował to potwierdzić i osiedlił tu Sajków z Nándorfehérvár. Zamku broniło 2.000 Wegrów i ok. 1.000 Serbów – uciekinierów z okolic Nándorfehérvár i Serbii. Ponadto wielu chłopów uciekło z regionu Al-Dunaj, aby wziąć udział w obronie zamku. Obrona dowodził György Alapy. Tomori wycofał się na lewy brzeg Dunaju ze swoimi 2.000 żołnierzy i zajął pozycję gdzieś na terenie dzisiejszego Nowego Sadu (dziś Нови Сад, Serbia). Pierwsze potyczkiArmia Ibrahima przybyła pod zamek 12 lipca — wezyrowi wydawał się być bardzo słaby i dlatego pomyślał, że da sobie z nim radę bez regularnego oblężenia. 15 lipca Turcy dokonali pierwszego ataku, który został odparty przez obrońców. Tomori następnie, przy wsparciu sił Sajka, zaatakował stojące na Dunaju statki tureckie, które towarzyszyły armii wielkiego wezyra i dokładnie je zniszczył. Tej nocy Ibrahim przeprawił swoich żołnierzy na lewy brzeg rzeki, którzy rankiem 16 lipca walczyli bezskutecznie z Węgrami. Tomori następnie zwołał naradę wojenną. Wiedząc, że jego armia jest niewystarczająca pod względem liczebnym, wolałby raczej krwawić bez posiłków, ale nie mógł uratować zamku. Dlatego zdecydował się wycofać aż do Bácsa, gdzie również zyskał wzmocnienie. Stamtąd wysłał wiadomość do króla, by jak najszybciej przysłał więcej żołnierzy, gdyż Pétervárad nie utrzyma dłużej niż przez dwa tygodnie. Niestety posiłki nie nadeszły, gdyż król wciąż nie miał wystarczającej liczby wojska. Regularne oblężenie17 lipca drugi atak ogólny został powtórzony przez Straż Petersburską. Następnie Wielki Namiestnik zdał sobie sprawę, że musi walczyć z zamkiem w bardziej systematyczny sposób, więc zaczął budować pozycje wojsk oblężniczych. Artyleria nadal strzelała do zamku, podczas gdy musiała oszczędzać na prochu, ponieważ nie miała dostępu do większej ilości.… A péterváradi őrség július 17-én a második általános rohamot verte vissza. Ekkor a nagyvezír belátta, hogy módszeresebben kell megvívnia a várat, ezért hozzálátott az ostromütegek állásainak kiépítéséhez. A tüzérség folyamatosan lőtte a várat, míg annak takarékoskodnia kellett a lőporral, mivel nagyobb mennyiség nem állt a rendelkezésére. A falakban és a épültekben jelentős károk keletkeztek, de a védőknek még két rohamot sikerült visszavernie. Upadek zamku28 lipca Turcy wysadzili kopalnie pod zamkiem i spowodowali eksplozję, tak że obrońcy spanikowali i nastąpił ogólny wstrząs. Korzystając z tego, Wielki Wezyr rozpoczął ostateczny atak. W krwawej bitwie wojownicy albo upadli, albo zabrali dziewięćdziesiąt do jednej wieży i kontynuowali desperacki opór. Wielki Wezyr obiecał im bezpłatne odwrót, więc poddali się. Július 28-án törökök aknákat robbantottak a vár alatt és az akkora robbanást eredményezett, hogy a védőkön pánik lett úrrá és általános lett a zűrzavar. Ezt használva ki a nagyvezír megindította az utolsó rohamot. A véres küzdelemben a vitézek rendre elestek, vagy kilencvenen egy toronyba vették be magukat és folytatták az elkeseredett ellenállást. A nagyvezír szabad elvonulást ígért nekik, így ők megadták magukat. Tego samego dnia sułtan przybył z resztą armii i nadal mógł cieszyć się upadkiem zamku. Ugyanezen a napon érkezett a szultán a sereg többi részével és még gyönyörködhetett a vár elestében. Konsekwencje20 lipca król wyruszył z Budy z czterotysięczną armią. Powoli przybywały inne jednostki, ale niewiele dołączyło. Dopiero 4 sierpnia dowiedział się, że Petersburg upadł i że sułtan był na wsi. Július 20-án a király négyezer fős seregével elindult Budáról. Lassan haladt, hogy a további egységek beérjék, de nem sokan csatlakoztak hozzá. Csak augusztus 4-én tudta meg, hogy elesett Pétervárad és hogy a szultán is az országban van. Chociaż żołnierze zaczęli gromadzić się w Tolnie, armia króla ledwo wzrosła o ponad dwadzieścia tysięcy. Siły chorwackie, czeskie i siedmiogrodzkie spóźniły się i nie zdążyły dotrzeć do króla. Tolnán kezdtek ugyan gyülekezni a hadak, de a király serege alig emelkedett húszezer fő fölé. A horvát, cseh és erdélyi erők is elkéstek, már nem volt annyi idejük, hogy elérjék a királyt. W końcu nastąpiła katastrofa: garstka żołnierzy węgierskich została zmiażdżona przez armię sułtana i król upadł. Oznaczało to upadek średniowiecznych Węgier. Végül bekövetkezett a katasztrófa: a maroknyi magyar hadat a szultáni sereg mentből leverte és elesett a király. Ez a középkori Magyarország bukását jelentette. Wiele osób uciekło z terenu po zajęciu zamku. Inni zostali w obozie ufortyfikowanym, chcąc chronić się przed tureckimi najeźdźcami. Nawet przy użyciu Janissaries i Hiszpanów Turcy nie przełamali oporu Rasy i węgierskich chłopów. Pétervárad vidékéről rengetegen menekültek el a vár elfoglalása után. Mások itt maradtak és megerősített táborban eltökélték, hogy megvédik magukat a török portyázóktól. A törököknek még a janicsárok és a szpáhik bevetése ellenére sem sikerült megtörni a rác és magyar parasztok ellenállását. Források |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.svg){kind=link}
.svg){kind=link}
