Kurszán: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 37: Linia 37:
 
|}}
 
|}}
  
'''Kurszán''' ( * nieznana, † 904)<ref>[https://books.google.com/books?ei=skmVTtbECo-o8AOVmqTkBg&ct=result&id=eCkSAAAAIAAJ&dq=Kurszan+sacral&q=Kursan#search_anchor Acta historica Academiae Scientiarum Hungaricae, Volume 9], Magyar Tudományos Akadémia, 1963, str. 353</ref> —  był [[kende]]m, tj. jednym z królów podwójnej monarchii wczesnych Węgrów wraz z [[Gyula|gyulą]], czyli wodzem wojennym, którym był [[Árpád]]. Podczas gdy ''kende'' prawdopodobnie odpowiadał z grubsza chazarskiemu tytułowi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kagan kaganowi], rola Kurszána była zrównana z tytułem wojskowym chazarskiego [https://en.wikipedia.org/wiki/Baig beka]<ref>Andrew Ayton; Pal Engel (2005). ''The Realm of St Stephen: History of Medieval Hungary, 895-1526''. Cambridge University Press. str. 18. ISBN 0-521-36447-7.</ref>. W źródłach łacińskich nazywano go ''rex''<ref>SZABÓ, Christopher "[http://epa.oszk.hu/01500/01521/00016/pdf/EPA01521_EurasianStudies_0412_009-021.pdf The Magyar Raids: Fact and Fable]" październik–grudzień 2012</ref>, a niektórzy uczeni twierdzą, że miał status polityczny świętego króla, dopóki nie został zmasakrowany w spisku politycznym zachodnich władców i tymczasowo zastąpił go Árpád.<ref><ref>Mária Steiner, [https://books.google.com/books?ei=pUiVTumSJoGZ8QPQj8T3Bg&ct=result&id=DJafAAAAMAAJ&dq=Kurszan+sacral&q=sacral+prince#search_anchor Museums in Budapest: Hungarian National Museum, Museum of Fine Arts, Hungarian National Gallery, Museum of Applied Arts, Ethnographical Museum, Budapest Historical Museum], Corvina Kiadó, 1985, p. 64</ref></ref>
+
'''Kurszán''' ( * nieznana, † 904)<ref>[https://books.google.com/books?ei=skmVTtbECo-o8AOVmqTkBg&ct=result&id=eCkSAAAAIAAJ&dq=Kurszan+sacral&q=Kursan#search_anchor Acta historica Academiae Scientiarum Hungaricae, Volume 9], Magyar Tudományos Akadémia, 1963, str. 353</ref> —  był [[kende]]m, tj. jednym z królów podwójnej monarchii wczesnych Węgrów wraz z [[Gyula|gyulą]], czyli wodzem wojennym, którym był [[Árpád]]. Podczas gdy ''kende'' prawdopodobnie odpowiadał z grubsza chazarskiemu tytułowi [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kagan kaganowi], rola Kurszána była zrównana z tytułem wojskowym chazarskiego [https://en.wikipedia.org/wiki/Baig beka]<ref>Andrew Ayton; Pal Engel (2005). ''The Realm of St Stephen: History of Medieval Hungary, 895-1526''. Cambridge University Press. str. 18. ISBN 0-521-36447-7.</ref>. W źródłach łacińskich nazywano go ''rex''<ref>SZABÓ, Christopher "[http://epa.oszk.hu/01500/01521/00016/pdf/EPA01521_EurasianStudies_0412_009-021.pdf The Magyar Raids: Fact and Fable]" październik–grudzień 2012</ref>, a niektórzy uczeni twierdzą, że miał status polityczny świętego króla, dopóki nie został zmasakrowany w spisku politycznym zachodnich władców i tymczasowo zastąpił go Árpád.<ref>Mária Steiner, [https://books.google.com/books?ei=pUiVTumSJoGZ8QPQj8T3Bg&ct=result&id=DJafAAAAMAAJ&dq=Kurszan+sacral&q=sacral+prince#search_anchor Museums in Budapest: Hungarian National Museum, Museum of Fine Arts, Hungarian National Gallery, Museum of Applied Arts, Ethnographical Museum, Budapest Historical Museum], Corvina Kiadó, 1985, str. 64</ref>
  
 
== Węgierski podbój ==
 
== Węgierski podbój ==

Wersja z 10:52, 4 sie 2020

Kurszán (zm. 904) − wódz Madziarów.

W 894 wraz z Arpadem prosił Bizancjum o pomoc przeciwko Bułgarom. Zginął podczas najazdu na Bawarię.

Szablon:Infobox royalty

Kurszán ( * nieznana, † 904)[1] — był kendem, tj. jednym z królów podwójnej monarchii wczesnych Węgrów wraz z gyulą, czyli wodzem wojennym, którym był Árpád. Podczas gdy kende prawdopodobnie odpowiadał z grubsza chazarskiemu tytułowi kaganowi, rola Kurszána była zrównana z tytułem wojskowym chazarskiego beka[2]. W źródłach łacińskich nazywano go rex[3], a niektórzy uczeni twierdzą, że miał status polityczny świętego króla, dopóki nie został zmasakrowany w spisku politycznym zachodnich władców i tymczasowo zastąpił go Árpád.[4]

Węgierski podbój

Odegrał kluczową rolę w podboju węgierskim.[5] W latach 892/893 wraz z Arnulfem z Karyntii zaatakował Wielkie Morawy, aby zabezpieczyć wschodnie granice Cesarstwa Franków. Arnulf przekazał mu wszystkie zdobyte ziemie na Morawach. Kurszán zajmował także południową część Węgier należącą do Królestwa Bułgarii. Zawarł sojusz z [[Bizancjum|cesarzem bizantyjskim] Leonem VI Filozofem po uświadomieniu sobie bezbronności kraju od południa. Razem niespodziewanie pokonali armię cara Bułgarii Symeona.

Latem 904 roku Ludwik IV Dziecię zaprosił Kurszána i jego świtę do negocjacji nad rzeką Fischa. Tam wszyscy zostali zamordowaniBłąd rozszerzenia cite: Brak znacznika zamykającego </ref> po otwartym znaczniku <ref></ref>. Od tego momentu Árpád został jedynym władcą[6] i zajął część terytorium swojego byłego partnera. Rodzina Kurszán osiadła w pobliżu Óbuda, gdzie zbudowała Kurszánvára (czyli Zamek Kurszán). Po śmierci Kurszána żyli pod nazwą Kartal.

Istnieją toponimiczne ślady Kurszána po prawej stronie Dunaju.[7]

Zobacz także

Przypisy

  1. Acta historica Academiae Scientiarum Hungaricae, Volume 9, Magyar Tudományos Akadémia, 1963, str. 353
  2. Andrew Ayton; Pal Engel (2005). The Realm of St Stephen: History of Medieval Hungary, 895-1526. Cambridge University Press. str. 18. ISBN 0-521-36447-7.
  3. SZABÓ, Christopher "The Magyar Raids: Fact and Fable" październik–grudzień 2012
  4. Mária Steiner, Museums in Budapest: Hungarian National Museum, Museum of Fine Arts, Hungarian National Gallery, Museum of Applied Arts, Ethnographical Museum, Budapest Historical Museum, Corvina Kiadó, 1985, str. 64
  5. Györffy, György (1959). "Tanulmányok a magyar állam eredetéről". Budapest: Akadémiai Publishing Company.
  6. "Conquest, Settlement, and Raids (History of Transylvania)". Institute of History of the Hungarian Academy of Sciences, wspólna publikacja z Węgierskim Instytutem Badawczym Kanady, filią naukową Uniwersytetu w Toronto. 2001.
  7. "Gyula and the Gyulas (History of Transylvania)". Institute of History of the Hungarian Academy of Sciences, wspólna publikacja z Węgierskim Instytutem Badawczym Kanady, filią naukową Uniwersytetu w Toronto. 2001.

Sources

  • Sándor Katona: Árpád (Koronás Kerecsen Publishing Co., 2007)


Kurszán
Born: c.  Died: c. 904

Szablon:S-reg

Preceded by
{{safesubst:#invoke:MultiReplace|main|(?)|%[%[ *([%?-]) *%]%]|%1|%[%[ *[%?-] *| *(.-) *%]%]|%1}}
Kende
c. ? – c. 904
Succeeded by
{{safesubst:#invoke:MultiReplace|main|(?)|%[%[ *([%?-]) *%]%]|%1|%[%[ *[%?-] *| *(.-) *%]%]|%1}}