Kurszán: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 41: Linia 41:
 
== Węgierski podbój ==
 
== Węgierski podbój ==
  
−
Odegrał kluczową rolę w [[Honfoglalás|podboju węgierskim]].<ref>Györffy, György (1959). [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html//ABC07165/08962.htm "Tanulmányok a magyar állam eredetéről"]. Budapest: Akadémiai Publishing Company.</ref> W latach 892/893 wraz z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Arnulf_z_Karyntii Arnulfem z Karyntii] zaatakował [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_wielkomorawskie Wielkie Morawy], aby zabezpieczyć wschodnie granice [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_frankijskie Cesarstwa Franków]. Arnulf przekazał mu wszystkie zdobyte ziemie na Morawach. Kurszán zajmował także południową część Węgier należącą do [https://en.wikipedia.org/wiki/Bulgarian_Empire Królestwa Bułgarii]. Zawarł sojusz z [[Bizancjum|cesarzem bizantyjskim] [https://pl.wikipedia.org/wiki/Leon_VI_Filozof Leonem VI Filozofem] po uświadomieniu sobie bezbronności kraju od południa. Razem niespodziewanie pokonali armię cara Bułgarii [https://pl.wikipedia.org/wiki/Symeon_I Symeona].
+
Odegrał kluczową rolę w [[Honfoglalás|podboju węgierskim]].<ref>Györffy, György (1959). [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html//ABC07165/08962.htm "Tanulmányok a magyar állam eredetéről"]. Budapest: Akadémiai Publishing Company.</ref> W latach 892/893 wraz z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Arnulf_z_Karyntii Arnulfem z Karyntii] zaatakował [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_wielkomorawskie Wielkie Morawy], aby zabezpieczyć wschodnie granice [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_frankijskie Cesarstwa Franków]. Arnulf przekazał mu wszystkie zdobyte ziemie na Morawach. Kurszán zajmował także południową część Węgier należącą do [https://en.wikipedia.org/wiki/Bulgarian_Empire Królestwa Bułgarii]. Zawarł sojusz z [[Bizancjum|cesarzem bizantyjskim]] [https://pl.wikipedia.org/wiki/Leon_VI_Filozof Leonem VI Filozofem] po uświadomieniu sobie bezbronności kraju od południa. Razem niespodziewanie pokonali armię cara Bułgarii [https://pl.wikipedia.org/wiki/Symeon_I Symeona].
  
 
Latem 904 roku [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_IV_Dzieci%C4%99 Ludwik IV Dziecię] zaprosił Kurszána i jego świtę do negocjacji nad rzeką Fischa. Tam wszyscy zostali zamordowani<ref>Timothy Reuter; Rosamond McKitterick (2005). ''[https://books.google.com/books?id=u-SsbHs5zTAC&pg=RA1-PA545&lpg=RA1-PA545&dq=Kursz%C3%A1n&source=web&ots=KEt9qkw5Gh&sig=nE6DZOc5wUHk7mYwXA19_XO7lVk&hl=hu The New Cambridge Medieval History]''. Cambridge University Press. ISBN 0-521-36447-7.</ref><ref>Andrew L. Simon, Istvan Lazar (2001). ''[https://books.google.com/books?id=sCdhLh0C2okC&pg=PA32&lpg=PA32&dq=Kursz%C3%A1n&source=web&ots=P9GeNAeRAZ&sig=ZR_3-lk7iyNjd6Umib7czDHGU8U&hl=hu Transylvania: A Short History]''. ISBN 1-931313-21-0.</ref></ref>. Od tego momentu Árpád został jedynym władcą<ref>[http://vmek.oszk.hu/03400/03407/html/52.html "Conquest, Settlement, and Raids (History of Transylvania)"]. Institute of History of the Hungarian Academy of Sciences, wspólna publikacja z Węgierskim Instytutem Badawczym Kanady, filią naukową Uniwersytetu w Toronto. 2001.</ref> i zajął część terytorium swojego byłego partnera. Rodzina Kurszán osiadła w pobliżu Óbuda, gdzie zbudowała Kurszánvára (czyli Zamek Kurszán). Po śmierci Kurszána żyli pod nazwą Kartal.
 
Latem 904 roku [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_IV_Dzieci%C4%99 Ludwik IV Dziecię] zaprosił Kurszána i jego świtę do negocjacji nad rzeką Fischa. Tam wszyscy zostali zamordowani<ref>Timothy Reuter; Rosamond McKitterick (2005). ''[https://books.google.com/books?id=u-SsbHs5zTAC&pg=RA1-PA545&lpg=RA1-PA545&dq=Kursz%C3%A1n&source=web&ots=KEt9qkw5Gh&sig=nE6DZOc5wUHk7mYwXA19_XO7lVk&hl=hu The New Cambridge Medieval History]''. Cambridge University Press. ISBN 0-521-36447-7.</ref><ref>Andrew L. Simon, Istvan Lazar (2001). ''[https://books.google.com/books?id=sCdhLh0C2okC&pg=PA32&lpg=PA32&dq=Kursz%C3%A1n&source=web&ots=P9GeNAeRAZ&sig=ZR_3-lk7iyNjd6Umib7czDHGU8U&hl=hu Transylvania: A Short History]''. ISBN 1-931313-21-0.</ref></ref>. Od tego momentu Árpád został jedynym władcą<ref>[http://vmek.oszk.hu/03400/03407/html/52.html "Conquest, Settlement, and Raids (History of Transylvania)"]. Institute of History of the Hungarian Academy of Sciences, wspólna publikacja z Węgierskim Instytutem Badawczym Kanady, filią naukową Uniwersytetu w Toronto. 2001.</ref> i zajął część terytorium swojego byłego partnera. Rodzina Kurszán osiadła w pobliżu Óbuda, gdzie zbudowała Kurszánvára (czyli Zamek Kurszán). Po śmierci Kurszána żyli pod nazwą Kartal.

Wersja z 10:53, 4 sie 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Kurszán (zm. 904) − wódz Madziarów.

W 894 wraz z Arpadem prosił Bizancjum o pomoc przeciwko Bułgarom. Zginął podczas najazdu na Bawarię.

Szablon:Infobox royalty

Kurszán ( * nieznana, † 904)[1] — był kendem, tj. jednym z królów podwójnej monarchii wczesnych Węgrów wraz z gyulą, czyli wodzem wojennym, którym był Árpád. Podczas gdy kende prawdopodobnie odpowiadał z grubsza chazarskiemu tytułowi kaganowi, rola Kurszána była zrównana z tytułem wojskowym chazarskiego beka[2]. W źródłach łacińskich nazywano go rex[3], a niektórzy uczeni twierdzą, że miał status polityczny świętego króla, dopóki nie został zmasakrowany w spisku politycznym zachodnich władców i tymczasowo zastąpił go Árpád.[4]

Węgierski podbój

Odegrał kluczową rolę w podboju węgierskim.[5] W latach 892/893 wraz z Arnulfem z Karyntii zaatakował Wielkie Morawy, aby zabezpieczyć wschodnie granice Cesarstwa Franków. Arnulf przekazał mu wszystkie zdobyte ziemie na Morawach. Kurszán zajmował także południową część Węgier należącą do Królestwa Bułgarii. Zawarł sojusz z cesarzem bizantyjskim Leonem VI Filozofem po uświadomieniu sobie bezbronności kraju od południa. Razem niespodziewanie pokonali armię cara Bułgarii Symeona.

Latem 904 roku Ludwik IV Dziecię zaprosił Kurszána i jego świtę do negocjacji nad rzeką Fischa. Tam wszyscy zostali zamordowani[6][7]</ref>. Od tego momentu Árpád został jedynym władcą[8] i zajął część terytorium swojego byłego partnera. Rodzina Kurszán osiadła w pobliżu Óbuda, gdzie zbudowała Kurszánvára (czyli Zamek Kurszán). Po śmierci Kurszána żyli pod nazwą Kartal.

Istnieją toponimiczne ślady Kurszána po prawej stronie Dunaju.[9]

Zobacz także

Przypisy

  1. ↑ Acta historica Academiae Scientiarum Hungaricae, Volume 9, Magyar Tudományos Akadémia, 1963, str. 353
  2. ↑ Andrew Ayton; Pal Engel (2005). The Realm of St Stephen: History of Medieval Hungary, 895-1526. Cambridge University Press. str. 18. ISBN 0-521-36447-7.
  3. ↑ SZABÓ, Christopher "The Magyar Raids: Fact and Fable" październik–grudzień 2012
  4. ↑ Mária Steiner, Museums in Budapest: Hungarian National Museum, Museum of Fine Arts, Hungarian National Gallery, Museum of Applied Arts, Ethnographical Museum, Budapest Historical Museum, Corvina Kiadó, 1985, str. 64
  5. ↑ Györffy, György (1959). "Tanulmányok a magyar állam eredetéről". Budapest: Akadémiai Publishing Company.
  6. ↑ Timothy Reuter; Rosamond McKitterick (2005). The New Cambridge Medieval History. Cambridge University Press. ISBN 0-521-36447-7.
  7. ↑ Andrew L. Simon, Istvan Lazar (2001). Transylvania: A Short History. ISBN 1-931313-21-0.
  8. ↑ "Conquest, Settlement, and Raids (History of Transylvania)". Institute of History of the Hungarian Academy of Sciences, wspólna publikacja z Węgierskim Instytutem Badawczym Kanady, filią naukową Uniwersytetu w Toronto. 2001.
  9. ↑ "Gyula and the Gyulas (History of Transylvania)". Institute of History of the Hungarian Academy of Sciences, wspólna publikacja z Węgierskim Instytutem Badawczym Kanady, filią naukową Uniwersytetu w Toronto. 2001.

Sources

  • Sándor Katona: Árpád (Koronás Kerecsen Publishing Co., 2007)


Kurszán
Born: c.  Died: c. 904

Szablon:S-reg

Preceded by
{{safesubst:#invoke:MultiReplace|main|(?)|%[%[ *([%?-]) *%]%]|%1|%[%[ *[%?-] *| *(.-) *%]%]|%1}} 		Kende
c. ? – c. 904 		Succeeded by
{{safesubst:#invoke:MultiReplace|main|(?)|%[%[ *([%?-]) *%]%]|%1|%[%[ *[%?-] *| *(.-) *%]%]|%1}}
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Kurszán&oldid=39447”