Tarkan: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
'''Tarkan''' lub '''Tarkán''' – wysokie stanowisko w państwowej organizacji Turków i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Chazarowie Chazarów], dowódca subarmii, wzgl. był przywódcą plemienia.<ref>Alföldi András: A tarchan méltóságnév eredete. ''Magyar Nyelv 28''. (1932) 7-8. sz. str. 205-220.</ref> Przywódca jednego z 10 plemion Turków Zachodnich nosił tytuł 'tarkan'', a dokładniej 'tarkan'' [https://hu.wikipedia.org/wiki/Csor csor]. Słowo to wywodzi się ze składu ''tar'' 'termőföld' + ''kan'' 'úr' w znaczeniu 'földesúr', tj. „pan kraju”, którego dowódca wojskowy był także głównodowodzącym. Dlatego w imperium było ich więcej.<ref>Dobrovits Mihály: A nyugati türkök tíz törzsének kialakulása. ''Antik Tanulmányok'', XLVII. sz. (2004).</ref>
+
'''Tarkan''' lub '''''Tarkán''''' – wysokie stanowisko w państwowej organizacji Turków i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Chazarowie Chazarów], dowódca subarmii, wzgl. był przywódcą plemienia.<ref>Alföldi András: A tarchan méltóságnév eredete. ''Magyar Nyelv 28''. (1932) 7-8. sz. str. 205-220.</ref> Przywódca jednego z 10 plemion Turków Zachodnich nosił tytuł 'tarkan'', a dokładniej 'tarkan'' [https://hu.wikipedia.org/wiki/Csor csor]. Słowo to wywodzi się ze składu ''tar'' 'termőföld' + ''kan'' 'úr' w znaczeniu 'földesúr', tj. „pan kraju”, którego dowódca wojskowy był także głównodowodzącym. Dlatego w imperium było ich więcej.<ref>Dobrovits Mihály: A nyugati türkök tíz törzsének kialakulása. ''Antik Tanulmányok'', XLVII. sz. (2004).</ref>
  
 
Węgierska nazwa plemienna Tarján i nazwy miejsc Tarján wywodzą się z tego tytułu.<ref>Györffy György. 3 / Honfoglalás és megtelepedés., ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.</ref>
 
Węgierska nazwa plemienna Tarján i nazwy miejsc Tarján wywodzą się z tego tytułu.<ref>Györffy György. 3 / Honfoglalás és megtelepedés., ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.</ref>

Wersja z 15:38, 6 sie 2020

Tarkan lub Tarkán – wysokie stanowisko w państwowej organizacji Turków i Chazarów, dowódca subarmii, wzgl. był przywódcą plemienia.[1] Przywódca jednego z 10 plemion Turków Zachodnich nosił tytuł 'tarkan, a dokładniej 'tarkan csor. Słowo to wywodzi się ze składu tar 'termőföld' + kan 'úr' w znaczeniu 'földesúr', tj. „pan kraju”, którego dowódca wojskowy był także głównodowodzącym. Dlatego w imperium było ich więcej.[2]

Węgierska nazwa plemienna Tarján i nazwy miejsc Tarján wywodzą się z tego tytułu.[3]

Inni (np. Lajos Ligeti) twierdzą, że turecka etymologia tarkan (tarẖan' w źródłach irańskich, tarχan w języku tureckim, mongolski darqan) w językach tureckich jest nie do przyjęcia. Po raz pierwszy pojawia się na napisach tureckich, prawdopodobnie wysłanych Turkom przez Rouran. Zgodnie z tymi poglądami niedopuszczalne jest również przyjmowanie znaczenia kovács i przyjmowanie jakiejś świętej instytucji kovács (kowalskiej). Jego wczesne znaczenie nie może też oznaczać „szlachetnego”, „człowieka wolnego od podatku”, ponieważ znaczenia te rozwinęły się w związku z nim w erze mongolskiej. Zgodnie z tym stanowiskiem nie tylko nazwa Tarján i nazwy miejscowości, ale także toponimy Tárkány wywodzą się od tej dostojnej nazwy.[4]

Jest również używany jako imię osobiste w obszarach języka tureckiego.

Przypisy

  1. Alföldi András: A tarchan méltóságnév eredete. Magyar Nyelv 28. (1932) 7-8. sz. str. 205-220.
  2. Dobrovits Mihály: A nyugati türkök tíz törzsének kialakulása. Antik Tanulmányok, XLVII. sz. (2004).
  3. Györffy György. 3 / Honfoglalás és megtelepedés., István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.
  4. wyd.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: Korai magyar történeti lexikon (9-14- század). Akadémiai Kiadó, Budapest (1994). ISBN 963-05-6722-9.