Rákos-mező: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 37: | Linia 37: | ||
=== Utóélete / życie pozagrobowe === | === Utóélete / życie pozagrobowe === | ||
| − | Na terenach rolniczych usługi użyteczności publicznej i wzmożone prace budowlane rozpoczęły się w latach 80. XIX wieku, ale nadal w XIX i XX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku obszar ten charakteryzował się ogrodnictwem i zabudową wiejską. Obecnie tylko kilka przestrzeni publicznych nosi nazwy przeszłości (np. Bolgárkertész utca).<ref>Petz Anna: [https://hvg.hu/gazdasag/201547_bolgarkertesz_bevandorlok_zoldsegek_roluk Bolgárkertész bevándorlók, akik elvették a magyarok munkáját], hvg.hu - 2015. november. 22.</ref> | + | Na terenach rolniczych usługi użyteczności publicznej i wzmożone prace budowlane rozpoczęły się w latach 80. XIX wieku, ale nadal w XIX i XX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku obszar ten charakteryzował się ogrodnictwem i zabudową wiejską. Obecnie tylko kilka przestrzeni publicznych nosi nazwy z przeszłości (np. Bolgárkertész utca).<ref>Petz Anna: [https://hvg.hu/gazdasag/201547_bolgarkertesz_bevandorlok_zoldsegek_roluk Bolgárkertész bevándorlók, akik elvették a magyarok munkáját], hvg.hu - 2015. november. 22.</ref> |
[[Plik:Rákosmező 1909 emléktábla.JPG|thumb| Tablica pamiątkowa upamiętniająca pierwszy węgierski port lotniczy, Budapeszt XIV. Dzielnica, park miejski, muzeum transportu]] | [[Plik:Rákosmező 1909 emléktábla.JPG|thumb| Tablica pamiątkowa upamiętniająca pierwszy węgierski port lotniczy, Budapeszt XIV. Dzielnica, park miejski, muzeum transportu]] | ||
| − | Károly Kisfaludy napisał także wiersz o polu Rákos [ | + | Károly Kisfaludy napisał także wiersz o polu Rákos<ref>Balázs Géza: [http://epa.oszk.hu/00300/00381/00051/balazs.htm Egykori országgyűlések színhelyén], Kortárs 45. évf. 10. sz. epa.oszk.hu - 2001.</ref>. W czerwcu 1827 r. odbył się tutaj pierwszy wyścig koni dzięki [[Széchenyi István|Stefanowi Széchenyiemu]]. Zostało to również opisane przez Dániela Berzsenyi w jego '''Poecie hrabiego János Mailáth''' w 1830 roku.<ref>Joseph - Stanislaus Albach, németből fordította Gegö E. N.: [https://books.google.hu/books?id=rRVUAAAAcAAJ&pg=PA33&dq=%22r%C3%A1kos+mezeje%22&hl=hu&sa=X&ved=0ahUKEwiB1_v7poLZAhVEU1AKHVw0AwwQ6AEIVDAI#v=onepage&q=%22r%C3%A1kos%20mezeje%22&f=false Magyar Ország' rövid földleirása gyermekek' oktatására], Müller, books.google.hu - 1834</ref><ref>Mihály Lackó [https://books.google.hu/books?id=Z1QjAAAAMAAJ Széchenyi és Kossuth vitája] (115. oldal), books.google.hu - 1977</ref> |
| − | + | Od utworzenia Budapesztu (1873) należy do miasta. Początkowo w VI, VII, VIII, X., a później w 1930 r. XIV. część dzielnicy<ref>[http://egykor.hu/budapest/budapest-keruletei-1873-ban/2592 Budapest kerületei 1873-ban (és később) – térképen]</ref>. | |
| − | + | W części pola pomiędzy [https://hu.wikipedia.org/wiki/Kerepesi_%C3%BAt Kerepesi úti Éles-sarok, na dawnym poligonie kawalerii, na powierzchni około dziesięciu kilometrów kwadratowych rozpoczął się historia lotnictwa na Węgrzech. Pionierzy lotnictwa położyli podwaliny pod lotnictwo krajowe w latach 1909–1914<ref>Tóth Bálint: [https://index.hu/tudomany/tortenelem/2017/10/28/rablo_aviatikusok_-_epizod_a_magyar_repules_hoskorabol/ Amikor a magyar aviatikusok repülőmotort raboltak maguknak], index.hu - 2017. október 28.</ref>. Budowa hangarów do montażu i przechowywania maszyn rozpoczęła się latem 1909 roku. Pierwszy hangar postawił dr. [https://hu.wikipedia.org/wiki/Kutassy_%C3%81goston Ágoston Kutassy]. W rejestrze Węgierskiego Stowarzyszenia Lotniczego, posiadaczem identyfikatora pilota nr 1 jest również Kutassy.<ref>Szentesi Csaba: A magyar repülés a hőskorától 1920-ig, 14 sierpnia 2002 14. Zarchiwizowano z oryginału 2013-08-24.</ref><ref>A „rákosmenti repülők” rövid életrajzai Zarchiwizowano 29 stycznia 2012 z oryginału na Wayback Machine-ben, Rákosmente.hu. [dostęp:2018-10-25].</ref> W 1910 r. dzielnica VII złożyła wniosek o przyznanie mu prawa do organizowania dużych międzynarodowych zawodów lotniczych i to bez szczególnego lobbingu. Upamiętnia to również statua na głównym placu w [https://hu.wikipedia.org/wiki/%C3%96rs_vez%C3%A9r_tere Örs]<ref>[https://mult-kor.hu/cikk.php?id=12179&pIdx=2 Ferihegy régóta a régió első számú reptere lehetne], mult-kor.hu - 2006. február 3.</ref>. Do 1912 r. wybudowano 17 hangarów. Były wykonane z desek i zostały wyposażone w rolowane drzwi przesuwne. Z wyjątkiem pierwszych dwóch, miały 20 metrów szerokości, 12 metrów głębokości i 6 metrów wysokości.<ref>Harangozó Tamás: [http://www.haif.org/archiv/Presentations/100_eves_a_magyar_repules.pdf 100 éves a magyar repülés] prezentációs anyag, haif.org - 2010.</ref> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | Budowa hangarów do montażu i przechowywania maszyn rozpoczęła się latem 1909 roku. Pierwszy | ||
| − | |||
| − | |||
== Główne parlamenty == | == Główne parlamenty == | ||
Wersja z 11:50, 8 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Mikovinyi Buda és Pest Fossa Magna 1737.jpg Mikoviny Sámuel, mapa opublikowana w 1737 r Rákosmező (pol. Pole Rákos lub Rákos) to miejsce wielu diet narodowych i działań wojennych w średniowiecznych Węgrzech, co w szerokim znaczeniu oznaczało całą piaszczystą równinę po wschodniej stronie Pesztu.[1] Później, w kronikach Anonymusa i Szymona Kezy, pole Rákos zostało określone jako centrum Węgier[2]. Później między Angyalföld i Kőbánya za murami miejskimi Pestu (Kiskörút), według innego źródła rozciągało się on od Ogrodu Orczy[3] do potoku Rákos, od którego pochodzi nazwa obszaru. W tym samym czasie w pracy Ferenca Salamona „Historia Budapesztu”, opartej na mapie Sámuela Mikoviny, opublikowanej w 1737 r., „Campi Rakos” rozciągał się nad strumieniem naprzeciw Wyspy Małgorzaty w Budapeszcie XIII.[4][5] Nazwę Rákosmező nazywano również Rákosfalva w XIX wieku[6], a w 1935 r. w Budapeszcie Okręg XIV ubiegał się również o tę nazwę (ostatecznie do 1949 r.[7] była Rákosváros)[8][9], a niegdyś piaszczyste lotnisko graniczy z Kerepesi út – Fehér út – Keresztúri út[10]. Spis treściHistoriaPrzed średniowieczem obszar potoku Rákos i jego dopływów był podmokłym obszarem pokrytym luźnym piaskiem czwartorzędowym odkładającym się podczas powodzi Dunaju nad dolną warstwą żwiru. Z powodu nanoszonego piasku strumień, który kiedyś skręcał znacznie dalej na południe, ciągle zmieniał swój bieg. Plik:Gurk-Hofbauer View of Pest and Buda from the Field Rákos.jpg Widok miasta Pest i Budy z pola Rákos (1829 rajzoló: Hofbauer János, metsző: Gurk Eduard) Obszar ten stawał się coraz bardziej odpowiedni do zasiedlenia, częściowo poprzez naturalne uzupełnianie, a następnie interwencję człowieka (odwadnianie, budowa zapory, rów, uprawa ziemi).[4][5] Już w czasach rzymskich i poprzez dolinę Rákos przemieszczano się z Buda, Pestu i ich okolice ku dolinom Tapio i Galgi do regionu Tisza. Wiele armii starło się w tym regionie, m.in. bitwa między królem Salamonem oraz Gejzą I i [[|I. Lászlo|Władysławem I] w bitwie pod Mogyoródem i Cinkota w 1074 r., która dała koronę synom Beli I, o czym relacjonuje „Kép“ i wspomina o „descendit in Racus“.[11][12] Według Leksykonu Katolickiego Rákos-mező wspomniany został w 1289 r. jako centrum kraju.Od XII-XIII wieku stał się głównym miejscem operacji wojskowych i diet (parlamentów), na których czasem gromadziły się dziesiątki tysięcy ludzi. Szlachta obozowała po obu stronach Kerepesi út, wzdłuż którego od końca XV wieku na terenie późniejszego dzielnicy Józsefa i częściowo dzielnicy Ferencváros stworzono dla nich przedmieście dla większej wygody. Stracił na znaczeniu w czasach tureckich, a od XVIII wieku rozwijający się Peszt pozyskiwał z lasów drewno potrzebne do ogrzewania i budowy.potrzebne źródło Utóélete / życie pozagroboweNa terenach rolniczych usługi użyteczności publicznej i wzmożone prace budowlane rozpoczęły się w latach 80. XIX wieku, ale nadal w XIX i XX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku obszar ten charakteryzował się ogrodnictwem i zabudową wiejską. Obecnie tylko kilka przestrzeni publicznych nosi nazwy z przeszłości (np. Bolgárkertész utca).[13] Plik:Rákosmező 1909 emléktábla.JPG Tablica pamiątkowa upamiętniająca pierwszy węgierski port lotniczy, Budapeszt XIV. Dzielnica, park miejski, muzeum transportu Károly Kisfaludy napisał także wiersz o polu Rákos[14]. W czerwcu 1827 r. odbył się tutaj pierwszy wyścig koni dzięki Stefanowi Széchenyiemu. Zostało to również opisane przez Dániela Berzsenyi w jego Poecie hrabiego János Mailáth w 1830 roku.[15][16] Od utworzenia Budapesztu (1873) należy do miasta. Początkowo w VI, VII, VIII, X., a później w 1930 r. XIV. część dzielnicy[17]. W części pola pomiędzy Kerepesi úti Éles-sarok, na dawnym poligonie kawalerii, na powierzchni około dziesięciu kilometrów kwadratowych rozpoczął się historia lotnictwa na Węgrzech. Pionierzy lotnictwa położyli podwaliny pod lotnictwo krajowe w latach 1909–1914[18]. Budowa hangarów do montażu i przechowywania maszyn rozpoczęła się latem 1909 roku. Pierwszy hangar postawił dr. [https://hu.wikipedia.org/wiki/Kutassy_%C3%81goston Ágoston Kutassy. W rejestrze Węgierskiego Stowarzyszenia Lotniczego, posiadaczem identyfikatora pilota nr 1 jest również Kutassy.[19][20] W 1910 r. dzielnica VII złożyła wniosek o przyznanie mu prawa do organizowania dużych międzynarodowych zawodów lotniczych i to bez szczególnego lobbingu. Upamiętnia to również statua na głównym placu w Örs[21]. Do 1912 r. wybudowano 17 hangarów. Były wykonane z desek i zostały wyposażone w rolowane drzwi przesuwne. Z wyjątkiem pierwszych dwóch, miały 20 metrów szerokości, 12 metrów głębokości i 6 metrów wysokości.[22] Główne parlamenty
Jegyzetek
Források
Więcej informacji
|