Tétény: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | + | ||
| + | |||
| + | '''Tétény''', także '''''Töhötöm''''' lub '''''Tühütüm''''' (* nieznana, † nieznany) – według [[Anonymus]]a jeden z siedmiu przywódców podbijających Węgrów. W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, Anonymus może tu być,, odpowiedni. można datować na następny okres na podstawie materiału toponimicznego.<ref name="Györffy:István:5.fejezet">Györffy György. 5 / István elődei. [''Poprzednicy sTEFANA''], ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.</ref> | ||
<small><small><small><small>'''Töhötöm''', '''Tühütüm''' vagy mai helynévalakban '''Tétény''' [[Anonymus]] szerint a honfoglaló magyarok [[A hét vezér|hét vezérének]] egyike volt. Több más vezérrel ellentétben itt lehet igaza Anonymusnak, legalábbis Tétény a [[honfoglalás]] idejére, ill. az azt követő időszakra keltezhető a helynévanyag alapján.<ref name="Györffy:István:5.fejezet">{{cite book |author= [[Györffy György]] |title= István király és műve |chapter= 5 / István elődei. |publisher= Gondolat Budapest 1983 |isbn= 963-281-221-2}}</ref> </small></small></small></small> | <small><small><small><small>'''Töhötöm''', '''Tühütüm''' vagy mai helynévalakban '''Tétény''' [[Anonymus]] szerint a honfoglaló magyarok [[A hét vezér|hét vezérének]] egyike volt. Több más vezérrel ellentétben itt lehet igaza Anonymusnak, legalábbis Tétény a [[honfoglalás]] idejére, ill. az azt követő időszakra keltezhető a helynévanyag alapján.<ref name="Györffy:István:5.fejezet">{{cite book |author= [[Györffy György]] |title= István király és műve |chapter= 5 / István elődei. |publisher= Gondolat Budapest 1983 |isbn= 963-281-221-2}}</ref> </small></small></small></small> | ||
| Linia 21: | Linia 23: | ||
== Teren mieszkalny i pokolenia z niego pochodzące == | == Teren mieszkalny i pokolenia z niego pochodzące == | ||
| − | Na podstawie analizy nazw osad węgierskich György Györffy założył, że po obu stronach Dunaju mieszkali przywódcy sojuszu plemiennego, w tym rodzina Wielkiego Księcia | + | Na podstawie analizy nazw osad węgierskich [[Györffy György|György Györffy]] założył, że po obu stronach Dunaju mieszkali przywódcy sojuszu plemiennego, w tym rodzina Wielkiego Księcia [[Arpad]]a. Tutaj prowadzili pół-koczowniczy styl życia w kwaterach zimowo-letnich. Między okupacją Panonii (900) a [[Augsburgi csata|bitwą pod Augsburgiem]] (955) prawy brzeg Dunaju był ważniejszy, książęce wybrzeże.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Początkowo Arpad i [[Kurszán]] podzielili się tym ternem, potem po śmierci Kurszána stał się całkowicie terenem [[Arpadowie|Arpadów]], ale po śmierci Arpada ponownie został podzieleni. Obszar zakwaterowania Arpada stał się kwaterą [[Szabolcs]]a, a obszar Kurszána – Tétényego. Zimowe kwatery Tétényego oznaczone jest nazwą miejscowości z przyrostkiem ''-tétény'': (Budatétény, Nagytétény) w Budzie, a letnie kwatery Tétényego to Mosontétény (dzisiejsze https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadten [Tadten] w komitacie [[Moson]] na wschodzie jeziora Neusiedler See i Tetendorf między Wiedniem a Sankt Pölten.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> | |
| − | + | Anonymus wywodzi ród [[Maglód]] z komitatów: [[Pest]] i [[Zemplén]] z Sombor, który prawdopodobnie w XIII wieku pod wpływem Anonima nazywał się rodziną [[Gyula-Sombor]]. Z drugiej strony Anonymus Tétény opisuje majątki rodziny Zsombor w północnej Transylwanii jako pochodzące z czasów podboju. Lew w herbie rodziny [[Sombor]] również sugeruje, że są to dawne nazwy plemienne.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> | |
== Tisztsége és utódai Jego biuro i następcy == | == Tisztsége és utódai Jego biuro i następcy == | ||
| − | György Györffy argumentuje w związku z posiadaniem | + | György Györffy argumentuje w związku z posiadaniem książęcego wybrzeża, że Szabolcs, zawsze wspominany w kronikach jako drugi, został wielkim księciem, a Tétény drugą godnością, ''gyulą''. Jednocześnie Anonymus wywodzi Gyulasów z Siedmiogrodu od Tétényego, chociaż uważa, że jest to imię osobiste, nie zna tej godności.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Według Anonima synem Tétényego był [[Harka]], a jego synami „(starszy) ''Gyula''” i [[Sombor]]. Sombor mówi „mały Gyula” do swojego syna, a [[Boja]] i [[Bonyha]] do swoich synów. Anonymus mówi, że córka księcia [[Géza magyar fejedelem|Gejzy]], [[Sarolta]] i [[Karolda]] była córką „''Gyuli'' (starszego)”, ale według György Györffy'ego za „syna” Harki należy uważać osobę Gyula z Sombor, a jego syn, „Gyula młodszy”, to w rzeczywistości Gyula [[Prokuj]], brat Sarolty.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> | |
| − | = | + | Harka, którego imię wywodzi się od dostojnego imienia harka, był rzeczywiście Harką, a nie jego urzędem. W czasach Harka godność Harka nosił [[Bulcsú]] lub jego ojciec, Kál Harka, według Bulcsú Harka, który odwiedził [[Konstantyn VII Porfirogeneta|Konstantyna VII Porfirogenetę.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> |
| − | + | == Pamięć == | |
| − | + | * W filmie Gábora Koltaya ''Podbój'' László Csendes zagrał Tétényego, przywódcę plemienia Keszi. | |
| − | {{ | + | == Przypisy == |
| + | {{izvori}} | ||
{{SORTUJ:Teteny}} | {{SORTUJ:Teteny}} | ||
Wersja z 10:48, 9 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Tétény, także Töhötöm lub Tühütüm (* nieznana, † nieznany) – według Anonymusa jeden z siedmiu przywódców podbijających Węgrów. W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, Anonymus może tu być,, odpowiedni. można datować na następny okres na podstawie materiału toponimicznego.[1] Töhötöm, Tühütüm vagy mai helynévalakban Tétény Anonymus szerint a honfoglaló magyarok hét vezérének egyike volt. Több más vezérrel ellentétben itt lehet igaza Anonymusnak, legalábbis Tétény a honfoglalás idejére, ill. az azt követő időszakra keltezhető a helynévanyag alapján.[1] Spis treściTeren mieszkalny i pokolenia z niego pochodząceNa podstawie analizy nazw osad węgierskich György Györffy założył, że po obu stronach Dunaju mieszkali przywódcy sojuszu plemiennego, w tym rodzina Wielkiego Księcia Arpada. Tutaj prowadzili pół-koczowniczy styl życia w kwaterach zimowo-letnich. Między okupacją Panonii (900) a bitwą pod Augsburgiem (955) prawy brzeg Dunaju był ważniejszy, książęce wybrzeże.[1] Początkowo Arpad i Kurszán podzielili się tym ternem, potem po śmierci Kurszána stał się całkowicie terenem Arpadów, ale po śmierci Arpada ponownie został podzieleni. Obszar zakwaterowania Arpada stał się kwaterą Szabolcsa, a obszar Kurszána – Tétényego. Zimowe kwatery Tétényego oznaczone jest nazwą miejscowości z przyrostkiem -tétény: (Budatétény, Nagytétény) w Budzie, a letnie kwatery Tétényego to Mosontétény (dzisiejsze https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadten [Tadten] w komitacie Moson na wschodzie jeziora Neusiedler See i Tetendorf między Wiedniem a Sankt Pölten.[1] Anonymus wywodzi ród Maglód z komitatów: Pest i Zemplén z Sombor, który prawdopodobnie w XIII wieku pod wpływem Anonima nazywał się rodziną Gyula-Sombor. Z drugiej strony Anonymus Tétény opisuje majątki rodziny Zsombor w północnej Transylwanii jako pochodzące z czasów podboju. Lew w herbie rodziny Sombor również sugeruje, że są to dawne nazwy plemienne.[1] Tisztsége és utódai Jego biuro i następcyGyörgy Györffy argumentuje w związku z posiadaniem książęcego wybrzeża, że Szabolcs, zawsze wspominany w kronikach jako drugi, został wielkim księciem, a Tétény drugą godnością, gyulą. Jednocześnie Anonymus wywodzi Gyulasów z Siedmiogrodu od Tétényego, chociaż uważa, że jest to imię osobiste, nie zna tej godności.[1] Według Anonima synem Tétényego był Harka, a jego synami „(starszy) Gyula” i Sombor. Sombor mówi „mały Gyula” do swojego syna, a Boja i Bonyha do swoich synów. Anonymus mówi, że córka księcia Gejzy, Sarolta i Karolda była córką „Gyuli (starszego)”, ale według György Györffy'ego za „syna” Harki należy uważać osobę Gyula z Sombor, a jego syn, „Gyula młodszy”, to w rzeczywistości Gyula Prokuj, brat Sarolty.[1] Harka, którego imię wywodzi się od dostojnego imienia harka, był rzeczywiście Harką, a nie jego urzędem. W czasach Harka godność Harka nosił Bulcsú lub jego ojciec, Kál Harka, według Bulcsú Harka, który odwiedził [[Konstantyn VII Porfirogeneta|Konstantyna VII Porfirogenetę.[1] Pamięć
Przypisy |
