Węgierskie najazdy na Europę: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 65: Linia 65:
  
 
* 839 - Węgrzy, którzy wówczas mieszkali na wschód od Karpat, w [[Etelköz]], walczą nad Dolnym Dunajem na prośbę [https://en.wikipedia.org/wiki/First_Bulgarian_Empire Pierwszego Carstwa Bułgarskiego] przeciwko bizantyńskim powstańcom.<ref>Bóna, István (2000). ''A magyarok és Európa a 9-10. században'' [''Węgrzy i Europa w IX-X wieku'']. Budapest: História - MTA Történettudományi Intézete. str. 11. ISBN 963-8312-67-X.</ref>
 
* 839 - Węgrzy, którzy wówczas mieszkali na wschód od Karpat, w [[Etelköz]], walczą nad Dolnym Dunajem na prośbę [https://en.wikipedia.org/wiki/First_Bulgarian_Empire Pierwszego Carstwa Bułgarskiego] przeciwko bizantyńskim powstańcom.<ref>Bóna, István (2000). ''A magyarok és Európa a 9-10. században'' [''Węgrzy i Europa w IX-X wieku'']. Budapest: História - MTA Történettudományi Intézete. str. 11. ISBN 963-8312-67-X.</ref>
−
* 861 – Święty Cyryl zostaje zaatakowany na Krymie przez Węgrów "krzyczących jak wilki", lecz widząc go modlącego się, uspokoili się.<ref name="Bóna István 2000 str. 13">Bóna István 2000 str. 13</ref>
+
* 861 – Święty Cyryl zostaje zaatakowany na Krymie przez Węgrów "krzyczących jak wilki", lecz widząc go modlącego się, uspokoili się.<ref name="Bóna István (2000) str. 13">Bóna István (2000) str. 13</ref>
−
* 862 – Pierwszy rajd Węgrów z Kotliny Karpackiej na prośbę [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ro%C5%9Bcis%C5%82aw_(ksi%C4%85%C5%BC%C4%99_wielkomorawski) Rościsława z Moraw] przeciwko [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_wschodniofrankijskie państwu wschodniofrankijskiemu].<ref name="Bóna István 2000 str. 13"/>
+
* 862 – Pierwszy rajd Węgrów z Kotliny Karpackiej na prośbę [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ro%C5%9Bcis%C5%82aw_(ksi%C4%85%C5%BC%C4%99_wielkomorawski) Rościsława z Moraw] przeciwko [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_wschodniofrankijskie państwu wschodniofrankijskiemu].<reván 2000 str.f name="Bóna István (2000) str. 13"/>
 
* do. 870 – al-Djayhani i [https://en.wikipedia.org/wiki/Ahmad_ibn_Rustah Ahmad ibn Rustah] piszą, że plemiona węgierskie atakują mieszkających w pobliżu ich granic Słowian i Rusinów, nieustannie ich pokonują, zmuszając do płacenia daniny i wypędzają wielu z nich do Kerczu na Krymie, sprzedając ich Bizantyjczykom jako niewolników.<ref>Györffy György: A magyarok elődeiről és a honfoglalásról; Osiris Kiadó, Budapest, 2002 str. 88</ref>
 
* do. 870 – al-Djayhani i [https://en.wikipedia.org/wiki/Ahmad_ibn_Rustah Ahmad ibn Rustah] piszą, że plemiona węgierskie atakują mieszkających w pobliżu ich granic Słowian i Rusinów, nieustannie ich pokonują, zmuszając do płacenia daniny i wypędzają wielu z nich do Kerczu na Krymie, sprzedając ich Bizantyjczykom jako niewolników.<ref>Györffy György: A magyarok elődeiről és a honfoglalásról; Osiris Kiadó, Budapest, 2002 str. 88</ref>
−
* 881 – Wojska węgierskie, pomagając Morawianom, toczą dwie bitwy z Niemcami.<ref name="Bóna István 2000 str. 13"/>
+
* 881 – Wojska węgierskie, pomagając Morawianom, toczą dwie bitwy z Niemcami.<ref name="Bóna István (2000) str. 13"/>
 
* 882 – Węgierski „król” spotyka się nad Dolnym Dunajem ze świętymi Cyrylem i Metodym na dyskusji.<ref>Györffy György, 2002 str. 124</ref>
 
* 882 – Węgierski „król” spotyka się nad Dolnym Dunajem ze świętymi Cyrylem i Metodym na dyskusji.<ref>Györffy György, 2002 str. 124</ref>
 
* 892 – Wojska węgierskie atakują [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_wielkomorawskie Wielkie Morawy] w sojuszu z królem wschodnich Franków [https://pl.wikipedia.org/wiki/Arnulf_z_Karyntii Arnulfem z Karyntii].<ref>Györffy György, 2002 str. 300</ref>
 
* 892 – Wojska węgierskie atakują [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_wielkomorawskie Wielkie Morawy] w sojuszu z królem wschodnich Franków [https://pl.wikipedia.org/wiki/Arnulf_z_Karyntii Arnulfem z Karyntii].<ref>Györffy György, 2002 str. 300</ref>
Linia 77: Linia 77:
 
* 894
 
* 894
 
** W sojuszu ze [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99tope%C5%82k_I_morawski Świętopełkiem I morawskim] Węgrzy atakują prowincję Panonii w państwie wschodniofrankijskim. Świętopełk ginie podczas tej wojny.<ref name="Róna-Tas András 1996">Róna-Tas András: A honfoglaló magyar nép; Balassi Kiadó, Budapest, 1996, str. 374</ref>
 
** W sojuszu ze [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99tope%C5%82k_I_morawski Świętopełkiem I morawskim] Węgrzy atakują prowincję Panonii w państwie wschodniofrankijskim. Świętopełk ginie podczas tej wojny.<ref name="Róna-Tas András 1996">Róna-Tas András: A honfoglaló magyar nép; Balassi Kiadó, Budapest, 1996, str. 374</ref>
−
** Bułgarzy, dowodzeni przez cara [https://pl.wikipedia.org/wiki/Symeon_I Symeona I], atakują Bizantyjczyków, którzy proszą o pomoc Węgier. Armia węgierska dowodzona przez [[Liüntika|Liüntikę]] pokonuje armię bułgarską w trzech bitwach (nad Dunajem, Silistą i Presławem)<ref name='Kristó (1993)'/> i zmusza Symeona do odwrotu do Silistra<ref>Bóna István 2000 str. 26</ref>.
+
** Bułgarzy, dowodzeni przez cara [https://pl.wikipedia.org/wiki/Symeon_I Symeona I], atakują Bizantyjczyków, którzy proszą o pomoc Węgier. Armia węgierska dowodzona przez [[Liüntika|Liüntikę]] pokonuje armię bułgarską w trzech bitwach (nad Dunajem, Silistą i Presławem)<ref name='Kristó (1993)'/> i zmusza Symeona do odwrotu do Silistra<ref>Bóna István (2000) str. 26</ref>.
−
* 895 - Symeon sprzymierza się z [[Pieczyngowie|Pieczyngam]] i atakuje w sojuszu z nimi Węgrów, zmuszając ich do wycofania się na zachód i wkroczenia do Kotliny Karpackiej. Węgrzy podbijają wschodnie części [[Kotlina Karpacka|Kotliny Karpackiej]] (aż do Dunaju). Tutaj Węgrzy pokonują Bułgarów w południowym [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] i [[Tiszántúl]], umacniając się w całej Kotlinie i przystępują do podboju węgierskiego.<ref>Bóna István 2000 str. 26-28</ref>
+
* 895 - Symeon sprzymierza się z [[Pieczyngowie|Pieczyngam]] i atakuje w sojuszu z nimi Węgrów, zmuszając ich do wycofania się na zachód i wkroczenia do Kotliny Karpackiej. Węgrzy podbijają wschodnie części [[Kotlina Karpacka|Kotliny Karpackiej]] (aż do Dunaju). Tutaj Węgrzy pokonują Bułgarów w południowym [[Siedmiogród|Siedmiogrodzie]] i [[Tiszántúl]], umacniając się w całej Kotlinie i przystępują do podboju węgierskiego.<ref>Bóna István (2000) str. 26-28</ref>
  
 
=== Po podboju węgierskim ===
 
=== Po podboju węgierskim ===
Linia 237: Linia 237:
 
** Połowa lipca – wezwana przez powstańców bawarskich i saksońskich armia węgierska pod wodzą [[Bulcsú]], [[Lehel]]a, [[Sur]]a i [[Taksony]]ego włamuje się do Niemiec, plądruje Bawarię, następnie wkracza do Szwabii i pali wiele klasztorów.
 
** Połowa lipca – wezwana przez powstańców bawarskich i saksońskich armia węgierska pod wodzą [[Bulcsú]], [[Lehel]]a, [[Sur]]a i [[Taksony]]ego włamuje się do Niemiec, plądruje Bawarię, następnie wkracza do Szwabii i pali wiele klasztorów.
 
** Początek sierpnia – Węgrzy rozpoczynają oblężenie Augsburga.
 
** Początek sierpnia – Węgrzy rozpoczynają oblężenie Augsburga.
−
** 10 sierpnia – niemiecka armia [https://pl.wikipedia.org/wiki/Otton_I_Wielki Ottona I Wielkiego] pokonuje wojska węgierskie i zmusza je do ucieczki w [[Lechfeld|bitwie pod Lechfeld]]. Pomimo zwycięstwa straty niemieckie były ciężkie, wśród nich wielu szlachciców: [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konrad_I_Rudy Konrad I Rudy], książę Lotaryngii, hrabia Dietpald, Ulryk hrabia Aargau, bawarski hrabia Berthold itp.<ref>Bóna István (2000). p. 54</ref>
+
** 10 sierpnia – niemiecka armia [https://pl.wikipedia.org/wiki/Otton_I_Wielki Ottona I Wielkiego] pokonuje wojska węgierskie i zmusza je do ucieczki w [[Lechfeld|bitwie pod Lechfeld]]. Pomimo zwycięstwa straty niemieckie były ciężkie, wśród nich wielu szlachciców: [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konrad_I_Rudy Konrad I Rudy], książę Lotaryngii, hrabia Dietpald, Ulryk hrabia Aargau, bawarski hrabia Berthold itp.<ref>Bóna István (2000). str. 54</ref>
 
** 10–11 sierpnia – Niemcy chwytają Bulcsú, Lehela i Sura. Wielu Węgrów ginie podczas ucieczki, zabitych przez Niemców.
 
** 10–11 sierpnia – Niemcy chwytają Bulcsú, Lehela i Sura. Wielu Węgrów ginie podczas ucieczki, zabitych przez Niemców.
 
** 15 sierpnia – Bulcsú, Lehel i Sur zostają powieszeni w Regensburgu.<ref>Baják László (2000). str. 30–32</ref> '''Koniec najazdów węgierskich na zachód Europy'''.
 
** 15 sierpnia – Bulcsú, Lehel i Sur zostają powieszeni w Regensburgu.<ref>Baják László (2000). str. 30–32</ref> '''Koniec najazdów węgierskich na zachód Europy'''.

Wersja z 11:59, 11 sie 2020

Strona Autorzy Nota
[5] [6] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Węgierskie najazdy na Europę (węg. kalandozások, niem. Ungarneinfälle) miały miejsce w IX i X wieku, okresie przejściowym w historii Europy wczesnego średniowiecza, kiedy terytorium byłego Imperium Karolingów było zagrożone inwazją wielu wrogich sił, Madziarowie (Węgrzy) ze wschodu, ekspansja Wikingów z północy i Arabowie z południa.[1][2]

Madziarowie z powodzeniem podbili Kotlinę Karpacką (odpowiadającą późniejszemu Królestwu Węgier) do końca IX wieku i przeprowadzili szereg łupieżczych najazdów zarówno na zachód do dawnej Francji, jak i na południe do Cesarstwa Bizantyjskiego. Najazdy na zachód zostały zatrzymane dopiero po przegranej przez Węgier bitwie nad rzeką Lech w 955 r., która doprowadziła do nowego porządku politycznego w Europie Zachodniej, skupionego wokół Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Najazdy na terytoria bizantyjskie trwały przez cały X wiek, aż do ostatecznej chrystianizacji Węgrów i ustanowienia chrześcijańskiego Królestwa Węgier w 1000 lub 1001 roku.

Historia

Przed podbojem Węgier (IX wiek)

Plik:Pál Vágó (1853-1928) painter The Hungarian at Kiev (1896-99).jpg
Węgrzy w Kijowie (Pál Vágó, 1896-99)

Pierwsza przypuszczalna wzmianka o Węgrach w wojnie pochodzi z IX wieku: w 811 roku Węgrzy (Madziarowie) byli w sojuszu z Krumem z Bułgarii przeciwko cesarzowi Niceforem I, prawdopodobnie w bitwie pod Pliską w górach Haemus (Bałkany).[3]

Praca Georgiusa Monachusa wspomina, że ​​około 837 roku Pierwsze Carstwo Bułgarskie szukało sojuszu z Węgrami.[3][4]

Konstantyn VII Porfirogeneta napisał w swojej pracy De Administrando Imperio (O zarządzaniu państwem), że kagan i kagan-bek z plemienia Chazarów poprosili cesarza Teofila o zbudowanie dla nich fortecy Sarkel.[4] Uważa się, że zapis ten odnosi się do Węgrów na podstawie tego, że nowa forteca musiała stać się konieczna ze względu na pojawienie się nowego wroga Chazarów, a żaden inny lud nie mógł być wówczas wrogiem Chazarów.[4] W X wieku Ahmad ibn Rustah napisał, że „wcześniej Chazarowie okopali się przeciwko atakom Węgrów i innych ludów”[4].

W latach 860–861 węgierscy żołnierze zaatakowali konwój św. Cyryla, ale podobno spotkanie zakończyło się pokojowo.[3] Święty Cyryl podróżował do Chaganu w (lub w pobliżu) Chersonezu Taurydzkiego, gdzie został pojmany przez Chazarów. Muzułmańscy geografowie odnotowali, że Węgrzy regularnie atakowali sąsiednie plemiona wschodniosłowiańskie i brali jeńców, aby sprzedawać ich Cesarstwu Bizantyjskiemu w Kerczu.[5][6]

Istnieją pewne informacje o najazdach Węgier na wschodnią część imperium karolińskiego w 862 roku.[7]

W 881 Węgrzy i Kabarowie najechali wschodnią Francję i stoczyli dwie bitwy, pierwszą (Węgrzy) pod Wenią (prawdopodobnie Wiedeń)[7], a drugą (Kabarowie) pod Culmite (prawdopodobnie Kulmberg lub Kollmitz w Austrii).[8] W 892 roku, według Annales Fuldenses, król Arnulf z Karyntii najechał Wielkie Morawy i Węgrzy dołączyli do jego wojsk.[4][7] Po 893 roku wojska węgierskie zostały przetransportowane przez Dunaj przez flotę bizantyjską i pokonały Bułgarów w trzech bitwach (nad Dunajem, Silistą i Presławem).[6] W 894 roku Węgrzy najechali Panonię w sojuszu z królem Świętopełkiem I morawskim.[4][7]

Po podboju Basenu Karpackiego (X wiek)

Błąd przy generowaniu miniatury:
Fresco about a Hungarian warrior (Italy)
Plik:Europe around 900.jpg
Europe around 900
Plik:ArpadstatueHerosSquareBudapest.jpg
Grand Prince Árpád's sculpture in Budapest

Około 896 r.[9], prawdopodobnie pod wodzą Arpada, Węgrzy (Madziarowie) przekroczyli Karpaty i weszli do Kotliny Karpackiej (mniej więcej na równiny Węgier).

W 899 roku ci Węgrzy pokonali armię Berengar I z Friulu w bitwie nad rzeką Brenta i najechali północne regiony Włoch. Splądrowali okolicę Treviso, Vicenza, Werona, Brescia, Bergamo i Mediolan.[6] Pokonali także Brasława, księcia Dolnej Panonii. W 901 ponownie zaatakowali Włochy.[10] W 902 r. poprowadzili kampanię na północnych Morawach i pokonali Morawian, których kraj został unicestwiony.[6] Niemal każdego roku po 900 roku przeprowadzali napady na katolicki zachód i bizantyjski wschód. W 905 r. Madziarowie i król Berengar utworzyli sojusz i przez piętnaście lat obyło się bez wkroczenia wojsk węgierskich do Włoch.[11]

Madziarowie pokonali nie mniej niż trzy duże frankońskie armie cesarskie w latach 907–910, jak następuje[12]. W 907 roku pokonali najeźdźców Bawarczyków w pobliżu Brezalauspurc, niszcząc ich armię, skutecznie broniąc Węgier i otwierając Wielkie Morawy, Niemcy, Francję i Włochy na najazdy Madziarów. W dniu 3 sierpnia 908 roku Węgrzy wygrali bitwę pod Eisenach w Turyngii[8]. Egino, książę Turyngii, został zabity, wraz z Burchardem, księciem Turyngii i Rudolfem I, biskupem Würzburga.[13] Węgrzy pokonał zjednoczoną armię cesarską Ludwika IV Dziecięcia w pierwszej bitwie nad rzeką Lech w 910 roku.

Mniejsze jednostki spenetrowały aż do Bremy w 915 roku.[14] W 919 roku, po śmierci Konrada I, króla Niemiec, Węgrzy napadli na Saksonię, Lotaryngię i zachodnią Francję. W 921 pokonali wrogów króla Berengara w Weronie i dotarli do Apulii w 922.[11] Między 917 a 925 Węgrzy najechali na Bazyleę, Alzację, Burgundię, Prowansję i Pireneje.[14]

Około 925 roku, według Ljetopisa popa Dukljanina z końca XII wieku, Tomisław Chorwacki pokonał Węgrów w bitwie[15], jednak inni kwestionują wiarygodność tej relacji, ponieważ nie ma dowodów na taką interpretację w innych dokumentach.[15]

W 926 r. Wegrzy spustoszyli Szwabię i Alzację, prowadzili kampanię w dzisiejszym Luksemburgu i dotarli aż do Oceanu Atlantyckiego.[11] W 927 roku Piotr, brat papieża Jana X, wezwał Węgrów do rządzenia Włochami[11]. Wkroczyli do Rzymu i nałożyli duże daniny na Toskanię i Tarento.[11][14] W 933 r. w Saksonii pojawiła się znaczna armia węgierska (pakt z Sasami wygasł), ale została pokonana przez Henryka I Ptasznika pod Merseburgiem.[11] Ataki węgierskie trwały nadal na Górną Burgundię (w 935) i na Saksonię (w 936).[11] W 937 r. najechali Francję aż do Reims, Lotaryngii, Szwabii, Frankonii, Księstwa Burgundii[16] i Włoch, aż do Otranto na południu[11]. Zaatakowali Bułgarię i Cesarstwo Bizantyjskie, docierając do murów Konstantynopola. Bizantyńczycy płacili im „podatek” przez 15 lat[17]. W 938 roku Węgrzy wielokrotnie atakowali Saksonię.[11] W 940 r. Spustoszyli region Rzymu[11]. W 942 r. miały miejsce węgierskie naloty na Hiszpanię, zwłaszcza na Katalonię[18], według pracy Ibn Hayyana.[19] W 947 r. Bulcsú, wódz Taksony, poprowadził najazd na Włochy[20] aż do Apulii, a król Włoch Berengar II musiał kupić pokój, płacąc mu i jego zwolennikom dużą sumę pieniędzy.

2

Bitwa pod Lechfeld w 955 r., W której Węgrzy stracili około 5.000 wojowników, ostatecznie zahamowała ich ekspansję, chociaż naloty na Cesarstwo Bizantyjskie trwały do ​​970 r. Lechfeld leży na południe od Augsburga w dzisiejszych południowych Niemczech.

Według współczesnych źródeł badacze naliczają 45 (według Kálmána Nagy) lub 47 (według György Szabadosa)[21] napadów w różnych częściach Europy. Spośród tych kampanii tylko 8 (17,5%) zakończyło się niepowodzeniem (901, 913, 933, 943, 948, 951, 955, 970), a 37 zakończyło się sukcesem (82,5%).[22]

Kalendarium węgierskich najazdów

Przed podbojem węgierskim

  • 839 - Węgrzy, którzy wówczas mieszkali na wschód od Karpat, w Etelköz, walczą nad Dolnym Dunajem na prośbę Pierwszego Carstwa Bułgarskiego przeciwko bizantyńskim powstańcom.[23]
  • 861 – Święty Cyryl zostaje zaatakowany na Krymie przez Węgrów "krzyczących jak wilki", lecz widząc go modlącego się, uspokoili się.[24]
  • 862 – Pierwszy rajd Węgrów z Kotliny Karpackiej na prośbę Rościsława z Moraw przeciwko państwu wschodniofrankijskiemu.<reván 2000 str.f name="Bóna István (2000) str. 13"/>
  • do. 870 – al-Djayhani i Ahmad ibn Rustah piszą, że plemiona węgierskie atakują mieszkających w pobliżu ich granic Słowian i Rusinów, nieustannie ich pokonują, zmuszając do płacenia daniny i wypędzają wielu z nich do Kerczu na Krymie, sprzedając ich Bizantyjczykom jako niewolników.[25]
  • 881 – Wojska węgierskie, pomagając Morawianom, toczą dwie bitwy z Niemcami.[24]
  • 882 – Węgierski „król” spotyka się nad Dolnym Dunajem ze świętymi Cyrylem i Metodym na dyskusji.[26]
  • 892 – Wojska węgierskie atakują Wielkie Morawy w sojuszu z królem wschodnich Franków Arnulfem z Karyntii.[27]
Plik:The Hungarian campaign of 894.jpg
Kampania węgierska w 894 r
Plik:The military events of the Hungarian Conquest in 894-895.jpg
Wydarzenia militarne podboju węgierskiego w latach 894-895
  • 894
    • W sojuszu ze Świętopełkiem I morawskim Węgrzy atakują prowincję Panonii w państwie wschodniofrankijskim. Świętopełk ginie podczas tej wojny.[28]
    • Bułgarzy, dowodzeni przez cara Symeona I, atakują Bizantyjczyków, którzy proszą o pomoc Węgier. Armia węgierska dowodzona przez Liüntikę pokonuje armię bułgarską w trzech bitwach (nad Dunajem, Silistą i Presławem)[6] i zmusza Symeona do odwrotu do Silistra[29].
  • 895 - Symeon sprzymierza się z Pieczyngam i atakuje w sojuszu z nimi Węgrów, zmuszając ich do wycofania się na zachód i wkroczenia do Kotliny Karpackiej. Węgrzy podbijają wschodnie części Kotliny Karpackiej (aż do Dunaju). Tutaj Węgrzy pokonują Bułgarów w południowym Siedmiogrodzie i Tiszántúl, umacniając się w całej Kotlinie i przystępują do podboju węgierskiego.[30]

Po podboju węgierskim

  • 899 - Wojska węgierskie atakują Królestwo Włoskie i 24 września pokonują w bitwie pod Brentą armię włoskiego Berengara I z Friulu, spalając Modenę i atakując Wenecję. Berengar zgadza się zapłacić im daninę.[31]
Kampania węgierska we Włoszech, z bitwą pod Brentą, potem kampania, która zakończyła się zdobyciem Zadunaja.
  • 900 – Jednostki armii węgierskiej podbijają Panonię, po odrzuceniu ich propozycji sojuszu skierowanego do państwa wschodniofrankijskiego. To był kolejny krok w podboju Węgier.[32]
  • 901
    • Węgierski atak na Karyntię i północne Włochy.
    • 11 lub 18 kwietnia – armia węgierska z Karyntii zostaje pokonana przez margrabiego Ratolda pod Laibach.[33]
  • 902 – Węgrzy podbijają wschodnie części Wielkich Moraw, kończąc na węgierskim podboju Kotliny Karpackiej, podczas gdy Słowianie z zachodu i północy tego regionu zaczynają im oddawać hołd.[34]
  • 903 – Węgierska jednostka napadająca na Bawarię zostaje pokonana w pobliżu rzeki Fischa.[34]
  • 904
    • Węgierski przywódca polityczny i wojskowy Kurszán (kende, gyula lub horka) zostaje zaproszony na ucztę, a następnie zamordowany przez Bawarczyków.[34]
    • wczesnym latem – wojska węgierskie udają się do Lombardii.[34]
  • 905
    • Król Berengar z Włoch zawiera sojusz z Węgrami przeciwko swojemu wrogowi, Ludwikowi III Ślepemu z Prowansji, który ogłosił się cesarzem Włoch.
    • wczesne lato - Madziarowie pokonują Ludwika z Prowansji, który zostaje następnie oślepiony przez Berengara.[35]
Plik:The Hungarian campaign in Saxony of 906.jpg
Kampania węgierska w Saksonii w 906 roku
  • 906 - Dwie armie węgierskie niszczą, jedna po drugiej, Księstwo Saksonii. Węgrzy zostali poproszeni o przybycie przez słowiańskie plemię Dalamacjan, zagrożonych atakami Saksonów.[35]
  • 907
    • 4-6 lipca – armia wschodniofrankijska pod dowództwem margrabiego Bawarii Luitpolda, która wkroczyła na terytorium Węgier w celu wypędzenia Węgrów z Kotliny Karpackiej, zostaje unicestwiona przez wojska węgierskie w bitwie pod Pozsony. Luitpold, Dietmar I, arcybiskup Salzburga, książę Sieghard, 19 hrabiów, 2 biskupów i 3 opatów ginie w bitwie, wraz z większością żołnierzy.[34] Ta bitwa jest uważana za zakończenie podboju węgierskiego.[36]
    • Lipiec-sierpień – Węgrzy atakują Bawarię, dokonując wielkich zniszczeń i zajmując wiele miast w drodze do domu, pokonując bawarską armię pod Lengenfeld. Na rzece Enns ustala się granica węgiersko-bawarska.[37]
  • 908 – Węgrzy atakują Turyngię i Saksonię, a 3 sierpnia pokonują w bitwie pod Eisenach armię Burcharda, księcia Turyngii. Burchard, Egino, książę Turyngii i Rudolf I, biskup Würzburga, giną w bitwie.[38]
  • 909
    • wiosna – wojska węgierskie napadają na Bawarię i Szwabię.
    • 4 sierpnia – palą dwa kościoły we Freising w Bawarii.
    • 11 sierpnia - Powracający Węgrzy zostają pokonani [[Bitwa pod Pocking|pod Pocking] przez Bawarczyków pod wodzą Arnulfa, księcia Bawarii.[38]
Plik:The Hungarian campaign in the East Frankish duchies of 910.jpg
Węgierska kampania 910 roku, która zaowocowała zwycięstwami Węgier pod Augsburgiem i Rednitz.
  • 910
    • 12 czerwca – Węgrzy rozbijają armię niemieckiego króla Ludwika IV Dziecięcia w pierwszej bitwie pod Augsburgiem, dowodzonej przez hrabiego Gozberta z Alemanii. Dowódca i Managolt, hrabia Alemannia giną w bitwie.
    • 22 czerwca – Ta sama armia węgierska wkracza do Frankonii i pokonuje zjednoczoną armię księstw Frankonii, Lotaryngii i Bawarii w bitwie pod Rednitz. W bitwie ginie niemiecki dowódca Gebhard, książę Lotaryngii i Liudger, hrabia Ladengau.
    • Król Ludwik IV Dziecię prosi o pokój i zaczyna składać hołd.
    • Powracający Węgrzy plądrują przedmieścia Regensburga, plądrują Altaich i Osterhofen, ale jedna z ich pomniejszych jednostek jeździeckich zostaje pokonana przez Arnulfa, księcia Bawarii w Neuching.[39]
  • 911 – wojska węgierskie przechodzą przez Bawarię i atakują Szwabię i Frankonię. Plądrują terytoria od Meinfeld po Aargau. Następnie przekraczają Ren i po raz pierwszy atakują Burgundię.[40]
  • 912 - Węgrzy atakują Frankonię i Turyngię, aby zmusić nowego króla wschodniofrankijskiego, Konrada I z Niemiec, do zapłacenia im daniny.[40]
Plik:The Hungarian campaigns from 915 in the Eastern Frankish kingdom and Italy.jpg
Kampanie węgierskie z 915 roku we wschodnim królestwie Franków i we Włoszech.
  • 913 – węgierski nalot na Bawarię, Szwabię i północną Burgundię. Po powrocie stawiają czoła połączonej armii Arnulfa, księcia Bawarii, Erchangera, księcia Szwabii, książąt Udalricha i Berchtolda, którzy pokonują ich pod Aschbach koło Inn.[41]
  • 914 – książę Arnulf, książę Bawarii i jego rodzina zostaje zmuszony do ucieczki na Węgry przez króla Niemiec Konrada I. Węgrzy obiecują mu pomoc w odzyskaniu tronu.[42]
  • 915 – Armia węgierska dewastuje Szwabię, a następnie Frankonię. Jedna z ich plądrujących jednostek atakuje klasztor w Fuldzie, ale zostają odparty, palą opactwo Corvey, plądrują klasztor św. Wschodu w Herzfeld. W Saksonii Węgrzy plądrują Valun, następnie palą Bremę, a po pokonaniu armii saskiej pod Eresburgiem docierają do granicy duńskiej.[42]
  • 916 – Armia węgierska pomaga księciu Bawarii Arnulfowi w jego pierwszym, nieudanym ataku, aby odzyskać księstwo.[42]
Plik:Hungarian campaigns in Europe in 917.jpg
Kampanie węgierskie w Europie w 917.
  • 917
    • Atak na Zachód
      • 21 stycznia – Węgrzy plądrują i palą Bazyleę, a następnie najeżdżają Księstwo Alzacji.
      • Luty – Wchodzą do Lotaryngii, niszcząc Verdun, paląc Moyenmoutier i klasztory Saint-Dié-des-Vosges i Remiremont.
    • Z pomocą Węgier Arnulf, książę Bawarii, odzyskuje swoje królestwo z rąk Konrada I z Niemiec. Następnie staje się wiernym sojusznikiem Węgrów, płacąc im hołd, a także swoim sąsiadem, księciem Szwabii Burchardem II.[43]
    • Wojska węgierskie pomagają Symeonowi I z Bułgarii pokonać Bizantyjczyków w wielkiej bitwie pod Anchialos.[44]
Plik:The Hungarian campaign in Europe of 919-920.jpg
The Hungarian campaign in Europe of 919–920, which resulted in the Hungarian victories of Püchen against the king of East Francia and of 920 against the Burgundian king from 920 in Italy.
  • 919–920
    • Po wyborze Henryka i Ptasznika na nowego króla we wschodniofrankijskiego, armia węgierska wkracza do Niemiec i pokonuje siły Henryka w [Pücheni csata|bitwie pod Püchen], a następnie kieruje się na zachód.
    • Armia węgierska wkracza do Lotaryngii i Francji. Król Karol III Prostak nie może zebrać wystarczającej liczby sił, aby stawić im czoła w bitwie, wycofał się i pozwolił im splądrować jego królestwo.[44]
    • Na początku 920 r. ta sama armia węgierska wkracza z zachodu do Burgundii, a następnie z Lombardii, i pokonuje siły Rudolfa II Burgundzkiego, który zaatakował Berengara I we Włoszech, sojusznika Księstwa Węgier. Następnie Madziarowie plądrują okolice włoskich miast, które ich zdaniem wsparły Rudolfa: Bergamo, Piacenza i Nogara.[44][45]
  • 921-922
    • W 921 armia węgierska dowodzona przez Dursaca i Bogáta wkracza do północnych Włoch, a następnie unicestwia, między Brescią i Weroną, siły włoskich zwolenników Rudolfa II z Burgundii, zabijając palatyna Odelrik i biorąc do niewoli Gisleberta, hrabiego Bergamo .
    • Ta armia wyrusza w kierunku południowych Włoch, gdzie zimuje, a w styczniu 922 r. plądruje regiony między Rzymem a Neapolem.
    • 4 lutego – armia węgierska atakuje Apulię w południowych Włoszech, rządzoną przez Bizantyjczyków.[46]
Plik:The Hungarians campaigns of 924 in Italy, Burgundy, Southern France and Saxony.jpg
Kampanie węgierskie 924 we Włoszech, Burgundii, południowej Francji i Saksonii
  • 924
    • Kampania we Włoszech i południowej Francji
      • Wiosna - Rudolf II Burgundii zostaje wybrany przez włoskich powstańców na króla Włoch w Pawii. Cesarz Włoch Berengar I prosi Węgrów o pomoc, którzy następnie wysyłają armię dowodzoną przez Szalárda, który pali Pawię i galery wojenne na brzegach rzeki Ticino.
      • 7 kwietnia - Kiedy cesarz Berengar zostaje zamordowany w Weronie, Węgrzy udają się w kierunku Burgundii. Rudolf II z Burgundii i Hugo z Arles próbują otoczyć ich przez przełęcze Alp, ale Węgrzy uciekają z zasadzki i atakują Gothię i przedmieścia Nîmes. Wracają do domu, ponieważ wśród nich wybuchła zaraza[47].
    • Kampania w Saksonii
      • Kolejna armia węgierska plądruje Saksonię. Niemiecki król Henryk I Ptasznik wycofuje się do zamku Werla. W ręce Niemców przypadkowo wpada węgierski szlachcic. Król Henryk wykorzystuje tę okazję do negocjacji z Węgrami, prosząc o pokój i zgadzając się na złożenie hołdu Księstwu Węgier.[48]
Plik:The Hungarian campaign in Europe in 926.jpg
Kampania węgierska w Europie w 926 roku
  • 926
    • 1–8 maja – wojska węgierskie wkraczają do Szwabii jako sojusznicy nowego włoskiego króla Hugona, oblegają Augsburg[49], a następnie zajmują opactwo w St. Gallen, gdzie oszczędzają życie mnichowi Heribaldowi, którego relacja: Potrzebne było odniesienie, aby szczegółowo opisać ich tradycje i sposób życia. Z opactwa wysyłają pomniejsze jednostki w celu zwiadu i plądrowania okolicy. Jedna z ich jednostek zabija Świętą Wiboradę, która mieszkała jako pustelniczka w pobliskim lesie.
    • Po 8 maja - Madziarowie oblegają Konstanz, spalając jego przedmieścia, a następnie kierują się na zachód w kierunku Schaffhausen i Bazylei. Jedna z ich jednostek zostaje pokonana przez miejscowych w Säckingen nad brzegiem Renu. Wojska węgierskie przekraczają Ren wraz z przechwyconymi statkami do Alzacji i pokonują wojska hrabiego Liutfreda. Następnie podążając za Renem udali się na północ, złupili okolice Voncq, dotarli do wybrzeży Atlantyku, a następnie udali się w kierunku domu przez Reims. W drodze do domu odnowili sojusz z księciem Bawarii Arnulfem.
    • 29 lipca - Węgrzy niszczą Oberkirchen.[50]
Plik:The Hungarian campaigns of 927 in Italy and the Balkans.jpg
Węgierskie kampanie 927 we Włoszech i na Bałkanach
  • 927 – wojska węgierskie zostają wezwane przez króla Włoch Hugona do pomocy margrabiemu Piotrowi w odzyskaniu władzy w Rzymie przeciwko papieżowi Janowi X, któremu się to udaje. Podczas i po tych wydarzeniach plądrują Toskanię i Apulię, biorąc wielu jeńców i okupując miasta Oria i Taranto.[51]
  • 931 – Armia węgierska spala włoskie miasto Piacenza.[52]
  • 933
    • Początek marca - Ponieważ niemiecki król Henryk Fowler odmówił dalszego płacenia daniny Księstwu Węgier, wojska węgierskie wkraczają do Saksonii. Wkraczają z ziem słowiańskiego plemienia Dalamatynów, którzy odrzucają propozycję sojuszu, potem Węgrzy podzielili się na dwie części, ale wkrótce armia, która próbuje oskrzydlić Saksonię od zachodu, zostaje pokonana przez połączone siły Saksonii i Turyngii pod Gothą.
    • 15 marca – Druga armia oblega Merseburg, ale potem zostaje pokonana w bitwie o Riade przez armię królów.[52]
Plik:The Hungarian campaign in the West and the Hungarian-Pecheneg campaign against Bulgaria and the Byzantine Empire of 934.jpg
Węgierska kampania 934 r. przeciwko Bułgarii i Cesarstwu Bizantyjskiemu, która zaowocowała początkiem bizantyjskiego hołdu wobec Węgrów.
  • 934
    • Zachód
      • Wojska węgierskie napadają na okolice Metzu w Lotaryngii.[53]
    • Bałkany
      • Między Węgrami a Pieczyngami wybucha wojna, ale pokój zostaje zawarty po wiadomościach o bułgarskim ataku na ich terytoria, nadchodzącym z miasta W.l.n.d.r (prawdopodobnie Belgrad). Węgrzy i Pieczyngowie postanawiają zaatakować to miasto.
      • Kwiecień – Armia węgiersko-pieczyngowska pokonuje w bitwie pod W.l.n.d.r. odciążające wojska bizantyjsko-bułgarskie podbijają miasto i plądrują przez trzy dni.
      • Maj – czerwiec – Alianci plądrują Bułgarię, następnie kierują się do Konstantynopola, gdzie obozują przez 40 dni i plądrują Trację, biorąc wielu jeńców. Cesarstwo Bizantyjskie zawiera traktat pokojowy z Węgrami, okupem jeńców i zgadza się zapłacić daninę Księstwu Węgier.[54]
  • 935 - węgierski nalot na Akwitanię i Bourges. Wracają do swoich domów w Burgundii i północnych Włoszech, gdzie plądrują okolice Brescii.[53]
Plik:The Hungarian campaign in Europe from 936-937.jpg
Kampania węgierska w Europie w latach 936–937
  • 936–937
    • Koniec 936 r. – Węgrzy, aby zmusić nowego niemieckiego króla Ottona I Wielkiego do zapłacenia im daniny, zaatakowali Szwabię i Frankonię oraz spalili klasztor w Fuldzie. Następnie wkraczają do Saksonii, ale siły nowego króla odpychają ich w kierunku Lotaryngii i zachodniej Francji.
    • 21 lutego 937 – Wchodzą do Lotaryngii, przekraczają Ren w Worms i kierują się w stronę Namur.
    • Węgrzy okupują opactwo św. Basolusa z Verzy, którego używają jako kwaterę główną. Następnie wysyłają łupieżcze jednostki, aby zaatakowały opactwa z Orbay, Saint Macra z Fîmes, miasta Bouvancourt.
    • 24 marca - Docierają do miasta Sens, gdzie pala opactwo św. Piotra.
    • Pod Orleanem walczą z francuską armią dowodzoną przez hrabiego Ebbes de Déols, który zostaje ranny w bitwie i potem ginie. Następnie Węgrzy, idąc wzdłuż Loary, przemierzają całą Francję aż do Oceanu Atlantyckiego, następnie wracają przez południowy wschód i w drodze do Burgundii plądrują okolice Bourges.
    • Po 11 lipca – Węgrzy wkraczają do Burgundii w pobliżu Dijon, nękając klasztor Luxeuil, następnie plądrują dolinę Rodanu, palą miasto Tournus, okupują klasztory św. Deicolusa i św. Marcela, ale zawodzą pod klasztorem św. Appolinarego.
    • Sierpień - Kontynuując kampanię, Węgrzy wkraczają do Lombardii od zachodu, gdzie Hugon z Włoch prosi ich, aby udali się do południowych Włoch, aby pomóc Bizantyjczykom. Węgrzy plądrują okolice Kapui, umieszczają swój obóz na łąkach Galliano i wysyłają małe jednostki, aby splądrowały regiony Neapolu, Benevento, Sarno, Nola i Montecassino. Opactwo Montecassino przekazuje im cenne przedmioty o wartości 200 bizantyjskich hyperpyronów w celu wykupienia jeńców.[55]
    • Jesień - Jedna jednostka węgierska powracająca do domu zostaje zaatakowana przez lokalne siły w Abruzji i traci łup.[55]
  • 938
    • Koniec lipca - Węgrzy atakują Turyngię i Saksonię, rozbijają obóz w Bode, na północ od gór Harz, i wysyłają swoje jednostki najazdowe we wszystkie strony. Jedna z tych jednostek zostaje pokonana pod Wolfenbüttel, a jej przywódca zostaje zabity. Inna jednostka zostaje wprowadzona w błąd przez swoich słowiańskich przewodników na bagnach Drömling, zaatakowana i zmasakrowana przez Niemców w Belxa. Węgrzy wykupują pojmanego przywódcę tej jednostki.
    • Po 31 sierpnia - na wieść o tych porażkach główna armia węgierska, która obozowała nad rzeką Bodą, wycofuje się na Węgry.[56]
  • 940 kwiecień - Węgierskie wojska pomocnicze pomagające Hugonowi we Włoszech w jego kampanii przeciwko Rzymowi odnoszą zwycięstwo na Lateranie przeciwko rzymskiej szlachcie, ale następnie zostają pokonani przez Longobardów.[56]
Plik:The Hungarian campaign in Italy, Burgundy, Southern France and Spain in 942.jpg
Kampania węgierska we Włoszech, Burgundii, południowej Francji i Hiszpanii w 942 roku.
  • 942
    • Wiosna – Armia węgierska wkracza do Włoch, gdzie król Hugon, dając im 10 buszli złota, przekonuje ich do ataku na kalifat Kordoby.
    • Połowa czerwca – Przybywają do Katalonii, plądrują region, a następnie wkraczają na północne terytoria kalifatu Kordoby.
    • 23 czerwca – Węgrzy oblegają Léridę przez 8 dni, a następnie atakują Cerdañę i Huesca.
    • 26 czerwca – Węgrzy chwytają Yahya ibn Muhammada ibn al Tawila, władcę Barbastro, i trzymają go w niewoli przez 33 dni, aż zostaje wykupiony.
    • Lipiec – Węgrzy znajdują się na terytorium pustynnym i brakuje im jedzenia i wody. Zabijają swojego włoskiego przewodnika i wracają do domu. Pięciu żołnierzy węgierskich zostaje wziętych do niewoli przez Kordobian i zostaje ochroniarzami kalifa.[57]
  • 943
    • Bałkany
      • Armia węgierska sprzymierzona z Rosjanami atakuje Cesarstwo Bizantyjskie. Cesarz Roman I Lekapen kupuje pokój i zgadza się płacić coroczny hołd Węgrom.[58]
    • Bawaria
  • 947 – Armia węgierska pod wodzą księcia Taksonyego prowadzi kampanię we Włoszech, kierując się na południe na wschodni brzeg półwyspu. Oblega Larino i dociera do Otranto, plądrując Apulię przez 3 miesiące.[59]
  • 948 – Dwie armie węgierskie atakują Bawarię i Karyntię. Jeden z nich zostaje pokonany pod Flozzun w Nordgau przez Henryka I Ludolfinga, księcia Bawarii.[60]
  • 949 sierpnia 9 - Węgrzy pokonują Bawarczyków pod Laa.[60][61]
  • 950 – Henryk I, książę Bawarii atakuje Zachodnie Węgry, biorąc jeńców i grabież.[60]
  • 951
    • Wiosna – Węgrzy, przekraczając Lombardię, atakują Akwitanię.
    • 20 listopada - Powracający Węgrzy zostają pokonani przez Niemców, którzy w międzyczasie podbili Królestwo Włoch.[60]
Plik:The Hungarian campaign in Europe of 954.jpg
Kampania węgierska w Europie 954
  • 954
    • Niemieccy książęta buntują się przeciwko Ottonowi I Wielkiemu i sprzymierzają się z Węgrami, którzy w lutym wysyłają na pomoc armię pod wodzą Bulcsú. Armia Madziarów plądruje domeny sojuszników Otto w Bawarii, Szwabii i Frankonii.
    • 1 marca – Węgrzy przekraczają Ren, obozują w Worms w stolicy ich sojusznika Konrada I Rudego, księcia Lotaryngii, a następnie 19 marca wyruszają na Zachód, atakując na tereny wrogów książąt, Bruno Wielkiego, arcybiskupa Kolonii , następnie hrabiego Ragenarius, przekraczając rzeki Mozeli i Maas.[62][63]
    • Węgrzy plądrują regiony Hesbaye i Carbonaria w dzisiejszej Belgii, plądrują i palą klasztor św. Lamberta z Hainaut, plądrują klasztor Moorsel i plądrują miasta Gembloux i Tournai.
    • 2 kwietnia – Oblegają opactwo Lobbes, ale mnisi bronią klasztoru. Jednak Węgrzy palą kościół św. Pawła i zabierają ze sobą skarby opactwa.
    • 6–10 kwietnia – Węgrzy oblegają miasto Cambrai, palą jego przedmieścia, ale nie mogą go podbić. Jeden z krewnych Bulcsú zostaje zabity przez obrońców. Odmawiają zwrotu jego ciała Węgrom, którzy w zamian zabijają wszystkich jeńców i palą klasztor Saint Géry w pobliżu Cambrai.
    • Po 6 kwietnia - Węgrzy przekraczają granicę francuską, plądrując okolice Laon, Reims, Chalon, Metz, Gorze. Następnie wracają do domu przez Burgundię i północne Włochy.[64]
    • W Prowansji wojska węgierskie [[walczyły z Arabami z muzułmańskiej enklawy Fraxinet, gdy Konrad I Spokojny napadł na nich z zaskoczenia i pokonał dwie walczące armie[65].
Plik:The Hungarian campaign in the German kingdom from 955.jpg
Kampania węgierska w królestwie niemieckim od 955 r
  • 955
    • Połowa lipca – wezwana przez powstańców bawarskich i saksońskich armia węgierska pod wodzą Bulcsú, Lehela, Sura i Taksonyego włamuje się do Niemiec, plądruje Bawarię, następnie wkracza do Szwabii i pali wiele klasztorów.
    • Początek sierpnia – Węgrzy rozpoczynają oblężenie Augsburga.
    • 10 sierpnia – niemiecka armia Ottona I Wielkiego pokonuje wojska węgierskie i zmusza je do ucieczki w bitwie pod Lechfeld. Pomimo zwycięstwa straty niemieckie były ciężkie, wśród nich wielu szlachciców: Konrad I Rudy, książę Lotaryngii, hrabia Dietpald, Ulryk hrabia Aargau, bawarski hrabia Berthold itp.[66]
    • 10–11 sierpnia – Niemcy chwytają Bulcsú, Lehela i Sura. Wielu Węgrów ginie podczas ucieczki, zabitych przez Niemców.
    • 15 sierpnia – Bulcsú, Lehel i Sur zostają powieszeni w Regensburgu.[67] Koniec najazdów węgierskich na zachód Europy.
Plik:Europe in 968. The Hungarian campaign in the Balcans from 968.jpg
Kampania węgierska na Bałkanach od 968 r.
  • 959 kwiecień-maj – Ponieważ w 957 r. Bizantyńczycy zaprzestali płacenia daniny, armia węgierska dowodzona przez Apora atakuje imperium, plądruje jego terytoria aż do Konstantynopola, ale w drodze powrotnej zostaje pokonana przez Bizantyńczyków w nocy atak.[68]
  • 961 – Armia węgierska atakuje Trację i Macedonię, ale zostaje pokonana w nocnym ataku przez wojska bizantyjskie.[68]
  • 966 – Węgrzy atakują pierwsze carstwo bułgarskie i zmuszają Piotra I, cara Bułgarii do zawarcia z nimi pokoju i przepuszczenia ich do Bizancjum.[69]
  • 968 – Armia węgierska atakuje Cesarstwo Bizantyjskie i dzieli się na dwie grupy. W pobliżu Salonik jedna 300-osobowa armia bierze do niewoli 500 greckich jeńców i zabiera ich na Węgry. Druga grupa armii składająca się z 200 żołnierzy zostaje zaatakowana przez Bizantyńczyków, którzy biorą 40 z nich do niewoli. Stają się ochroniarzami cesarza Nicefora II Fokasa.[70]
  • 970 – Światosław I z Kijowa atakuje Cesarstwo Bizantyjskie z węgierskimi wojskami pomocniczymi. Bizantyńczycy pokonują armię Światosława w bitwie pod Arcadiopolis.[71] Koniec węgierskich najazdów na Europę.

Taktyka

Plik:Hungarian warriors.jpg
Wojownicy węgierscy (olej na płótnie)

Ich armia składała się głównie z lekkiej kawalerii i była bardzo mobilna.[72] Atakując bez ostrzeżenia, szybko plądrowali okolicę i uciekli, zanim udało się zorganizować jakiekolwiek siły obronne.[72] Zmuszeni do walki nękali wrogów strzałami, po czym nagle wycofywali się, kusząc przeciwników do przełamania szeregów i ścigania ich, po czym Węgrzy odwracali się, by walczyć z nimi pojedynczo[72]. Ta taktyka jest formalnie znana jako udawany odwrót.

Następstwa

Węgrzy byli ostatnimi najeźdźcami, którzy osiedlili się na stałe w Europie Środkowej[72]. Paul K. Davis pisze, że „klęska Madziarów (w bitwie pod Lechfeld) zakończyła ponad 90 lat ich grabieży zachodniej Europy i przekonała ocalałych do osiedlenia się, tworząc podstawę dla państwa węgierskiego”[73]. wieki Węgrzy przyjęli zachodnioeuropejskie formy feudalnej organizacji wojskowej, w tym przeważające użycie ciężko opancerzonej kawalerii.[72]

Notes

  1. ↑ Barbara H. Rosenwein, A short history of the Middle Ages, University of Toronto Press, 2009, str. 152.[1]
  2. ↑ Jean-Baptiste Duroselle, Europe: a history of its peoples, Viking, 1990, str. 124. [2]
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Király, Péter. Gondolatok a kalandozásokról M. G. Kellner "Ungarneinfälle..." könyve kapcsán.
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 Tóth, Sándor László (1998). Levediától a Kárpát-medencéig [Od Levedii do Kotliny Karpackiej]. Szeged: Szegedi Középkorász Műhely. ISBN 963-482-175-8.
  5. ↑ Kevin Alan Brook, The Jews of Khazaria, Rowman & Littlefield, 2009, p. 142.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Kristó, Gyula (1993). A Kárpát-medence és a magyarság régmultja (1301-ig) (Starożytna historia Kotliny Karpackiej i Węgrów - do 1301 roku). Szeged: Szegedi Középkorász Műhely. str. 299. ISBN 963-04-2914-4.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 Victor Spinei, Rumuni i tureccy koczownicy na północ od delty Dunaju od X do połowy XIII wieku, BRILL, 2009, str. 69
  8. ↑ 8,0 8,1 Csorba, Csaba (1997). Árpád népe (Ludzie Arpadów). Budapest: Kulturtrade. str. 193. ISBN 963-9069-20-5.
  9. ↑ Gyula Kristó, Encyclopedia of the Early Hungarian History - 9-14th centuries[3]
  10. ↑ Lajos Gubcsi, Hungary in the Carpathian Basin, MoD Zrínyi Media Ltd, 2011
  11. ↑ 11,0 11,1 11,2 11,3 11,4 11,5 11,6 11,7 11,8 11,9 Timothy Reuter, The New Cambridge Medieval History: c. 900-c. 1024, Cambridge University Press, 1995, str. 543, ISBN 978-0-521-36447-8.
  12. ↑ Peter Heather, Empires and Barbarians: The Fall of Rome and the Birth of Europe, Pan Macmillan, 2012, str. 369, ISBN 9780199892266.
  13. ↑ Reuter, Timothy. Germany in the Early Middle Ages 800–1056. New York: Longman, 1991., str. 129
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 Peter F. Sugar, Péter Hanák, A History of Hungary, Indiana University Press, 1994, str. 13
  15. ↑ 15,0 15,1 Florin Curta, Southeastern Europe in the Middle Ages, 500-1250, Cambridge University Press, 2006, str. 193, ISBN 978-0521815390.
  16. ↑ Karl Leyser, Medieval Germany and its neighbours, 900-1250, Continuum International Publishing Group, 1982, p. 50 [4]
  17. ↑ The Magyars of Hungary
  18. ↑ Various authors, Santa Coloma de Farners a l'alta edat mitjana: La vila, l'ermita, el castell in Catalan
  19. ↑ Elter, I. (1981) Remarks on Ibn Hayyan's report on the Magyar raids on Spain, Magyar Nyelv 77, str. 413-419
  20. ↑ The Hungarians' Prehistory, their Conquest of Hungary, and their Raids to the West to 955, Laszlo Makkai, A History of Hungary, wyd. Peter F. Sugar, Péter Hanák, Tibor Frank, (Indiana University Press, 1990), str. 13.
  21. ↑ Szabados György. Vereség háttér nélkül? Augsburg 955. Zarchiwizowano 2016-03-04 na Wayback Machine Hitel 18 (2005)/8. 24–30
  22. ↑ Nagy Kálmán: A honfoglalás korának hadtörténete; Heraldika Kiadó, Budapest, 2007, str. 168
  23. ↑ Bóna, István (2000). A magyarok és Európa a 9-10. században [Węgrzy i Europa w IX-X wieku]. Budapest: História - MTA Történettudományi Intézete. str. 11. ISBN 963-8312-67-X.
  24. ↑ 24,0 24,1 Bóna István (2000) str. 13
  25. ↑ Györffy György: A magyarok elődeiről és a honfoglalásról; Osiris Kiadó, Budapest, 2002 str. 88
  26. ↑ Györffy György, 2002 str. 124
  27. ↑ Györffy György, 2002 str. 300
  28. ↑ Róna-Tas András: A honfoglaló magyar nép; Balassi Kiadó, Budapest, 1996, str. 374
  29. ↑ Bóna István (2000) str. 26
  30. ↑ Bóna István (2000) str. 26-28
  31. ↑ Bóna István (2000). str. 29–32
  32. ↑ Bóna István (2000). str. 33
  33. ↑ Baják László: A fejedelmek kora. A korai magyar történet időrendi vázlata. II. rész. 900-1000 ("The Era of the Princes. The chronological sketch of the early Hungarian history. II. part. 900-1000"); ÓMT, Budapest, (2000). str. 8–9
  34. ↑ 34,0 34,1 34,2 34,3 34,4 Baják László (2000). str. 9
  35. ↑ 35,0 35,1 Baják László (2000). str. 11
  36. ↑ Bóna István (2000). str. 34
  37. ↑ Aventinus, Johannes (1554). Annalium Boiorum Libri Septem (po łacinie). str. 481–482. [dostęp:2015-06-26.trwały martwy link
  38. ↑ 38,0 38,1 Baják László (2000). str. 12
  39. ↑ Baják László (2000). str. 12–13
  40. ↑ 40,0 40,1 Baják László (2000). str. 13
  41. ↑ Baják László (2000). str. 13–14
  42. ↑ 42,0 42,1 42,2 Baják László (2000). str. 14
  43. ↑ Baják László (2000). str. 14–15
  44. ↑ 44,0 44,1 44,2 Baják László (2000). str. 15
  45. ↑ Bóna István (2000). str. 44
  46. ↑ Baják László (2000). str. 15–16
  47. ↑ Baják László (2000). str. 17–18
  48. ↑ Baják László (2000). str. 18
  49. ↑ Bóna István (2000). str. 39
  50. ↑ Baják László (2000). str. 18–19
  51. ↑ Baják László (2000). str. 19
  52. ↑ 52,0 52,1 Baják László (2000). str. 20
  53. ↑ 53,0 53,1 Baják László (2000). str. 21
  54. ↑ Baják László (2000). str. 20–21
  55. ↑ 55,0 55,1 Baják László (2000). str. 22–23
  56. ↑ 56,0 56,1 Baják László (2000). str. 23
  57. ↑ Baják László (2000). str. 24
  58. ↑ 58,0 58,1 Baják László (2000). str. 25
  59. ↑ Baják László (2000). str. 26
  60. ↑ 60,0 60,1 60,2 60,3 Baják László (2000). str. 27
  61. ↑ Kristó Gyula: Levedi törzsszövetségétől Szent István Államáig; Magvető Könyvkiadó, Budapest, 1980, str. 282
  62. ↑ Bóna István (2000). str. 51–52
  63. ↑ Baják László (2000). str. 28
  64. ↑ Baják László (2000). str. 28–29
  65. ↑ Ballan, Mohammad (2010). Fraxinetum: An Islamic Frontier State in Tenth-Century Provence. Comitatus: A Journal of Medieval and Renaissance Studies, Volume 41, 2010, str. 31.
  66. ↑ Bóna István (2000). str. 54
  67. ↑ Baják László (2000). str. 30–32
  68. ↑ 68,0 68,1 Baják László (2000). str. 33
  69. ↑ Baják László (2000). str. 34
  70. ↑ Baják László (2000). str. 35
  71. ↑ Baják László (2000). str. 36
  72. ↑ 72,0 72,1 72,2 72,3 72,4 Stanley Sandler, Ground warfare: an international encyclopedia, Volume 1, Volume 1, ABC-CLIO, 2002, str. 527
  73. ↑ Davis, Paul K. (2001-04-15). Decisive Battles: from Ancient Times to the Present. Oxford University Press US. str. 110. ISBN 978-0-19-514366-9. [dostęp:2011-08-09].
{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=|preview=Page using Template:Reflist with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y| 1 | colwidth | group | liststyle | refs }}

Linki zewnetrzne

Przypisy

Węgierskie najazdy na Europę

Najazdy węgierskie w IX–X wieku
Najazdy węgierskie w IX–X wieku
Czas ~800/839–970
Miejsce Zachodnia Europa, Wschodnia Europa, Bałkany i Półwysep Iberyjski
Terytorium Zachodnia Europa, Wschodnia Europa, Bałkany i Półwysep Iberyjski
Wynik Ponad sto lat najazdów i decydujących wojen
Strony konfliktu
Węgierskie plemiona Królestwo Włoch

Państwo wschodniofrankijskie
Państwo środkowofrankijskiej
Państwo wielkomorawskie
Cesarstwo Bizantyńskie
Hrabstwa katalońskie
Al-Andalus
Pierwsze Carstwo Bułgarskie
Chazaria
Państwo zachodniofrankijskie
Dolna Panonia
Księstwo Chorwacji
Królestwo Chorwacji
Księstwo Serbii

Dowódcy
Arpad

Bogát
Dursac
Szalárd
Bulcsú
Lehel
Súr
Kisa
Apor
Taksony

Berengar I z Friulu

Ludwik IV Dziecię
Luitpold
Arnulf
Henryk I Ptasznik
Otton I Wielki
Konrad I Rudy
Muncimir
Tomisław Chorwacki
Czasław Klonimirović
Abd al-Rahman III
Borys I Michał
Symeon I
Bardas Skleros
Peter

Siły
~25.000 wojowników maksimum (ale zmienne) ~40.000 (zmienne)
Straty
W większości nieistotne Przeważnie ciężkie.
Spłonęły niektóre wioski i miasta.

— {{{notes}}} —
Węgierskie najazdy na Europę

Południowy Bug (896)  ♦  Brenta (899)  ♦  Pozsonyi (907)  ♦  Eisenach (908)  ♦  Lechfeld (910)  ♦  Rednit (910)  ♦  Aschbach (913)  ♦  Anchialos (917)  ♦  Püchen (919)  ♦  Bitwa nad Drawą (925 (?))  ♦  Riade (933)  ♦  W.l.n.d.r (934)  ♦  Fraxinet (942)  ♦  Hiszpania (942)  ♦  Wels (943)  ♦  Augsburg (955)  ♦  Bitwa nad Driną (ok.960)  ♦  Syrmia (ok.960)  ♦  Wojna bułgarsko-węgierska (880–1380)  ♦  Arcadiopolis (970)

Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Węgierskie_najazdy_na_Europę&oldid=40560”