Arnolf von Kärnten: Różnice pomiędzy wersjami
(Utworzono nową stronę "Kategoria:0 Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii {{Uwaga polska| |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Arnulf_z_Karyntii |autorzy = https://pl.wi...") |
|||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
|-style="vertical-align:top;" | |-style="vertical-align:top;" | ||
| | | | ||
| + | |||
| + | '''Arnolf von Kärnten''' (pol. ''Arnulf z Karyntii'', węg. ''Karintiai Arnulf'' lub ''Arnulf'') (* wrzesień lub październik [[850]], † 8 grudnia [[899]] w [[Ratyzbona|Ratyzbonie]]) – [[król]] [[Państwo wschodniofrankijskie|wschodniofrankijski]] z dynastii [[Karolingowie|Karolingów]] w latach [[887]]-[[899]]. Król [[Włochy|Włoch]] w latach [[894]]-[[895]] i od [[896]] [[Święty Cesarz Rzymski]]. | ||
| + | |||
| + | == Życie == | ||
| + | Arnulf był nieślubnym synem [[Karloman (król wschodniofrankijski)|Karlomana]]. Możliwe jest, że Karloman i matka Arnulfa – Liutswinda (?) – mogli później wziąć ślub. Arnulf dorastał w [[Moosburg (Austria)|Moosburgu]]. W 875 został [[Prefekt (starożytność)|prefektem]] [[Marchia Wschodnia|Marchii Wschodniej]] i do śmierci swojego ojca w 880 [[książę|księciem]] [[Karyntia|Karyntii]]. Prowadził wiele wojen z [[Świętopełk I morawski|Świętopełkiem I morawskim]], podczas których sprzymierzył się z plemionami [[Węgrzy|madziarskimi]] | ||
| + | <ref>Historia powszechna. Od upadku cesarstwa rzymskiego do ekspansji islamu. Karol Wielki''. Praca zbiorowa. T. 7. Mediaset Group SA, 2007. str. 658.</ref>. Walczył również z [[Wikingowie|wikingami]]. | ||
| + | |||
| + | Arnulf w listopadzie 887 brał udział w wojnie przeciwko swojemu stryjowi [[Karol Otyły|Karolowi III Otyłemu]], królowi [[Państwo wschodniofrankijskie|wschodniofrankijskiemu]]. W 888 przybył do Italii po śmierci Karola III i walczył z [[Berengar I z Friulu|Berengarem I]] o władzę w królestwie Włoch. Berengar I został [[wasal|lennikiem]] Arnulfa, gdy w 889 stracił swoje włości na rzecz księcia [[Gwido III ze Spoleto|Gwidona III ze Spoleto]]. Po śmierci Gwidona Arnulf w 894 został królem Włoch, abdykując w 895 na rzecz Berengara i syna Gwidona – [[Lambert II ze Spoleto|Lamberta II]]. Dopiero po abdykacji Lamberta w 896 Arnulf został cesarzem niemieckim. Pod koniec lutego tego samego roku został koronowany przez [[papież]]a [[Formozus]]a, jednakże ta koronacja nie została uznana po odejściu i śmierci papieża przez jego następcę [[Jan IX (papież)|Jana IX]]. | ||
| + | |||
| + | W roku 888 zatwierdził [[Odon (władca Franków)|Odona z Paryża]] jako króla [[Państwo zachodniofrankijskie|zachodniofrankijskiego]]; nie zaakceptował tego [[Karol III Prostak]] i w 893 został drugim królem. W 895 Arnulf stanął po stronie Odona. Dopiero w 898 Karol, po śmierci Odona, zasiadł samodzielnie na tronie zachodniofrankijskim z aprobatą Arnulfa. W 891 Arnulf odniósł znaczące zwycięstwo nad wikingami w [[Bitwa pod Leuven|bitwie]] nad rzeką [[Dijle]]<ref>''Oxford – Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Na Wyspach Brytyjskich. Karolingowie''. Praca zbiorowa. T. 16. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006. str. 266</ref>. | ||
| + | |||
| + | Arnulf cierpiał prawdopodobnie jak inni [[Karolingowie]] na [[padaczka|epilepsję]]. Umarł w 899 w wyniku ataku apopleksji, został pochowany w [[Klasztor św. Emmerama|klasztorze św. Emmerama]] w [[Ratyzbona|Ratyzbonie]], gdzie także pochowano jego syna [[Ludwik IV Dziecię|Ludwika IV Dziecię]] i jego małżonkę [[Oda (żona Arnulfa z Karyntii)|Odę Konradównę]]. | ||
| + | |||
| + | Tablica pamiątkowa z podobizną Arnulfa znajduje się w [[Walhalla (budynek)|Walhalli]] koło Ratyzbony. | ||
| + | |||
| + | == Rodzina == | ||
| + | Arnulf ożenił się w 888 z Odą, pochodzącą z rodu [[Konradyni|Konradynów]] – (zm. po 30 listopada 903). Miał z nią jednego syna: | ||
| + | * [[Ludwik IV Dziecię]] (ur. 893 – zm. 911), król [[Państwo wschodniofrankijskie|wschodniofrankijski]] od 900 | ||
| + | |||
| + | Ponadto miał jeszcze czworo nieślubnych dzieci: | ||
| + | * [[Glismouda]] (ur. 866 – zm. 26 kwietnia 924), wyszła za mąż w 880 za hrabiego [[Konrad Starszy|Konrada Starszego]] (zm. 27 lutego 906 w [[Fritzlar]]); | ||
| + | * [[Zwentibold]] (ur. 870 lub 871 – zm. 900), król [[Lotaryngia|Lotaryngii]] w 895, w 897 ożenił się z Odą Saską, córką księcia [[Otto Dostojny|Ottona I Dostojnego]] z dynastii [[Ludolfingowie|Ludolfingów]] | ||
| + | * Ellinrat (zm. po 24 maja 914), uprowadzona przez [[Engelschalk II|Engelschalka II]], murgrabiego Wschodu, jej matka miała również na imię Ellinrat i zmarła po 23 maja 914; | ||
| + | * [[Ratold]] (ur. koło 889), w 896 roku wyznaczony na krótko koregentem ojca jako króla włoskiego. | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{iozvori}} | ||
| + | |||
| + | == Bibliografia == | ||
| + | * Ernst Dümmler: ''Geschichte des Ostfränkischen Reiches. Dritter Band. Die letzten Karolinger''. T. 7. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 1960. ISBN 978-0259316619. | ||
| + | |||
| + | * ''Historia powszechna. Od upadku cesarstwa rzymskiego do ekspansji islamu. Karol Wielki''. Praca zbiorowa. T. 7. Mediaset Group SA, 2007. ISBN 978-84-9819-814-0. | ||
| + | |||
| + | * ''Oxford – Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Na Wyspach Brytyjskich. Karolingowie''. Praca zbiorowa. T. 16. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006. ISBN 83-7425-568-4. | ||
| + | |||
| + | | | ||
{{Władca infobox | {{Władca infobox | ||
| − | |władca = Arnulf z Karyntii | + | |władca = Arnolf von Kärnten (niem.)<br>Arnulf z Karyntii (pol.)<br>Karintiai Arnulf (węg.)<br>Arnulf (węg.) |
|imiona = | |imiona = | ||
|tytulatura = | |tytulatura = | ||
| Linia 57: | Linia 93: | ||
|wikicytaty = | |wikicytaty = | ||
}} | }} | ||
| − | + | |} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[Kategoria:Karolingowie]] | [[Kategoria:Karolingowie]] | ||
Wersja z 06:55, 13 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Arnolf von Kärnten (pol. Arnulf z Karyntii, węg. Karintiai Arnulf lub Arnulf) (* wrzesień lub październik 850, † 8 grudnia 899 w Ratyzbonie) – król wschodniofrankijski z dynastii Karolingów w latach 887-899. Król Włoch w latach 894-895 i od 896 Święty Cesarz Rzymski. Spis treściŻycieArnulf był nieślubnym synem Karlomana. Możliwe jest, że Karloman i matka Arnulfa – Liutswinda (?) – mogli później wziąć ślub. Arnulf dorastał w Moosburgu. W 875 został prefektem Marchii Wschodniej i do śmierci swojego ojca w 880 księciem Karyntii. Prowadził wiele wojen z Świętopełkiem I morawskim, podczas których sprzymierzył się z plemionami madziarskimi [1]. Walczył również z wikingami. Arnulf w listopadzie 887 brał udział w wojnie przeciwko swojemu stryjowi Karolowi III Otyłemu, królowi wschodniofrankijskiemu. W 888 przybył do Italii po śmierci Karola III i walczył z Berengarem I o władzę w królestwie Włoch. Berengar I został lennikiem Arnulfa, gdy w 889 stracił swoje włości na rzecz księcia Gwidona III ze Spoleto. Po śmierci Gwidona Arnulf w 894 został królem Włoch, abdykując w 895 na rzecz Berengara i syna Gwidona – Lamberta II. Dopiero po abdykacji Lamberta w 896 Arnulf został cesarzem niemieckim. Pod koniec lutego tego samego roku został koronowany przez papieża Formozusa, jednakże ta koronacja nie została uznana po odejściu i śmierci papieża przez jego następcę Jana IX. W roku 888 zatwierdził Odona z Paryża jako króla zachodniofrankijskiego; nie zaakceptował tego Karol III Prostak i w 893 został drugim królem. W 895 Arnulf stanął po stronie Odona. Dopiero w 898 Karol, po śmierci Odona, zasiadł samodzielnie na tronie zachodniofrankijskim z aprobatą Arnulfa. W 891 Arnulf odniósł znaczące zwycięstwo nad wikingami w bitwie nad rzeką Dijle[2]. Arnulf cierpiał prawdopodobnie jak inni Karolingowie na epilepsję. Umarł w 899 w wyniku ataku apopleksji, został pochowany w klasztorze św. Emmerama w Ratyzbonie, gdzie także pochowano jego syna Ludwika IV Dziecię i jego małżonkę Odę Konradównę. Tablica pamiątkowa z podobizną Arnulfa znajduje się w Walhalli koło Ratyzbony. RodzinaArnulf ożenił się w 888 z Odą, pochodzącą z rodu Konradynów – (zm. po 30 listopada 903). Miał z nią jednego syna:
Ponadto miał jeszcze czworo nieślubnych dzieci:
PrzypisyBibliografia
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- ↑ Historia powszechna. Od upadku cesarstwa rzymskiego do ekspansji islamu. Karol Wielki. Praca zbiorowa. T. 7. Mediaset Group SA, 2007. str. 658.
- ↑ Oxford – Wielka Historia Świata. Średniowiecze. Na Wyspach Brytyjskich. Karolingowie. Praca zbiorowa. T. 16. Poznań: Polskie Media Amer.Com, 2006. str. 266