Etelköz

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Picta.jpg Álmos przedstawiony w Chronica Hungarorum: był pierwszym przywódcą federacji plemion Madziarów, według węgierskich kronik Konstantyn VII Porfirogeneta zidentyfikował Etelköz z ziemiami, na których płyną rzeki „Barouch”, „Koubou”, „Troullos”, „Broutos” i „Seretos”. Identyfikacja trzech ostatnich rzek z Dniestrem, Prutem i Seretem jest bezdyskusyjna, ale tradycyjne utożsamianie Baroucha z Dnieprem i Koubou z Południowym Bugiem jest obalone przez Spinei. Al-Jayhani napisał, że terytorium Madziarów znajdowało się między dwiema rzekami nazwanymi „tl” i „dwb” w latach 70-tych XIX wieku. Według współczesnych uczonych tl może odnosić się do Wołgi, Donu lub Dniepru; dwb jest określany jako Dunaj. Według Gesta Hungarorum, Madziarowie mieszkali w „Scytii” lub „Dentumoger”. Ostatnia nazwa, która odnosi się do rzeki Don, sugeruje, że Madziarowie zamieszkiwali wschodnie regiony pontyjskich stepów, według Spinei. Chazarski kagan wysłał swoich wysłanników do Madziarów wkrótce po tym, jak uciekli z Levedii i osiedlili się w Etelköz, według Porfirogenety. Kagan zaprosił Levediego na spotkanie, proponując uczynienie Levediego najwyższym przywódcą konfederacji plemion Madziarów w zamian za przyjęcie jego zwierzchnictwa. Zamiast przyjąć ofertę, Levedi zasugerował zaoferowanie nową rangę innemu wodzowi – [[Álmos[[owi lub jego synowi Arpadowi. Kagan przyjął propozycję Levediego i na jego żądanie wodzowie Madziarów ogłosili Arpada swoim wodzem. Według Kristó i Spinei, raport Porfirogenety zachował pamięć o utworzeniu centrali w ramach federacji plemion Madziarskich. Róna-Tas mówi, że historia dotyczy jedynie „zmiany dynastii”; upadek rodziny Levedi i pojawienie się dynastii Arpadów. W przeciwieństwie do opowieści Porfirogenety, Gesta Hungarorum mówi, że to nie Arpad, ale jego ojciec został wybrany pierwszym najwyższym księciem Madziarów. Według muzułmańskich uczonych Madziarzy mieli dwóch najwyższych przywódców, kende i gyula, przy czym ten ostatni był ich władcą w latach 70. IX wieku. Ich raport sugeruje, że kagan nadał tytuł Chazara szefowi federacji plemion Madziarów; Ibn Fadlan odnotował, że trzeci dygnitarz chazarski pojawił się w latach dwudziestych X wieku. Raport muzułmańskiego uczonego sugeruje również, że Madziarowie przyjęli chazarski system „podwójnego królestwa”, w którym najwyższa władza została podzielona między świętego władcę (kende) i dowódcę wojskowego (gulę). Pomiędzy krajem [Pieczyngów] a krajem Esegel/Iskil, który należy do [Bułgarów Nadwołżańskich], leży pierwsza z granic Madziarów... Ich wódz stoi na czele 20.000 jeźdźców. Nazywa się „kundah”, ale ten, który faktycznie nimi rządzi, nazywany jest „jilah”. Wszyscy Madziarowie są bezwarunkowo posłuszni temu władcy w wojnach o cześć i obronę... Ich terytorium jest rozległe, rozciągające się aż do Morza Czarnego, do którego wpływają dwie rzeki, jedna większa niż Oxus. Ich kempingi znajdują się pomiędzy tymi dwoma rzekami. Ibn Rusta: Na Madziarach Plik:Arpad Kepes Kronika.jpg Syn Álmosa, Arpad, przedstawiony w Chronica Hungarorum: był pierwszym szefem federacji plemion Madziarów, według cesarza bizantyjskiego Konstantyna VII Porfirogenety Porfirogeneta napisał, że Kabarowie – grupa Chazarów, którzy zbuntowali się przeciwko kaganowi — dołączyli do Madziarów w Etelköz w nieokreślonym czasie, sugerując, że Madziarowie pozbyli się zwierzchnictwa kagana. Kabarowie byli podzieleni na trzy plemiona, ale dowodził nimi jeden wódz. Porfirogeneta napisał również, że Kabarowie „byli promowani na pierwsze „plemię ”, ponieważ okazali się „najsilniejszymi i najdzielniejszymi” z plemion. W związku z tym Kabarowie stanowili awangardę Madziarów, ponieważ ludy koczownicze zawsze umieszczały powiązane plemiona na najbardziej narażonej pozycji. Ibn Rusta napisał, że Madziarowie podporządkowali sąsiednie ludy słowiańskie, nakładając na nie „ciężki haracz” i traktując ich jak jeńców. Madziarowie również "dokonywali rabunkowych najazdów na Słowian" i sprzedawali tych schwytanych podczas tych najazdów Bizantyjczykom w Kerczu na Półwyspie Krymskim. Grupa wojowników Madziarów zaatakowała przyszłego Świętego Cyryla Filozofa „wyjącego jak wilki i chcącego go zabić” na stepach w pobliżu Krymu, zgodnie z legendą świętego. Jednak Cyryl przekonał ich, aby „uwolnili go i całą jego świtę w pokoju”. Mieszkańcy regionów położonych wzdłuż lewego brzegu Dniestru – których ruska kronika pierwotna zidentyfikowała jako Tivertsi – umocnili swoje osady w drugiej połowie IX wieku, co wydaje się być związane z obecnością Madziarów. Rabunkowy najazd we wschodniej Francji w 862 roku był pierwszą zarejestrowaną wyprawą wojskową Madziarów w Europie Środkowej. Ten najazd mógł zostać zainicjowany przez Rośœcisława z Moraw, który był w stanie wojny z Ludwikiem II Niemieckim, według Róna-Tas i Spinei. Dłuższa wersja Annales iuvavenses mówi, że Madziarowie wrócili do Wschodnich Franków i splądrowali region Wiednia w 881 roku. To samo źródło osobno wspomniało o Cowari, czyli Kabarach, plądrujących region Kulmberg lub Kollmitz w tym samym roku, pokazując, że Kabarowie stanowili odrębną grupę. Na początku lat osiemdziesiątych IX wieku „król” Madziarów odbył przyjacielskie spotkanie z Metodym, arcybiskupem Moraw, który według legendy Metodego wracał z Konstantynopola na Morawy. Gdy król Węgier przybył na ziemie naddunajskie, Metody chciał się z nim zobaczyć. I chociaż niektórzy zakładali i mówili: „Nie uniknie męki”, Metody udał się do [króla]. I jak przystało na władcę, [król] przyjął [Metodego] z czcią, powagą i radością. Po rozmowie z [Metodym], jak przystoi takim ludziom, [król] odprawił [Metodego] uściskiem i wieloma darami. Całując go [król] powiedział: „Czcigodny Ojcze, pamiętaj o mnie zawsze w swoich świętych modlitwach.” Życie Metodego Przypisy Dalsze czytanie Bowlus, Charles R. (1994). Franks, Moravians and Magyars: The Struggle for the Middle Danube, 788–907. University of Pennsylvania Press. ISBN 0-8122-3276-3. Makkai, László (1994). "The Hungarians' prehistory, their conquest of Hungary and their raids to the West to 955". In Sugar, Peter F.; Hanák, Péter; Frank, Tibor (eds.). A History of Hungary. Indiana University Press. pp. 8–14. ISBN 0-253-35578-8. Linki zewnętrzne Hofer, Tamás (Fall 1996). "Etnografia i prehistoria Węgier (Edytowana wersja wykładu wygłoszonego na konferencji „Etnografia i prehistoria” zorganizowanej przez Węgierski Komitet Prehistoryczny Węgierskiej Akademii Nauk, 5 grudnia 1995)". Budapesti Könyvszemle – BUKSZ. [dostęp:2014-12-09].