Aschbachi csata: Różnice pomiędzy wersjami
(→Tło) |
|||
| (Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 19: | Linia 19: | ||
== Źródła == | == Źródła == | ||
| − | O potyczce nad rzeką Inn wspominają ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Annales_Alamannici Annales Alamannici]'' (kontynuowany przez [https://pl.wikipedia.org/wiki/Herman_z_Reichenau Hermanna z Reichenau] w XI wieku), ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Annales_iuvavenses Annales iuvavenses]'', ''Continuatio Treverensis chronici Reginonis'' (kontynuacja [https://en.wikipedia.org/wiki/Regino_of_Pr%C3%BCm Regino z Prüm] ''Chronicon'', który napisał w Trewirze w 967), oraz ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Annales_Sangallenses_maiores Annales Sangallenses maiores]'' (kolejna kontynuacja ''Annales Alamannici'', zebrana w opactwie Saint Gall). Ostatni sugeruje, że „cała armia [węgierska] została zniszczona, ale trzydziestu ludzi” [„nisi 30 viros”]. | + | O potyczce nad rzeką Inn wspominają ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Annales_Alamannici Annales Alamannici]'' (kontynuowany przez [https://pl.wikipedia.org/wiki/Herman_z_Reichenau Hermanna z Reichenau] w XI wieku), ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Annales_iuvavenses Annales iuvavenses]'', ''Continuatio Treverensis chronici Reginonis'' (kontynuacja [https://en.wikipedia.org/wiki/Regino_of_Pr%C3%BCm Regino z Prüm] ''Chronicon'', który napisał w Trewirze w 967), oraz ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Annales_Sangallenses_maiores Annales Sangallenses maiores]'' (kolejna kontynuacja ''Annales Alamannici'', zebrana w opactwie Saint Gall). Ostatni sugeruje, że „cała armia [węgierska] została zniszczona, ale trzydziestu ludzi” [„nisi 30 viros”].<ref name=Igaz304>Igaz 2015, str. 304.</ref> Historyk [[Szabó Károly|Károly Szabó]] argumentował, że liczba ta jest wynikiem późniejszego '''wstawienia'''. O bitwie wspomina się również marginalnie w ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Annales_Sancti_Quintini_Viromandensis Annales Sancti Quintini Viromandensis]''.<ref name=Igaz304/> |
== Tło == | == Tło == | ||
| − | XVI-wieczny humanista historyk i filolog [https://en.wikipedia.org/wiki/Johannes_Aventinus Johannes Aventinus] w ''Annalium Boiorum libri septem'' (1523) zawiera więcej szczegółów na temat okoliczności bitwy. Jego praca opierała się głównie na rękopisach napisanych w czasie bitwy, które od tego czasu zaginęła. Aventinus wspomniał o zdarzeniu w dwóch akapitach. | + | XVI-wieczny humanista historyk i filolog [https://en.wikipedia.org/wiki/Johannes_Aventinus Johannes Aventinus] w ''Annalium Boiorum libri septem'' (1523) zawiera więcej szczegółów na temat okoliczności bitwy. Jego praca opierała się głównie na rękopisach napisanych w czasie bitwy, które od tego czasu zaginęła. Aventinus wspomniał o zdarzeniu w dwóch akapitach.<ref name=Igaz304/> Na początku napisał: „Węgrzy żądają zapłaty daniny od Arnulfa, który odmawia. Potem najeżdżają Bawarczyków. Arnulf otacza ich i morduje”. W drugim akapicie Aventinus bardziej szczegółowo opisał wydarzenia: |
<blockquote><cite> | <blockquote><cite> | ||
| Linia 33: | Linia 33: | ||
[[File:The Hungarian campaign in Europe from 913.jpg|thumb|200px|Kampania węgierska w królestwach wschodnich Franków i Burgundii oraz zachodniej Francji od 913 roku]] | [[File:The Hungarian campaign in Europe from 913.jpg|thumb|200px|Kampania węgierska w królestwach wschodnich Franków i Burgundii oraz zachodniej Francji od 913 roku]] | ||
| − | Narracja Aventinusa potwierdziła, że Konrad był zobowiązany złożyć hołd Węgrom, jak jego poprzednik Ludwik Dziecię wraz z książętami szwabskimi, frankońskimi, bawarskimi i saksońskimi po [[Rednitz|bitwie pod Rednitz]] w czerwcu 910 r. Według kronikarza: płacenie stałego podatku było „ceną pokoju”. Po spacyfikowaniu zachodniej granicy Węgrzy wykorzystali wschodnie prowincje Królestwa Niemiec jako strefę buforową i obszar '''transferowy''' do prowadzenia dalekosiężnych kampanii wojskowych na daleki Zachód. | + | Narracja Aventinusa potwierdziła, że Konrad był zobowiązany złożyć hołd Węgrom, jak jego poprzednik Ludwik Dziecię wraz z książętami szwabskimi, frankońskimi, bawarskimi i saksońskimi po [[Rednitz|bitwie pod Rednitz]] w czerwcu 910 r. Według kronikarza: płacenie stałego podatku było „ceną pokoju”. Po spacyfikowaniu zachodniej granicy Węgrzy wykorzystali wschodnie prowincje Królestwa Niemiec jako strefę buforową i obszar '''transferowy''' do prowadzenia dalekosiężnych kampanii wojskowych na daleki Zachód.<ref name=Igaz305>Igaz 2015, str. 305.</ref> Bawaria pozwoliła Węgrom na kontynuowanie wyprawy, a stosunki bawarsko-węgierskie określano w tym czasie jako neutralne. Po katastrofalnej [[Pozsonyi csata|bitwie pod Pozsony]] (907) Arnulf umocnił swoją władzę poprzez konfiskatę ziem kościelnych i sekularyzację licznych majątków klasztornych w celu zebrania funduszy na sfinansowanie zreorganizowanej obrony, dzięki czemu średniowieczni kronikarze nadali mu przydomek „Zły”. Pomimo „pokoju”, który gwarantował regularne płacenie trybutu, stał w obliczu napadów Węgrów, którzy przekraczali granicę lub wracali do [[Kotlina|Basenu Panońskiego]] z dalekich wypraw. Jednak energiczny i waleczny Arnulf już 11 sierpnia 909 r. pokonał mały węgierski oddział rozpoznawczy w Pocking w pobliżu rzeki Rott, po wycofaniu się z kampanii, w której spalili dwa kościoły we Freising. W 910 pokonał też inną pomniejszą jednostkę węgierską pod Neuching, która wracała ze zwycięskiej [[Lechfeldi csata|bitwy nad rzeką Lech]] i innych grabieży.<ref name=Igaz305/> |
| − | Historyk [[Bóna István|István Bóna]] określił bitwę jako „zniszczenie bandy rabusiów”, który arbitralnie złamała warunki pokoju. | + | Historyk [[Bóna István|István Bóna]] określił bitwę jako „zniszczenie bandy rabusiów”, który arbitralnie złamała warunki pokoju.<ref>Bóna 2000, str. 38.</ref> Inni historycy, którzy opowiadają się za brakiem centralnej organizacji kampanii wojskowych, uważają, że węgierski napad grabieżczy w Bawarii po powrocie z Zachodu, w wyniku której doszło do bitwy o Inn, był jedynie prywatną akcją wodza plemienia lub niewielkiej jednostki. Historyk [Igaz Levente|Levente Igaz]] twierdzi, że Bawarczyk był w stanie wygrać z Węgrami tylko wtedy, gdy wracali z pomyślnej odległej kampanii z łupem, więźniami i bydłem, co spowolniło ich marsz.<ref name=Igaz305/> Niewykluczone, że po latach pokoju i stabilizacji Arnulf poczuł się na tyle silny, by stworzyć nowe korzystne warunki dla swojego przymusowego sojuszu z Węgrami. Po jego nieposłusznym zachowaniu Węgrzy rozpoczęli karną wyprawę na jego księstwo, wywołując wojnę. Jego świadomą strategię potwierdził raport ''Annales Alamannici'', który napisał, że Arnulf zawarł sojusz ze swoimi krewnymi, [https://en.wikipedia.org/wiki/Erchanger,_Duke_of_Swabia Erchangerem] i [https://en.wikipedia.org/wiki/Burchard_II,_Duke_of_Swabia Burchardem II] – hrabiami ze Szwabii oraz wpływowym lordem Udalrichiem przeciwko Węgrom.<ref>Igaz 2015, str. 306.</ref> Praca Aventinusa sugeruje również, że Arnulf użył „własnej metody militarnej” Węgrów, gdy kazał żołnierzom ukrywać się i naśladować odwrót, co potwierdza militarną wymianę kulturową na granicy bawarsko-węgierskiej.<ref name=Igaz307>Igaz 2015, str. 307.</ref> |
| − | + | == Rekonstrukcja == | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
<blockquote><cite> | <blockquote><cite> | ||
| − | <small> | + | <small>„Węgrzy, za wodami Enns, przez Noricum, aż do granicy z rzeką Inn, z zaufaniem do swoich wojowników i liczebności, dzielnie niszczą z powodu ich większego sukcesu i wędrują w górę i w dół na swoich zwinnych koniach. Gdy w końcu przekraczają rzekę Inn, zmęczeni galopem, zbierają się razem: tam [postanowili] obozować, byli szczególnie nieostrożni z powodu swoich dawnych zwycięstw, a ponieważ nikt nie ośmiela się z nimi walczyć, on [Arnulf] odnosi wielkie zwycięstwo Arnulf, który się ukrywał, odkrywając nieprzygotowanie swoich wrogów, atakuje ze wszystkich stron: pojawia się nagle, otacza wroga ze wszystkich stron, morduje ich wszystkich, jak to robił ten wojowniczy lud, blokując [ucieczkę] straszliwym atakiem jeźdźców z włóczniami z lewej strony, [także] włóczników z prawej strony, [podczas] gdy Arnulf przypuszcza frontalny atak z łucznikami, aby ciąć, ścigać, obezwładniać i zepchnąć Węgrów od Inn, w której [oni] utonęli. Rzeka, która wcześniej ich chroniła, staje się ich wrogiem, drugi brzeg Innu został zajęty przez żołnierzy na rozkaz Arnulfa, [gdzie] schwytali [ocalałych], którzy próbowali przeprawić, więc nie ma szans na ucieczkę dla wroga. Wszyscy, nie pozostawiając ocalałych, zostali wymordowani i zginęli. Zwycięzca Arnulf wypełnia przysięgę zwycięstwa, broni granic Bawarii za pomocą wysokich fortów i instruuje swojego brata Bertholda, aby rządził ludem Sennonu i Athesinusa [w Noricum]."<small> |
''Annalium Boiorum''}}</small></small> | ''Annalium Boiorum''}}</small></small> | ||
| Linia 55: | Linia 46: | ||
</blockquote></cite> | </blockquote></cite> | ||
| − | Igaz twierdzi, że niemieckie | + | Igaz twierdzi, że zjednoczone siły niemieckie zaatakowały obóz Węgrów w pobliżu Altötting lub Asbach, za doliną Inn.<ref name=Igaz307/> Ponieważ nie ma doniesień o jakichkolwiek węgierskich wyprawach wojskowych w następnym roku (914), kilku historyków potwierdziło, że atak Arnulfa był „pierwszą naprawdę znaczącą porażką” Węgrów od czasu ich serii wypraw na Europę Zachodnią, która poprzedziła [[Merseburgi csata|klęskę pod Riadą]] (933) i [[Augsburgi csata|na Lechowym Polu]] (955).<ref>Bóna 2000, str. 45.</ref><ref name=Igaz308>Igaz 2015, str. 308.</ref> Jednak, jak wskazuje Igaz, były inne przykłady, gdy mała jednostka węgierska była atakowana i masakrowana, na przykład, jak zachował Ekkehard, gdy pijani i zmęczeni węgierscy najeźdźcy zostali zgładzeni przez miejscowych we wsi Friccowe.<ref name=Igaz308/> |
| − | |||
| − | |||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| Linia 65: | Linia 54: | ||
* Bóna, István (2000). ''A magyarok és Európa a 9–10. században'' [''Węgrzy i Europa w IX-X wieku'']. Budapest: Hungarian Academy of Sciences. ISBN 963831267X. | * Bóna, István (2000). ''A magyarok és Európa a 9–10. században'' [''Węgrzy i Europa w IX-X wieku'']. Budapest: Hungarian Academy of Sciences. ISBN 963831267X. | ||
| − | * Igaz, Levente (2015). ''Arnulf herceg 913-as győzelme a magyarok felett. Néhány megjegyzés a X. század első felének Kárpát-medence had- és politikatörténetéhez'' [''Zwycięstwo księcia Arnulda nad Węgrami w 913 r. Uwagi o historii wojskowej i politycznej Kotliny Karpackiej w pierwszej połowie X wieku'']". W: Tóber, Márta; Maléth, Ágnes ( | + | * Igaz, Levente (2015). ''Arnulf herceg 913-as győzelme a magyarok felett. Néhány megjegyzés a X. század első felének Kárpát-medence had- és politikatörténetéhez'' [''Zwycięstwo księcia Arnulda nad Węgrami w 913 r. Uwagi o historii wojskowej i politycznej Kotliny Karpackiej w pierwszej połowie X wieku'']". W: Tóber, Márta; Maléth, Ágnes (wyd.). Középkortörténeti tanulmányok 8. University of Szeged. str. 301–314. ISBN 978-963-315-242-3. |
| | | | ||
| Linia 104: | Linia 93: | ||
[[Kategoria:Bitwy]] | [[Kategoria:Bitwy]] | ||
| − | [[Kategoria:Bitwy | + | [[Kategoria:Bitwy w historii Węgier]] |
| − | [[Kategoria:Bitwy Węgrów podczas inwazji na Europę | + | [[Kategoria:Bitwy Węgrów podczas inwazji na Europę]] |
Aktualna wersja na dzień 05:52, 17 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Aschbachi csata (pol. bitwa nad rzeką Inn) – stoczona w 913 r., gdy węgierska armia inwazyjna, wracając z napadów na Bawarię, Szwabię i Północną Burgundię, zmierzyła się z połączoną armią Arnulfa, księcia Bawarii, hrabiów Erchangera i Burchard II ze Szwabii oraz lorda Udalricha, który pokonał ich pod Aschbach nad rzeką Inn. Spis treściŹródłaO potyczce nad rzeką Inn wspominają Annales Alamannici (kontynuowany przez Hermanna z Reichenau w XI wieku), Annales iuvavenses, Continuatio Treverensis chronici Reginonis (kontynuacja Regino z Prüm Chronicon, który napisał w Trewirze w 967), oraz Annales Sangallenses maiores (kolejna kontynuacja Annales Alamannici, zebrana w opactwie Saint Gall). Ostatni sugeruje, że „cała armia [węgierska] została zniszczona, ale trzydziestu ludzi” [„nisi 30 viros”].[1] Historyk Károly Szabó argumentował, że liczba ta jest wynikiem późniejszego wstawienia. O bitwie wspomina się również marginalnie w Annales Sancti Quintini Viromandensis.[1] TłoXVI-wieczny humanista historyk i filolog Johannes Aventinus w Annalium Boiorum libri septem (1523) zawiera więcej szczegółów na temat okoliczności bitwy. Jego praca opierała się głównie na rękopisach napisanych w czasie bitwy, które od tego czasu zaginęła. Aventinus wspomniał o zdarzeniu w dwóch akapitach.[1] Na początku napisał: „Węgrzy żądają zapłaty daniny od Arnulfa, który odmawia. Potem najeżdżają Bawarczyków. Arnulf otacza ich i morduje”. W drugim akapicie Aventinus bardziej szczegółowo opisał wydarzenia:
Plik:The Hungarian campaign in Europe from 913.jpg Kampania węgierska w królestwach wschodnich Franków i Burgundii oraz zachodniej Francji od 913 roku Narracja Aventinusa potwierdziła, że Konrad był zobowiązany złożyć hołd Węgrom, jak jego poprzednik Ludwik Dziecię wraz z książętami szwabskimi, frankońskimi, bawarskimi i saksońskimi po bitwie pod Rednitz w czerwcu 910 r. Według kronikarza: płacenie stałego podatku było „ceną pokoju”. Po spacyfikowaniu zachodniej granicy Węgrzy wykorzystali wschodnie prowincje Królestwa Niemiec jako strefę buforową i obszar transferowy do prowadzenia dalekosiężnych kampanii wojskowych na daleki Zachód.[2] Bawaria pozwoliła Węgrom na kontynuowanie wyprawy, a stosunki bawarsko-węgierskie określano w tym czasie jako neutralne. Po katastrofalnej bitwie pod Pozsony (907) Arnulf umocnił swoją władzę poprzez konfiskatę ziem kościelnych i sekularyzację licznych majątków klasztornych w celu zebrania funduszy na sfinansowanie zreorganizowanej obrony, dzięki czemu średniowieczni kronikarze nadali mu przydomek „Zły”. Pomimo „pokoju”, który gwarantował regularne płacenie trybutu, stał w obliczu napadów Węgrów, którzy przekraczali granicę lub wracali do Basenu Panońskiego z dalekich wypraw. Jednak energiczny i waleczny Arnulf już 11 sierpnia 909 r. pokonał mały węgierski oddział rozpoznawczy w Pocking w pobliżu rzeki Rott, po wycofaniu się z kampanii, w której spalili dwa kościoły we Freising. W 910 pokonał też inną pomniejszą jednostkę węgierską pod Neuching, która wracała ze zwycięskiej bitwy nad rzeką Lech i innych grabieży.[2] Historyk István Bóna określił bitwę jako „zniszczenie bandy rabusiów”, który arbitralnie złamała warunki pokoju.[3] Inni historycy, którzy opowiadają się za brakiem centralnej organizacji kampanii wojskowych, uważają, że węgierski napad grabieżczy w Bawarii po powrocie z Zachodu, w wyniku której doszło do bitwy o Inn, był jedynie prywatną akcją wodza plemienia lub niewielkiej jednostki. Historyk [Igaz Levente|Levente Igaz]] twierdzi, że Bawarczyk był w stanie wygrać z Węgrami tylko wtedy, gdy wracali z pomyślnej odległej kampanii z łupem, więźniami i bydłem, co spowolniło ich marsz.[2] Niewykluczone, że po latach pokoju i stabilizacji Arnulf poczuł się na tyle silny, by stworzyć nowe korzystne warunki dla swojego przymusowego sojuszu z Węgrami. Po jego nieposłusznym zachowaniu Węgrzy rozpoczęli karną wyprawę na jego księstwo, wywołując wojnę. Jego świadomą strategię potwierdził raport Annales Alamannici, który napisał, że Arnulf zawarł sojusz ze swoimi krewnymi, Erchangerem i Burchardem II – hrabiami ze Szwabii oraz wpływowym lordem Udalrichiem przeciwko Węgrom.[4] Praca Aventinusa sugeruje również, że Arnulf użył „własnej metody militarnej” Węgrów, gdy kazał żołnierzom ukrywać się i naśladować odwrót, co potwierdza militarną wymianę kulturową na granicy bawarsko-węgierskiej.[5] Rekonstrukcja
Igaz twierdzi, że zjednoczone siły niemieckie zaatakowały obóz Węgrów w pobliżu Altötting lub Asbach, za doliną Inn.[5] Ponieważ nie ma doniesień o jakichkolwiek węgierskich wyprawach wojskowych w następnym roku (914), kilku historyków potwierdziło, że atak Arnulfa był „pierwszą naprawdę znaczącą porażką” Węgrów od czasu ich serii wypraw na Europę Zachodnią, która poprzedziła klęskę pod Riadą (933) i na Lechowym Polu (955).[6][7] Jednak, jak wskazuje Igaz, były inne przykłady, gdy mała jednostka węgierska była atakowana i masakrowana, na przykład, jak zachował Ekkehard, gdy pijani i zmęczeni węgierscy najeźdźcy zostali zgładzeni przez miejscowych we wsi Friccowe.[7] PrzypisyŹródła
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
