Bitwa pod Niszem: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - " - " na " – ")
 
(Nie pokazano 12 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1ba]]
+
[[Kategoria:0]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Nish_(1443)
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Nish_(1443)
Linia 18: Linia 18:
 
|}
 
|}
  
−
W bitwie nad Niszem (początek listopada 1443 r.) Krzyżowcy [1] dowodzeni przez Johna Hunyadiego [2] zdobyli twierdzę Osmańską w Nish (obecnie Nish, Serbia) i pokonali trzy armie Imperium Osmańskiego. Bitwa o niszę była częścią wyprawy Hunyadi znanej jako długa kampania. Hunyadi, na czele awangardy, przekroczył Bałkany przez Bramę Trajana, zdobył niszę, pokonał trzech tureckich paszy, a po zajęciu Sofii zjednoczył się z armią królewską i pokonał sułtana Murada II w Snaim (Kustinitza). Niecierpliwość króla i surowość zimy zmusiły go (w lutym 1444 r.) Do powrotu do domu, ale nie wcześniej niż całkowicie złamał władzę sułtana w Bośni, Hercegowinie, Serbii, Bułgarii i Albanii.
+
'''Bitwa pod Niszem''' (tur. ''Niş Muharebesi'', mac. ''Битка кај Ниш'') – w początkach listopada 1443 r. krzyżowcy<ref>Riley-Smith, 275.</ref> dowodzeni przez [[Hunyadi János|Jana Hunyadiego]]<ref>Hupchick, Dennis P., ''The Balkans: From Constantinople to Communism'', (Palgrave Macmillan, 2004), str. 117.</ref> zdobyli osmańską twierdzę w Niszu (obecnie w Serbii) i pokonali trzy armie [[Imperium|Imperium Osmańskiego]]. Bitwa o Nisz była częścią wyprawy Hunyadiego znanej jako ''długa kampania''. Hunyadi, na czele awangardy, przekroczył Bałkany przez [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wrota_Trajana Wrota Trajana], zdobył Nisz, pokonał trzech tureckich paszów, a po zajęciu Sofii połączył się z armią królewską i pokonał sułtana [https://pl.wikipedia.org/wiki/Murad_II Murada II] w Snaim (Kustinitza). Niecierpliwość króla i surowość zimy zmusiły go (w lutym 1444 r.) do powrotu do domu, lecz nie wcześniej niż całkowicie złamał władzę sułtana w Bośni, Hercegowinie, Serbii, Bułgarii i Albanii.
−
 
 
−
<small><small>At the '''Battle of Niš''' (''Battle of Nish'') (early November, 1443), [[crusaders]]<ref>Riley-Smith, 275.</ref> led by [[John Hunyadi]],<ref>Hupchick, Dennis P., ''The Balkans: From Constantinople to Communism'', (Palgrave Macmillan, 2004), 117.</ref> captured the [[Ottoman Empire|Ottoman]] stronghold of Nish (now [[Niš]], [[Serbia]]) and defeated three [[Army of the Ottoman Empire|armies of the Ottoman Empire]]. The Battle of Niš was part of Hunyadi's expedition known as the ''[[long campaign]]''. Hunyadi, at the head of the vanguard, crossed the [[Balkans]] through the [[Gate of Trajan]], captured [[Niš]], defeated three Turkish [[pasha]]s, and after taking [[Sofia]], united with the royal army and defeated [[Ottoman Dynasty|Sultan]] [[Murad II]] at [[Snaim]] (Kustinitza). The impatience of the king and the severity of the winter then compelled him (in February 1444) to return home, but not before he had utterly broken the Sultan's power in [[Bosnia (region)|Bosnia]], [[Herzegovina]], Serbia, [[Bulgaria]], and [[Albania (toponym)|Albania]]. </small></small>
 
  
 
== Tło ==
 
== Tło ==
  
−
W 1440 r. Jan Hunyadi został zaufanym doradcą i najbardziej cenionym żołnierzem króla Polski Władysława III. Hunyadi został nagrodzony kapitanem twierdzy Belgrad i dowodzony operacjami wojskowymi przeciwko Turkom. Król Władysław docenił zasługi Hunyadi, przyznając mu majątki we wschodnich Węgrzech. Hunyadi wkrótce pokazał i wykazał się niezwykłą zdolnością do kierowania swoją obroną, mając do dyspozycji ograniczone zasoby. Zwyciężył w Semendrii nad Isak-Beg w 1441 r. Niedaleko Sybinu w Transylwanii unicestwił wojska osmańskie i odzyskał dla Węgier zwierzchnictwo Wołoszczyzny. W lipcu 1442 r. Pod Żelazną Bramą pokonał masową formację osmańską liczącą 80 000 ludzi pod dowództwem Sehabbedina. Zwycięstwa te sprawiły, że Hunyadi stał się wybitnym wrogiem Osmanów i był znany w całym chrześcijaństwie, i był głównym motorem jego rozpoczęcia w 1443 r. Wraz z królem Władysławem, wyprawą, która stała się znana jako długa kampania z bitwą o niszę jako jedna z bitew tej kampanii. Hunyadi towarzyszył Giuliano Cesarini podczas tej kampanii [11]. Armia krzyżowców liczyła 25 000 lub więcej żołnierzy i 600 wagonów wojennych. [12] [13] [14] Hunyadi wziął 12 000 kawalerii, aby zlokalizować i pokonać Kasima Paszę [15]. Władysław i Brankovic zostali w obozie z wagonami wojennymi [15]
+
W 1440 r. Jan Hunyadi został zaufanym doradcą i najbardziej cenionym żołnierzem króla Polski [[Władysław III|Władysława III]]. Hunyadi został nagrodzony dowodzeniem twierdzy Belgrad i dowództwem nad operacjami wojskowymi przeciwko Turkom. Król Władysław docenił zasługi Hunyadiego, przyznając mu majątki we wschodnich Węgrzech. Hunyadi wkrótce pokazał i wykazał się niezwykłą zdolnością do kierowania swoją obroną, mając do dyspozycji ograniczone zasoby. Zwyciężył w Semendrii nad [https://en.wikipedia.org/wiki/Ishak_Bey Isak-Bejem] w 1441 r. Niedaleko Sybinu w Siedmiogrodzie unicestwił wojska osmańskie i odzyskał dla Węgier zwierzchnictwo nad [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzną]]. W lipcu 1442 r. pod [https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBelazna_Brama Żelazną Bramą] pokonał masową armie osmańską liczącą 80 000 ludzi pod dowództwem Şehabeddina paszy. Zwycięstwa te sprawiły, że Hunyadi stał się wybitnym wrogiem Osmanów i był znany w całym chrześcijaństwie, i był głównym motorem jego rozpoczęcia w 1443 r., wraz z królem Władysławem, wyprawy, która stała się znana jako ''długa kampania'' z bitwą o Nisz jako jedną z bitew tej kampanii. Podczas tej kampanii Hunyadiemu towarzyszył legat papieski [https://pl.wikipedia.org/wiki/Giuliano_Cesarini_(1398%E2%80%931444) Giuliano Cesarini]<ref>Houtsma, Martijn Theodoor (1993), ''[https://books.google.com/books?id=ro--tXw_hxMC&pg=PA876 First encyclopaedia of Islam: 1913-1936]'', '''VIII''', Netherlands: E.J. Brill and Luzac and Co., str. 466, ""In the beginning of November 1443, Turakhan Beg commanded one of the Ottoman corps in the battle against John Hunyadi. (''Na początku listopada 1443 r. Turakhan Beg dowodził jednym z korpusów osmańskich w bitwie przeciwko Janowi Hunyadi'')"</ref>. Armia krzyżowców liczyła 25 000 lub więcej żołnierzy i 600 wozów bojowych.<ref>Jefferson, John (2012). ''The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438–1444''. Leiden: Brill Publishers. str.207-209.</ref><ref>Setton, Kenneth; Harry W. Hazard; Norman P. Zacour (1989), ''[https://books.google.com/books?id=TKaPrQPFIAMC&pg=PA270 A history of the crusades : Volume VI: The impact of the crusades on Europe]'', Madison, Wis. : The University of Wisconsin Press, str. 270 : "The whole army estimated to consist of 25,000 men, included an important mercenary force hired with funds given by Serbian despot, and in addition, a contingent of 8,000 Serbs and 5,000 Polish soldiers (''Szacuje się, że cała armia składa się z 25 000 ludzi, w tym ważnej siły najemnej wynajętej ze środków przekazanych przez serbskiego despotę, a ponadto kontyngentu 8000 Serbów i 5000 polskich żołnierzy'')"</ref><ref>Babinger, Frank and Ralph Manheim, William C. Hickman, ''Mehmed the Conqueror and His Time'', (Princeton University Press, 1978), str. 25.</ref> Hunyadi wziął 12 000 kawalerii, aby zlokalizować i pokonać Kasima Paszę<ref name="Jefferson">Jefferson, John (2012). ''The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438–1444''. Leiden: Brill Publishers. str. 325-326. ISBN 978 90 04 21904 5.</ref>. Władysław i [[Đurađ Branković|Branković]] zostali w obozie z wagonami wojennymi.<ref name="Jefferson" />
−
 
 
−
<small><small>In 1440 [[John Hunyadi]] became the trusted adviser and most highly regarded soldier of king [[Władysław III of Poland]]. Hunyadi was rewarded with the captaincy of the fortress of [[Belgrade]] and was put in charge of military operations against the Ottomans. King Władysław recognized Hunyadi's merits by granting him estates in Eastern Hungary. Hunyadi soon showed and displayed an extraordinary capacity to marshal his defences with the limited resources at his disposal. He was victorious in Semendria over [[Isak-Beg]] in 1441. Not far from Nagyszeben in Transylvania he annihilated an Ottoman force and recovered for Hungary the suzerainty of [[Wallachia]]. In July 1442 at the [[Iron Gate (Danube)|Iron Gates]] he defeated a massed Ottoman formation of 80,000 men led by Sehabbedin. These victories made Hunyadi a prominent enemy of the Ottomans and renowned throughout [[Christendom]], and were prime motivators for him to undertake in 1443, along with King Władysław, the expedition which became known as the ''[[long campaign]]'' with the Battle of Niš as one of the battles of this campaign. Hunyadi was accompanied by [[Giuliano Cesarini]] during this campaign.<ref>Houtsma, Martijn Theodoor (1993), ''[https://books.google.com/books?id=ro--tXw_hxMC&pg=PA876 First encyclopaedia of Islam: 1913-1936]'', '''VIII''', Netherlands: E.J. Brill and Luzac and Co., s. 466, ""In the beginning of November 1443, Turakhan Beg commanded one of the Ottoman corps in the battle against John Hunyadi. (''Na początku listopada 1443 r. Turakhan Beg dowodził jednym z korpusów osmańskich w bitwie przeciwko Janowi Hunyadi'')"</ref> The Crusader army consisted of 25,000 or more troops and 600 [[war wagon]]s. <ref>Jefferson, John (2012). ''The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438–1444''. Leiden: Brill Publishers. str.207-209, ISBN 978 90 04 21904 5.</ref><ref>Setton, Kenneth; Harry W. Hazard; Norman P. Zacour (1989), ''[https://books.google.com/books?id=TKaPrQPFIAMC&pg=PA270 A history of the crusades : Volume VI: The impact of the crusades on Europe]'', Madison, Wis. : The University of Wisconsin Press, s. 270, ISBN 978-0-299-10740-6, OCLC 475548809, "The whole army estimated to consist of 25,000 men, included an important mercenary force hired with funds given by Serbian despot, and in addition, a contingent of 8,000 Serbs and 5,000 Polish soldiers (''Szacuje się, że cała armia składa się z 25 000 ludzi, w tym ważnej siły najemnej wynajętej ze środków przekazanych przez serbskiego despotę, a ponadto kontyngentu 8000 Serbów i 5000 polskich żołnierzy'')"</ref><ref>Babinger, Frank and Ralph Manheim, William C. Hickman, ''Mehmed the Conqueror and His Time'', (Princeton University Press, 1978), 25.</ref> Hunyadi took 12,000 cavalry to locate and defeat Kasim Pasha.<ref name="Jefferson">Jefferson, John (2012). ''The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438–1444''. Leiden: Brill Publishers. str. 325-326. ISBN 978 90 04 21904 5.</ref> Władysław and Brankovic were left in camp with the war wagons.<ref name="Jefferson" /> </small></small>
 
  
 
== Bitwa ==
 
== Bitwa ==
  
−
Bitwa o Nisze nie była jedną bitwą, ale pięcioma różnymi bitwami. Pierwszą walką była bitwa z małym garnizonem w niszy oraz zajęcie, grabież i spalenie miasta [16]. Następnie odbyły się trzy różne bitwy przeciwko trzem różnym armiom osmańskim zbliżającym się na Nisz. W końcu doszło do bitwy z resztkami trzech armii osmańskich.
+
Bitwa o Nisz nie była jedną bitwą, ale pięcioma różnymi starciami. Pierwszym starciem była walka z małym garnizonem w Niszu oraz zajęcie, grabież i spalenie miasta<ref name="Jefferson" />. Następnie odbyły się trzy różne starcia przeciwko trzem różnym armiom osmańskim zbliżającym się do Niszu. W końcu doszło do bitwy z resztkami trzech armii osmańskich.
−
 
 
−
<small><small>The battle for Niš was not one battle, but five different battles. The first engagement was a battle against a small garrison in Niš and the Crusader capture, pillage, and burning of the town.{{sfn|Jefferson|2012|p=326}} This was followed by three different battles against three different Ottoman armies advancing on Niš. Finally there was a battle against the remnants of the three Ottoman armies. </small></small>
 
−
 
 
−
Ostatnia bitwa odbyła się na równinie między Bolvani i Nisem 3 listopada 1443 r. [17] Siły osmańskie były dowodzone przez Kasima Paszę, żebracza Rumelii, Turakhan Beg i Isak-Beg. [4] Po klęsce osmańskiej wycofujące się siły Kasima Paszy i Turakhana Bega spaliły wszystkie wioski między Niszem a Sofią. [18] Źródła osmańskie wyjaśniają klęskę osmańską w wyniku braku współpracy między różnymi armiami osmańskimi dowodzonymi przez różnych dowódców [19].
 
  
−
<small><small>The last battle took place on the plain between [[Bolvani]] and [[Niš]] on 3 November 1443.<ref>Imber, Colin (2006), ''[https://books.google.com/books?id=xeuaoghuq3cC&pg=PA49 The Crusade of Varna, 1443-45]'', Aldershot ; Burlington (Vt.) : Ashgate, cop., s. 270, ISBN 978-0-7546-0144-9, OCLC 470458159, "The Ottoman sources in general emphasize the disagreement and lack of cooperation between frontier Ottoman forces under Turakhan and sipahi army under Kasim (''Źródła osmańskie ogólnie podkreślają brak porozumienia i brak współpracy między przygranicznymi siłami osmańskimi pod dowództwem Turakhana i armią spahisów Kasima'')"</ref> Ottoman forces were led by [[Kasim Pasha]], the [[beglerbeg]] of [[Rumelia]], [[Turakhan Beg]] and [[Isak-Beg]].<ref>Babinger, Franz (1992), ''[https://books.google.com/books?id=PPxC6rO7vvsC&pg=PA25 Mehmed the Conqueror and His Time]'', Princeton University Press, s. 25, ISBN 978-0-691-01078-6, "The combined host met Ottoman forces first on November 3, 1443, between the castle of Bolvan (near Aleksinac) and the city of Niš. Here Kasim Bey, then governor of Rumelia, Ishak Bey and other standard bearers were defeated. (''Sprzymierzony gospodarz spotkał się z siłami osmańskimi 3 listopada 1443 r. między zamkiem Bolvan (koło Aleksinaca) a miastem Nisz. Tu pokonano Kasima Beya, ówczesnego gubernatora Rumelii, Ishaka Beya i innych znaczacych dowódców'')"</ref> After the Ottoman defeat, the retreating forces of Kasim Pasha and Turakhan Beg burned all of the villages between Niš and [[Sofia]].<ref>Imber, Colin (2006), ''[https://books.google.com/books?id=xeuaoghuq3cC&pg=PA49 The Crusade of Varna, 1443-45]'', Aldershot ; Burlington (Vt.) : Ashgate, cop., p. 16, ISBN 978-0-7546-0144-9, OCLC 470458159, "In the course of their flight Kasim and Turahan burned all villages between Niš and Sofia. (''Podczas wyprawy Kasim i Turahan spalili wszystkie wioski między Niszem a Sofią'')"</ref> The Ottoman sources explain the Ottoman defeat as due to a lack of cooperation between the different Ottoman armies which were led by different commanders.<ref>Imber, Colin (2006), ''[https://books.google.com/books?id=xeuaoghuq3cC&pg=PA49 The Crusade of Varna, 1443-45]'', Aldershot ; Burlington (Vt.) : Ashgate, cop., s. 270, ISBN 978-0-7546-0144-9, OCLC 470458159, "The Ottoman sources in general emphasize the disagreement and lack of cooperation between frontier Ottoman forces under Turakhan and sipahi army under Kasim" (''Źródła osmańskie ogólnie podkreślają brak porozumienia i brak współpracy między przygranicznymi siłami osmańskimi pod Turakhana i armią spahisów Kasima'')</ref> </small></small>
+
Ostatnie starcie odbyły się na równinie między Bolvani i Niszem 3 listopada 1443 r.<ref>Imber, Colin (2006), ''[https://books.google.com/books?id=xeuaoghuq3cC&pg=PA49 The Crusade of Varna, 1443-45]'', Aldershot ; Burlington (Vt.) : Ashgate, cop., str. 270, ISBN 978-0-7546-0144-9, OCLC 470458159, "The Ottoman sources in general emphasize the disagreement and lack of cooperation between frontier Ottoman forces under Turakhan and sipahi army under Kasim (''Źródła osmańskie ogólnie podkreślają brak porozumienia i brak współpracy między przygranicznymi siłami osmańskimi pod dowództwem Turakhana i armią spahisów Kasima'')"</ref> Siły osmańskie były dowodzone przez [https://en.wikipedia.org/wiki/Kas%C4%B1m_Pasha Kasima Paszę], bejlerbeja Rumelii, [https://en.wikipedia.org/wiki/Turahan_Bey Turakhan-Beja] i [https://en.wikipedia.org/wiki/Ishak_Bey Isak-Beja].<ref>Babinger, Franz (1992), ''[https://books.google.com/books?id=PPxC6rO7vvsC&pg=PA25 Mehmed the Conqueror and His Time]'', Princeton University Press, str. 25, ISBN 978-0-691-01078-6, "The combined host met Ottoman forces first on November 3, 1443, between the castle of Bolvan (near Aleksinac) and the city of Niš. Here Kasim Bey, then governor of Rumelia, Ishak Bey and other standard bearers were defeated. (''Sprzymierzony gospodarz spotkał się z siłami osmańskimi 3 listopada 1443 r. między zamkiem Bolvan (koło Aleksinaca) a miastem Nisz. Tu pokonano Kasima Beya, ówczesnego bejlerbeja Rumelii, Isaka Beja i innych znaczących dowódców'')"</ref> Po klęsce osmańskiej wycofujące się siły Kasima Paszy i Turakhana Beja spaliły wszystkie wioski między Niszem a Sofią.<ref>Imber, Colin (2006), ''[https://books.google.com/books?id=xeuaoghuq3cC&pg=PA49 The Crusade of Varna, 1443-45]'', Aldershot ; Burlington (Vt.) : Ashgate, cop., str. 16, ISBN 978-0-7546-0144-9, OCLC 470458159, "In the course of their flight Kasim and Turahan burned all villages between Niš and Sofia. (''Podczas wyprawy Kasim i Turahan spalili wszystkie wioski między Niszem a Sofią'')"</ref> Źródła osmańskie wyjaśniają klęskę osmańską brakiem współpracy między różnymi armiami osmańskimi dowodzonymi przez różnych dowódców<ref>Imber, Colin (2006), ''[https://books.google.com/books?id=xeuaoghuq3cC&pg=PA49 The Crusade of Varna, 1443-45]'', Aldershot ; Burlington (Vt.) : Ashgate, cop., str. 270, ISBN 978-0-7546-0144-9, OCLC 470458159, "The Ottoman sources in general emphasize the disagreement and lack of cooperation between frontier Ottoman forces under Turakhan and sipahi army under Kasim" (''Źródła osmańskie ogólnie podkreślają brak porozumienia i brak współpracy między przygranicznymi siłami osmańskimi pod Turakhana i armią spahisów Kasima'')</ref>.
  
 
== Następstwa ==
 
== Następstwa ==
  
−
Według Chalcocondyles: „Zmęczeni po tym, jak Hunyadi zmusił Osmanów do wycofania się na Bałkany w 1443 r., Starzy lordowie spieszyli się ze wszystkich stron, aby odzyskać posiadanie pól swoich ojców” [20]. Jednym z nich był George Kastrioti Skanderbeg, który opuścił armię osmańską wraz ze swoim siostrzeńcem Hamzą Kastrioti i 300 lojalnymi Albańczykami, a po zdobyciu Krujë rozpoczął dwudziestopięcioletnią walkę z Imperium Osmańskim. [21] [22]
+
Według [https://pl.wikipedia.org/wiki/Laonik_Chalkokondyles Laonika Chalkokondylesa]: „Zmęczeni po tym, jak Hunyadi zmusił Osmanów do wycofania się na Bałkany w 1443 r., starzy panowie spieszyli się ze wszystkich stron, aby odzyskać posiadanie majętności swoich ojców”<ref>İnalcık, Halil (1995), ''[https://books.google.com/books?id=kIhpAAAAMAAJ&q=%22Mali+sup%C3%A9rieur,+et+qui+appartenaient+%C3%A0%22&dq=%22Mali+sup%C3%A9rieur,+et+qui+appartenaient+%C3%A0%22&hl=sr&sa=X&ei=xepsT5b_D4zEtAaY5s28Ag&ved=0CC8Q6AEwAA From empire to republic : essays on Ottoman and Turkish social history]'', Istanbul: Isis Press, s. 88, ISBN 978-975-428-080-7, OCLC 34985150, [[dostęp:2012-01-04, "Comme nous le dit Chalcocondy- las après la retraite des Ottomans dans les Balkans en 1443 devant l'Hunyade, les anciens seigneurs se dépêchèrent de tous les côtés à rentrer en possession des domaines de leurs pères....(Jak mówi Chalcocondyles: „Zmęczeni po tym, jak Hunyadi zmusił Osmanów do wycofania się na Bałkany w 1443 r., starzy panowie pospieszyli ze wszystkich stron, aby odzyskać posiadanie ziem ojców".)"</ref>. Jednym z nich był [https://pl.wikipedia.org/wiki/Skanderbeg Gjergj Kastrioti Skënderbej], który opuścił armię osmańską wraz ze swoim siostrzeńcem [https://en.wikipedia.org/wiki/Hamza_Kastrioti Hamzą Kastrioti] i 300 lojalnymi Albańczykami, a po zdobyciu Krujë rozpoczął dwudziestopięcioletnią walkę z Imperium Osmańskim.<ref>''Encyclopaedia of the Muslim World'', Ed. Taru Bahl, M.H. Syed, (Anmol Publications, 2003), str. 45.</ref><ref>''[https://books.google.com/books?ei=ys5xT5C6KMzLswaCkM27DQ&id=KgG5AAAAIAAJ&dq=%22%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0+%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%82%D0%B8%22&q=branilo#search_anchor Dialogue, Volume 5, Issues 17-20]''. Dijalog. 1996. str. 78. [dostęp:2012-03-27. "Posle bitke kod Pirota, Skenderbeg zajedno sa sinovcem Hamzom, sinom svog starijeg brata Staniše ... (''Po bitwie pod Pirotem Skenderbeg wraz ze swoim synem Hamza, synem jego starszego brata Stanisy'')"</ref>
  
−
<small><small>According to [[Laonikos Chalkokondyles|Chalcocondyles]], "Weary after Hunyadi forced the Ottomans to retreat in the Balkans in 1443, the old lords hurried on all sides to regain possession of their fathers' fields".<ref>{{Citation |last=İnalcık  |first=Halil |authorlink=Halil İnalcık |title=From empire to republic : essays on Ottoman and Turkish social history |url=https://books.google.com/books?id=kIhpAAAAMAAJ&q=%22Mali+sup%C3%A9rieur,+et+qui+appartenaient+%C3%A0%22&dq=%22Mali+sup%C3%A9rieur,+et+qui+appartenaient+%C3%A0%22&hl=sr&sa=X&ei=xepsT5b_D4zEtAaY5s28Ag&ved=0CC8Q6AEwAA |accessdate= 4 January 2012 |year=1995 |publisher=  Isis Press |location= Istanbul |language= |isbn=978-975-428-080-7 |oclc=34985150 |page=88 |quote=Comme nous le dit Chalcocondy- las après la retraite des Ottomans dans les Balkans en 1443 devant l'Hunyade, les anciens seigneurs se dépêchèrent de tous les côtés à rentrer en possession des domaines de leurs pères....(As Chalcocondyles tells us, "Weary after Hunyadi forced the Ottomans to retreat in the Balkans in 1443, the old lords hurried on all sides to regain possession of their fathers' fields".)}}</ref> One of them was [[George Kastrioti Skanderbeg]] who deserted the Ottoman army along with his nephew [[Hamza Kastrioti]] and 300 loyal Albanians and after capturing [[Krujë]] started a twenty-five-year-long struggle against the Ottoman Empire.<ref>''Encyclopaedia of the Muslim World'', Ed. Taru Bahl, M.H. Syed, (Anmol Publications, 2003), 45.</ref><ref>{{cite book|title=Dialogue, Volume 5, Issues 17-20|year=1996|publisher=Dijalog|url=https://books.google.com/books?ei=ys5xT5C6KMzLswaCkM27DQ&id=KgG5AAAAIAAJ&dq=%22%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0+%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BE%D1%82%D0%B8%22&q=branilo#search_anchor |accessdate=27 March 2012|page=78|quote=Posle bitke kod Pirota, Skenderbeg zajedno sa sinovcem Hamzom, sinom svog starijeg brata Staniše ...}}</ref> </small></small>
+
Murad II podpisał traktat na dziesięć lat i abdykował na rzecz swojego syna [https://pl.wikipedia.org/wiki/Mehmed_II_Zdobywca Mehmeda II]. Gdy w następnym roku pokój został złamany, Murad powrócił na Bałkany i wygrał [[Warna|bitwę pod Warną]] w listopadzie 1444 r.<ref>The Historians' History of the World By Henry Smith Williams – str. 439</ref>
−
 
 
−
Murad II podpisał traktat na dziesięć lat i abdykował na rzecz swojego syna Mehmeda II. Gdy w następnym roku pokój został złamany, Murad powrócił na Bałkany i wygrał bitwę pod Warną w listopadzie 1444 r. [23]
 
−
 
 
−
<small><small>[[Murad II]] signed a treaty for ten years, and abdicated in favour of his son [[Mehmed II]]. When the peace was broken the next year, Murad returned to the Balkans and won the [[Battle of Varna]] in November 1444.<ref>The Historians' History of the World By Henry Smith Williams - Page 439</ref> </small></small>
 
−
 
 
−
== Cytowania ==
 
−
{{izvori}}
 
  
 
== Referencje ==
 
== Referencje ==
Linia 58: Linia 43:
  
 
|
 
|
−
 
 
{{Wojna infobox
 
{{Wojna infobox
 
  |nazwa        = Bitwa pod Niszem
 
  |nazwa        = Bitwa pod Niszem
Linia 66: Linia 50:
 
  |opis grafiki =  
 
  |opis grafiki =  
 
  |czas        = listopad 1443
 
  |czas        = listopad 1443
−
  |miejsce      = [[Niš]]
+
  |miejsce      = [[Nisz]]
 
  |terytorium  = [[Imperium Osmańskie]]
 
  |terytorium  = [[Imperium Osmańskie]]
 
  |przyczyna    =  
 
  |przyczyna    =  
−
  |wynik        = zwycięstwo chrześcijan<ref>Riley-Smith,  Jonathan, ''The Crusades: A History'', (Continuum International Publishing Group, 1987), 275.</ref>
+
  |wynik        = zwycięstwo chrześcijan<ref>Riley-Smith,  Jonathan, ''The Crusades: A History'', (Continuum International Publishing Group, 1987), str. 275.</ref>
 
  |strona1      =  
 
  |strona1      =  
 
[[File:Coa Hungary Country History (15th century).svg|20px]] [[Królestwo Węgier]]<br>[[File:POL Przemysł II 1295 COA.svg|20px]] [[Królestwo Polskie]]<br />[[File:Despot of Serbia.png|20px]] [[Despotat Serbii]]
 
[[File:Coa Hungary Country History (15th century).svg|20px]] [[Królestwo Węgier]]<br>[[File:POL Przemysł II 1295 COA.svg|20px]] [[Królestwo Polskie]]<br />[[File:Despot of Serbia.png|20px]] [[Despotat Serbii]]
 
  |strona2      = [[File:Flag of the Ottoman Sultanate (1299-1453).svg|24px]] [[Imperium Osmańskie]]
 
  |strona2      = [[File:Flag of the Ottoman Sultanate (1299-1453).svg|24px]] [[Imperium Osmańskie]]
 
  |dowódca1    = [[File:Coa Hungary Country History (15th century).svg|20px]]&nbsp;[[Hunyadi János|Jan Hunyady]]<br>[[File:Despot of Serbia.png|20px]]&nbsp;[[Đurađ Branković]]
 
  |dowódca1    = [[File:Coa Hungary Country History (15th century).svg|20px]]&nbsp;[[Hunyadi János|Jan Hunyady]]<br>[[File:Despot of Serbia.png|20px]]&nbsp;[[Đurađ Branković]]
−
  |dowódca2    = [[File:Flag of the Ottoman Sultanate (1299-1453).svg|24px]] [[Kasim Pasha]]<ref>''Skënderbeu: Jeta dhe vepra'' by Kristo Frashëri, p. 130.</ref>
+
  |dowódca2    = [[File:Flag of the Ottoman Sultanate (1299-1453).svg|24px]] [[Kasim Pasha]]<ref>''Skënderbeu: Jeta dhe vepra'' by Kristo Frashëri, str. 130.</ref>
  
 
* [[File:Flag of the Ottoman Sultanate (1299-1453).svg|24px]] [[Turakhan Beg]]<ref>Houtsma, Martijn Theodoor (1993), ''[https://books.google.com/books?id=ro--tXw_hxMC&pg=PA876 First encyclopaedia of Islam: 1913-1936]'', '''VIII''', Netherlands: E.J. Brill and Luzac and Co., str. 466, ""In the beginning of November 1443, Turakhan Beg commanded one of the Ottoman corps in the battle against John Hunyadi. / Na początku listopada 1443 r. Turakhan Beg dowodził jednym z korpusów osmańskich w bitwie przeciwko Johnowi Hunyadi."</ref>
 
* [[File:Flag of the Ottoman Sultanate (1299-1453).svg|24px]] [[Turakhan Beg]]<ref>Houtsma, Martijn Theodoor (1993), ''[https://books.google.com/books?id=ro--tXw_hxMC&pg=PA876 First encyclopaedia of Islam: 1913-1936]'', '''VIII''', Netherlands: E.J. Brill and Luzac and Co., str. 466, ""In the beginning of November 1443, Turakhan Beg commanded one of the Ottoman corps in the battle against John Hunyadi. / Na początku listopada 1443 r. Turakhan Beg dowodził jednym z korpusów osmańskich w bitwie przeciwko Johnowi Hunyadi."</ref>
Linia 84: Linia 68:
 
  |jednostki1  =  
 
  |jednostki1  =  
 
  |jednostki2  =  
 
  |jednostki2  =  
−
  |siły1        = 20 000 węgierskich najemników i innych żołnierzy<br>5000 polski konnych<ref>Setton, Kenneth (1989), ''[http://books.google.com/books?id=TKaPrQPFIAMC&pg=PA270&lpg=PA270&dq=turakhan+beglerbeg+rumelia&source=bl&ots=4FY7tr9Kq4&sig=-dah7t3UKE8h7RnVI9apgkQbDxM&hl=en&ei=epTsTby7M4_t-gbakLTpDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CBUQ6AEwAA#v=onepage&q=turakhan%20beglerbeg%20rumelia&f=false A history of the crusades : Volume VI: The impact of the crusades on Europe]'', Madison, Wis. : The University of Wisconsin Press, str. 270, ISBN 978-0-299-10740-6, OCLC 475548809, "Szacuje się, że cała armia składa się z 25 000 ludzi, w tym ważnej siły najemnej wynajętej ze środków przekazanych przez serbskiego despotę, a ponadto kontyngentu 8000 Serbów i 5000 polskich żołnierzy"</ref><br>8000 Serbów<ref>Babinger, Frank and Ralph Manheim, William C. Hickman, ''Mehmed the Conqueror and His Time'', (Princeton University Press, 1978), 25.</ref>
+
  |siły1        = 20 000 węgierskich najemników i innych żołnierzy<br>5000 polski konnych<ref>Setton, Kenneth (1989), ''[http://books.google.com/books?id=TKaPrQPFIAMC&pg=PA270&lpg=PA270&dq=turakhan+beglerbeg+rumelia&source=bl&ots=4FY7tr9Kq4&sig=-dah7t3UKE8h7RnVI9apgkQbDxM&hl=en&ei=epTsTby7M4_t-gbakLTpDw&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CBUQ6AEwAA#v=onepage&q=turakhan%20beglerbeg%20rumelia&f=false A history of the crusades : Volume VI: The impact of the crusades on Europe]'', Madison, Wis. : The University of Wisconsin Press, str. 270, ISBN 978-0-299-10740-6, OCLC 475548809, "Szacuje się, że cała armia składa się z 25 000 ludzi, w tym ważnej siły najemnej wynajętej ze środków przekazanych przez serbskiego despotę, a ponadto kontyngentu 8000 Serbów i 5000 polskich żołnierzy"</ref><br>8000 Serbów<ref>Babinger, Frank and Ralph Manheim, William C. Hickman, ''Mehmed the Conqueror and His Time'', (Princeton University Press, 1978), str. 25.</ref>
 
  |siły2        = 12 000 kawalerii sipahi pod bezpośrednim dowództwem Kasima Paszy<ref>Konstantin Mihailović (1975). ''[https://books.google.com/books?id=yjxpAAAAMAAJ Memoirs of a Janissary]''. Opublikowane pod patronatem Wspólnego Komitetu ds. Europy Wschodniej, Amerykańskiej Rady Towarzystw Naukowych, przez Departament Języków i Literatury Słowiańskiej, University of Michigan. str. 214.</ref> <br>armia przygraniczna o nieznanej liczbie
 
  |siły2        = 12 000 kawalerii sipahi pod bezpośrednim dowództwem Kasima Paszy<ref>Konstantin Mihailović (1975). ''[https://books.google.com/books?id=yjxpAAAAMAAJ Memoirs of a Janissary]''. Opublikowane pod patronatem Wspólnego Komitetu ds. Europy Wschodniej, Amerykańskiej Rady Towarzystw Naukowych, przez Departament Języków i Literatury Słowiańskiej, University of Michigan. str. 214.</ref> <br>armia przygraniczna o nieznanej liczbie
  
Linia 99: Linia 83:
 
|}
 
|}
  
−
{{SORTUJ:Nisz}}
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 
 +
{{SORTUJ:Bitwa, Nisz}}
  
 
[[Kategoria:Bitwy]]
 
[[Kategoria:Bitwy]]

Aktualna wersja na dzień 05:56, 17 sie 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Bitwa pod Niszem (tur. Niş Muharebesi, mac. Битка кај Ниш) – w początkach listopada 1443 r. krzyżowcy[1] dowodzeni przez Jana Hunyadiego[2] zdobyli osmańską twierdzę w Niszu (obecnie w Serbii) i pokonali trzy armie Imperium Osmańskiego. Bitwa o Nisz była częścią wyprawy Hunyadiego znanej jako długa kampania. Hunyadi, na czele awangardy, przekroczył Bałkany przez Wrota Trajana, zdobył Nisz, pokonał trzech tureckich paszów, a po zajęciu Sofii połączył się z armią królewską i pokonał sułtana Murada II w Snaim (Kustinitza). Niecierpliwość króla i surowość zimy zmusiły go (w lutym 1444 r.) do powrotu do domu, lecz nie wcześniej niż całkowicie złamał władzę sułtana w Bośni, Hercegowinie, Serbii, Bułgarii i Albanii.

Tło

W 1440 r. Jan Hunyadi został zaufanym doradcą i najbardziej cenionym żołnierzem króla Polski Władysława III. Hunyadi został nagrodzony dowodzeniem twierdzy Belgrad i dowództwem nad operacjami wojskowymi przeciwko Turkom. Król Władysław docenił zasługi Hunyadiego, przyznając mu majątki we wschodnich Węgrzech. Hunyadi wkrótce pokazał i wykazał się niezwykłą zdolnością do kierowania swoją obroną, mając do dyspozycji ograniczone zasoby. Zwyciężył w Semendrii nad Isak-Bejem w 1441 r. Niedaleko Sybinu w Siedmiogrodzie unicestwił wojska osmańskie i odzyskał dla Węgier zwierzchnictwo nad Wołoszczyzną. W lipcu 1442 r. pod Żelazną Bramą pokonał masową armie osmańską liczącą 80 000 ludzi pod dowództwem Şehabeddina paszy. Zwycięstwa te sprawiły, że Hunyadi stał się wybitnym wrogiem Osmanów i był znany w całym chrześcijaństwie, i był głównym motorem jego rozpoczęcia w 1443 r., wraz z królem Władysławem, wyprawy, która stała się znana jako długa kampania z bitwą o Nisz jako jedną z bitew tej kampanii. Podczas tej kampanii Hunyadiemu towarzyszył legat papieski Giuliano Cesarini[3]. Armia krzyżowców liczyła 25 000 lub więcej żołnierzy i 600 wozów bojowych.[4][5][6] Hunyadi wziął 12 000 kawalerii, aby zlokalizować i pokonać Kasima Paszę[7]. Władysław i Branković zostali w obozie z wagonami wojennymi.[7]

Bitwa

Bitwa o Nisz nie była jedną bitwą, ale pięcioma różnymi starciami. Pierwszym starciem była walka z małym garnizonem w Niszu oraz zajęcie, grabież i spalenie miasta[7]. Następnie odbyły się trzy różne starcia przeciwko trzem różnym armiom osmańskim zbliżającym się do Niszu. W końcu doszło do bitwy z resztkami trzech armii osmańskich.

Ostatnie starcie odbyły się na równinie między Bolvani i Niszem 3 listopada 1443 r.[8] Siły osmańskie były dowodzone przez Kasima Paszę, bejlerbeja Rumelii, Turakhan-Beja i Isak-Beja.[9] Po klęsce osmańskiej wycofujące się siły Kasima Paszy i Turakhana Beja spaliły wszystkie wioski między Niszem a Sofią.[10] Źródła osmańskie wyjaśniają klęskę osmańską brakiem współpracy między różnymi armiami osmańskimi dowodzonymi przez różnych dowódców[11].

Następstwa

Według Laonika Chalkokondylesa: „Zmęczeni po tym, jak Hunyadi zmusił Osmanów do wycofania się na Bałkany w 1443 r., starzy panowie spieszyli się ze wszystkich stron, aby odzyskać posiadanie majętności swoich ojców”[12]. Jednym z nich był Gjergj Kastrioti Skënderbej, który opuścił armię osmańską wraz ze swoim siostrzeńcem Hamzą Kastrioti i 300 lojalnymi Albańczykami, a po zdobyciu Krujë rozpoczął dwudziestopięcioletnią walkę z Imperium Osmańskim.[13][14]

Murad II podpisał traktat na dziesięć lat i abdykował na rzecz swojego syna Mehmeda II. Gdy w następnym roku pokój został złamany, Murad powrócił na Bałkany i wygrał bitwę pod Warną w listopadzie 1444 r.[15]

Referencje

  • Jefferson, John (2012). The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438–1444. Leiden: Brill Publishers. ISBN 978 90 04 21904 5.

Dalsze czytanie

Bitwa pod Niszem

— część bitwy pod Warną —
Czas listopad 1443
Miejsce Nisz
Terytorium Imperium Osmańskie
Wynik zwycięstwo chrześcijan[16]
Strony konfliktu
Coa Hungary Country History (15th century).svg Królestwo Węgier
POL Przemysł II 1295 COA.svg Królestwo Polskie
Despot of Serbia.png Despotat Serbii 		Fictitious Ottoman flag 1.svg Imperium Osmańskie
Dowódcy
Coa Hungary Country History (15th century).svg Jan Hunyady
Despot of Serbia.png Đurađ Branković 		Fictitious Ottoman flag 1.svg Kasim Pasha[17]
Siły
20 000 węgierskich najemników i innych żołnierzy
5000 polski konnych[21]
8000 Serbów[22] 		12 000 kawalerii sipahi pod bezpośrednim dowództwem Kasima Paszy[23]
armia przygraniczna o nieznanej liczbie
Straty
6,000
2,000 zabitych[24]
4,000 captured[25]
Skanderbeg i 300 albańskich jeźdźców uciekło

Lokalizacja obecnie

współczesna Serbia
współczesna Serbia
Hungary Arms.svg Wojny węgiersko-tureckie Emblem of Turkey.svg

Nikopolis (1396)  ♦  Oblężenie Belgradu (1440)  ♦  Jałomica (1442)  ♦  Sybin (1442)  ♦  Bitwa pod Zlaticą (1443)  ♦  Nisz (1443)  ♦  Bitwa pod Kunowicą (1444)  ♦  Kosowe Pole (1448)  ♦  Bitwa pod Kruševac (1454)  ♦  Bitwa pod Belgradem (1456)  ♦  Vaslui (1475)  ♦  Šabac (1476)  ♦  Bitwa na Chlebowym Polu (1479)  ♦  Bitwa w wawozie Vrpilam (1491)  ♦  Krbavsko Polje (1493)  ♦  Bitwa pod Dubicą (1513)  ♦  Oblężenie Zimony (1521)  ♦  Oblężenie Szabács (1521)  ♦  Upadek Belgradu (1521)  ♦  Oblężenie Ostrovicy (1523)  ♦  Upadek Petrovaradina (1526)  ♦  Bitwa pod Mohaczem (1526)  ♦  Bitwa pod Pusztamarót (1526)  ♦  Güns (1532)  ♦  Eger (1552)  ♦  Szigetvár (1566)  ♦  Calugareni (1595)

Coat of arms of the Serbian Despotate.svg Wojny serbsko-tureckie Emblem of Turkey.svg

Oblężenie Belgradu (1440)  ♦  Novo Brdo  ♦  Bitwa pod Niszem (1443)  ♦  Bitwa pod Zlaticą (1443)  ♦  Bitwa pod Kunowicą (1444)  ♦  Leskovac  ♦  Bitwa pod Kruševac (1454)  ♦  Smederevo  ♦  Bitwa pod Belgradem (1456)

Przypisy

  1. ↑ Riley-Smith, 275.
  2. ↑ Hupchick, Dennis P., The Balkans: From Constantinople to Communism, (Palgrave Macmillan, 2004), str. 117.
  3. ↑ Houtsma, Martijn Theodoor (1993), First encyclopaedia of Islam: 1913-1936, VIII, Netherlands: E.J. Brill and Luzac and Co., str. 466, ""In the beginning of November 1443, Turakhan Beg commanded one of the Ottoman corps in the battle against John Hunyadi. (Na początku listopada 1443 r. Turakhan Beg dowodził jednym z korpusów osmańskich w bitwie przeciwko Janowi Hunyadi)"
  4. ↑ Jefferson, John (2012). The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438–1444. Leiden: Brill Publishers. str.207-209.
  5. ↑ Setton, Kenneth; Harry W. Hazard; Norman P. Zacour (1989), A history of the crusades : Volume VI: The impact of the crusades on Europe, Madison, Wis. : The University of Wisconsin Press, str. 270 : "The whole army estimated to consist of 25,000 men, included an important mercenary force hired with funds given by Serbian despot, and in addition, a contingent of 8,000 Serbs and 5,000 Polish soldiers (Szacuje się, że cała armia składa się z 25 000 ludzi, w tym ważnej siły najemnej wynajętej ze środków przekazanych przez serbskiego despotę, a ponadto kontyngentu 8000 Serbów i 5000 polskich żołnierzy)"
  6. ↑ Babinger, Frank and Ralph Manheim, William C. Hickman, Mehmed the Conqueror and His Time, (Princeton University Press, 1978), str. 25.
  7. ↑ 7,0 7,1 7,2 Jefferson, John (2012). The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438–1444. Leiden: Brill Publishers. str. 325-326. ISBN 978 90 04 21904 5.
  8. ↑ Imber, Colin (2006), The Crusade of Varna, 1443-45, Aldershot ; Burlington (Vt.) : Ashgate, cop., str. 270, ISBN 978-0-7546-0144-9, OCLC 470458159, "The Ottoman sources in general emphasize the disagreement and lack of cooperation between frontier Ottoman forces under Turakhan and sipahi army under Kasim (Źródła osmańskie ogólnie podkreślają brak porozumienia i brak współpracy między przygranicznymi siłami osmańskimi pod dowództwem Turakhana i armią spahisów Kasima)"
  9. ↑ Babinger, Franz (1992), Mehmed the Conqueror and His Time, Princeton University Press, str. 25, ISBN 978-0-691-01078-6, "The combined host met Ottoman forces first on November 3, 1443, between the castle of Bolvan (near Aleksinac) and the city of Niš. Here Kasim Bey, then governor of Rumelia, Ishak Bey and other standard bearers were defeated. (Sprzymierzony gospodarz spotkał się z siłami osmańskimi 3 listopada 1443 r. między zamkiem Bolvan (koło Aleksinaca) a miastem Nisz. Tu pokonano Kasima Beya, ówczesnego bejlerbeja Rumelii, Isaka Beja i innych znaczących dowódców)"
  10. ↑ Imber, Colin (2006), The Crusade of Varna, 1443-45, Aldershot ; Burlington (Vt.) : Ashgate, cop., str. 16, ISBN 978-0-7546-0144-9, OCLC 470458159, "In the course of their flight Kasim and Turahan burned all villages between Niš and Sofia. (Podczas wyprawy Kasim i Turahan spalili wszystkie wioski między Niszem a Sofią)"
  11. ↑ Imber, Colin (2006), The Crusade of Varna, 1443-45, Aldershot ; Burlington (Vt.) : Ashgate, cop., str. 270, ISBN 978-0-7546-0144-9, OCLC 470458159, "The Ottoman sources in general emphasize the disagreement and lack of cooperation between frontier Ottoman forces under Turakhan and sipahi army under Kasim" (Źródła osmańskie ogólnie podkreślają brak porozumienia i brak współpracy między przygranicznymi siłami osmańskimi pod Turakhana i armią spahisów Kasima)
  12. ↑ İnalcık, Halil (1995), From empire to republic : essays on Ottoman and Turkish social history, Istanbul: Isis Press, s. 88, ISBN 978-975-428-080-7, OCLC 34985150, [[dostęp:2012-01-04, "Comme nous le dit Chalcocondy- las après la retraite des Ottomans dans les Balkans en 1443 devant l'Hunyade, les anciens seigneurs se dépêchèrent de tous les côtés à rentrer en possession des domaines de leurs pères....(Jak mówi Chalcocondyles: „Zmęczeni po tym, jak Hunyadi zmusił Osmanów do wycofania się na Bałkany w 1443 r., starzy panowie pospieszyli ze wszystkich stron, aby odzyskać posiadanie ziem ojców".)"
  13. ↑ Encyclopaedia of the Muslim World, Ed. Taru Bahl, M.H. Syed, (Anmol Publications, 2003), str. 45.
  14. ↑ Dialogue, Volume 5, Issues 17-20. Dijalog. 1996. str. 78. [dostęp:2012-03-27. "Posle bitke kod Pirota, Skenderbeg zajedno sa sinovcem Hamzom, sinom svog starijeg brata Staniše ... (Po bitwie pod Pirotem Skenderbeg wraz ze swoim synem Hamza, synem jego starszego brata Stanisy)"
  15. ↑ The Historians' History of the World By Henry Smith Williams – str. 439
  16. ↑ Riley-Smith, Jonathan, The Crusades: A History, (Continuum International Publishing Group, 1987), str. 275.
  17. ↑ Skënderbeu: Jeta dhe vepra by Kristo Frashëri, str. 130.
  18. ↑ Houtsma, Martijn Theodoor (1993), First encyclopaedia of Islam: 1913-1936, VIII, Netherlands: E.J. Brill and Luzac and Co., str. 466, ""In the beginning of November 1443, Turakhan Beg commanded one of the Ottoman corps in the battle against John Hunyadi. / Na początku listopada 1443 r. Turakhan Beg dowodził jednym z korpusów osmańskich w bitwie przeciwko Johnowi Hunyadi."
  19. ↑ Babinger, Franz (1992), Mehmed the Conqueror and His Time, Princeton University Press, str. 25, ISBN 978-0-691-01078-6, "The combined host met Ottoman forces first on November 3, 1443, between the castle of Bolvan (near Aleksinac) and the city of Niš. Here Kasim Bey, then governor of Rumelia, Ishak Bey and other standard bearers were defeated. / Połączony gospodarz spotkał się z siłami osmańskimi 3 listopada 1443 r. Między zamkiem Bolvan (koło Aleksinaca) a miastem Nisz. Tu pokonano Kasima Beya, ówczesnego gubernatora Rumelii, Ishaka Beya i innych standardowych nosicieli."
  20. ↑ Sir Hamilton Alexander Rosskeen Gibb; Bernard Lewis; Charles Pellat; Joseph Schacht (1973). The Encyclopaedia of Islam. Brill. str. 139. "... Iskender, feeing from the camp of Kasim, the beglerbey of Rumeli / Iskender, uczucie z obozu Kasim, beylerbeyi z Rumeli..."
  21. ↑ Setton, Kenneth (1989), A history of the crusades : Volume VI: The impact of the crusades on Europe, Madison, Wis. : The University of Wisconsin Press, str. 270, ISBN 978-0-299-10740-6, OCLC 475548809, "Szacuje się, że cała armia składa się z 25 000 ludzi, w tym ważnej siły najemnej wynajętej ze środków przekazanych przez serbskiego despotę, a ponadto kontyngentu 8000 Serbów i 5000 polskich żołnierzy"
  22. ↑ Babinger, Frank and Ralph Manheim, William C. Hickman, Mehmed the Conqueror and His Time, (Princeton University Press, 1978), str. 25.
  23. ↑ Konstantin Mihailović (1975). Memoirs of a Janissary. Opublikowane pod patronatem Wspólnego Komitetu ds. Europy Wschodniej, Amerykańskiej Rady Towarzystw Naukowych, przez Departament Języków i Literatury Słowiańskiej, University of Michigan. str. 214.
  24. ↑ Jefferson, John (2012). The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438–1444. Leiden: Brill Publishers, str.329. ISBN 978 90 04 21904 5.
  25. ↑ Jefferson, John (2012). The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438–1444. Leiden: Brill Publishers, str.329. ISBN 978 90 04 21904 5.
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Bitwa_pod_Niszem&oldid=41311”