Opsada Varaždina 1527.: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
| − | |||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Vara%C5%BEdin_(1527) | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Vara%C5%BEdin_(1527) | ||
| Linia 16: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| + | '''Opsada Varaždina''' (pol. ''oblężenie Varaždina'') – oblężenie w Królestwie Chorwacji. Wojna nastąpiła w wyniku chorwackiej, slawońskiej i węgierskiej ''[[Dieta węgierska|diety]]'' szlacheckiej, która wybierała różnych kandydatów na swoich królów, po śmierci [[II. Lajos|Ludwika II]] w [[Mohacz|bitwie pod Mohaczem]]. | ||
| + | |||
| + | == Tło == | ||
| + | |||
| + | Po śmierci Ludwika II w bitwie pod Mohaczem chorwacka szlachta zebrała się pod Cetingradem na początku 1527 roku, aby omówić wybór nowego króla. Ich wybór padł na potężnego [[Ferdynand I|Ferdynanda I]] [[Habsburg]]a, którego Chorwaci chcieli bardziej zaangażować się w swoje wysiłki obronne przeciwko ekspansji [[Imperium|Imperium Osmańskiego]].<ref>[https://www.sabor.hr/hr/o-saboru/povijest-saborovanja/zanimljivosti/sabor-u-cetinu-1527-godine "Diet of Cetin, 1527"]. ''Hrvatski sabor (Chorwacki Parlament)'' (po chorwacku). [dostęp:202-05-03].</ref> W innej części Królestwa węgierska szlachta wybrała własnego kandydata – [[Szapolyai I. János|Jana Szapolyaia]] na własnej szlacheckiej [[Dieta węgierska|diecie]] w Szekesfehervar pod koniec 1526 roku. pod wpływem [[Erdődi Simon|Simona Erdődiego]], biskupa Zagrzebia i hrabiego [[Frangepán Kristóf|Krzysztofa Frangepán]]a, jedynego chorwackiego szlachcica, który nie uczestniczył w diecie cetingradzkiej. To skutecznie doprowadziło królestwo do stanu wojny domowej między zwolennikami przeciwstawiających się królom.<ref>[https://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=66875#top "Zapolja, Ivan | Hrvatska enciklopedija"]. ''www.enciklopedija.hr''. [dostęp:202-05-03].</ref> | ||
| + | |||
| + | == Kampania Ferdynanda na Węgrzech == | ||
| + | |||
| + | Ferdynand rozpoczął kampanię z Wiednia, gdy jego 20-tysięczna armia wkroczyła na Węgry. Dowódcy Habsburgów wkrótce z powodzeniem zdobyli miasta Gyor, Komárom, Esztergom, Wyszehrad i Buda, podczas gdy siły Szapolyaia wycofały się w kierunku rzeki Cisy. Zostali jednak przechwyceni przez siły Habsburgów w pobliżu Tarcal na Węgrzech, gdzie habsburski generał [https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas,_Count_of_Salm Mikołaj, hrabia Salm] zdecydowanie pokonał ich w [[Bitwa pod Tarcal|bitwie pod Tarcal]]. Dlatego Jan Szapolyai poprosił swojego zwolennika, bana Krzysztofa Frankapana, by przyszedł mu z pomocą.<ref name=Horvat>Horvat, Rudolf. ''[https://hr.wikisource.org/wiki/Povijest_Hrvatske_I._(R._Horvat)/Kako_je_Ferdinand_postao_kraljem Povijest Hrvatske]''. dostęp:202-05-03].</ref> | ||
| + | |||
| + | == Oblężenie Varaždina == | ||
| + | |||
| + | Frankopan zgromadził swoją 13-tysięczną armię pod Križevciami, która według chorwackiego historyka Rudolfa Horvata liczyła 10.000 piechoty i 3.000 kawalerii. Rankiem 24 września do armii Frankopana podeszli pozorni emisariusze z Varaždina, którzy zadeklarowali mu wierność i wręczyli mu klucze miejskie, jednak gdy faktycznie przybył do Varaždin, garnizon miejski okazał się zwolennikiem Habsburga. Dowódcy FrankapanA następnie nakazali swoim żołnierzom kopanie okopów wokół miasta i przygotowanie machin oblężniczych. Kiedy szukał słabych punktów w murach miasta, niektóre działka obronne otworzyły ogień, a jeden z pocisków poważnie zranił Frankapana. Rana była najwyraźniej tak poważna, że można było zobaczyć jego wnętrzności, dlatego lekarze zrezygnowali z wszelkich wysiłków, aby go nawet uratować. Umierający Frankapan wydał rozkaz kontynuowania oblężenia, jednak większość armii, którą zgromadził, zaczęła się bezpowrotnie rozpraszać.<ref>Klaić, Vjekoslav (1985). ''Povijest Hrvata''. Rijeka: Tisak Liburnija. str. 101–102.</ref> Garstka pozostałych przy nim żołnierzy zaczęła go nieść do Koprivnicy, jednak po dotarciu do Martijanec, hrabia Krzysztof zmarł z powodu ran.<ref name=Horvat/> Jego śmierć była poważnym ciosem dla stronników Szapolyaia, ponieważ stracili potężnego zwolennika w Chorwacji. | ||
| + | |||
| + | | | ||
{{Infobox military conflict | {{Infobox military conflict | ||
| conflict = Oblężenie Varaždina | | conflict = Oblężenie Varaždina | ||
| Linia 42: | Linia 56: | ||
| opis mapy = | | opis mapy = | ||
}} | }} | ||
| − | + | {| | |
| − | + | | | |
| − | + | |} | |
| − | + | {{Wojna domowa 1527-28}} | |
| − | + | |} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
{{izvori}} | {{izvori}} | ||
| + | {{SORTUJ:Opsada, Varaždin}} | ||
| − | [[ | + | [[Kategoria:Oblężenia]] |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Bitwy w historii Królestwa Chorwacji]] |
| − | [[ | + | [[Kategoria:Wojny domowe]] |
| + | [[Kategoria:Historia Chorwacji]] | ||
Aktualna wersja na dzień 06:19, 17 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Opsada Varaždina (pol. oblężenie Varaždina) – oblężenie w Królestwie Chorwacji. Wojna nastąpiła w wyniku chorwackiej, slawońskiej i węgierskiej diety szlacheckiej, która wybierała różnych kandydatów na swoich królów, po śmierci Ludwika II w bitwie pod Mohaczem. TłoPo śmierci Ludwika II w bitwie pod Mohaczem chorwacka szlachta zebrała się pod Cetingradem na początku 1527 roku, aby omówić wybór nowego króla. Ich wybór padł na potężnego Ferdynanda I Habsburga, którego Chorwaci chcieli bardziej zaangażować się w swoje wysiłki obronne przeciwko ekspansji Imperium Osmańskiego.[1] W innej części Królestwa węgierska szlachta wybrała własnego kandydata – Jana Szapolyaia na własnej szlacheckiej diecie w Szekesfehervar pod koniec 1526 roku. pod wpływem Simona Erdődiego, biskupa Zagrzebia i hrabiego Krzysztofa Frangepána, jedynego chorwackiego szlachcica, który nie uczestniczył w diecie cetingradzkiej. To skutecznie doprowadziło królestwo do stanu wojny domowej między zwolennikami przeciwstawiających się królom.[2] Kampania Ferdynanda na WęgrzechFerdynand rozpoczął kampanię z Wiednia, gdy jego 20-tysięczna armia wkroczyła na Węgry. Dowódcy Habsburgów wkrótce z powodzeniem zdobyli miasta Gyor, Komárom, Esztergom, Wyszehrad i Buda, podczas gdy siły Szapolyaia wycofały się w kierunku rzeki Cisy. Zostali jednak przechwyceni przez siły Habsburgów w pobliżu Tarcal na Węgrzech, gdzie habsburski generał Mikołaj, hrabia Salm zdecydowanie pokonał ich w bitwie pod Tarcal. Dlatego Jan Szapolyai poprosił swojego zwolennika, bana Krzysztofa Frankapana, by przyszedł mu z pomocą.[3] Oblężenie VaraždinaFrankopan zgromadził swoją 13-tysięczną armię pod Križevciami, która według chorwackiego historyka Rudolfa Horvata liczyła 10.000 piechoty i 3.000 kawalerii. Rankiem 24 września do armii Frankopana podeszli pozorni emisariusze z Varaždina, którzy zadeklarowali mu wierność i wręczyli mu klucze miejskie, jednak gdy faktycznie przybył do Varaždin, garnizon miejski okazał się zwolennikiem Habsburga. Dowódcy FrankapanA następnie nakazali swoim żołnierzom kopanie okopów wokół miasta i przygotowanie machin oblężniczych. Kiedy szukał słabych punktów w murach miasta, niektóre działka obronne otworzyły ogień, a jeden z pocisków poważnie zranił Frankapana. Rana była najwyraźniej tak poważna, że można było zobaczyć jego wnętrzności, dlatego lekarze zrezygnowali z wszelkich wysiłków, aby go nawet uratować. Umierający Frankapan wydał rozkaz kontynuowania oblężenia, jednak większość armii, którą zgromadził, zaczęła się bezpowrotnie rozpraszać.[4] Garstka pozostałych przy nim żołnierzy zaczęła go nieść do Koprivnicy, jednak po dotarciu do Martijanec, hrabia Krzysztof zmarł z powodu ran.[3] Jego śmierć była poważnym ciosem dla stronników Szapolyaia, ponieważ stracili potężnego zwolennika w Chorwacji. |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ "Diet of Cetin, 1527". Hrvatski sabor (Chorwacki Parlament) (po chorwacku). [dostęp:202-05-03].
- ↑ "Zapolja, Ivan | Hrvatska enciklopedija". www.enciklopedija.hr. [dostęp:202-05-03].
- ↑ 3,0 3,1 Horvat, Rudolf. Povijest Hrvatske. dostęp:202-05-03].
- ↑ Klaić, Vjekoslav (1985). Povijest Hrvata. Rijeka: Tisak Liburnija. str. 101–102.