Magyarországi országgyűlések listája: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 183: Linia 183:
 
  | 1435
 
  | 1435
 
  | [[Pozsony]]
 
  | [[Pozsony]]
  | Zsigmond dekrétumai a hadügy és bíráskodás reformjáról<ref>Engel Pál: Magyarország története 1301-1526/410. o.</ref>
+
  | Zwołana przez Zygmunta w sprawie reformy wojennej i sądownictwa<ref>Engel Pál: Magyarország története 1301-1526/410. o.</ref>
 
  |-
 
  |-
 
  | 1438 vége - 1439. január 1.
 
  | 1438 vége - 1439. január 1.
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | [[Albert magyar király|Habsburg Albert]] királlyá választásának jóváhagyása majd megkoronázása
+
  | [[Habsburg Albert]] zatwierdzenie, a następnie ukoronowanie jego wyboru na króla
 
  |-
 
  |-
 
  | 1439. május 23. – május 29.  
 
  | 1439. május 23. – május 29.  
 
  | Buda
 
  | Buda
  | [[Ötvös János (budai polgár)|Ötvös Jánosnak]], a budai céhpolgárság vezetőjének a meggyilkolása akkor dühöt váltott ki, hogy [[Buda (történelmi település)|Buda]] népe az országgyűlés alatt [[Népmozgalom Budán 1439-ben|felkelt]] a főurak ellen. A budai országgyűlés határozatai között szerepelt, hogy [[Luxemburgi Erzsébet magyar királyné|Luxemburgi Erzsébet]] [[Magyar uralkodók házastársainak listája|királynét]] a férje, [[Albert magyar király|I. (Habsburg) Albert]] örökösévé nyilvánították, aki így kvázi társuralkodóvá lépett elő. Továbbá kimondta az országgyűlés, hogy [[Albert magyar király|Albert]] király kizárólag a magyar rendek hozzájárulásával dönthet a leányai, [[Habsburg Anna magyar hercegnő|Anna]] és [[Habsburg Erzsébet magyar hercegnő|Erzsébet]] házasságainak az ügyében.<ref>Lásd Solymosi (1981: 258).</ref>
+
  | Zabójstwo [[Ötvös János (budai polgár)|Jánosa Ötvösa]], przywódcy cechu budańskiego, wywołało gniew w czasie, gdy ludność Budy zbuntowała się przeciwko lordom podczas parlamentu. Wśród uchwał parlamentu Budy było stwierdzenie, że królowa [[Luxemburgi Erzsébet|Elżbieta Luksemburska]] została uznana za spadkobierczynię swojego męża, [[Albert|Alberta I (Habsburga)]], '''który w ten sposób został quasi-współwładcą'''. Ponadto stwierdzono, że król Albert może decydować o małżeństwie swoich córek, [[Habsburg Anna|Anny]] i [[Habsburg Erzsébet|Elżbiety]], tylko za zgodą stanów węgierskich.<ref>Lásd Solymosi (1981: 258).</ref>
 
  |-
 
  |-
 
  | 1440
 
  | 1440
 
  | [[Székesfehérvár]]
 
  | [[Székesfehérvár]]
  | [[I. Ulászló magyar király|I. Ulászló]] koronázó-országgyűlése. A koronázás napján a rendek  érvénytelenítették [[V. László magyar király|V. László]] megkoronázását, hangsúlyozván, hogy  „a  királyok  ko­ronázása  mindig  az  országlakók  akaratától függ  és a korona hatásosságának az ereje az ő helyeslésükben áll". Végül I. Ulászló megerősítette a korábbi szabadságjogokat. Az országgyűlésen és a koronázáson részt vett [[Jan Długosz]] híres lengyel krónikás
+
  | Parlament koronacyjny [[I. Ulászló]]. W dniu koronacji zakony unieważniły koronację[[V. László]], podkreślając, że „''koronacja królów zawsze zależy od woli narodu i siła działania korony jest na ich korzyść''”. autorstwa [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_D%C5%82ugosz Jana Długosza], znanego polskiego kronikarza
 
  |-
 
  |-
 
  | 1445  
 
  | 1445  
 
  | Székesfehérvár
 
  | Székesfehérvár
  | Gondoskodtak a [[Várnai csata|várnai csatában]] elesett Ulászló halála következtében kialakuló [[interregnum]] idejére az ország kormányzásáról, [[Luxemburgi Erzsébet magyar királyné|Luxemburgi Erzsébet királynét]] régenssé választották, valamint április 4-re országgyűlést hirdettek [[Pest (történelmi település)|Pestre]]
+
  | Zapewnił rządzenie krajem na czas [[interregnum]] wynikającego ze śmierci [[I. Ulászló]], który poległ w [[Várnai csata|bitwie pod Warną]], wybrał królową [[Luxemburgi Erzsébet|Elżbietę Luksemburg]] na regentkę i zapowiedział na 4 kwietnia parlament w Peszcie.
|-
 
 
  | 1445  
 
  | 1445  
 
  | [[Pest (történelmi település)|Pest]]
 
  | [[Pest (történelmi település)|Pest]]
  | Megtartását az ugyanebben az évben tartott székesfehérvári országgyűlés rendelte el
+
  | Megtartását az ugyanebben az évben tartott székesfehérvári országgyűlés rendelte el <br>Jego zachowanie zostało nakazane przez parlament Székesfehérvár w tym samym roku
 
  |-
 
  |-
 
  | 1459 január
 
  | 1459 január
 
  | [[Szeged]]
 
  | [[Szeged]]
  | Honvédelemmel foglalkozó törvények meghozatala, amelyek végrehajtására azonban nem került sor{{refhely|E. Kovács Péter|132. o.}}
+
  | Przyjęcie przepisów obronnych, które nie zostały wdrożone<ref>E. Kovács Péter, str. 132.</ref>
 
  |-
 
  |-
 
  | 1463 március
 
  | 1463 március
 
  | [[Tolna (Magyarország)|Tolna]]
 
  | [[Tolna (Magyarország)|Tolna]]
  | boszniai törökellenes hadjárat meghirdetése{{refhely|E. Kovács Péter|134. o.}}
+
  | deklaracja antytureckiej kampanii w Bośni<ref>E. Kovács Péter, str. 134.</ref>
 
  |-
 
  |-
 
  | 1464
 
  | 1464
 
  | [[Székesfehérvár]]
 
  | [[Székesfehérvár]]
  | [[I. Mátyás magyar király|I. Mátyás]] koronázó-országgyűlése. A király megerősítette az Aranybullát [[I. Lajos magyar király|I. Lajos]] és [[Zsigmond magyar király|Zsigmond]] törvényeivel együtt. Rendezték továbbá a [[III. Frigyes német-római császár|III. Frigyestől]] visszaváltott [[Szent Korona]] őrzését is
+
  | [[I. Mátyás magyar király|I. Mátyás]] spotkanie koronujące państwo. Król potwierdził Złotą Bullę [[I. Lajos|Ludwika I]] i [[Zsigmond|Zygmunta]] wraz ze swoimi prawami. Zagrali również [[III. Frigyes]] odkupiona [[Szent Korona]] strzegąc go
 
  |-
 
  |-
 
  | 1467
 
  | 1467
 
  | [[Buda (történelmi település)|Buda]]
 
  | [[Buda (történelmi település)|Buda]]
  | [[I. Mátyás magyar király|I. Mátyás]] új adótörvényei: [[harmincadvám]] helyett koronavám, [[Kamara haszna#Kapuadó|kapuadó]] helyett füstpénz
+
  | [[I. Mátyás magyar király|I. Mátyás]], nowe przepisy podatkowe: cło koronne zamiast '''[[harmincadvám]]''', pali pieniądze zamiast bramy [[Kamara haszna#Kapuadó|kapuadó]] helyett füstpénz
 
  |-
 
  |-
 
  | 1471. szeptember 1. – szeptember 19.
 
  | 1471. szeptember 1. – szeptember 19.
 
  | Buda
 
  | Buda
  | a cseh trónváltás és a Vitéz–Pannonius-féle összeesküvés utáni helyzet kezeléséről
+
  | o radzeniu sobie ze zmianą czeskiego tronu i sytuacją po spisku Vitéz-Pannonius
 
  |-
 
  |-
 
  | 1492
 
  | 1492
 
  | [[Pozsonyi béke (1491)#Budai országgyűlés (1492)|Buda]]
 
  | [[Pozsonyi béke (1491)#Budai országgyűlés (1492)|Buda]]
  | A [[pozsonyi béke (1491)]] jóváhagyása
+
  | zatwierdzenie [[pozsonyi béke|pokoju z Pozsony]]  
 
  |-
 
  |-
 
|}
 
|}

Wersja z 06:58, 19 sie 2020

[...]

Spotkania odbywały się w godzinach 11-13. W XVI wieku nie odnotowano instytucji o takiej samej organizacji jak późniejsze parlamenty. Nazwy, uprawnienia, liczba uczestników i zakres tych spotkań były różne. Jego średniowieczna forma rozwijała się stopniowo w okresie dojrzałego feudalizmu, przede wszystkim od czasów ustawodawczych Székesfehérvár, następnie od rady królewskiej, rad kościelnych i zgromadzeń sług[1].

XI wiek

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1057 Székesfehérvár Pierwszy znany parlament. Jego dokonania są w dużej mierze nieznane, wiemy tylko, że potwierdziła założenie podniebienia dla klasztoru św. Demeter podczas ceremonii i koronację Salomona.[2]
Az első ismert országgyűlés. Végzései nagyrészt ismeretlenek, csak annyit tudunk, hogy megerősítették a nádor szerémi Szt. Demeter-kolostort illető alapítványát és Salamon megkoronázását
1060 Székesfehérvár Wybór i koronacja Beli I na króla
1061 Székesfehérvár Na prośbę Beli I. w każdej wiosce pojawiło się 2-2 delegatów. To tutaj stłumiono ostatni bunt pogański, a królestwo umocniło się w kościele i państwie
1064 Székesfehérvár Utworzenie organizacji wojskowej kraju
1074 Székesfehérvár Wybór Gejzy I na króla

XII wiek

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1131 Arad Formalne odsunięcie starej elity na bok, egzekucja panów odpowiedzialnych za oślepienie Beli II
1174 Székesfehérvár parlament koronacyjny Beli III

XIII wiek

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1222 Székesfehérvár pierwszy „parlament” Andrzej II wydaje Złotą Bullę
1231 Székesfehérvár Potwierdzenie Złotej Bulli
1245 Székesfehérvár V. István koronázó-országgyűlése
1267 Székesfehérvár Potwierdzenie głównych artykułów Złotej Bulli i potwierdzenie praw szlacheckich [3]
1272 Székesfehérvár IV. László koronázó-országgyűlése (posiedzenie koronacyjne)?
1277. május Rákos IV. László pełnoletnośc, zatwierdzenie kontraktu z Rudolfem I
1277 Székesfehérvár Dni Legislacji w Fehérvár zamieniają się w Dni Legislacji w prawdziwe parlamenty
1289 Székesfehérvár IV. László poprzysiągł wprowadzić radykalną zmianę reżimu w swoim rządzie
1291 Székesfehérvár Odbyło się w celu przywrócenia porządku publicznego. III. András zabezpieczył zakony kościelne, arystokratyczne i szlacheckie oddzielnie od ich praw konstytucyjnych. Potwierdzili również, że zamówienia są nadal zobowiązane do corocznego wypełniania w Fehérvár
1299 Székesfehérvár Jego ustalenia są nieznane

XIV wiek

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1305 Székesfehérvár Wittelsbach Ottó wybór i koronacja na króla
1307. október 10-től Rákos Károly Róbertet zostaje wybrany królem, ale opozycja prowincjonalnych lordów – Csák Máté, Kán László, Kőszegi család – trzymają się z daleka
1308. november 27-től Buda Károly Róbert wybór na króla, Gentile da Montefiore z udziałem legata papieskiego i panów prowincji lub ich pełnomocników
1310 Székesfehérvár Parlament koronacyjny Karola Roberta. Trzeci koronázása szabályos, Karol jest teraz prawowitym królem
1320 Székesfehérvár Jego decyzje są nieznane
1342 Székesfehérvár I. Lajos spotkanie koronujące państwo
1351 Buda Odnowienie Złotej Bulli z 1222 roku, uzupełnionej przez Ludwika I
1382 Székesfehérvár I. Mária spotkanie koronujące państwo
1384 Buda I. Mária potwierdza prawa swojego ojca w 1351 roku
1385 Pest I. Mária rezygnacja, parlament kontynuował w Fehérvár
1385 Székesfehérvár Kontynuacja Parlamentu Pesztu. II. Károly wybór i koronacja na króla (31 grudnia)
1386 Székesfehérvár II. Károly i Garai Miklós w wojnie domowej po jego zabójstwie do pojednania wezwane są ligi baronialne
1387 Székesfehérvár Co ważniejsze z jego rozkazów: król nie może zmieniać porządku prawnego kraju bez konsultacji z sędzią; mężczyzna nie może piastować dwóch urzędów jednocześnie; oprócz interesów króla chronione są także prawa państwa
1397 Temesvár Wprowadzenie armii działki zamiast sił zbrojnych (patrz bitwa pod Nikapoly)
A banderiális haderő helyett a telekkatonaság bevezetése (ld. nikápolyi csata)

XV wiek

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1435 Pozsony Zwołana przez Zygmunta w sprawie reformy wojennej i sądownictwa[4]
1438 vége - 1439. január 1. Székesfehérvár Habsburg Albert zatwierdzenie, a następnie ukoronowanie jego wyboru na króla
1439. május 23. – május 29. Buda Zabójstwo Jánosa Ötvösa, przywódcy cechu budańskiego, wywołało gniew w czasie, gdy ludność Budy zbuntowała się przeciwko lordom podczas parlamentu. Wśród uchwał parlamentu Budy było stwierdzenie, że królowa Elżbieta Luksemburska została uznana za spadkobierczynię swojego męża, Alberta I (Habsburga), który w ten sposób został quasi-współwładcą. Ponadto stwierdzono, że król Albert może decydować o małżeństwie swoich córek, Anny i Elżbiety, tylko za zgodą stanów węgierskich.[5]
1440 Székesfehérvár Parlament koronacyjny I. Ulászló. W dniu koronacji zakony unieważniły koronacjęV. László, podkreślając, że „koronacja królów zawsze zależy od woli narodu i siła działania korony jest na ich korzyść”. autorstwa Jana Długosza, znanego polskiego kronikarza
1445 Székesfehérvár Zapewnił rządzenie krajem na czas interregnum wynikającego ze śmierci I. Ulászló, który poległ w bitwie pod Warną, wybrał królową Elżbietę Luksemburg na regentkę i zapowiedział na 4 kwietnia parlament w Peszcie. 1445 Pest Megtartását az ugyanebben az évben tartott székesfehérvári országgyűlés rendelte el
Jego zachowanie zostało nakazane przez parlament Székesfehérvár w tym samym roku
1459 január Szeged Przyjęcie przepisów obronnych, które nie zostały wdrożone[6]
1463 március Tolna deklaracja antytureckiej kampanii w Bośni[7]
1464 Székesfehérvár I. Mátyás spotkanie koronujące państwo. Król potwierdził Złotą Bullę Ludwika I i Zygmunta wraz ze swoimi prawami. Zagrali również III. Frigyes odkupiona Szent Korona strzegąc go
1467 Buda I. Mátyás, nowe przepisy podatkowe: cło koronne zamiast harmincadvám, pali pieniądze zamiast bramy kapuadó helyett füstpénz
1471. szeptember 1. – szeptember 19. Buda o radzeniu sobie ze zmianą czeskiego tronu i sytuacją po spisku Vitéz-Pannonius
1492 Buda zatwierdzenie pokoju z Pozsony

XVI wiek

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1505. október Rákos Rákosi végzés
1506 Székesfehérvár Elhatározták az I. Miksa német-római császár elleni háborút, mivel a császár az előző évi rákosi országgyűlés rá nézve hátrányos végzése miatt seregével betört az országba
1510. június–július Tata A cambrai-i ligához való csatlakozás megvitatása
1510 Székesfehérvár végzései ismeretlenek
1526 április Rákos Az ország hadiállapotát próbálták rendezni, miután megtudták, hogy Szulejmán szultán Magyarország ellen indult Isztambulból, de lényegi döntésre nem jutottak, a káosz továbbra is fennállt[8]
1526. november 10-12. Székesfehérvár Szapolyai János királlyá választása, majd megkoronázása, az ország belügyeinek rendezése
1527 Székesfehérvár Habsburg Ferdinánd és felesége koronázó-országgyűlése. Az ország nyugalmát biztosító intézkedések meghozatala
1540. szeptember Rákos János Zsigmond királlyá választása
1553 tavasza Sopron

XVI wiek (Siedmiogród)

Ramy czasowe Miejsce Tematy, decyzje, wydarzenia
1542. december 20. Torda János Zsigmondot elismerik erdélyi urának
1557. június 1. Torda állami törvénnyel biztosította a protestáns vallások szabadságát
1568. január 6–13. Torda a katolikusok, az evangélikusok, a reformátusok és az unitáriusok vallásszabadságát biztosító törvény (az 1557-es törvény megerősítése és kiterjesztése)

Powiązane artykuły

Przypisy

  1. Magyar alkotmánytörténet|Digitális Tankönyvtár. www.tankonyvtar.hu. [dostęp:2016-09-03].
  2. Székesfehérváron tartott országgyűlések és koronázások
  3. [Parlamenty i koronacje w Székesfehérvár]
  4. Engel Pál: Magyarország története 1301-1526/410. o.
  5. Lásd Solymosi (1981: 258).
  6. E. Kovács Péter, str. 132.
  7. E. Kovács Péter, str. 134.
  8. Rubicon történelmi magazin - I. Szulejmán szultán megindul Mohács felé. [2016. sierpień 19-i dátummal az eredetiből archiválva]. (Hozzáférés: 2016-08-18)

Zasoby