Somogyi hercegség: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 8 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Somogyi_hercegs%C3%A9g | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Somogyi_hercegs%C3%A9g | ||
| − | |autorzy = https:// | + | |autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Somogyi_hercegs%C3%A9g&action=history |
|nota = węgierski | |nota = węgierski | ||
}} | }} | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | Księstwo Somogii było | + | '''Somogyi hercegség''' (pol. ''Księstwo Somogii'' było [[dukátus]]em lub niezależną administracją, która istniała przed utworzeniem zjednoczonych Węgier. Jedna z nazw komitatu Somogy „Somogyország” może być wspomnieniem tego okresu. |
| − | |||
| − | |||
== Jego lokalizacja == | == Jego lokalizacja == | ||
| − | W XI wieku stale suchy obszar między bagnistymi częściami Balatonu a równiną zalewową Drawy był znacznie węższy niż obecnie. Jej siedziba znajdowała się w | + | W XI wieku stale suchy obszar między bagnistymi częściami Balatonu a równiną zalewową Drawy był znacznie węższy niż obecnie. Jej siedziba znajdowała się w Somogyvár. Węgrzy nie przenieśli się dalej na południe niż Drava, ale obszar do rzeki Sawy również pozostawał pod ich wpływem. W część południową poprowadziła zbudowana przez Rzymian wojskowa droga, z której podczas wypraw korzystali również zbrojni węgierscy. |
| − | |||
| − | |||
== Początki księstwa == | == Początki księstwa == | ||
| Linia 29: | Linia 25: | ||
[[Plik:Limes4.png|200px|thumb|Obiekty wojskowe w Panonii, z których korzystali również żądni przygód Węgrzy.]] | [[Plik:Limes4.png|200px|thumb|Obiekty wojskowe w Panonii, z których korzystali również żądni przygód Węgrzy.]] | ||
| − | Zdobywcy Węgrzy przejęli księstwo słowiańskie na terytorium dawnej Panonii | + | Zdobywcy Węgrzy przejęli księstwo słowiańskie na terytorium dawnej [[Panonia|Panonii]] po śmierci ich byłego sojusznika, króla wschodnich Franków [[Arnulf]]a w 900 roku. W tym czasie [[Jutocsa]] (syn [[Arpad]]a) urządził sobie zimowe leże na terenie obecnego komitatu [[Tolna]], ale latem przeniósł się w okolice [[Jutaspuszta|Jutaspuszty]]. Somogy położona na zachodzie była siedzibą najstarszego syna wielkiego księcia, księcia [[Falicsi]] (947-955), a potem wraz z jego śmiercią Somogyországot otrzymał [[Tar Zerind]]. Słowianie mieszkający nad Drawą byli zobowiązani do opodatkowania futrami łasicy. Węgierski książę [[Géza|Gejza]] rządził północną częścią [[Zadunaje|Kraju Zadunajskiego]]. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Następnie syn [[Serind]]a, [[Koppány]], odziedziczył ten teren. Gejza nie ufał Koppány i starał się kontrolować krewnego w Somogy, dlatego zbudował zamek Kolon na przejściu Zalavár-Kis-Balaton, zamek Úrhida na przejściu Sárvíz w Fehérvárze i zamek Váty w Pécs, a także osiedlił strażników granicznych wzdłuż Sárvíz. Koppány był w zasadzie zamknięty w swojej posiadłości. W tym czasie Somogy była większa, jej terytorium rozciągało się poza terytorium dzisiejszego powiatu do Drawy. | |
| − | == | + | == Bitwa pod Veszprém == |
| − | + | Gejza zmarł w 997 roku, zgodnie ze starożytnym zwyczajem księciem byłby Koppány. Poprosił o rękę [[Sarolta|Saroltę]], która go odrzuciła. Koppány zdecydował się podjąć walkę. W obecności towarzyszących mu niemieckich rycerzy István przysiągł, że jeśli wygra, przekaże ''dziesięcinę'' z Somogy na rzecz budowanego klasztoru [[Pannonhalma]]. István i jego armia niemieckich rycerzy wygrali, zdobyli oblegane Veszprém. Koppány został schwytany i stracony. | |
| − | == | + | == Chrześcijańskie Księstwo Somogii == |
| − | + | Po pokonaniu Koppányego, niemiecki rycerz Orci, który pomógł Istvánowi, otrzymał księstwo. W tym czasie Somogyvár stał się centrum księstwa Somogy. Tutaj, w 1001 roku, na zamku głowy rodu Koppány zbudowano kościół ku czci św. Apolinarego. Ponadto żołnierze [[Pieczyngowie|Pieczyngów]] zostali sprowadzeni, aby chronić Somogyvár. Księstwo nie otrzymało niezależnego biskupstwa, ale płacono mu dziesięcinę na rzecz opactwa Pannonhalma i było zobowiązane do oddania mnichom dziesiątego dziecka z każdej rodziny, a '''opactwu powierzono zwrot kosztów terenów poza Drawą''' (''valamint az apátságot bízták meg a Dráván túli területek megtérítésével''). Somogy wtopiła się w strukturę komitacką po śmierci Orci lub Istvána, a nawet za życia Istvána. | |
| − | + | W 1008 roku węgierski król [[Stefan I]] toczył wojnę z [[Czarni Węgrzy|Czarnymi Węgrami]]. ''Czarni Węgrzy'' (''Ungri Nigri'') są prawdopodobnie tymi samymi, co zagraniczni etniczni wojskowi pomocniczy mieszkający w południowo-wschodnim Zadunaju, [[Kabarowie|Kabarami]]. W 1009 r. założył na ich terytorium [[Biskup Pécs|biskupstwo Pécsu]] i być może [[Arcybiskupi Kalocsa-Kecskemét|archidiecezję Kalocsa]] również zawdzięcza swoje powstanie tej zwycięskiej wojnie. Król założył komitaty: [[Baranya]] i [[Tolna]], a także [[Bodrog]] i [[Bács]] na terytorium Czarnych Węgrów. | |
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| Linia 57: | Linia 49: | ||
== Powiązane artykuły == | == Powiązane artykuły == | ||
* [[Nyitrai Fejedelemség]] | * [[Nyitrai Fejedelemség]] | ||
| − | * [ | + | * [https://hu.wikipedia.org/wiki/Somogy_megye_t%C3%B6rt%C3%A9nelme Somogy megye történelme] |
[[Kategoria:Historia]] | [[Kategoria:Historia]] | ||
[[Kategoria:Historia Węgier]] | [[Kategoria:Historia Węgier]] | ||
[[Kategoria:Arpadowie]] | [[Kategoria:Arpadowie]] | ||
Aktualna wersja na dzień 10:57, 19 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Somogyi hercegség (pol. Księstwo Somogii było dukátusem lub niezależną administracją, która istniała przed utworzeniem zjednoczonych Węgier. Jedna z nazw komitatu Somogy „Somogyország” może być wspomnieniem tego okresu. Spis treściJego lokalizacjaW XI wieku stale suchy obszar między bagnistymi częściami Balatonu a równiną zalewową Drawy był znacznie węższy niż obecnie. Jej siedziba znajdowała się w Somogyvár. Węgrzy nie przenieśli się dalej na południe niż Drava, ale obszar do rzeki Sawy również pozostawał pod ich wpływem. W część południową poprowadziła zbudowana przez Rzymian wojskowa droga, z której podczas wypraw korzystali również zbrojni węgierscy. Początki księstwaPlik:Limes4.png Obiekty wojskowe w Panonii, z których korzystali również żądni przygód Węgrzy. Zdobywcy Węgrzy przejęli księstwo słowiańskie na terytorium dawnej Panonii po śmierci ich byłego sojusznika, króla wschodnich Franków Arnulfa w 900 roku. W tym czasie Jutocsa (syn Arpada) urządził sobie zimowe leże na terenie obecnego komitatu Tolna, ale latem przeniósł się w okolice Jutaspuszty. Somogy położona na zachodzie była siedzibą najstarszego syna wielkiego księcia, księcia Falicsi (947-955), a potem wraz z jego śmiercią Somogyországot otrzymał Tar Zerind. Słowianie mieszkający nad Drawą byli zobowiązani do opodatkowania futrami łasicy. Węgierski książę Gejza rządził północną częścią Kraju Zadunajskiego. Następnie syn Serinda, Koppány, odziedziczył ten teren. Gejza nie ufał Koppány i starał się kontrolować krewnego w Somogy, dlatego zbudował zamek Kolon na przejściu Zalavár-Kis-Balaton, zamek Úrhida na przejściu Sárvíz w Fehérvárze i zamek Váty w Pécs, a także osiedlił strażników granicznych wzdłuż Sárvíz. Koppány był w zasadzie zamknięty w swojej posiadłości. W tym czasie Somogy była większa, jej terytorium rozciągało się poza terytorium dzisiejszego powiatu do Drawy. Bitwa pod VeszprémGejza zmarł w 997 roku, zgodnie ze starożytnym zwyczajem księciem byłby Koppány. Poprosił o rękę Saroltę, która go odrzuciła. Koppány zdecydował się podjąć walkę. W obecności towarzyszących mu niemieckich rycerzy István przysiągł, że jeśli wygra, przekaże dziesięcinę z Somogy na rzecz budowanego klasztoru Pannonhalma. István i jego armia niemieckich rycerzy wygrali, zdobyli oblegane Veszprém. Koppány został schwytany i stracony. Chrześcijańskie Księstwo SomogiiPo pokonaniu Koppányego, niemiecki rycerz Orci, który pomógł Istvánowi, otrzymał księstwo. W tym czasie Somogyvár stał się centrum księstwa Somogy. Tutaj, w 1001 roku, na zamku głowy rodu Koppány zbudowano kościół ku czci św. Apolinarego. Ponadto żołnierze Pieczyngów zostali sprowadzeni, aby chronić Somogyvár. Księstwo nie otrzymało niezależnego biskupstwa, ale płacono mu dziesięcinę na rzecz opactwa Pannonhalma i było zobowiązane do oddania mnichom dziesiątego dziecka z każdej rodziny, a opactwu powierzono zwrot kosztów terenów poza Drawą (valamint az apátságot bízták meg a Dráván túli területek megtérítésével). Somogy wtopiła się w strukturę komitacką po śmierci Orci lub Istvána, a nawet za życia Istvána. W 1008 roku węgierski król Stefan I toczył wojnę z Czarnymi Węgrami. Czarni Węgrzy (Ungri Nigri) są prawdopodobnie tymi samymi, co zagraniczni etniczni wojskowi pomocniczy mieszkający w południowo-wschodnim Zadunaju, Kabarami. W 1009 r. założył na ich terytorium biskupstwo Pécsu i być może archidiecezję Kalocsa również zawdzięcza swoje powstanie tej zwycięskiej wojnie. Król założył komitaty: Baranya i Tolna, a także Bodrog i Bács na terytorium Czarnych Węgrów. PrzypisyLinki zewnętrzne
Powiązane artykuły |
