Alsó-Pannoniai grófság: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 18: | Linia 18: | ||
== Historia == | == Historia == | ||
| + | |||
| + | [[Plik:Karte Mährerreich Mojmír I.png|thumb|left|Księstwo Balatonu (Pannonia) ze stolicą Blatnohrad około 846]] | ||
[[Plik:Awarenmark-frankenreich.png|thumb|left|300px|Ekspansja imperium frankońskiego za panowania [Karola Wielkiego], około 800 roku]] | [[Plik:Awarenmark-frankenreich.png|thumb|left|300px|Ekspansja imperium frankońskiego za panowania [Karola Wielkiego], około 800 roku]] | ||
| + | |||
| + | [[Plik:Mosaburg.png|thumb|left|300px|W IX wieku była to granica wschodniego królestwa Franków. Obszar skoncentrowany na Mosaburgu nie sięgał do Dunaju i ujścia Drawy.]] | ||
Pod koniec VIII wieku w wyniku najazdów [[Frankowie|Franków]], [[Protobułgarzy|Protobułgarów]] i [[Słowianie|Słowian]] upadł [[Kaganat Awarów]], zajmujący od [[567]] centrum Kotliny Panońskiej. Dzięki tym sprzyjającym warunkom [[Słowianie panońscy]], wówczas zamieszkujący te tereny, zaczęli tworzyć quasi-państwowe związki plemienne i ponadplemienne. Jednocześnie na północy za Dunajem powstały podobne organizmy państwowe. Były to [[Państwo wielkomorawskie|Wielkie Morawy]] na obszarze dzisiejszych [[Morawy|Moraw]] i [[Księstwo Nitrzańskie]] w dzisiejszej zachodniej [[Słowacja|Słowacji]]. W pierwszej połowie IX wieku doszło do konfrontacji między tymi państwami. Zwycięsko wyszły z niej Wielkie Morawy pod wodzą księcia [[Mojmir I|Mojmira I]]. W [[833]] Mojmir przyłączył Księstwo Nitrzańskie do Państwa wielkomorawskiego i wypędził ze stolicy [[Nitra (miasto)|Nitry]] władającego nim księcia [[Pribina|Pribinę]].<ref>Jerzy Skowronek, Mieczysław Tanty, Tadeusz Wasilewski, ''Słowianie południowi i zachodni VI-XX wiek'', Warszawa: Książka i Wiedza, 2005, str. 37, ISBN 83-05-13401-6, OCLC 838816716.</ref> | Pod koniec VIII wieku w wyniku najazdów [[Frankowie|Franków]], [[Protobułgarzy|Protobułgarów]] i [[Słowianie|Słowian]] upadł [[Kaganat Awarów]], zajmujący od [[567]] centrum Kotliny Panońskiej. Dzięki tym sprzyjającym warunkom [[Słowianie panońscy]], wówczas zamieszkujący te tereny, zaczęli tworzyć quasi-państwowe związki plemienne i ponadplemienne. Jednocześnie na północy za Dunajem powstały podobne organizmy państwowe. Były to [[Państwo wielkomorawskie|Wielkie Morawy]] na obszarze dzisiejszych [[Morawy|Moraw]] i [[Księstwo Nitrzańskie]] w dzisiejszej zachodniej [[Słowacja|Słowacji]]. W pierwszej połowie IX wieku doszło do konfrontacji między tymi państwami. Zwycięsko wyszły z niej Wielkie Morawy pod wodzą księcia [[Mojmir I|Mojmira I]]. W [[833]] Mojmir przyłączył Księstwo Nitrzańskie do Państwa wielkomorawskiego i wypędził ze stolicy [[Nitra (miasto)|Nitry]] władającego nim księcia [[Pribina|Pribinę]].<ref>Jerzy Skowronek, Mieczysław Tanty, Tadeusz Wasilewski, ''Słowianie południowi i zachodni VI-XX wiek'', Warszawa: Książka i Wiedza, 2005, str. 37, ISBN 83-05-13401-6, OCLC 838816716.</ref> | ||
| − | |||
| − | |||
Pribina, pozostający w dobrych stosunkach z dworem wschodniofrankijskim i korzystający z jego pomocy, dążył do odzyskania swego księstwa. Jego wysiłki w tym kierunku zakończyły się fiaskiem. Wobec tego około [[840]] Pribina uzyskał od króla wschodniofrankijskiego [[Ludwik II Niemiecki|Ludwika II Niemieckiego]] w [[lenno]] ziemie między ówczesną wschodnią granicą [[Państwo wschodniofrankijskie|państwa wschodniofrankijskiego]] a Dunajem, które wcześniej były przeznaczone dla marchii karantańskiej. Pribina energicznie przystąpił do tworzenia własnego państwa i do szerzenia w nim chrześcijaństwa. Na południe od Balatonu, nad rzeką [[Zala (rzeka)|Zala]], wówczas zwaną przez Słowian ''Blatna'' ("Błotna"), wzniósł obronny gród Blatnohrad, który stał się ośrodkiem władzy w państwie. Skuteczność działań Pribiny w umacnianiu chrześcijaństwa i organizowaniu państwa została w [[847]] nagrodzona nadaniem mu tych ziem w lenno dziedziczne. Pribina popierał osadnictwo bawarskie. W umacnianiu chrześcijaństwa Pribina ściśle współdziałał z arcybiskupami [[Salzburg]]a. W [[861]] Pribina zginął, walcząc po stronie Franków przeciwko Wielkim Morawom. W [[862]] władzę po nim objął jego syn [[Kocel]].<ref>Jerzy Skowronek, Mieczysław Tanty, Tadeusz Wasilewski, ''Słowianie południowi i zachodni VI-XX wiek'', Warszawa: Książka i Wiedza, 2005, str. 31, ISBN 83-05-13401-6, OCLC 838816716.</ref> | Pribina, pozostający w dobrych stosunkach z dworem wschodniofrankijskim i korzystający z jego pomocy, dążył do odzyskania swego księstwa. Jego wysiłki w tym kierunku zakończyły się fiaskiem. Wobec tego około [[840]] Pribina uzyskał od króla wschodniofrankijskiego [[Ludwik II Niemiecki|Ludwika II Niemieckiego]] w [[lenno]] ziemie między ówczesną wschodnią granicą [[Państwo wschodniofrankijskie|państwa wschodniofrankijskiego]] a Dunajem, które wcześniej były przeznaczone dla marchii karantańskiej. Pribina energicznie przystąpił do tworzenia własnego państwa i do szerzenia w nim chrześcijaństwa. Na południe od Balatonu, nad rzeką [[Zala (rzeka)|Zala]], wówczas zwaną przez Słowian ''Blatna'' ("Błotna"), wzniósł obronny gród Blatnohrad, który stał się ośrodkiem władzy w państwie. Skuteczność działań Pribiny w umacnianiu chrześcijaństwa i organizowaniu państwa została w [[847]] nagrodzona nadaniem mu tych ziem w lenno dziedziczne. Pribina popierał osadnictwo bawarskie. W umacnianiu chrześcijaństwa Pribina ściśle współdziałał z arcybiskupami [[Salzburg]]a. W [[861]] Pribina zginął, walcząc po stronie Franków przeciwko Wielkim Morawom. W [[862]] władzę po nim objął jego syn [[Kocel]].<ref>Jerzy Skowronek, Mieczysław Tanty, Tadeusz Wasilewski, ''Słowianie południowi i zachodni VI-XX wiek'', Warszawa: Książka i Wiedza, 2005, str. 31, ISBN 83-05-13401-6, OCLC 838816716.</ref> | ||
Wersja z 15:30, 19 sie 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Księstwo Błatneńskie (także Księstwo Zadunajskie lub Księstwo Panońskie) – słowiańskie państwo istniejące w drugiej połowie IX wieku w zachodniej części Kotliny Panońskiej, między Dunajem na północy i wschodzie, Murą i Drawą na południu a Rabą na zachodzie. Stolica księstwa znajdowała się w mieście Blatnohrad (późniejszy Mosaburg, dziś węgierska wieś Zalavár) na południe od jeziora Balaton. Spis treściHistoriaPlik:Karte Mährerreich Mojmír I.png Księstwo Balatonu (Pannonia) ze stolicą Blatnohrad około 846 Plik:Awarenmark-frankenreich.png Ekspansja imperium frankońskiego za panowania [Karola Wielkiego], około 800 roku Plik:Mosaburg.png W IX wieku była to granica wschodniego królestwa Franków. Obszar skoncentrowany na Mosaburgu nie sięgał do Dunaju i ujścia Drawy. Pod koniec VIII wieku w wyniku najazdów Franków, Protobułgarów i Słowian upadł Kaganat Awarów, zajmujący od 567 centrum Kotliny Panońskiej. Dzięki tym sprzyjającym warunkom Słowianie panońscy, wówczas zamieszkujący te tereny, zaczęli tworzyć quasi-państwowe związki plemienne i ponadplemienne. Jednocześnie na północy za Dunajem powstały podobne organizmy państwowe. Były to Wielkie Morawy na obszarze dzisiejszych Moraw i Księstwo Nitrzańskie w dzisiejszej zachodniej Słowacji. W pierwszej połowie IX wieku doszło do konfrontacji między tymi państwami. Zwycięsko wyszły z niej Wielkie Morawy pod wodzą księcia Mojmira I. W 833 Mojmir przyłączył Księstwo Nitrzańskie do Państwa wielkomorawskiego i wypędził ze stolicy Nitry władającego nim księcia Pribinę.[1] Pribina, pozostający w dobrych stosunkach z dworem wschodniofrankijskim i korzystający z jego pomocy, dążył do odzyskania swego księstwa. Jego wysiłki w tym kierunku zakończyły się fiaskiem. Wobec tego około 840 Pribina uzyskał od króla wschodniofrankijskiego Ludwika II Niemieckiego w lenno ziemie między ówczesną wschodnią granicą państwa wschodniofrankijskiego a Dunajem, które wcześniej były przeznaczone dla marchii karantańskiej. Pribina energicznie przystąpił do tworzenia własnego państwa i do szerzenia w nim chrześcijaństwa. Na południe od Balatonu, nad rzeką Zala, wówczas zwaną przez Słowian Blatna ("Błotna"), wzniósł obronny gród Blatnohrad, który stał się ośrodkiem władzy w państwie. Skuteczność działań Pribiny w umacnianiu chrześcijaństwa i organizowaniu państwa została w 847 nagrodzona nadaniem mu tych ziem w lenno dziedziczne. Pribina popierał osadnictwo bawarskie. W umacnianiu chrześcijaństwa Pribina ściśle współdziałał z arcybiskupami Salzburga. W 861 Pribina zginął, walcząc po stronie Franków przeciwko Wielkim Morawom. W 862 władzę po nim objął jego syn Kocel.[2] Za panowania Kocela Księstwo Błatneńskie zaczęło wyrastać na niezależny, słowiański ośrodek państwowy. Wyrazem tego było między innymi przywrócenie przez papieża Hadriana II w 869 metropolii w Sirmium[3] (części dzisiejszej Śremskiej Mitrowicy). W czasie wojny z 869 roku Wielkich Moraw z Państwem wschodniofrankijskim, Kocel opowiedział się po stronie Morawian odrzucając zwierzchność frankijską. W 867 Kocel udzielił schronienia apostołom Słowian, świętym Cyrylowi i Metodemu, w drodze z Państwa wielkomorawskiego do Rzymu. Wspólnie z książętami morawskimi Rościsławem i Świętopełkiem Kocel wspierał idee wyniesienia świętego Metodego do godności biskupa obrządku słowiańskiego. W 869 roku Metody przyjął sakrę biskupią i nominację na arcybiskupa przywróconej panońskiej metropolii w Sirmium.[4] Blatnohrad stał się jednym z najważniejszych centrów kultury i ośrodków chrześcijaństwa liturgii słowiańskiej, rozwijanej przez uczniów Cyryla i Metodego. Prawdopodobnie w Księstwie Błatneńskim powstał pierwszy słowiański zwód praw - Zakon sudnyj ljudem - przypisywany świętemu Metodemu. Kocel zginął podczas wyprawy w 876 roku. Jego śmierć oznaczała koniec niepodległości państwa. Król wschodniofrankijski uczynił użytek ze swych praw suwerena i powtórnie włączył Księstwo Błatneńskie do Karantanii. W 884 roku Księstwo podbiły Wielkie Morawy. Terytorium to ponownie zajęli Frankowie w 894 roku. W 896 tereny byłego Księstwa Błatneńskiego zostały nadane w lenno kolejnemu słowiańskiemu księciu - Brasławowi. Jednak już w 901 roku tereny te zostały podbite przez Węgrów, którzy utworzyli własne państwo. W ciągu następnych stuleci Słowianie panońscy ulegli całkowitej madziaryzacji. TerytoriumW skład Księstwa Błatneńskiego wchodziły:
Zobacz teżPrzypisy
Bibliografia
|
|
|||||||||||||||||||
