Erdődi Simon: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "dewiza – j. polski" na "dewiza - j. polski")
 
(Nie pokazano 13 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
|poprzednik        = [Ivan VI. Bakač Erdödy]]
+
|poprzednik        = [[Erdődy János]]
|gl_članak_funkcija = [[Zagrebačka biskupija|zagrebački biskup]]<br>(1519–1543)
+
|gl_članak_funkcija = [[Arcybiskup Zagrzebia]]<br>(1518–1543)
|współrządzący      = [[Nikola II. Olah]]
+
|współrządzący      =  
|następca          =  
+
|następca          = [[Oláh Miklós]]
 
}}  
 
}}  
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Ivan Karlović]]
 
|poprzednik        = [[Ivan Karlović]]
|gl_članak_funkcija = [[Ban|Hrvatski ban]] <br>(1530–1534)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]<br>(1530–1534)
|współrządzący      = [[Tomo Nádasdy]]
+
|współrządzący      =
|następca          =
+
|następca          = [[Nádasdy Támas]]
 
}}
 
}}
 
{|
 
{|
Linia 31: Linia 31:
 
|}
 
|}
  
Simon Bakacz de Erdődy (?, C. 1492 - Čazma, 2 czerwca 1543), chorwacki ban (1530-1534) i biskup Zagrzebia (1518-1543) ze szlacheckiej rodziny Erdődy.
+
'''Erdődi Simon''' (* ok.1492,&nbsp;† 2 czerwca 1543 w [[Čazma]]), wegierski szlachcic, chorwacki ban (1530-1534) i [[biskup Zagrzebia]] (1518-1543)z rodziny Erdődy.
  
<small><small><small><small>'''Šimun Bakač Erdődy''' ([[mađarski jezik|mađ.]] ''Simon Bakocz de Erdődy'') (?, oko [[1492.]] - [[Čazma]], [[2. lipnja]] [[1543.]]), [[ban|hrvatski ban]] (1530.-1534.) i [[Zagrebačka biskupija|zagrebački biskup]] (1518.-1543.) iz velikaške obitelji [[Erdődy]]. </small></small></small></small>
+
== Życiorys ==
  
== Životopis ==
+
Król Węgier [[II. Lajos|Ludwik II]] wskazał go w 1518 na biskupa Zagrzebia w 1518 r. za namową kuzyna Simona, kardynała [[Bakócz Tamás|Tomasza Bakócza]] (Erdődy Tamás). 10 listopada tego samego roku został zatwierdzony przez papieża [[Leon X|Leona X]]<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1082 Šimun Bakač – Hrvatski biografski leksikon]</ref>.
  
<small><small><small><small>Kralj [[Ludovik II. Jagelović|Ludovik II.]] (1516.-1526.) imenovao ga je [[1518.]] godine za zagrebačkog biskupa, na prijedlog Šimunova rođaka, [[kardinal]]a [[Toma Bakač|Tome Bakača]], a potvrdio ga je [[papa]] [[Lav X.]] (1513.-1521.) dana [[10. studenog]]a iste godine.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1082 Šimun Bakač - Hrvatski biografski leksikon]</ref>  </small></small></small></small>
+
Po [[Mohacz|klęsce pod Mohaczem]] w 1526 r. biskup Zagrzebia i [[Krsto I. Frankopan]] zwołali chorwacką szlachtę w 1527 r. na zjazd (sabor) w Dubrawie. Pomimo saboru w Cetingradzie, sabor w Dubrawie wybrał na króla [[Szapolyai I. János|Jana Szapolyai]]<ref>http://www.casopis-gradjevinar.hr/assets/Uploads/JCE-56-2004-08-08.pdf</ref>. Armia [[Ferdynand I|Ferdynanda I]], z powodu wsparcia Jana przez Simona poważnie uszkodziła katedrę i sam Zagrzeb. W tym samym czasie kapituła była po stronie Ferdynanda I.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=5335 Šimun Bakač-Erdődy – Hrvatska enciklopedija]</ref>
  
<small><small><small><small>Nakon poraza na [[bitka na Mohačkom polju|Mohačkom polju]] [[1526.]] godine, zagrebački je biskup sa [[Fran Krsto Frankopan|Krstom Frankopanom]] sazvao [[1527.]] hrvatsko plemstvo na sabor u Dubravi. Unatoč saboru u Cetingradu, sabor u Dubravi je za kralja izabrao [[Ivan Zapolja|Ivana Zapolju]].<ref>http://www.casopis-gradjevinar.hr/assets/Uploads/JCE-56-2004-08-08.pdf</ref> Ferdinandova je vojska, zbog Šimunove potpore Zapolji, teško oštetila katedralu i sam [[Zagreb]]. Istovremeno, Kaptol je bio na strani [[Ferdinand I., car Svetog Rimskog Carstva|Ferdinanda I.]]<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=5335 Šimun Bakač-Erdődy - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small></small></small>
+
W 1530 roku Simon został mianowany [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii|chorwackim banem]]. Podczas oblężenia Vinodola przez biskupa, w 1541 r., zginął Iwan Zriński, co rozgniewało jego brata Nikolę, więc zaatakował biskupa jeszcze bardziej. Wraz ze śmiercią biskupa Simon w 1543 r. spory między Zrinskimi a kościołem ustały.
  
<small><small><small><small>Godine [[1530.]] imenovan je za hrvatskog bana. Za vrijeme biskupova opsjedanja [[Vinodol]]a, [[1541.]] godine, poginuo je Ivan Zrinski što je razgnjevilo njegova brata Nikolu te je on još više napadao biskupa. Smrću biskupa Erdödyja [[1543.]] godine razmirice između Zrinskih i strane Crkve su se stišale. </small></small></small></small>
+
Podczas biskupstwa Simona powstał ruch reformatorski kierowany przez [https://pl.wikipedia.org/wiki/Marcin_Luter Marcina Lutra]. Simon napisał następnie do papieża [[Klemens VII|Klemensa VII]]. jak „energicznie i bezlitośnie przeciwstawia się luteranizmowi, bo inaczej większa część duchowieństwa jego diecezji byłaby już zarażona tą przede wszystkim zgubną sektą”. W następnych latach zwoływał synody, aby powstrzymać rozprzestrzenianie się nauk protestanckich.<ref>[http://rkczg.hr/reformacija-u-hrvatskoj/ Reformacija u Hrvatskoj], pristupljeno 13. svibnja 2015.</ref><ref>[http://www.krizevci.net/hr/html/marko-zivot.html krizevci.net]</ref>
 
 
<small><small><small><small>Za vrijeme Šimunovog [[biskup]]ovanja došlo je do pojave reformatorskog pokreta predvođenog [[martin Luther|Martinom Lutherom]]. Šimun tada piše papi [[klement VII.|Klementu VII.]] kako se "energično i bezobzirno opire luteranizmu, jer bi u protivnom veći dio svećenstva njegove biskupije već bio zaražen tom nadasve pogubnom sljedbom." Idućih godina sazivao je Sinode kojima je bio cilj zaustaviti širenje protestantskog učenja.<ref>[http://rkczg.hr/reformacija-u-hrvatskoj/ Reformacija u Hrvatskoj], pristupljeno 13. svibnja 2015.</ref><ref>[http://www.krizevci.net/hr/html/marko-zivot.html krizevci.net]</ref>  </small></small></small></small>
 
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
Linia 50: Linia 48:
 
== Linki zewnętrzne ==
 
== Linki zewnętrzne ==
  
* [http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=5335 Šimun Bakač-Erdődy - Hrvatska enciklopedija]
+
* [http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=5335 Šimun Bakač-Erdődy Hrvatska enciklopedija]
* [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1082 Šimun Bakač - Hrvatski biografski leksikon]
+
* [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=1082 Šimun Bakač Hrvatski biografski leksikon]
 +
 
 +
|
 +
{{Biskup infobox
 +
|imię i nazwisko            = Erdődi Simon
 +
|imię i nazwisko oryginalne =
 +
|imię przybrane            =
 +
|imię przybrane oryginalne  =
 +
|tytuł                      =
 +
|grafika          =
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb                      =
 +
|dewiza                    =
 +
|dewiza - j. polski        =
 +
|faksymile =
 +
|opis faksymile =
 +
|państwo                    = [[Królestwo Chorwacji]]
 +
|wariant flagi              =
 +
 
 +
|data urodzenia    = data nieznana
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = 2 czerwca 1543
 +
|miejsce śmierci  = Csázma
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
 
 +
|1. funkcja                = [[Arcybiskup Zagrzebia]]
 +
|1. funkcja - okres        = 1518–1543
 +
 
 +
|2. funkcja                =
 +
|2. funkcja - okres        =
  
 +
|wyznanie                  = [[katolicyzm]]
 +
|kościół                    = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]]
 +
|inkardynacja              =
 +
|data ślubów zakonnych      =
 +
|data diakonatu            =
 +
|data ordynacji            =
 +
|data święceń              =
 +
|data nominacji            =
 +
|data sakry                =
 +
|data patriarchatu          =
 +
|data kreacji              =
 +
|papież kreujący            =
 +
|kościół tytularny          =
 +
|data pontyfikatu          =
 +
|utrata stanu duchownego    =
 +
|data laicyzacji =
 +
|grafika 2 =
 +
|opis grafiki 2 =
  
 +
|podpis                    =
 +
|odznaczenia                =
 +
|commons                    =
 +
|wikiźródła                =
 +
|wikicytaty                =
 +
|wikinews                  =
 +
|www                        =
 +
}}
 +
|}
  
 +
{{SORTUJ:Erdődy, Šimun}}
  
{{GLAVNIRASPORED:Erdődy, Šimun}}
+
[[Kategoria:Erdődy]]
[[Kategorija:hrvatski biskupi]]
+
[[Kategoria:Ród]]
[[Kategorija:Hrvatski banovi]]
+
[[Kategoria:Duchowni]]
[[Kategorija:Erdődy]]
+
[[Kategoria:Chorwaccy biskupi]]
[[Kategorija:Životopisi, Čazma]]
+
[[Kategoria:Chorwaccy banowie]]

Aktualna wersja na dzień 14:44, 4 wrz 2020

Erdődi Simon (* ok.1492, † 2 czerwca 1543 w Čazma), wegierski szlachcic, chorwacki ban (1530-1534) i biskup Zagrzebia (1518-1543)z rodziny Erdődy.

Życiorys

Król Węgier Ludwik II wskazał go w 1518 na biskupa Zagrzebia w 1518 r. za namową kuzyna Simona, kardynała Tomasza Bakócza (Erdődy Tamás). 10 listopada tego samego roku został zatwierdzony przez papieża Leona X[1].

Po klęsce pod Mohaczem w 1526 r. biskup Zagrzebia i Krsto I. Frankopan zwołali chorwacką szlachtę w 1527 r. na zjazd (sabor) w Dubrawie. Pomimo saboru w Cetingradzie, sabor w Dubrawie wybrał na króla Jana Szapolyai[2]. Armia Ferdynanda I, z powodu wsparcia Jana przez Simona poważnie uszkodziła katedrę i sam Zagrzeb. W tym samym czasie kapituła była po stronie Ferdynanda I.[3]

W 1530 roku Simon został mianowany chorwackim banem. Podczas oblężenia Vinodola przez biskupa, w 1541 r., zginął Iwan Zriński, co rozgniewało jego brata Nikolę, więc zaatakował biskupa jeszcze bardziej. Wraz ze śmiercią biskupa Simon w 1543 r. spory między Zrinskimi a kościołem ustały.

Podczas biskupstwa Simona powstał ruch reformatorski kierowany przez Marcina Lutra. Simon napisał następnie do papieża Klemensa VII. jak „energicznie i bezlitośnie przeciwstawia się luteranizmowi, bo inaczej większa część duchowieństwa jego diecezji byłaby już zarażona tą przede wszystkim zgubną sektą”. W następnych latach zwoływał synody, aby powstrzymać rozprzestrzenianie się nauk protestanckich.[4][5]

Przypisy

Linki zewnętrzne

Erdődi Simon
Kraj działania Królestwo Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 2 czerwca 1543
Miejsce Csázma
Arcybiskup Zagrzebia
Okres sprawowania 1518–1543
{{{3. funkcja}}}
Okres sprawowania {{{3. funkcja - okres}}}
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki