Hont-Pázmány (ród): Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 108: | Linia 108: | ||
[[File:Hunt lovag.jpg|thumb|left|200px|alt=Hont|[[Hont-Pázmány#Notable members of the clan|Hont]]{{spaced ndash}}a [[Duchy of Swabia|Swabian]] knight, according to medieval chronicles, a "Slovak nobleman", according to Slovak historians{{spaced ndash}}depicted in the ''[[Chronicon Pictum]]'']] | [[File:Hunt lovag.jpg|thumb|left|200px|alt=Hont|[[Hont-Pázmány#Notable members of the clan|Hont]]{{spaced ndash}}a [[Duchy of Swabia|Swabian]] knight, according to medieval chronicles, a "Slovak nobleman", according to Slovak historians{{spaced ndash}}depicted in the ''[[Chronicon Pictum]]'']] | ||
| − | Niektórzy współcześni autorzy sugerują, że klan Hont-Poznany powstał w wyniku małżeństw dwóch oddzielnych rodzin, ''Łowców'' („Hunt”) i ''Poznanów'' („Pázmánys”, „Posnans”), gdy jego męska linia wymarła w połowie XII wieku. Twierdzą, że przodkowie byli wielkimi szlachcicami w czasie [[Wielkie Morawy|Wielkich Moraw]] i zachowali swoja pozycję i majątek po włączeniu ich terytoriów do państwa węgierskiego<ref>Lukačka, Ján (2002). ''Formovanie vyššej šľachty na západnom Slovensku''. Bratislava: Minor.</ref><ref>Lukačka, Ján. "[http://www.forumhistoriae.sk/FH2_2010/texty_2_2010/lukacka.pdf K otázke etnického pôvodu veľmožského rodu Hont-Poznanovcov]" (PDF). ''Forum historiae. Forum historiae'', SAV. [dostęp:2010].</ref>. Teoria sugeruje, że w X wieku zachowali wiarę chrześcijańską, a jej głosiciele twierdzą, że akt fundacyjny klasztoru benedyktynów w Bzovíku dowodzi, że w dobrach Huntów dominowały majątki dziedziczne z czasów przed przybyciem Węgrów. Pázmányowie nadzorowali klasztor benedyktynów pod wzgórzem Zobor koło Nitry i zostali jego świeckimi patronami. Zgodnie z teorią siedzibą rodziny Huntów był zamek Hont, który rządził w środkowym regionie Ipeľ w dzisiejszej południowej Słowacji, podczas gdy Pázmányowie rządzili w regionie dzisiejszej północno-zachodniej Słowacji w X wieku. Obie rodziny uznały zwierzchnictwo [[Mihály]]ego z klanu [[Arpad|Arpada]] i w ten sposób stali się szlachtą na jego dworze w Nitrze. Po śmierci Michała nowy władca Vajk (przyszły Stefan I) i miejscowa szlachta, na czele z rodami Pázmány i Hunt, rozwinęli bardzo bliskie więzi osobiste i podczas walki z rebelią [[Koppány]] w 997 r. Stefan nawet schronił się u Pázmányego i Hunta („Poznano” „i„ Cuntio ”); później dodali swoich wojowników do orszaku bawarskiej żony Stefan [[Gizela|Gizeli]]. Ich połączone siły pokonały następnie Koppány, czyniąc Stefana jedynym władcą wschodzącego państwa węgierskiego. W XI i XII wieku Huntowie posiadali majątki głównie w komitacie [[Hont]] i wzdłuż rzeki Ipeľ. W XI i XII wieku majątki Pázmánów znajdowały się głównie w dolinie rzeki Nitry. Zgodnie z alternatywną teorią męska linia Pázmánów wymarła w połowie XII wieku; skoligacona poprzez małżeństwo z Huntami linia stała się „Hont-Pázmány”. | + | Niektórzy współcześni autorzy sugerują, że klan Hont-Poznany powstał w wyniku małżeństw dwóch oddzielnych rodzin, ''Łowców'' („Hunt”) i ''Poznanów'' („Pázmánys”, „Posnans”), gdy jego męska linia wymarła w połowie XII wieku. Twierdzą, że przodkowie byli wielkimi szlachcicami w czasie [[Wielkie Morawy|Wielkich Moraw]] i zachowali swoja pozycję i majątek po włączeniu ich terytoriów do państwa węgierskiego<ref>Lukačka, Ján (2002). ''Formovanie vyššej šľachty na západnom Slovensku''. Bratislava: Minor.</ref><ref>Lukačka, Ján. "[http://www.forumhistoriae.sk/FH2_2010/texty_2_2010/lukacka.pdf K otázke etnického pôvodu veľmožského rodu Hont-Poznanovcov]" (PDF). ''Forum historiae. Forum historiae'', SAV. [dostęp:2010].</ref>. Teoria sugeruje, że w X wieku zachowali wiarę chrześcijańską, a jej głosiciele twierdzą, że akt fundacyjny klasztoru benedyktynów w Bzovíku dowodzi, że w dobrach Huntów dominowały majątki dziedziczne z czasów przed przybyciem Węgrów. Pázmányowie nadzorowali klasztor benedyktynów pod wzgórzem Zobor koło Nitry i zostali jego świeckimi patronami. Zgodnie z teorią siedzibą rodziny Huntów był zamek Hont, który rządził w środkowym regionie Ipeľ w dzisiejszej południowej Słowacji, podczas gdy Pázmányowie rządzili w regionie dzisiejszej północno-zachodniej Słowacji w X wieku. Obie rodziny uznały zwierzchnictwo [[Mihály]]ego z klanu [[Arpad|Arpada]] i w ten sposób stali się szlachtą na jego dworze w Nitrze. Po śmierci Michała nowy władca [[Vajk]] (przyszły Stefan I) i miejscowa szlachta, na czele z rodami Pázmány i Hunt, rozwinęli bardzo bliskie więzi osobiste i podczas walki z rebelią [[Koppány]] w 997 r. Stefan nawet schronił się u Pázmányego i Hunta („Poznano” „i„ Cuntio ”); później dodali swoich wojowników do orszaku bawarskiej żony Stefan [[Gizela|Gizeli]]. Ich połączone siły pokonały następnie Koppány, czyniąc Stefana jedynym władcą wschodzącego państwa węgierskiego. W XI i XII wieku Huntowie posiadali majątki głównie w komitacie [[Hont]] i wzdłuż rzeki Ipeľ. W XI i XII wieku majątki Pázmánów znajdowały się głównie w dolinie rzeki Nitry. Zgodnie z alternatywną teorią męska linia Pázmánów wymarła w połowie XII wieku; skoligacona poprzez małżeństwo z Huntami linia stała się „Hont-Pázmány”. |
Najstarsze dane genealogiczne o ''Poznans'' są zachowane w dokumentach klasztoru Zobor (1111-1113). Dokumenty zawierają nazwiska co najmniej czterech szlachciców ''poznańskiej'' rodziny – Una, Bacha (Bača) i dwóch synów Bukven – Deda (Dedo) i Caca (Kačä). Duża liczba słowiańskich nazwisk w rodzinie Hunt-'''Poznań''' jest widoczna aż do XIV wieku (Stojslav, Vlk, Držislav itp.). Charakter ich majątku dziedzicznego wskazuje również na przedwęgierskie pochodzenie<ref><small><sup>'''Uwaga 1:'''</sup></small> Majątek Huntów i Poznans był na początku wyraźnie oddzielony, a oba rody stosowały również zupełnie inny system znaczących nazw. To przeczy teorii, że byli braćmi. Domena ''poznańska' znajdowała się w południowo-zachodniej Słowacji z największą gęstością nieruchomości w Ponitrie. Pierwotna dziedziczna własność Huntów znajdowała się prawie wyłącznie w Hont, Malohont i [[Nógrád]]. Akt opactwa Bzovice (1135) zawiera cenne informacje o wczesnym majątku Huntów, ponieważ ściśle rozróżnia majątek poświęcony przez pierwszych królów węgierskich, majątek zakupiony później i „odziedziczony po przodkach”. Fakt, że później Hunt-Poznań posiadał liczne dobra także w innych częściach królestwa, jest już brany pod uwagę.</ref><ref>Lukačka 2010.</ref>. Oczywiście ci, którzy należeli do dworu królewskiego lub uzyskali majątek na węgierskich terytoriach etnicznych, identyfikowali się z większością ludności na danym obszarze. | Najstarsze dane genealogiczne o ''Poznans'' są zachowane w dokumentach klasztoru Zobor (1111-1113). Dokumenty zawierają nazwiska co najmniej czterech szlachciców ''poznańskiej'' rodziny – Una, Bacha (Bača) i dwóch synów Bukven – Deda (Dedo) i Caca (Kačä). Duża liczba słowiańskich nazwisk w rodzinie Hunt-'''Poznań''' jest widoczna aż do XIV wieku (Stojslav, Vlk, Držislav itp.). Charakter ich majątku dziedzicznego wskazuje również na przedwęgierskie pochodzenie<ref><small><sup>'''Uwaga 1:'''</sup></small> Majątek Huntów i Poznans był na początku wyraźnie oddzielony, a oba rody stosowały również zupełnie inny system znaczących nazw. To przeczy teorii, że byli braćmi. Domena ''poznańska' znajdowała się w południowo-zachodniej Słowacji z największą gęstością nieruchomości w Ponitrie. Pierwotna dziedziczna własność Huntów znajdowała się prawie wyłącznie w Hont, Malohont i [[Nógrád]]. Akt opactwa Bzovice (1135) zawiera cenne informacje o wczesnym majątku Huntów, ponieważ ściśle rozróżnia majątek poświęcony przez pierwszych królów węgierskich, majątek zakupiony później i „odziedziczony po przodkach”. Fakt, że później Hunt-Poznań posiadał liczne dobra także w innych częściach królestwa, jest już brany pod uwagę.</ref><ref>Lukačka 2010.</ref>. Oczywiście ci, którzy należeli do dworu królewskiego lub uzyskali majątek na węgierskich terytoriach etnicznych, identyfikowali się z większością ludności na danym obszarze. | ||
Wersja z 07:12, 5 wrz 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Hont-Pázmány to nazwa rodu („klanu”) w Królestwie Węgier. Gesta Hungarorum („Czyny Węgrów”) wspomina, że przodkowie rodu, bracia Hont (Hunt)[1] i Pázmány (Pazman),[1] (pochodzący z Księstwa Szwabii w Świętym Cesarstwie Rzymskim) przybyli pod koniec X wieku na dwór Gejzy, wielkiego księcia Węgrów.
Ród Hontpaznan po raz pierwszy został wymieniony w dokumencie w 1226 roku. Z tego rodu wywodzi sie kilka wybitnych rodzin Królestwa (np. Szentgyörgyi i Forgách). Spis treściGenealogiaNieznany z klanu Hont-Pázmány miał następców:
Gałęzie roduW XIII wieku ród posiadał 12 gałęzi:
Znani członkowie rodu
Alternate theory on their originPlik:Hunt lovag.jpg Hont – a Swabian knight, according to medieval chronicles, a "Slovak nobleman", according to Slovak historians – depicted in the Chronicon Pictum Niektórzy współcześni autorzy sugerują, że klan Hont-Poznany powstał w wyniku małżeństw dwóch oddzielnych rodzin, Łowców („Hunt”) i Poznanów („Pázmánys”, „Posnans”), gdy jego męska linia wymarła w połowie XII wieku. Twierdzą, że przodkowie byli wielkimi szlachcicami w czasie Wielkich Moraw i zachowali swoja pozycję i majątek po włączeniu ich terytoriów do państwa węgierskiego[4][5]. Teoria sugeruje, że w X wieku zachowali wiarę chrześcijańską, a jej głosiciele twierdzą, że akt fundacyjny klasztoru benedyktynów w Bzovíku dowodzi, że w dobrach Huntów dominowały majątki dziedziczne z czasów przed przybyciem Węgrów. Pázmányowie nadzorowali klasztor benedyktynów pod wzgórzem Zobor koło Nitry i zostali jego świeckimi patronami. Zgodnie z teorią siedzibą rodziny Huntów był zamek Hont, który rządził w środkowym regionie Ipeľ w dzisiejszej południowej Słowacji, podczas gdy Pázmányowie rządzili w regionie dzisiejszej północno-zachodniej Słowacji w X wieku. Obie rodziny uznały zwierzchnictwo Mihályego z klanu Arpada i w ten sposób stali się szlachtą na jego dworze w Nitrze. Po śmierci Michała nowy władca Vajk (przyszły Stefan I) i miejscowa szlachta, na czele z rodami Pázmány i Hunt, rozwinęli bardzo bliskie więzi osobiste i podczas walki z rebelią Koppány w 997 r. Stefan nawet schronił się u Pázmányego i Hunta („Poznano” „i„ Cuntio ”); później dodali swoich wojowników do orszaku bawarskiej żony Stefan Gizeli. Ich połączone siły pokonały następnie Koppány, czyniąc Stefana jedynym władcą wschodzącego państwa węgierskiego. W XI i XII wieku Huntowie posiadali majątki głównie w komitacie Hont i wzdłuż rzeki Ipeľ. W XI i XII wieku majątki Pázmánów znajdowały się głównie w dolinie rzeki Nitry. Zgodnie z alternatywną teorią męska linia Pázmánów wymarła w połowie XII wieku; skoligacona poprzez małżeństwo z Huntami linia stała się „Hont-Pázmány”. Najstarsze dane genealogiczne o Poznans są zachowane w dokumentach klasztoru Zobor (1111-1113). Dokumenty zawierają nazwiska co najmniej czterech szlachciców poznańskiej rodziny – Una, Bacha (Bača) i dwóch synów Bukven – Deda (Dedo) i Caca (Kačä). Duża liczba słowiańskich nazwisk w rodzinie Hunt-Poznań jest widoczna aż do XIV wieku (Stojslav, Vlk, Držislav itp.). Charakter ich majątku dziedzicznego wskazuje również na przedwęgierskie pochodzenie[6][7]. Oczywiście ci, którzy należeli do dworu królewskiego lub uzyskali majątek na węgierskich terytoriach etnicznych, identyfikowali się z większością ludności na danym obszarze. Źródła
Przypisy
|
| ||||||||||||||||||||||||