Bő Péter: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "skarbnik|" na "mistrz skarbu|") |
|||
| (Nie pokazano 22 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_B%C5%91 | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_B%C5%91 | ||
| Linia 24: | Linia 24: | ||
|} | |} | ||
| − | ''' | + | '''Bő Péter''', także '''''Fogas Péter''''' (pol. ''Piotr Bő'') (* nieznana, † po 1300 r.), węgierski szlachcic. |
| − | == | + | == Kariera == |
| − | |||
| − | + | Urodził się w rodzie [[Bő]], pochodzącym z komitatu [[Somogy]], jako jeden z dwóch synów Stefana, który sam był synem Dersa. Jego starszy brat [[Bő Mihály|Michał]] był duchownym, [[biskup Zagrzebia|biskupem Zagrzebia]], a następnie [[arcybiskup Esztergom|arcybiskupem Ostrzyhomia]].<ref>Karácsonyi, János (1901). ''A magyar nemzetségek a XIV. század közepéig. I. kötet'' [''Rody węgierskie do połowy XIV wieku, t. 1'']. Hungarian Academy of Sciences. str. 275</ref> Poprzez niezidentyfikowaną ciotkę ze strony ojca (siostrę ojca) Michał i Péter byli spokrewnieni z członkami rodu [[Monoszló]] i jego wpływowymi współczesnymi im członkami, braćmi [[Monoszló II. Egyed|Egyedem II]], [[Monoszló III. Gergely|Grzegorzem III]] i [[Monoszló III. Péter|Piotrem III]].<ref name="Kovács">Kovács, Mihai (2015). [[https://eda.eme.ro/bitstream/handle/10598/29498/EME_EM_2015-1_001_KovacsMihai_MonoszloPeter.pdf?sequence=1 "'Semper meliora prospiciuntur et utiliora attenduntur'. Monoszló nb. Péter erdélyi püspök társadalmi és politikai kapcsolatai"] ['Semper meliora prospiciuntur et utiliora attenduntur'. Political and Social Relationships of Peter Monoszló Bishop of Transylvania] (PDF). ''Erdélyi Múzeum''. 77 (1): str. 2-3, 10, 239.</ref> | |
| − | + | Z racji pozycji jego kuzyna [[Monoszló III. Péter|Piotra III]], [[biskup Siedmiogrodu|biskupa Siedmiogrodu]], Péter został mianowany [[Przywódca Seklerów|przywódcą Seklerów]] przez króla [[III. András|Andrzeja III]] w 1294 r., w tym samym czasie, gdy [[Kán III. László|Władysław III Kán]] objął urząd [[Wojewoda|wojewody Siedmiogrodu]]<ref name="Kovács" /> i podczas gdy Michał Bő został ''wielkim proboszczem'' Siedmiogrodu<ref name="Kovács" /> Péter po raz pierwszy pojawił się jako przywódca Seklerów w dokumencie królewskim 29 czerwca 1294 r., gdy był członkiem specjalnej delegacji badającej bezeceństwa między obywatelami Esztergom, miejscową kapitułą i duchownymi Kościoła św. Tomasza.<ref name="Kordé">Kordé, Zoltán (2001). ''A székely ispáni méltóság kezdeteiről'' [''O pochodzeniu urzędu przywódcy Seklerów'']. W: Barbu, Violeta; Tüdős S., Kinga (red.). ''Historia manet. Volum omagial. Demény Lajos emlékkönyv''. Editura Kriterion. str. 205-206.</ref> W grudniu 1294 r. [[Monoszló II. Egyed]] podarował trzy wsie z klucza [[Atyina]] (dziś Voćin, Chorwacja) braciom Michałowi i Péter, powierzając kapitule z Peczu wykonanie jego instrukcji. Darowizna ziemi została potwierdzona przez Andrzeja III w dniu 9 stycznia 1295 r.<ref name="Kordé" /> 19 lutego 1299 r. Péter był nadal określany jako przywódca Seklerów, gdy był obecny podczas umowy posiadania między [[mistrz skarbu|mistrzem skarbu]] [[Rátót II. Domokos|Dominikiem II Rátót]] a [[Sártványeczse Gyula|Gyulą Sártványeczse]]. Według nieautentycznego dokumentu Péter nadal sprawował urząd w następnym roku.<ref name="Kordé" /> Władysław III Kán przejął kontrolę nad całym Siedmiogrodem po śmierci [[III. András|Andrzeja III]] w 1301 r. W trakcie ''[[interregnum]]'' przejął także administrację ziemi seklerskiej, w związku z czym godność przywódcy Seklerów stała się gołosłowna do 1315 r., gdy [[I. Károly|Karol]] przywrócił królewski autorytet po śmierci Kána.<ref>Kordé, Zoltán (2016). ''Közigazgatás [Administration]; Katonáskodó székelyek az írott forrásokban'' [''Seklerscy wojownicy w źródłach pisanych'']. W: Benkő, Elek; Oborni, Teréz (red.). ''Székelyföld története, I. kötet: A kezdetektől 1562-ig''. Magyar Tudományos Akadémia Bölcsészettudományi Kutatóközpont, Erdélyi Múzeum-Egyesület, Haáz Rezső Múzeum. str. 175</ref> | |
| + | |||
| + | [[Monoszló II. Egyed|Monoszló II Egyed]] sporządził swoją pierwszą wolę i testament w 1298 r., gdy to formalnie adoptował swoich matczynych krewnych (kuzynów) Michała i Pétera. Egyed podarował im zamek [[Darnóc]] (dziś Slatinski Drenovac, Chorwacja), ale zarówno Péter, jak i Michał zmarli przed Egyedem.<ref name="Kovács" /> Tak więc w 1308 r. Egyed zmienił swoją ostatnią wolę i testament w taki sposób, że jego zięć, Mikołaj i jego bracia z rodziny [[Nyék]] z klanu [Aba]] otrzymali Darnóc, a potwierdził to Péter Bő w chwili śmierci. Zgodnie ze wspomnianym nieautentycznym dokumentem z dnia 28 października 1300 r. król Andrzej III zezwolił Péterowi Bő na przekazanie Darnóc żonie. Przypuszcza się, że dokument został sfałszowany na korzyść żony Pétera (obecnie wdowy) na początku XIV wieku, ponieważ w rzeczywistości jej mąż nigdy nie był właścicielem majątku.<ref name="Kordé" /> | ||
==Przypisy== | ==Przypisy== | ||
| Linia 37: | Linia 38: | ||
==Źródła== | ==Źródła== | ||
| − | * Karácsonyi, János (1901). ''A magyar nemzetségek a XIV. század közepéig. I. kötet'' [ | + | * Karácsonyi, János (1901). ''A magyar nemzetségek a XIV. század közepéig. I. kötet'' [''Rody węgierskie do połowy XIV wieku, t. 1'']. Hungarian Academy of Sciences. |
| − | * Kordé, Zoltán (2001). | + | * Kordé, Zoltán (2001). ''A székely ispáni méltóság kezdeteiről'' [''O pochodzeniu urzędu przywódcy Seklerów'']. W: Barbu, Violeta; Tüdős S., Kinga (red.). ''Historia manet. Volum omagial. Demény Lajos emlékkönyv''. Editura Kriterion. str. 199–207. OCLC 909140187. |
| − | * Kordé, Zoltán (2016). | + | * Kordé, Zoltán (2016). ''Közigazgatás [Administration]; Katonáskodó székelyek az írott forrásokban'' [''Seklerscy wojownicy w źródłach pisanych'']. W: Benkő, Elek; Oborni, Teréz (red.). ''Székelyföld története, I. kötet: A kezdetektől 1562-ig''. Magyar Tudományos Akadémia Bölcsészettudományi Kutatóközpont, Erdélyi Múzeum-Egyesület, Haáz Rezső Múzeum. str. 168–180, 305–320. ISBN 978-606-739-040-7. |
| − | * Kovács, Mihai (2015). [[https://eda.eme.ro/bitstream/handle/10598/29498/EME_EM_2015-1_001_KovacsMihai_MonoszloPeter.pdf?sequence=1 "'Semper meliora prospiciuntur et utiliora attenduntur'. Monoszló nb. Péter erdélyi püspök társadalmi és politikai kapcsolatai"] ['Semper meliora prospiciuntur et utiliora attenduntur'. Political and Social Relationships of Peter Monoszló Bishop of Transylvania] (PDF). ''Erdélyi Múzeum'' | + | * Kovács, Mihai (2015). [[https://eda.eme.ro/bitstream/handle/10598/29498/EME_EM_2015-1_001_KovacsMihai_MonoszloPeter.pdf?sequence=1 "'Semper meliora prospiciuntur et utiliora attenduntur'. Monoszló nb. Péter erdélyi püspök társadalmi és politikai kapcsolatai"] ['Semper meliora prospiciuntur et utiliora attenduntur'. Political and Social Relationships of Peter Monoszló Bishop of Transylvania] (PDF). ''Erdélyi Múzeum''. 77 (1): str. 1–13. [dostep:2016-12-2]. |
| − | * Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' ['' | + | * Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3. |
| | | | ||
{{Urzędnik infobox | {{Urzędnik infobox | ||
| − | |urzędnik = Bő Péter | + | |urzędnik = Bő Péter (węg.)<br>Fogas Péter (węg.)<br>Piotr Bő (pol.) |
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = Przywódca Seklerów | + | |tytulatura = [[Przywódca Seklerów]] |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
Aktualna wersja na dzień 05:17, 13 wrz 2020
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Bő Péter, także Fogas Péter (pol. Piotr Bő) (* nieznana, † po 1300 r.), węgierski szlachcic. KarieraUrodził się w rodzie Bő, pochodzącym z komitatu Somogy, jako jeden z dwóch synów Stefana, który sam był synem Dersa. Jego starszy brat Michał był duchownym, biskupem Zagrzebia, a następnie arcybiskupem Ostrzyhomia.[1] Poprzez niezidentyfikowaną ciotkę ze strony ojca (siostrę ojca) Michał i Péter byli spokrewnieni z członkami rodu Monoszló i jego wpływowymi współczesnymi im członkami, braćmi Egyedem II, Grzegorzem III i Piotrem III.[2] Z racji pozycji jego kuzyna Piotra III, biskupa Siedmiogrodu, Péter został mianowany przywódcą Seklerów przez króla Andrzeja III w 1294 r., w tym samym czasie, gdy Władysław III Kán objął urząd wojewody Siedmiogrodu[2] i podczas gdy Michał Bő został wielkim proboszczem Siedmiogrodu[2] Péter po raz pierwszy pojawił się jako przywódca Seklerów w dokumencie królewskim 29 czerwca 1294 r., gdy był członkiem specjalnej delegacji badającej bezeceństwa między obywatelami Esztergom, miejscową kapitułą i duchownymi Kościoła św. Tomasza.[3] W grudniu 1294 r. Monoszló II. Egyed podarował trzy wsie z klucza Atyina (dziś Voćin, Chorwacja) braciom Michałowi i Péter, powierzając kapitule z Peczu wykonanie jego instrukcji. Darowizna ziemi została potwierdzona przez Andrzeja III w dniu 9 stycznia 1295 r.[3] 19 lutego 1299 r. Péter był nadal określany jako przywódca Seklerów, gdy był obecny podczas umowy posiadania między mistrzem skarbu Dominikiem II Rátót a Gyulą Sártványeczse. Według nieautentycznego dokumentu Péter nadal sprawował urząd w następnym roku.[3] Władysław III Kán przejął kontrolę nad całym Siedmiogrodem po śmierci Andrzeja III w 1301 r. W trakcie interregnum przejął także administrację ziemi seklerskiej, w związku z czym godność przywódcy Seklerów stała się gołosłowna do 1315 r., gdy Karol przywrócił królewski autorytet po śmierci Kána.[4] Monoszló II Egyed sporządził swoją pierwszą wolę i testament w 1298 r., gdy to formalnie adoptował swoich matczynych krewnych (kuzynów) Michała i Pétera. Egyed podarował im zamek Darnóc (dziś Slatinski Drenovac, Chorwacja), ale zarówno Péter, jak i Michał zmarli przed Egyedem.[2] Tak więc w 1308 r. Egyed zmienił swoją ostatnią wolę i testament w taki sposób, że jego zięć, Mikołaj i jego bracia z rodziny Nyék z klanu [Aba]] otrzymali Darnóc, a potwierdził to Péter Bő w chwili śmierci. Zgodnie ze wspomnianym nieautentycznym dokumentem z dnia 28 października 1300 r. król Andrzej III zezwolił Péterowi Bő na przekazanie Darnóc żonie. Przypuszcza się, że dokument został sfałszowany na korzyść żony Pétera (obecnie wdowy) na początku XIV wieku, ponieważ w rzeczywistości jej mąż nigdy nie był właścicielem majątku.[3] Przypisy
Źródła
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
