Alvise Gritti

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Lodovico Gritti.jpg Lodovico Gritti Alvise (Aloisio, Lodovico, Ludovico, Luigi) Gritti (węg. Lajos) (* 29 września 1480, † 1534), wenecki polityk. Wpływowa osoba w Królestwie Węgier pod panowaniem króla Wegier Jana I. Był także ministrem sułtana osmańskiego i regentem Węgier od 1530 do 1534 roku. Naturalny syn Andrei Grittiego, weneckiego bailo w Konstantynopola za panowania sułtana Bajazyda II, który w 1523 roku został dożą Wenecji. Młodość Ojciec Grittiego mieszkał w Stambule jako handlarz zbożem przez około dwadzieścia lat, zanim powrócił jako dyplomata w imieniu Wenecji. W tym czasie miał wielu synów z grecką, być może turecką konkubiną. Powszechnie cytowana liczba to czterech synów: Pietro, Alvise, Lorenzo i Zorzi; jednakże Eric Dursteler wspomina tylko o trzech, cytując jednego z przeciwników politycznych ojca Grittiego, który argumentował, że „ten, który ma trzech synów-bękartów w Turcji nie powinien być uznawany za Dożę”. Biorąc pod uwagę, że istnieją imiona dla czterech synów, wydaje się bardziej prawdopodobne, że ten fragment politycznej inwektywy pomijał syna, niż że historycy dodali czwartego. Niezależnie od tego Gritti spędził dzieciństwo w Konstantynopolu. Gritti studiował na Uniwersytecie w Padwie, prawdopodobnie po podróży ze Stambułu z ojcem w 1502 roku. Jako nieślubne dziecko Gritti nie był w stanie zajmować wysokich stanowisk w Wenecji, ale bariera ta nie istniała w Stambule, do którego powrócił w 1506 roku. Wczesna kariera Stacjonując w dzielnicy Galata, po drugiej stronie Złotego Rogu, Gritti zaangażował się w bankowość i handel, zwłaszcza z Wenecją. Handel różnymi towarami, takimi jak saletra, słone mleko, ubrania, szafran, cyna i wino, zboża i klejnoty, były jednymi z najważniejszych przedsięwzięć Grittiego. Towary sprowadzał do Wenecji, na miejscu patrona w sułtanie. Gritti był więc zaangażowany w stworzenie i prezentację złotej korony weneckiego hełmu Sulejmana Wspaniałego. O jego sukcesie świadczy jego luksusowy pałac z rozległymi ogrodami, stajniami i licznymi służącymi, a także ekstrawagancką odzieżą i biżuterią. Na jego dworze odbywały się uczty i zabawy, a także przebywali włoscy kupcy i humaniści. Początki relacji Grittiego z İbrahimem Paszą, który został mianowany Wielkim Wezyrem Sulejmana w 1523 r., są niejasne, ale Gritti zyskał przychylność Ibrahima, który powierzył mu wielkie obowiązki, czyniąc go partnerem biznesowym. Możliwe, że Ibrahim Pasza był pod wpływem swoich dziecięcych związków z Wenecją, ponieważ urodził się na weneckiej wyspie Parga. Niezależnie od tego, wydaje się, że Ibrahim Pasha zasięgnął opinii Grittiego w sprawach dotyczących polityki zagranicznej, a on i sułtan odwiedzili dom Grittiego w Galata. Również w 1523 r. ojciec Grittiego objął stanowisko doży weneckiej, co wzmocniło polityczną potęgę Grittiego. Gritti był znany jako „syn księcia” i prawdopodobnie był częściowo odpowiedzialny za korzystną politykę Ibrahima Paszy wobec Wenecji. W 1527 roku Gritti wspierał króla Węgier Jana I przeciwko Ferdynandowi I Habsburgowi, który chciał korony dla siebie. Wkrótce stał się jednym z najważniejszych sojuszników króla Jana i pełnił funkcję ambasadora między monarchą a sułtanem tureckim. W 1528 r. Wielki wezyr, według doniesień, planował zabrać go na planowaną wyprawę na Węgry, gdzie Gritti miał zdobyć „ważne arcybiskupstwo i część arcyksięstwa austriackiego po zajęciu ich przez Turków”. Lodovico przebywał w Budzie najpierw jako doradca króla Jana, a następnie w latach 1530-1534 jako regent Węgier. Próba zamachu stanu 9 listopada 1533 r. gubernator Marano napisał do Karola V, cesarza rzymskiego, „Kilka dni temu słyszałem, że kapitan generalny Chorwacji zatrzymał i wysłał do Lublany (miasta twojego brata) dwóch szpiegów Grittiego. Wyznali oni, że Gritti, w imieniu sułtana tureckiego, zawarł sojusz z królami Anglii i Francji, a także z kilkoma innymi książętami przeciwko Jego Cesarskim i Królewskim Mościom (Karol i jego brat Ferdynand, ówczesny król Czech) i reszcie Chrześcijaństwo. Konsekwencją tego jest to, że armie Turków, składające się z około 1.500 lekkich koni i 22.000 hackbutierów − cała siła, którą ma opłacić król Francji − mają zaatakować chrześcijaństwo. I taka jest opinia jednego ze szpiegów, że sam Gritti wraz ze swoimi sprzymierzeńcami najedzie Chorwację, Slawonię i Węgry i spróbuje podbić te kraje. W międzyczasie książęta Bawarii i Wirtembergii oraz Filip, hrabia (landgraf) Hesji, spowodują zamieszki w Niemczech i tak podrażnią chrześcijaństwo, że Jego Cesarska Mość znajdzie się w tarapatach”. Próba przejęcia Siedmiogrodu przez Grittiego spowodowała powstanie generalne − w końcu został zabity wraz ze swoimi dwoma synami podczas oblężenia Mediaș. Jego szczątki zostały pochowane w kościele św. Franciszka w Media we współczesnej Rumunii . Przypisy Kultura popularna Alvise Gritti is a character in Seasons 1-3 of the 2011–14 Turkish TV series Muhtesem Yuzyil Dalsze czytanie Peter G. Bietenholz, Thomas B. Deutscher (2003). Contemporaries of Erasmus: a biographical register. Albert Lybyer (1913). Government of the Ottoman Empire in the Time of Suleiman the Magnificent. Ferenc Szakaly (1995). Lodovico Gritti in Hungary: 1529-1534: a historical insight.