Szent Kinga: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 32 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1p]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
−
'''Szent Kinga''', także '''''Árpád-házi Szent Kinga''''' lub '''''Kunigunda''''' (pol. ''Święta Kinga'', także ''Kunegunda'', cz. ''Kinga Polská'', chor. ''Kinga Poljska'') (* 5 marca [[1234]]{{u|a}} w [[Ostrzyhom]]iu, † 24 lipca [[1292]] w [[Stary Sącz|Starym Sączu]]) – [[Węgrzy|węgierska]] królewna z dynastii [[Arpadowie|Arpadów]], księżna krakowska i sandomierska, a następnie [[zakonnica]] w [[Zakon Świętej Klary|Zakonie Świętej Klary (klarysek)]], [[Dziewictwo|dziewica]], córka króla [[Władcy Węgier|Węgier]] [[Bela IV|Beli IV]] i [[Maria Laskarina|Marii Laskariny]], żona [[władcy Polski|polskiego władcy]], [[Bolesław V Wstydliwy|Bolesława V Wstydliwego]] oraz [[święty|święta]] [[Kościół katolicki|Kościoła katolickiego]].
+
'''Szent Kinga''', także '''''Árpád-házi Szent Kinga''''' lub '''''Kunigunda''''' (pol. ''Święta Kinga'', także ''Kunegunda'', cz. ''Kinga Polská'', chor. ''Kinga Poljska'') (* 5 marca [[1234]]<ref name="Uwaga"><small><sup>'''Uwaga:1'''</sup></small> Źródła węgierskie podają jako roczną datę urodzenia Kingi rok 1224</ref> w [[Ostrzyhom]]iu, † 24 lipca [[1292]] w [[Stary Sącz|Starym Sączu]]) – [[Węgrzy|węgierska]] królewna z dynastii [[Arpadowie|Arpadów]], księżna krakowska i sandomierska, a następnie [[zakonnica]] w [[Zakon Świętej Klary|Zakonie Świętej Klary (klarysek)]], [[Dziewictwo|dziewica]], córka króla [[Władcy Węgier|Węgier]] [[Bela IV|Beli IV]] i [[Maria Laskarina|Marii Laskariny]], żona [[władcy Polski|polskiego władcy]], [[Bolesław V Wstydliwy|Bolesława V Wstydliwego]] oraz [[święty|święta]] [[Kościół katolicki|Kościoła katolickiego]].
  
 
== Życiorys ==
 
== Życiorys ==
 
Święta Kinga pochodziła z rodziny wielodzietnej. Jej siostrami były m.in. [[Małgorzata Węgierska|św. Małgorzata Węgierska]], [[Konstancja węgierska (zm. po 1287)|Konstancja]], księżna ruska, oraz [[Jolenta Helena|bł. Jolenta]]<ref name="Szwarga">ks. Kazimierz Szwarga, o. Joachim Roman Bar OFMConv.: ''Polscy Święci. Błogosławiona Kinga''. T. 11. Warszawa: ATK, 1987. str. 77-80, 83-89, 92, 94, 96-97.</ref>. Ciotką Kingi była [[Elżbieta z Turyngii|św. Elżbieta Węgierska]], szwagierką [[Błogosławiona Salomea|bł. Salomea]], a dalszymi krewnymi [[Jadwiga Śląska|św. Jadwiga Śląska]] i [[Agnieszka Przemyślidka (1211–1282)|św. Agnieszka z Pragi]].
 
Święta Kinga pochodziła z rodziny wielodzietnej. Jej siostrami były m.in. [[Małgorzata Węgierska|św. Małgorzata Węgierska]], [[Konstancja węgierska (zm. po 1287)|Konstancja]], księżna ruska, oraz [[Jolenta Helena|bł. Jolenta]]<ref name="Szwarga">ks. Kazimierz Szwarga, o. Joachim Roman Bar OFMConv.: ''Polscy Święci. Błogosławiona Kinga''. T. 11. Warszawa: ATK, 1987. str. 77-80, 83-89, 92, 94, 96-97.</ref>. Ciotką Kingi była [[Elżbieta z Turyngii|św. Elżbieta Węgierska]], szwagierką [[Błogosławiona Salomea|bł. Salomea]], a dalszymi krewnymi [[Jadwiga Śląska|św. Jadwiga Śląska]] i [[Agnieszka Przemyślidka (1211–1282)|św. Agnieszka z Pragi]].
  
−
W 1239 przybyła jako pięcioletnie dziecko do Polski. W [[Wojnicz]]u królewna została ze względów politycznych zaręczona z [[Książęta sandomierscy|księciem sandomierskim]] Bolesławem Wstydliwym, synem [[Leszek Biały|Leszka Białego]]<ref name="Szwarga" />, a następnie, mając 12 lat, jemu poślubiona według kanonicznej formy ''[[sponsalia de futuro]]'', choć jednocześnie, jak podkreślał średniowieczny ''Żywot świętej Kingi'', już od dziecinnych lat Kinga pragnęła życia dziewiczego{{odn|Michalski|2004|s=211–215}}{{odn|Witkowska|1961|s=41–162}}. Podobno przyniosła mu w [[posag]]u 40 tysięcy [[Grzywna (jednostka miar)|grzywien]], a według podania również sól węgierską, którą zaczęto wówczas w [[Bochnia|Bochni]] i [[Wieliczka|Wieliczce]] wydobywać na większą skalę. Chociaż sól znano w Polsce już wcześniej, to jednak pewne jest, że właśnie za czasów Kingi rozwinęło się jej wydobycie, prawdopodobnie za sprawą sprowadzonych przez nią górników węgierskich.
+
W 1239 przybyła jako pięcioletnie dziecko do Polski. W [[Wojnicz]]u królewna została ze względów politycznych zaręczona z [[Książęta sandomierscy|księciem sandomierskim]] Bolesławem Wstydliwym, synem [[Leszek Biały|Leszka Białego]]<ref name="Szwarga" />, a następnie, mając 12 lat, jemu poślubiona według kanonicznej formy ''[[sponsalia de futuro]]'', choć jednocześnie, jak podkreślał średniowieczny ''Żywot świętej Kingi'', już od dziecinnych lat Kinga pragnęła życia dziewiczego<ref>Maciej Michalski: ''[https://repozytorium.amu.edu.pl/handle/10593/8382 Kobiety i świętość w żywotach trzynastowiecznych księżnych polskich]''. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2004. str. 211–215.</ref><ref>Maria Helena Witkowska. „''Vita sanctae Kyngae ducisse cracoviensis” jako źródło hagiograficzne''. „Roczniki Humanistyczne”. 2. 10 (1961). s. 41–162.</ref>. Podobno przyniosła mu w [[posag]]u 40 tysięcy [[Grzywna (jednostka miar)|grzywien]], a według podania również sól węgierską, którą zaczęto wówczas w [[Bochnia|Bochni]] i [[Wieliczka|Wieliczce]] wydobywać na większą skalę. Chociaż sól znano w Polsce już wcześniej, to jednak pewne jest, że właśnie za czasów Kingi rozwinęło się jej wydobycie, prawdopodobnie za sprawą sprowadzonych przez nią górników węgierskich.
  
−
Początkowo przebywała na dworze książęcym w [[Sandomierz]]u, a następnie w [[Kraków|Krakowie]]<ref name="Szwarga" />. W wyniku zagrożenia najazdem [[Tatarzy|Tatarów]], przebywała później na [[Węgry|Węgrzech]] i na [[Morawy|Morawach]], w klasztorze [[Cystersi|cystersów]] w [[Welehrad]]zie<ref name="Szwarga" />. Po wycofaniu się wojsk tatarskich i ustaniu wewnętrznych walk o tron oraz pokonaniu [[Konrad I mazowiecki|Konrada Mazowieckiego]], książęca para powróciła w 1243 do Krakowa, mieszkając w [[Nowy Korczyn|Nowym Korczynie]]<ref name="Szwarga" />. Tutaj zaproponowała Bolesławowi, że pragnie zachować dozgonną [[Dziewictwo|czystość]] w małżeństwie, ślubując to przed biskupem krakowskim [[Jan Prandota|Janem Prandotą]] w [[Kościół św. Franciszka z Asyżu w Krakowie|kościele franciszkanów]]. Historycy, wiążąc zgodę Bolesława na ślub dziewictwa Kingi, nadali mu przydomek „Wstydliwy”<ref name="Szwarga" />. Następnie wstąpiła do [[III Zakon franciszkański|III Zakonu św. Franciszka]] zostając [[Tercjarze|tercjarką]]<ref name="Szwarga" />. Mając na uwadze dobro księstwa krakowskiego i sandomierskiego, czynnie pomagała swemu mężowi w ich odbudowie po niszczycielskim najeździe Tatarów, służąc swoim posagiem. Wsparła finansowo m.in. [[Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie|katedrę krakowską]] oraz liczne klasztory ojców: [[Benedyktyni|benedyktynów]], cystersów i [[Zakon Braci Mniejszych|franciszkanów]]. Była fundatorką wielu kościołów, m.in. w Bochni i Nowym Korczynie. Sprowadziła liczne zgromadzenia zakonne, m.in. [[Kanonicy Regularni od Pokuty|Kanoników Regularnych od Pokuty]] do Krakowa oraz siostry [[norbertanki]] do Krzyżanowic nad Nidą, fundując im przyklasztorne kościoły{{odn|Brewiarz|2005}}. Wzięła czynny udział w staraniach o kanonizację [[Stanisław ze Szczepanowa|św. Stanisława]]. Z jej inicjatywy Bolesław Wstydliwy i biskup Prandota wysyłali dwukrotnie poselstwo w tej sprawie do [[Stolica Apostolska|Stolicy Apostolskiej]]<ref name="Szwarga" />.
+
Początkowo przebywała na dworze książęcym w [[Sandomierz]]u, a następnie w [[Kraków|Krakowie]]<ref name="Szwarga" />. W wyniku zagrożenia najazdem [[Tatarzy|Tatarów]], przebywała później na [[Węgry|Węgrzech]] i na [[Morawy|Morawach]], w klasztorze [[Cystersi|cystersów]] w [[Welehrad]]zie<ref name="Szwarga" />. Po wycofaniu się wojsk tatarskich i ustaniu wewnętrznych walk o tron oraz pokonaniu [[Konrad I mazowiecki|Konrada Mazowieckiego]], książęca para powróciła w 1243 do Krakowa, mieszkając w [[Nowy Korczyn|Nowym Korczynie]]<ref name="Szwarga" />. Tutaj zaproponowała Bolesławowi, że pragnie zachować dozgonną [[Dziewictwo|czystość]] w małżeństwie, ślubując to przed biskupem krakowskim [[Jan Prandota|Janem Prandotą]] w [[Kościół św. Franciszka z Asyżu w Krakowie|kościele franciszkanów]]. Historycy, wiążąc zgodę Bolesława na ślub dziewictwa Kingi, nadali mu przydomek „Wstydliwy”<ref name="Szwarga" />. Następnie wstąpiła do [[III Zakon franciszkański|III Zakonu św. Franciszka]] zostając [[Tercjarze|tercjarką]]<ref name="Szwarga" />. Mając na uwadze dobro księstwa krakowskiego i sandomierskiego, czynnie pomagała swemu mężowi w ich odbudowie po niszczycielskim najeździe Tatarów, służąc swoim posagiem. Wsparła finansowo m.in. [[Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie|katedrę krakowską]] oraz liczne klasztory ojców: [[Benedyktyni|benedyktynów]], cystersów i [[Zakon Braci Mniejszych|franciszkanów]]. Była fundatorką wielu kościołów, m.in. w Bochni i Nowym Korczynie. Sprowadziła liczne zgromadzenia zakonne, m.in. [[Kanonicy Regularni od Pokuty|Kanoników Regularnych od Pokuty]] do Krakowa oraz siostry [[norbertanki]] do Krzyżanowic nad Nidą, fundując im przyklasztorne kościoły<ref name="Brewiarz">[http://www.brewiarz.pl/czytelnia/swieci/07-24a.php3 Święta Kinga], dziewica (pol.). W: ''Internetowa Liturgia Godzin'' [on-line]. brewiarz.pl, sierpień 2005.</ref>. Wzięła czynny udział w staraniach o kanonizację [[Stanisław ze Szczepanowa|św. Stanisława]]. Z jej inicjatywy Bolesław Wstydliwy i biskup Prandota wysyłali dwukrotnie poselstwo w tej sprawie do [[Stolica Apostolska|Stolicy Apostolskiej]]<ref name="Szwarga" />.
  
 
W uznaniu jej wkładu w dobro księstwa i kościoła Bolesław za radą biskupa Prandoty wydał 2 marca 1257 w Nowym Korczynie przywilej własności [[Sądecczyzna|Ziemi Sądeckiej]] dla swojej małżonki<ref name="Szwarga" />. Wykorzystując stan anarchii na Węgrzech księżniczka Kinga, dążąca do zacieśnienia związków [[Spisz]]a z Polską, obsadziła ten teren swoimi wojskami, które stacjonowały tam aż do jej śmierci.
 
W uznaniu jej wkładu w dobro księstwa i kościoła Bolesław za radą biskupa Prandoty wydał 2 marca 1257 w Nowym Korczynie przywilej własności [[Sądecczyzna|Ziemi Sądeckiej]] dla swojej małżonki<ref name="Szwarga" />. Wykorzystując stan anarchii na Węgrzech księżniczka Kinga, dążąca do zacieśnienia związków [[Spisz]]a z Polską, obsadziła ten teren swoimi wojskami, które stacjonowały tam aż do jej śmierci.
  
−
Przełomowym momentem w jej życiu była śmierć 7 grudnia 1279 w Krakowie jej męża księcia Bolesława, kiedy to podjęła jako wdowa decyzję wstąpienia do zakonu [[Zakon Świętej Klary|klarysek]]{{odn|Brewiarz|2005}}. Najpierw przywilejem z 6 lipca 1280 dokonała fundacji [[Klasztor klarysek w Starym Sączu|klasztoru klarysek w Starym Sączu]], a następnie przywdziała habit zakonny stając się klaryską<ref name="Szwarga" />. Odtąd zamieszkiwała w tym klasztorze, choć musiała go opuścić pod koniec 1287, kiedy wraz z dwiema siostrami (Jolentą i Konstancją) oraz innymi siedemdziesięcioma zakonnicami uciekła na [[Zamek Pieniński]] bronić się przed [[III najazd mongolski na Polskę|najazdem tatarskim]]<ref name="Szwarga" />. 24 kwietnia 1289 złożyła [[Śluby zakonne|profesję zakonną]]<ref name="Szwarga" />. We wrześniu 1291 zapadła na poważną, śmiertelną chorobę, w wyniku której 24 lipca 1292 zmarła. Została pochowana po paru dniach pod posadzką klasztornej kaplicy<ref name="Szwarga" />. Obecnie jej relikwie spoczywają po translacji w specjalnej trumience na ołtarzu, na którym umieszczono jej XV-wieczną pozłacaną figurę{{odn|Nasza Arka|2005|s=13}}.
+
Przełomowym momentem w jej życiu była śmierć 7 grudnia 1279 w Krakowie jej męża księcia Bolesława, kiedy to podjęła jako wdowa decyzję wstąpienia do zakonu [[Zakon Świętej Klary|klarysek]]<ref name="Brewiarz" />. Najpierw przywilejem z 6 lipca 1280 dokonała fundacji [[Klasztor klarysek w Starym Sączu|klasztoru klarysek w Starym Sączu]], a następnie przywdziała habit zakonny stając się klaryską<ref name="Szwarga" />. Odtąd zamieszkiwała w tym klasztorze, choć musiała go opuścić pod koniec 1287, kiedy wraz z dwiema siostrami (Jolentą i Konstancją) oraz innymi siedemdziesięcioma zakonnicami uciekła na [[Zamek Pieniński]] bronić się przed [[III najazd mongolski na Polskę|najazdem tatarskim]]<ref name="Szwarga" />. 24 kwietnia 1289 złożyła [[Śluby zakonne|profesję zakonną]]<ref name="Szwarga" />. We wrześniu 1291 zapadła na poważną, śmiertelną chorobę, w wyniku której 24 lipca 1292 zmarła. Została pochowana po paru dniach pod posadzką klasztornej kaplicy<ref name="Szwarga" />. Obecnie jej relikwie spoczywają po translacji w specjalnej trumience na ołtarzu, na którym umieszczono jej XV-wieczną pozłacaną figurę<ref name="Arka">Święta Kinga, [http://www.nasza-arka.pl/2005/rozdzial.php?numer=8&rozdzial=1 Królewna, księżna, mniszka]. „Nasza Arka”. 8 (56), 2005. str. 6, 13.</ref>.
  
 
== Pierścień św. Kingi ==
 
== Pierścień św. Kingi ==
−
Według legendy<ref>[http://www.klaryski.sacz.pl/www.klaryski.stary.sacz.pl/pl/25082/0/Legendy_o_pierscieniu_sw._Kingi.html Legendy o pierścieniu Świętej Kingi]. klaryski.sacz.pl. [dostęp 2015-05-23].</ref>, gdy polski książę krakowsko-sandomierski [[Bolesław V Wstydliwy|Bolesław Wstydliwy]] poprosił o rękę [[Węgry|węgierskiej]] królewny Kingi, ta zwróciła się do swego ojca, aby w wianie nie dawano jej [[Złoto|złota]] i kosztowności, gdyż niosą za sobą pot i łzy ludzkie. Nie chciała też roju służby, bo ta jest znamieniem pychy. Życzyła sobie tylko jednego skarbu – [[sól kuchenna|soli]], którą chciała dać swej przyszłej ojczyźnie. [[Król]] Węgier podarował jej więc najbogatszą kopalnię [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] w [[Komitat Máramaros|Marmarosz]] ([[Prajd]]). Kinga, biorąc ją w posiadanie, wrzuciła do szybu swój zaręczynowy pierścień, zaś w drodze do kraju swego męża zabrała ze sobą doświadczonych górników węgierskich. W Polsce kazała im szukać soli. Znaleźli ją – jak pisze [[Piotr Skarga|Ksiądz Piotr Skarga]] – „w pierwszym bałwanie [bryle] soli, który wykopano, pierścień się on jej znalazł, który ujrzawszy Kunegunda i poznawszy, dziękowała Panu Bogu, który dziwy czyni tym, którzy Go miłują”.
+
Według legendy<ref>[http://www.klaryski.sacz.pl/www.klaryski.stary.sacz.pl/pl/25082/0/Legendy_o_pierscieniu_sw._Kingi.html Legendy o pierścieniu Świętej Kingi]. klaryski.sacz.pl. [dostęp 2015-05-23].</ref>, gdy polski książę krakowsko-sandomierski [[Bolesław V Wstydliwy|Bolesław Wstydliwy]] poprosił o rękę [[Węgry|węgierskiej]] królewny Kingi, ta zwróciła się do swego ojca, aby w wianie nie dawano jej [[Złoto|złota]] i kosztowności, gdyż niosą za sobą pot i łzy ludzkie. Nie chciała też roju służby, bo ta jest znamieniem pychy. Życzyła sobie tylko jednego skarbu – [[sól kuchenna|soli]], którą chciała dać swej przyszłej ojczyźnie. [[Król]] Węgier podarował jej więc najbogatszą kopalnię [[Siedmiogród|Siedmiogrodu]] w komitacie [[Máramaros]] ([[Prajd]]). Kinga, biorąc ją w posiadanie, wrzuciła do szybu swój zaręczynowy pierścień, zaś w drodze do kraju swego męża zabrała ze sobą doświadczonych górników węgierskich. W Polsce kazała im szukać soli. Znaleźli ją – jak pisze [[Piotr Skarga|Ksiądz Piotr Skarga]] – „w pierwszym bałwanie [bryle] soli, który wykopano, pierścień się on jej znalazł, który ujrzawszy Kunegunda i poznawszy, dziękowała Panu Bogu, który dziwy czyni tym, którzy Go miłują”.
  
 
== Beatyfikacja i kanonizacja ==
 
== Beatyfikacja i kanonizacja ==
Linia 92: Linia 92:
 
7 kwietnia 1999 biskup tarnowski powołał Stowarzyszenie Czcicieli św. Kingi<ref>[http://www.centrumopoka.pl/a/190,Stowarzyszenie_Swietej_Kingi Stowarzyszenie Świętej Kingi]. centrumopoka.pl. [dostęp 2015-05-23].</ref>. W tym samym roku powstał film dokumentalny w reżyserii Piotra Zarębskiego pt. ''Święta Matka Kinga''<ref>[http://filmpolski.pl/fp/index.php?film=4212288 Święta Matka Kinga]. filmpolski.pl. [dostęp 2015-05-23].</ref>. Świętej poświęcono również specjalne kaplice w [[Kopalnia soli Bochnia|kopalniach soli w Bochni]]<ref>[http://web.archive.org/web/20150913000759/http://www.kopalnia-bochnia.pl:80/kaplica-sw-kingi opalnia soli Bochnia. Kaplica św. Kingi]. kopalnia-bochnia.pl. [dostęp 2015-05-23]. [zarchiwizowane z [http://www.kopalnia-bochnia.pl/kaplica-sw-kingi/ tego adresu] (2015-09-13)].</ref> i [[Kopalnia soli Wieliczka#Kaplica św. Kingi|Wieliczce]]. Powstało również wiele legend związanych z jej działalnością<ref>[http://www.pieniny.com/pl/io298/legenda-o-sw-kindze-zamek-pieniny Legenda o Św. Kindze – Zamek Pieniny] pieniny.com. [dostęp 2015-05-23].</ref>.
 
7 kwietnia 1999 biskup tarnowski powołał Stowarzyszenie Czcicieli św. Kingi<ref>[http://www.centrumopoka.pl/a/190,Stowarzyszenie_Swietej_Kingi Stowarzyszenie Świętej Kingi]. centrumopoka.pl. [dostęp 2015-05-23].</ref>. W tym samym roku powstał film dokumentalny w reżyserii Piotra Zarębskiego pt. ''Święta Matka Kinga''<ref>[http://filmpolski.pl/fp/index.php?film=4212288 Święta Matka Kinga]. filmpolski.pl. [dostęp 2015-05-23].</ref>. Świętej poświęcono również specjalne kaplice w [[Kopalnia soli Bochnia|kopalniach soli w Bochni]]<ref>[http://web.archive.org/web/20150913000759/http://www.kopalnia-bochnia.pl:80/kaplica-sw-kingi opalnia soli Bochnia. Kaplica św. Kingi]. kopalnia-bochnia.pl. [dostęp 2015-05-23]. [zarchiwizowane z [http://www.kopalnia-bochnia.pl/kaplica-sw-kingi/ tego adresu] (2015-09-13)].</ref> i [[Kopalnia soli Wieliczka#Kaplica św. Kingi|Wieliczce]]. Powstało również wiele legend związanych z jej działalnością<ref>[http://www.pieniny.com/pl/io298/legenda-o-sw-kindze-zamek-pieniny Legenda o Św. Kindze – Zamek Pieniny] pieniny.com. [dostęp 2015-05-23].</ref>.
  
−
Gimnazjum nr 1 w [[Bochnia|Bochni]] od 1999 nosi imię św. Kingi<ref>[http://www.g1bochnia.neostrada.pl/ Gimnazjum nr 1 w Bochni. Informacje o szkole]. g1bochnia.neostrada.pl. [dostęp 2017-05-20].</ref>. Ponadto gimnazjum nr 5 w Nowym Sączu<ref>[http://gim5.nsacz.pl/ Gimnazjum nr 5 w Nowym Sączu]. gim5.nsacz.pl. [dostęp 2017-05-20].</ref> i samorządowe gimnazjum w [[Nowy Korczyn|Nowym Korczynie]]{{r|AC}} również noszą jej imię. Szkoły podstawowe w: [[Bilczyce|Bilczycach]]{{r|AE}}, [[Janczowa|Janczowej]]{{r|CC}}, [[Kamionka Wielka (Polska)|Kamionce Wielkiej]] (nr 2){{r|CA}}, [[Knurów (województwo małopolskie)|Knurowie]]{{r|AF}}, [[Łukowa (województwo świętokrzyskie)|Łukowej]]{{r|AG}}, [[Maciejowa (wieś)|Maciejowej]]{{r|AH}}, [[Olszanka (województwo małopolskie)|Olszance]]{{r|AI}}, [[Podstolice (województwo małopolskie)|Podstolicach]]{{r|CB}}, [[Popowice (województwo małopolskie)|Popowicach]]{{r|AJ}}, [[Szkoła Podstawowa nr 2 im. Św. Kingi w Sanoku|Sanoku (nr 2)]]{{r|AK}} oraz Zespół Szkolno Przedszkolny w [[Ujanowice|Ujanowicach]]{{r|CD}} noszą jej imię. Zespół Szkół Zawodowych w [[Podegrodzie (województwo małopolskie)|Podegrodziu]] również nosi jej imię{{r|AL}}.
+
Gimnazjum nr 1 w [[Bochnia|Bochni]] od 1999 nosi imię św. Kingi<ref>[http://www.g1bochnia.neostrada.pl/ Gimnazjum nr 1 w Bochni. Informacje o szkole]. g1bochnia.neostrada.pl. [dostęp 2017-05-20].</ref>. Ponadto gimnazjum nr 5 w Nowym Sączu<ref>[http://gim5.nsacz.pl/ Gimnazjum nr 5 w Nowym Sączu]. gim5.nsacz.pl. [dostęp 2017-05-20].</ref> i samorządowe gimnazjum w [[Nowy Korczyn|Nowym Korczynie]]<ref>[http://gimnazjumswkingi.pl/news.php Samorządowe Gimnazjum św. Kingi w Nowym Korczynie]. gimnazjumswkingi.pl. [dostęp 2017-05-20].</ref> również noszą jej imię. Szkoły podstawowe w: [[Bilczyce|Bilczycach]]<ref>[https://spbilczyce.edupage.org/ Szkoła Podstawowa im. Świętej Kingi w Bilczycach]. spbilczyce.edupage.org. [dostęp 2017-05-20].</ref>, [[Janczowa|Janczowej]]<ref>[http://janczowa.korzenna.pl/kontakt/ Kontakt]. W: Szkoła Podstawowa im. Św. Kingi w Janczowej [on-line]. janczowa.korzenna.pl. [dostęp 2018-07-04].</ref>, [[Kamionka Wielka (Polska)|Kamionce Wielkiej]] (nr 2)<ref>[http://kamionkawielka.szkola.pl/?nasza-szkola Nasza szkoła]. W: ''Szkoła Podstawowa Nr 2 w Kamionce Wielkiej'' [on-line]. kamionkawielka.szkola.pl. [dostęp 2018-07-04].</ref>, [[Knurów (województwo małopolskie)|Knurowie]]<ref>[http://kamionkawielka.szkola.pl/?nasza-szkola Szkoła Podstawowa im. św. Kingi w Knurowie]. spknurow.szkolnastrona.pl. [dostęp 2017-05-20].</ref>, [[Łukowa (województwo świętokrzyskie)|Łukowej]]<ref>[http://www.szkolalukowa.szkolnastrona.pl/index.php?p=m&idg=zt,33 Szkoła Podstawowa im. Św. Kingi w Łukowej]. szkolalukowa.szkolnastrona.pl. [dostęp 2017-05-20].</ref>, [[Maciejowa (wieś)|Maciejowej]]<ref>[http://spmaciejowa.labowa.pl/ Szkoła Podstawowa im. Św. Kingi w Maciejowej]. spmaciejowa.labowa.pl. [dostęp 2017-05-20].</ref>, [[Olszanka (województwo małopolskie)|Olszance]]<ref>[http://www.spolszanka.pl/ Szkoła Podstawowa im. św. Kingi w Olszance]. spolszanka.pl. [dostęp 2017-05-20].</ref>, [[Podstolice (województwo małopolskie)|Podstolicach]]<ref>[http://sppodstolice.szkolnastrona.pl/ O szkole]. W: ''Szkoła Podstawowa im. św. Kingi w Podstolicach'' [on-line]. sppodstolice.szkolnastrona.pl. [dostęp 2018-07-04].</ref>, [[Popowice (województwo małopolskie)|Popowicach]]<ref>[http://sp-popowice.pl/ Szkoła Podstawowa w Popowicach]. sp-popowice.pl. [dostęp 2017-05-20].</ref>, [[Szkoła Podstawowa nr 2 im. Św. Kingi w Sanoku|Sanoku (nr 2)]]<ref>[http://sp2.sanok.pl/a/strona.php?id=strona Szkoła Podstawowa nr 2 im. Św. Kingi w Sanoku]. sp2.sanok.pl. [dostęp 2017-05-20].</ref> oraz Zespół Szkolno Przedszkolny w [[Ujanowice|Ujanowicach]]<ref>[https://www.zsujanowice.edu.pl/o-szkole/o-patronie/ O patronie]. W: ''Zespół Szkolno Przedszkolny w Ujanowicach'' [on-line]. zsujanowice.edu.pl. [dostęp 2019-05-13].</ref> noszą jej imię. Zespół Szkół Zawodowych w [[Podegrodzie (województwo małopolskie)|Podegrodziu]] również nosi jej imię<ref>[http://www.podegrodzie.pl/pl/634/0/zsz-w-podegrodziu.html Zespół Szkół Zawodowych im. Św. Kingi w Podegrodziu]. podegrodzie.pl. [dostęp 2017-05-20].</ref>.
  
−
W Wieliczce m.in. park nazwano jej imieniem{{r|BB}}. Wielu ulicom w kilkudziesięciu miejscowościach w Polsce nadano również jej imię.
+
W Wieliczce m.in. park nazwano jej imieniem<ref>[http://www.zdrojowe.wieliczka.eu/park-kingi/ PARK ŚW. KINGI]. zdrojowe.wieliczka.eu, 2010-05-25. [dostęp 2017-05-20].</ref>. Wielu ulicom w kilkudziesięciu miejscowościach w Polsce nadano również jej imię.
  
−
Warto dodać, że z inicjatywy byłego proboszcza Polskiej Parafii Personalnej w [[Budapeszt|Budapeszcie]] przy ul. Óhegy utca 11 ([[Język węgierski|węg.]] ''Lengyel nemzetiségi templom''), ks. Leszka Kryży oraz prof. Sylwestra Rostettera został w 2005 założony w tej parafii chór pod nazwą ''Chór św. Kingi''{{r|BJ|BK}}. Chór ten działa przy Kościele Polskim i Stowarzyszeniu Katolików Polskich na Węgrzech pw. św. Wojciecha, który liczy około 30 osób{{r|BJ}}. Ponadto w kościele przy tej parafii znajduje się [[relikwiarz]] św. Kingi{{r|BI}}.
+
Warto dodać, że z inicjatywy byłego proboszcza Polskiej Parafii Personalnej w [[Budapeszt|Budapeszcie]] przy ul. Óhegy utca 11 ([[Język węgierski|węg.]] ''Lengyel nemzetiségi templom''), ks. Leszka Kryży oraz prof. Sylwestra Rostettera został w 2005 założony w tej parafii chór pod nazwą ''Chór św. Kingi''<ref name="Chór">[https://www.dombudapeszt.com/o-nas Chór św. Kingi]. W: Stowarzyszenie Katolików Polskich na Węgrzech pw. św. Wojciecha [on-line]. dombudapeszt.com. [dostęp 2018-04-02].</ref><ref>[https://mapy.cz/turisticka?x=19.1413016&y=47.4792057&z=16&source=osm&id=12424696 Lengyel nemzetiségi templom (mapa) 1:6000] (po wegiersku • po czesku). mapy.cz. [dostęp 2018-04-02].</ref>. Chór ten działa przy Kościele Polskim i Stowarzyszeniu Katolików Polskich na Węgrzech pw. św. Wojciecha, który liczy około 30 osób<ref name="Chór" />. Ponadto w kościele przy tej parafii znajduje się [[relikwiarz]] św. Kingi<ref>Leszek Wątróbski: [http://www.dk.com.ua/post.php?id=2196 Dobrze być Polakiem na Węgrzech]. W: Dziennik Kijowski [on-line]. dk.com.ua, 2014. [dostęp 2018-04-02].</ref>.
−
{{Galeria|Nazwa=Galeria|wielkość=240|pozycja=right
+
 
−
|Plik:Kinga węgierska.jpg|Święta Kinga
+
== Galeria ==
−
|Plik:Kinga of Poland.PNG|Święta Kinga
+
<gallery>
−
|Plik:Kinga CP.jpg|Solna rzeźba Świętej Kingi i górników w [[Kopalnia soli Wieliczka|kopalni soli w Wieliczce]] ilustrująca legendę o pierścieniu Świętej Kingi
+
Plik:Kinga węgierska.jpg|Święta Kinga
−
|Plik:Święta Kinga (sculpture).jpg| Figura przy kościele św. Józefa w [[Muszyna|Muszynie]]
+
Plik:Kinga of Poland.PNG|Święta Kinga
−
|Plik:Ferdynand Olesiński - Święta Kinga.jpg|Obraz ilustrujący legendę o św. Kindze
+
Plik:Kinga CP.jpg|Solna rzeźba Świętej Kingi i górników w [[Kopalnia soli Wieliczka|kopalni soli w Wieliczce]] ilustrująca legendę o pierścieniu Świętej Kingi
−
|Plik:StSacz kinga.jpg|Pomnik Św.Kingi w klasztorze Klarysek w Starym Sączu
+
Plik:Święta Kinga (sculpture).jpg| Figura przy kościele św. Józefa w [[Muszyna|Muszynie]]
−
}}
+
Plik:Ferdynand Olesiński - Święta Kinga.jpg|Obraz ilustrujący legendę o św. Kindze
 +
Plik:StSacz kinga.jpg|Pomnik Św.Kingi w klasztorze Klarysek w Starym Sączu
 +
</gallery>
  
 
=== Pamiątki po świętej ===
 
=== Pamiątki po świętej ===
−
Do najcenniejszych pamiątek pozostawionych przez świętą zalicza się{{r|D}}:
+
Do najcenniejszych pamiątek pozostawionych przez świętą zalicza się<ref>ks. Stanisław Groń SJ: [http://web.archive.org/web/20160308153331/http://www.gron.com/Pamiatki.htm Pamiątki po św. Kindze]. gron.com. [dostęp 2015-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-08)].</ref>:
 
* rękopiśmienny, pergaminowy [[Psałterz św. Kingi|Psałterz bł. Kingi]] z XIII w., pisany w języku łacińskim,  
 
* rękopiśmienny, pergaminowy [[Psałterz św. Kingi|Psałterz bł. Kingi]] z XIII w., pisany w języku łacińskim,  
 
* pierścień zaręczynowy Kingi w ametystowym oczku z postaciami narzeczonych,
 
* pierścień zaręczynowy Kingi w ametystowym oczku z postaciami narzeczonych,
−
* [[krzyż]] sporządzony z małżeńskich, książęcych diademów ze złota, pereł i kamieni szlachetnych{{odn|Nasza Arka|2005|s=6}},
+
* [[krzyż]] sporządzony z małżeńskich, książęcych diademów ze złota, pereł i kamieni szlachetnych<ref name="Arka" />,
 
* medalion z [[krucyfiks]]em i portretem kobiety,
 
* medalion z [[krucyfiks]]em i portretem kobiety,
 
* pieczęć klasztorną z [[Kryształ górski|kryształu górskiego]],
 
* pieczęć klasztorną z [[Kryształ górski|kryształu górskiego]],
Linia 133: Linia 135:
 
* {{Cytuj stronę | url =http://www.klaryski.opw.pl/swieci/Kinga/Kinga_modlitwy.htm  | tytuł =Litania do św. Kingi | nazwisko = | imię = | nazwisko2 = | imię2 = | autor = | data = | praca = | opublikowany =Klaryski.opw.pl  | strony = | język = | data dostępu = 2016-07-23 | archiwum =http://archive.fo/2016.07.24-020321/http://www.klaryski.opw.pl/swieci/Kinga/Kinga_modlitwy.htm  | zarchiwizowano =2016-07-24}}
 
* {{Cytuj stronę | url =http://www.klaryski.opw.pl/swieci/Kinga/Kinga_modlitwy.htm  | tytuł =Litania do św. Kingi | nazwisko = | imię = | nazwisko2 = | imię2 = | autor = | data = | praca = | opublikowany =Klaryski.opw.pl  | strony = | język = | data dostępu = 2016-07-23 | archiwum =http://archive.fo/2016.07.24-020321/http://www.klaryski.opw.pl/swieci/Kinga/Kinga_modlitwy.htm  | zarchiwizowano =2016-07-24}}
 
{{Zobacz kategorię|Parafie pod wezwaniem św. Kingi|Świątynie pod wezwaniem św. Kingi}}
 
{{Zobacz kategorię|Parafie pod wezwaniem św. Kingi|Świątynie pod wezwaniem św. Kingi}}
−
 
−
== Uwagi ==
 
−
* Źródła węgierskie podają jako roczną datę urodzenia Kingi rok 1224 (› ''[http://genealogy.euweb.cz/arpad/arpad2.html#B4 Genealogia Arpadów (G1. Saint Kunigunda (Kinga), canonised 16.6.1999, *Buda 1224, +24.7.1292)]'').[http://genealogy.euweb.cz/arpad/arpad2.html#B4 Genealogia Arpadów (G1. Saint Kunigunda (Kinga), canonised 16.6.1999, *Buda 1224, +24.7.1292)] (po angielsku). genealogy.euweb.cz. [dostęp 2020-05-28].
 
−
 
−
== Przypisy ==
 
−
{{izvori}}
 
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
Linia 183: Linia 179:
 
  |opis faksymile            =  
 
  |opis faksymile            =  
 
  |państwo                    =  
 
  |państwo                    =  
−
  |data urodzenia            = {{Dts|05|03|1234}}{{u|a}}
+
  |data urodzenia            = 5 marca [[1234]]
 +
<ref><small><sup>'''Uwaga:2'''</sup></small> Źródła węgierskie podają jako roczną datę urodzenia Kingi rok 1224</ref><ref>''[http://genealogy.euweb.cz/arpad/arpad2.html#B4 Genealogia Arpadów (G1. Saint Kunigunda (Kinga), canonised 16.6.1999, *Buda 1224, +24.7.1292)]'').[http://genealogy.euweb.cz/arpad/arpad2.html#B4 Genealogia Arpadów (G1. Saint Kunigunda (Kinga), canonised 16.6.1999, *Buda 1224, +24.7.1292)] (po angielsku). genealogy.euweb.cz. [dostęp 2020-05-28].</ref>
 
  |miejsce urodzenia          = [[Plik:Flag of Hungary (11th c. - 1301).svg|Królestwo Węgier|20 px]] [[Ostrzyhom]]
 
  |miejsce urodzenia          = [[Plik:Flag of Hungary (11th c. - 1301).svg|Królestwo Węgier|20 px]] [[Ostrzyhom]]
 
  |data śmierci              = {{Dts|24|07|1292}}
 
  |data śmierci              = {{Dts|24|07|1292}}
Linia 301: Linia 298:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
{{SORTUJ:Arpadowie, Kinga}}
 
{{SORTUJ:Arpadowie, Kinga}}

Aktualna wersja na dzień 06:56, 7 paź 2020

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Szent Kinga, także Árpád-házi Szent Kinga lub Kunigunda (pol. Święta Kinga, także Kunegunda, cz. Kinga Polská, chor. Kinga Poljska) (* 5 marca 1234[1] w Ostrzyhomiu, † 24 lipca 1292 w Starym Sączu) – węgierska królewna z dynastii Arpadów, księżna krakowska i sandomierska, a następnie zakonnica w Zakonie Świętej Klary (klarysek), dziewica, córka króla Węgier Beli IV i Marii Laskariny, żona polskiego władcy, Bolesława V Wstydliwego oraz święta Kościoła katolickiego.

Życiorys

Święta Kinga pochodziła z rodziny wielodzietnej. Jej siostrami były m.in. św. Małgorzata Węgierska, Konstancja, księżna ruska, oraz bł. Jolenta[2]. Ciotką Kingi była św. Elżbieta Węgierska, szwagierką bł. Salomea, a dalszymi krewnymi św. Jadwiga Śląska i św. Agnieszka z Pragi.

W 1239 przybyła jako pięcioletnie dziecko do Polski. W Wojniczu królewna została ze względów politycznych zaręczona z księciem sandomierskim Bolesławem Wstydliwym, synem Leszka Białego[2], a następnie, mając 12 lat, jemu poślubiona według kanonicznej formy sponsalia de futuro, choć jednocześnie, jak podkreślał średniowieczny Żywot świętej Kingi, już od dziecinnych lat Kinga pragnęła życia dziewiczego[3][4]. Podobno przyniosła mu w posagu 40 tysięcy grzywien, a według podania również sól węgierską, którą zaczęto wówczas w Bochni i Wieliczce wydobywać na większą skalę. Chociaż sól znano w Polsce już wcześniej, to jednak pewne jest, że właśnie za czasów Kingi rozwinęło się jej wydobycie, prawdopodobnie za sprawą sprowadzonych przez nią górników węgierskich.

Początkowo przebywała na dworze książęcym w Sandomierzu, a następnie w Krakowie[2]. W wyniku zagrożenia najazdem Tatarów, przebywała później na Węgrzech i na Morawach, w klasztorze cystersów w Welehradzie[2]. Po wycofaniu się wojsk tatarskich i ustaniu wewnętrznych walk o tron oraz pokonaniu Konrada Mazowieckiego, książęca para powróciła w 1243 do Krakowa, mieszkając w Nowym Korczynie[2]. Tutaj zaproponowała Bolesławowi, że pragnie zachować dozgonną czystość w małżeństwie, ślubując to przed biskupem krakowskim Janem Prandotą w kościele franciszkanów. Historycy, wiążąc zgodę Bolesława na ślub dziewictwa Kingi, nadali mu przydomek „Wstydliwy”[2]. Następnie wstąpiła do III Zakonu św. Franciszka zostając tercjarką[2]. Mając na uwadze dobro księstwa krakowskiego i sandomierskiego, czynnie pomagała swemu mężowi w ich odbudowie po niszczycielskim najeździe Tatarów, służąc swoim posagiem. Wsparła finansowo m.in. katedrę krakowską oraz liczne klasztory ojców: benedyktynów, cystersów i franciszkanów. Była fundatorką wielu kościołów, m.in. w Bochni i Nowym Korczynie. Sprowadziła liczne zgromadzenia zakonne, m.in. Kanoników Regularnych od Pokuty do Krakowa oraz siostry norbertanki do Krzyżanowic nad Nidą, fundując im przyklasztorne kościoły[5]. Wzięła czynny udział w staraniach o kanonizację św. Stanisława. Z jej inicjatywy Bolesław Wstydliwy i biskup Prandota wysyłali dwukrotnie poselstwo w tej sprawie do Stolicy Apostolskiej[2].

W uznaniu jej wkładu w dobro księstwa i kościoła Bolesław za radą biskupa Prandoty wydał 2 marca 1257 w Nowym Korczynie przywilej własności Ziemi Sądeckiej dla swojej małżonki[2]. Wykorzystując stan anarchii na Węgrzech księżniczka Kinga, dążąca do zacieśnienia związków Spisza z Polską, obsadziła ten teren swoimi wojskami, które stacjonowały tam aż do jej śmierci.

Przełomowym momentem w jej życiu była śmierć 7 grudnia 1279 w Krakowie jej męża księcia Bolesława, kiedy to podjęła jako wdowa decyzję wstąpienia do zakonu klarysek[5]. Najpierw przywilejem z 6 lipca 1280 dokonała fundacji klasztoru klarysek w Starym Sączu, a następnie przywdziała habit zakonny stając się klaryską[2]. Odtąd zamieszkiwała w tym klasztorze, choć musiała go opuścić pod koniec 1287, kiedy wraz z dwiema siostrami (Jolentą i Konstancją) oraz innymi siedemdziesięcioma zakonnicami uciekła na Zamek Pieniński bronić się przed najazdem tatarskim[2]. 24 kwietnia 1289 złożyła profesję zakonną[2]. We wrześniu 1291 zapadła na poważną, śmiertelną chorobę, w wyniku której 24 lipca 1292 zmarła. Została pochowana po paru dniach pod posadzką klasztornej kaplicy[2]. Obecnie jej relikwie spoczywają po translacji w specjalnej trumience na ołtarzu, na którym umieszczono jej XV-wieczną pozłacaną figurę[6].

Pierścień św. Kingi

Według legendy[7], gdy polski książę krakowsko-sandomierski Bolesław Wstydliwy poprosił o rękę węgierskiej królewny Kingi, ta zwróciła się do swego ojca, aby w wianie nie dawano jej złota i kosztowności, gdyż niosą za sobą pot i łzy ludzkie. Nie chciała też roju służby, bo ta jest znamieniem pychy. Życzyła sobie tylko jednego skarbu – soli, którą chciała dać swej przyszłej ojczyźnie. Król Węgier podarował jej więc najbogatszą kopalnię Siedmiogrodu w komitacie Máramaros (Prajd). Kinga, biorąc ją w posiadanie, wrzuciła do szybu swój zaręczynowy pierścień, zaś w drodze do kraju swego męża zabrała ze sobą doświadczonych górników węgierskich. W Polsce kazała im szukać soli. Znaleźli ją – jak pisze Ksiądz Piotr Skarga – „w pierwszym bałwanie [bryle] soli, który wykopano, pierścień się on jej znalazł, który ujrzawszy Kunegunda i poznawszy, dziękowała Panu Bogu, który dziwy czyni tym, którzy Go miłują”.

Beatyfikacja i kanonizacja

Plik:Poland Stary Sącz, Papal Altar.jpg
Papieski ołtarz w Starym Sączu, przy którym papież św. Jan Paweł II przewodniczył mszy świętej oraz kanonizował św. Kingę

Z inicjatywy sióstr klarysek przekonanych o świątobliwości jej życia podjęto próbę wyniesienia jej na ołtarze. Ważną przesłanką tego kroku były liczne cuda i łaski zdziałane za jej przyczyną. Założono wówczas w 1329 księgę klasztorną (łac. „Miracula Sanctae Kyngae”) w celu ich dokumentowania[8]. Zebrano wówczas 21 krótkich i zwięzłych opisów, spisanych w latach 1307–1312[8]. Do ich inicjatywy przyłączyli się również inni pomysłodawcy. Apel o taką inicjatywę skierował Jan Długosz do biskupa krakowskiego Jakuba z Sienna[8]. Następnie prymas abp. Jan Łaski zabiegając w Rzymie w 1514 o kanonizację Kazimierza królewicza poddał myśl, by równocześnie starać się o kanonizację kolejnych osób: Kingi, Jana Kantego, Jacka Odrowąża i Szymona z Lipnicy[8]. Podobnie kard. Jerzy Radziwiłł po przeprowadzeniu kanonicznej wizytacji klasztoru doszedł do wniosku, że należy zabiegać o wyniesienie jej na ołtarze[8]. Żywotopisarz ks. Marcin Ignacy Frankowic zaznaczył, że kard. Radziwiłł jadąc do Rzymu na jubileuszowy rok 1600 zamierzał starać się u papieża Klemensa VIII o jej kanonizację[8].

13 marca 1625 ukazał się dekret Świętej Inkwizycji, zatwierdzony przez papieża Urbana VIII, a 5 lipca 1634 ogłoszony został drugi dekret tegoż papieża, w których zaznaczono o podjęciu starań w celu przeprowadzenia procesu jej kanonizacji[8]. Synod odbyty w Piotrkowie w 1628 przedstawił papieżowi Urbanowi VIII prośbę w sprawie podjęcia próby jej kanonizacji[8]. Stosownymi pismami skierowanymi do Stolicy Apostolskiej poparli tę propozycję król Zygmunt III Waza, bp Marcin Szyszkowski oraz siostry klaryski[8]. Następnie bp Szyszkowski nie czekając na odpowiedź z Rzymu powołał specjalną Komisję, która 27 maja 1628 rozpoczęła pracę[8]. Przesłuchano 82 świadków, zapoznano się z treścią najstarszych jej życiorysów, opisano cuda zdziałane za jej wstawiennictwem, po czym akta przesłano do Rzymu[8].

Kongregacja ds. Obrzędów po zapoznaniu się z dokumentacją procesu, uznała materiał za niewystarczający i poleciła przeprowadzenie nowego procesu[8]. Proces ten został rozpoczęty 8 czerwca 1629 przez powołaną Komisję w następującym składzie[8]:

  • ks. Marcin Kłociński,
  • ks. Jan Kwaśnicki,
  • ks. Bartłomiej Fusoriusz,
  • ks. Mikołaj Kownacki.

Przesłuchano wówczas 84 świadków, po czym zamknięto to postępowanie, przesyłając akta do Rzymu[8]. Inicjatywa ta jednak zakończyła się niepowodzeniem[8].

Następnie kilkakrotne apelacje króla Jana III Sobieskiego skierowane do papieża Innocentego XI spowodowały rozpoczęcie kolejnego postępowania procesowego 1 marca 1684, a postulatorem mianowano o. Baltazara Milatiusa de Navo[2][8]. Powołano Komisję w następującym składzie[8]:

  • bp Mikołaj Oborski – przewodniczący Komisji,
  • ks. Maciej Tryliński,
  • ks. Maciej Jan Balfor,
  • ks. Adam Strykowski,
  • ks. Franciszek Karol Adwedykowicz.

Po przesłuchaniu powołanych świadków, prace Komisji zostały zakończone 13 stycznia 1687, a następnie obszerne dokumenty przekazane Stolicy Apostolskiej[8]. Ostatecznie 10 czerwca 1690 Kongregacja ds. Obrzędów zatwierdziła odwieczność kultu, a następnego dnia potwierdził to papież Aleksander VIII, nadając Kindze tytuł błogosławionej[2]. Stosowne uroczystości pobeatyfikacyjne odbyły się 24 lipca 1691, które trwały kilka dni w Starym Sączu oraz Krakowie[8].

W 1733 ówczesna ksieni klasztoru starosądeckiego Teresa Stadnicka OSC podjęła pierwsze starania o jej kanonizację[8]. Zebrano wówczas materiał w sprawie cudów, jakie miały miejsce po beatyfikacji za jej wstawiennictwem, po czym przesłano ten materiał do Rzymu[8]. Kongregacja ds. Obrzędów po zapoznaniu się z tą dokumentacją poleciła biskupowi krakowskiemu kard. Janowi Aleksandrowi Lipskiemu przeprowadzenie procesu kanonizacyjnego[8]. Powołano specjalny trybunał w składzie[8]:

  • kard. Jan Aleksander Lipski – przewodniczący trybunału,
  • ks. Michał z Granowa Wodzicki – oficjał sądu biskupiego w Krakowie i opat cysterski z Wąchocka, późniejszy biskup przemyski,
  • ks. Stanisław Czekayski – notariusz procesu
  • ks. Michał Awedyk – prokurator procesu, kanonik kolegiaty sądeckiej.

Trybunał działał w okresie od 7 sierpnia 1742 do marca 1744, po czym obszerną dokumentację przekazano w 1749 Stolicy Apostolskiej, która po zapoznaniu się z aktami stwierdziła niedociągnięcia i braki, a proces został przerwany w wyniku licznych trudności[8].

W 1905 na prośbę biskupa tarnowskiego Leona Wałęgi, papież św. Pius X wydał brewe pozwalające na rozpoczęcie nowego procesu kanonizacyjnego uzupełniającego dotychczas zebrane dokumenty i zeznania świadków[8]. Postulatorem został mianowany franciszkanin o. Marian Sobolewski OFMConv., a następnie o. Wojciech Topoliński OFMConv[8]. Kolejne lata i długotrwałość procesu przyniosły zmianę postulatora na o. Antoniego Ricciardiego OFMConv., a następnie od 16 kwietnia 1990 na o. Ambrogia Sannę OFMConv[8]. Wicepostulatorem został wówczas o. Izydor Borkiewicz OFMConv[8]. W sierpniu 1993 biskup tarnowski Józef Życiński powołał Komisję historyczną, która zakończyła swoją działalność 26 maja 1994 po zebraniu dokumentacji, zawierającej ponad 600 stron maszynopisu formatu A4[8]. 22 lutego 1994 rozpoczął się proces w sprawie cudownego uzdrowienia za jej przyczyną[8]. W dniach 5–24 marca tegoż roku odbyło się przesłuchanie świadków, a 26 maja odbyła się w Tarnowie pod przewodnictwem bp. Życińskiego sesja kończąca ten proces, po czym akta zostały przesłane 24 lipca 1994 Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych[8]. 3 marca 1995 Stolica Apostolska wydała dekret o ważności postępowania diecezjalnego[9]. W 1996 złożono tzw. Positio wymagane w dalszym postępowaniu kanonizacyjnym[9].

17 grudnia 1996 odbyła się sesja konsultorów teologicznych, a 10 października 1997 sesja kardynałów i biskupów Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, po których 3 lipca 1998 promulgowano za zgodą papieża św. Jana Pawła II dekret o heroiczności jej życia i cnót[9]. Do kanonizacji potrzebny był cud za jej wstawiennictwem, który po wnikliwej analizie uznano za nadzwyczajny, potwierdzony stosownym postępowaniem przez Kongregację Spraw Kanonizacyjnych 12 lutego 1999, co otworzyło drogę do jej rychłej kanonizacji[9].

16 czerwca 1999 kanonizował ją św. Jan Paweł II podczas swojej pielgrzymki do Polski w uroczystej mszy świętej w Starym Sączu przy licznym udziale duchowieństwa i wiernych[10]. Specjalny obraz z wizerunkiem świętej na uroczystość kanonizacji namalował krakowski artysta Piotr Moskal[11].

Genealogia

25px Tablica rodowodowa[12]
Prapradziadkowie Gejza II Arpad, król Węgier i Chorwacji
(1130–1162)
Eufrozyna Mścisławówna, królowa Węgier
(1130–1186)		 Renald z Châtillon, książę, regent Antiochii
(1125–4.07.1187)
Konstancja z Antiochii, księżna Antiochii
(1127–1164)		 Bertold III, książę Andechs
(1115–14.12.1188)
Jadwiga von Wittelsbach
(1125–16.07.1174)		 Dedo III, margrabia Łużyc
(1136–16.08.1190)
Matylda z Heinsbergu
(1130–20.11.1189)		 Constantin Laskarys
(?–?)
Maria Komnena, księżna bizantyńska
(1106–?)		 ? Andronik Angelos,
(1122–1211)
Eufrozyna Kastamonitissa
(1125–1195)		 Andronik Kamater, książę bizantyński
(1108–1176)
Qirwerne, księżniczka Etiopii
(1099–?)
Pradziadkowie Bela III Arpad, król Węgier i Chorwacji
(1148–23.04.1196)
Agnieszka z Châtillon, królowa Węgier
(1154–1184)		 Bertold IV, książę Andechs
(1159–12.08.1204)
Agnieszka von Rochlitz, księżna Meranii
(?–25.03.1195)		 Manuel Laskarys
(1140–11.1221)
Joanna Karatzaina
(1148–1186)		 Aleksy III Angelos, cesarz bizantyński
(1153–1211)
Eufrozyna Dukaina Kamaterina, cesarzowa bizantyńska
(1155–1211)
Dziadkowie Andrzej II węgierski, król Węgier i Chorwacji
(1176–25.09.1235)
Gertruda z Meran, królowa Węgier
(24.09.1185–28.09.1213)		 Teodor I Laskarys, cesarz nicejski
(1175–08.1222)
Anna Komnena Angelina, cesarzowa bizantyńska
(1176–1212)
Rodzice Bela IV Arpad, król Węgier i Chorwacji
(29.11.1206–3.05.1270)
Maria Laskarina, królowa Węgier
(1206–24.06.1270)
Święta Kinga, księżna krakowska i sandomierska, klaryska
(5.03.1234–24.07.1292)

Upamiętnienie

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest w dies natalis (24 lipca). W polskim Kościele ma rangę wspomnienia obowiązkowego.

W 1715 papież Benedykt XIII ogłosił bł. Kingę patronką Królestwa Polskiego i Litwy, a w 1901 biskup Leon Wałęga obrał bł. Kingę patronką diecezji tarnowskiej. Kinga jest również opiekunką górników solnych[13].

16 stycznia 2007, podczas opłatkowego spotkania miast i gmin papieskich, ks. bp Piotr Libera ogłosił, że Święta Kinga została – stosowną decyzją Stolicy Apostolskiej – ustanowiona patronką polskich samorządowców[14]. Natomiast 19 lutego 2014 Rada Miasta Starego Sącza przez aklamację przyjęła rezolucję ustanawiającą św. Kingę patronką miasta[15].

7 kwietnia 1999 biskup tarnowski powołał Stowarzyszenie Czcicieli św. Kingi[16]. W tym samym roku powstał film dokumentalny w reżyserii Piotra Zarębskiego pt. Święta Matka Kinga[17]. Świętej poświęcono również specjalne kaplice w kopalniach soli w Bochni[18] i Wieliczce. Powstało również wiele legend związanych z jej działalnością[19].

Gimnazjum nr 1 w Bochni od 1999 nosi imię św. Kingi[20]. Ponadto gimnazjum nr 5 w Nowym Sączu[21] i samorządowe gimnazjum w Nowym Korczynie[22] również noszą jej imię. Szkoły podstawowe w: Bilczycach[23], Janczowej[24], Kamionce Wielkiej (nr 2)[25], Knurowie[26], Łukowej[27], Maciejowej[28], Olszance[29], Podstolicach[30], Popowicach[31], Sanoku (nr 2)[32] oraz Zespół Szkolno Przedszkolny w Ujanowicach[33] noszą jej imię. Zespół Szkół Zawodowych w Podegrodziu również nosi jej imię[34].

W Wieliczce m.in. park nazwano jej imieniem[35]. Wielu ulicom w kilkudziesięciu miejscowościach w Polsce nadano również jej imię.

Warto dodać, że z inicjatywy byłego proboszcza Polskiej Parafii Personalnej w Budapeszcie przy ul. Óhegy utca 11 (węg. Lengyel nemzetiségi templom), ks. Leszka Kryży oraz prof. Sylwestra Rostettera został w 2005 założony w tej parafii chór pod nazwą Chór św. Kingi[36][37]. Chór ten działa przy Kościele Polskim i Stowarzyszeniu Katolików Polskich na Węgrzech pw. św. Wojciecha, który liczy około 30 osób[36]. Ponadto w kościele przy tej parafii znajduje się relikwiarz św. Kingi[38].

Galeria

  • Kinga węgierska.jpg

    Święta Kinga

  • Kinga of Poland.PNG

    Święta Kinga

  • Kinga CP.jpg

    Solna rzeźba Świętej Kingi i górników w kopalni soli w Wieliczce ilustrująca legendę o pierścieniu Świętej Kingi

  • Święta Kinga (sculpture).jpg

    Figura przy kościele św. Józefa w Muszynie

  • Ferdynand Olesiński - Święta Kinga.jpg

    Obraz ilustrujący legendę o św. Kindze

  • StSacz kinga.jpg

    Pomnik Św.Kingi w klasztorze Klarysek w Starym Sączu

Pamiątki po świętej

Do najcenniejszych pamiątek pozostawionych przez świętą zalicza się[39]:

  • rękopiśmienny, pergaminowy Psałterz bł. Kingi z XIII w., pisany w języku łacińskim,
  • pierścień zaręczynowy Kingi w ametystowym oczku z postaciami narzeczonych,
  • krzyż sporządzony z małżeńskich, książęcych diademów ze złota, pereł i kamieni szlachetnych[6],
  • medalion z krucyfiksem i portretem kobiety,
  • pieczęć klasztorną z kryształu górskiego,
  • jaspisową łyżeczkę ze srebrną rękojeścią.

Ikonografia

W ikonografii św. Kinga przedstawiana jest w stroju klaryski lub księżnej, w ręku trzyma makietę klasztoru ze Starego Sącza, czasami bryłę soli w której bywa pierścień.

Zobacz też

Szablon:Wikiźródła Szablon:Wikiźródła Szablon:Portal

=problemy-w-cytuj url=uri! tytuł=txt! autor= nazwisko= imię= autor link= autor2= autor3= autor4= autor5= imię2= imię3= imię4= imię5= nazwisko2= nazwisko3= nazwisko4= nazwisko5= autor link2= autor link3= autor link4= autor link5= data= rok= miesiąc= data dostępu= praca= opublikowany= oznaczenie= strony= język= archiwum=uri? zarchiwizowano= id= cytat= odn=

}}k{{#invoke:Sprawdź|pola z autorami|max=5|nazwisko=nazwisko#|imię=imię#|autor=autor#|link=autor link#|przed=Sprawdź autora:|po=.}}goły link w tytule Szablon:Zobacz kategorię

Bibliografia

Linki zewnętrzne
Kinga OSC
dziewica, księżna, zakonnica
Wizerunek św. Kingi na obrazie w klasztorze klarysek w Starym Sączu
Wizerunek św. Kingi na obrazie w klasztorze klarysek w Starym Sączu
Plik:Arpad.png
Państwo
Urodziny 5 marca 1234

[40][41]

Miejsce 20 px Ostrzyhom
Śmierć 1292-07-2424 lipca 1292
Miejsce 20 px Stary Sącz
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Zakon Świętej Klary
Śluby zakonne 1289-04-2424 kwietnia 1289

Święta

Beatyfikacja 1690-06-1010 czerwca 1690
Rzym
przez Aleksandra VIII (aprobata kultu)
Kanonizacja 1999-06-1616 czerwca 1999
Stary Sącz
przez św. Jana Pawła II
Wspomnienie 24 lipca
Atrybuty makieta klasztoru, bryła soli z pierścieniem
Patronka Królestwa Polskiego i Litwy, diecezji tarnowskiej, Starego Sącza, polskich samorządowców, ubogich i górników solnych
Szczególne miejsca kultu klasztor sióstr klarysek w Starym Sączu

Szent Kinga (węg.)
Árpád-házi Szent Kinga (węg.)

Święta Kinga (pol.)
Kunegunda (pol.)
Kinga Polská (cz.)
Kinga Poljska (chor.)
Kunigunda

— królewna węgierska
z Bożej łaski księżna krakowska i sandomierska, pani sądecka i Pienin		 —
Plik:Nie
Księżna krakowska
Okres od 1243/1247
do 1279
Jako żona Bolesława V Wstydliwego
Poprzednik Agafia
Następca Gryfina
Księżna sandomierska
Okres od 1239/1247
do 1279
Jako żona Bolesława V Wstydliwego
Poprzednik Grzymisława
Następca Gryfina
pani sądecka
Okres od 1257
do 1292
Jako żona Bolesława V Wstydliwego
Poprzednik -
Następca Gryfina
Dane biograficzne
Dynastia Árpádowie (Arpadowie)
Państwo {{{państwo}}}
Ojciec Bela IV
Matka Maria Laskarina
Rodzeństwo Elżbieta
Małgorzata (święta)
Stefan V 16px
Jolenta Helena (błog.)
Konstancja
Anna
Katarzyna
Małgorzata (zm. 1242)
Bela
Mąż Bolesław V Wstydliwy
od 1246
do 7 grudnia 1279
Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Cytaty w Wikicytatach

Przypisy

  1. ↑ Uwaga:1 Źródła węgierskie podają jako roczną datę urodzenia Kingi rok 1224
  2. ↑ 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 2,13 2,14 ks. Kazimierz Szwarga, o. Joachim Roman Bar OFMConv.: Polscy Święci. Błogosławiona Kinga. T. 11. Warszawa: ATK, 1987. str. 77-80, 83-89, 92, 94, 96-97.
  3. ↑ Maciej Michalski: Kobiety i świętość w żywotach trzynastowiecznych księżnych polskich. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2004. str. 211–215.
  4. ↑ Maria Helena Witkowska. „Vita sanctae Kyngae ducisse cracoviensis” jako źródło hagiograficzne. „Roczniki Humanistyczne”. 2. 10 (1961). s. 41–162.
  5. ↑ 5,0 5,1 Święta Kinga, dziewica (pol.). W: Internetowa Liturgia Godzin [on-line]. brewiarz.pl, sierpień 2005.
  6. ↑ 6,0 6,1 Święta Kinga, Królewna, księżna, mniszka. „Nasza Arka”. 8 (56), 2005. str. 6, 13.
  7. ↑ Legendy o pierścieniu Świętej Kingi. klaryski.sacz.pl. [dostęp 2015-05-23].
  8. ↑ 8,00 8,01 8,02 8,03 8,04 8,05 8,06 8,07 8,08 8,09 8,10 8,11 8,12 8,13 8,14 8,15 8,16 8,17 8,18 8,19 8,20 8,21 8,22 8,23 8,24 8,25 8,26 8,27 8,28 8,29 8,30 Święta Kinga. Dzieje kultu. klaryski.sacz.pl. [dostęp 2015-05-23].
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 ~13th Century~ (Kinga [Cunegunda)] (po angielsku). newsaints.faithweb.com. [dostęp 2017-05-16].
  10. ↑ Jan Paweł II: Homilia wygłoszona podczas Mszy św. kanonizacyjnej bł. Kingi. nauczaniejp2.pl, 1999-06-16. [dostęp 2017-04-10].
  11. ↑ Obraz kanonizacyjny Świętej Kingi. klaryski.sacz.pl. [dostęp 2015-05-23].
  12. ↑ Święta Kinga, Princess of Poland. geni.com. [dostęp 2018-01-02].
  13. ↑ Święta Kinga – patronka górników solnych. W: Kopalnia Soli „Wieliczka” [on-line]. kopalnia.pl, 2015-07-24. [dostęp 2017-05-14].
  14. ↑ Święta Kinga patronką samorządowców. W: Serwis informacyjny Gminy Dukla [on-line]. dukla.pl. [dostęp 2012-09-09].
  15. ↑ Agnieszka Małecka: Święta Kinga oficjalnie patronką Starego Sącza. sacz.in, 2016-06-17. [dostęp 2017-05-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-23)].
  16. ↑ Stowarzyszenie Świętej Kingi. centrumopoka.pl. [dostęp 2015-05-23].
  17. ↑ Święta Matka Kinga. filmpolski.pl. [dostęp 2015-05-23].
  18. ↑ opalnia soli Bochnia. Kaplica św. Kingi. kopalnia-bochnia.pl. [dostęp 2015-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-13)].
  19. ↑ Legenda o Św. Kindze – Zamek Pieniny pieniny.com. [dostęp 2015-05-23].
  20. ↑ Gimnazjum nr 1 w Bochni. Informacje o szkole. g1bochnia.neostrada.pl. [dostęp 2017-05-20].
  21. ↑ Gimnazjum nr 5 w Nowym Sączu. gim5.nsacz.pl. [dostęp 2017-05-20].
  22. ↑ Samorządowe Gimnazjum św. Kingi w Nowym Korczynie. gimnazjumswkingi.pl. [dostęp 2017-05-20].
  23. ↑ Szkoła Podstawowa im. Świętej Kingi w Bilczycach. spbilczyce.edupage.org. [dostęp 2017-05-20].
  24. ↑ Kontakt. W: Szkoła Podstawowa im. Św. Kingi w Janczowej [on-line]. janczowa.korzenna.pl. [dostęp 2018-07-04].
  25. ↑ Nasza szkoła. W: Szkoła Podstawowa Nr 2 w Kamionce Wielkiej [on-line]. kamionkawielka.szkola.pl. [dostęp 2018-07-04].
  26. ↑ Szkoła Podstawowa im. św. Kingi w Knurowie. spknurow.szkolnastrona.pl. [dostęp 2017-05-20].
  27. ↑ Szkoła Podstawowa im. Św. Kingi w Łukowej. szkolalukowa.szkolnastrona.pl. [dostęp 2017-05-20].
  28. ↑ Szkoła Podstawowa im. Św. Kingi w Maciejowej. spmaciejowa.labowa.pl. [dostęp 2017-05-20].
  29. ↑ Szkoła Podstawowa im. św. Kingi w Olszance. spolszanka.pl. [dostęp 2017-05-20].
  30. ↑ O szkole. W: Szkoła Podstawowa im. św. Kingi w Podstolicach [on-line]. sppodstolice.szkolnastrona.pl. [dostęp 2018-07-04].
  31. ↑ Szkoła Podstawowa w Popowicach. sp-popowice.pl. [dostęp 2017-05-20].
  32. ↑ Szkoła Podstawowa nr 2 im. Św. Kingi w Sanoku. sp2.sanok.pl. [dostęp 2017-05-20].
  33. ↑ O patronie. W: Zespół Szkolno Przedszkolny w Ujanowicach [on-line]. zsujanowice.edu.pl. [dostęp 2019-05-13].
  34. ↑ Zespół Szkół Zawodowych im. Św. Kingi w Podegrodziu. podegrodzie.pl. [dostęp 2017-05-20].
  35. ↑ PARK ŚW. KINGI. zdrojowe.wieliczka.eu, 2010-05-25. [dostęp 2017-05-20].
  36. ↑ 36,0 36,1 Chór św. Kingi. W: Stowarzyszenie Katolików Polskich na Węgrzech pw. św. Wojciecha [on-line]. dombudapeszt.com. [dostęp 2018-04-02].
  37. ↑ Lengyel nemzetiségi templom (mapa) 1:6000 (po wegiersku • po czesku). mapy.cz. [dostęp 2018-04-02].
  38. ↑ Leszek Wątróbski: Dobrze być Polakiem na Węgrzech. W: Dziennik Kijowski [on-line]. dk.com.ua, 2014. [dostęp 2018-04-02].
  39. ↑ ks. Stanisław Groń SJ: Pamiątki po św. Kindze. gron.com. [dostęp 2015-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-08)].
  40. ↑ Uwaga:2 Źródła węgierskie podają jako roczną datę urodzenia Kingi rok 1224
  41. ↑ Genealogia Arpadów (G1. Saint Kunigunda (Kinga), canonised 16.6.1999, *Buda 1224, +24.7.1292)).Genealogia Arpadów (G1. Saint Kunigunda (Kinga), canonised 16.6.1999, *Buda 1224, +24.7.1292) (po angielsku). genealogy.euweb.cz. [dostęp 2020-05-28].
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Szent_Kinga&oldid=44671”