|
|
| (Nie pokazano 19 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | Za: [https://hu.wikipedia.org/wiki/Frangep%C3%A1n_Krist%C3%B3f]
| + | #PATRZ [[Krsto I. Frankapan]] |
| − | Za: [https://en.wikipedia.org/wiki/Christoph_Frankopan]
| |
| − | Za: [https://hr.wikipedia.org/wiki/Krsto_I._Frankapan_Brinjski]
| |
| | | | |
| − | {{Redoslijed|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |poprzednik = [[Batthyány Ferenc]]
| |
| − | |gl_članak_funkcija = [[Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji]]<br />(1527)
| |
| − | |następca = [[Batthyány Ferenc]]
| |
| − | }}
| |
| − | | |
| − | | |
| − | {| align=right style="margin: 0 0 0 0; text-align: center; border:1px solid #aaaaaa; font-size: 85%; width: 250px;" class=box
| |
| − | |-
| |
| − | |
| |
| − | {{Magnat infobox
| |
| − | |władca = Krsto Frankopan Brinjski<br>Frangepán Kristóf
| |
| − | |imiona =
| |
| − | |tytulatura = Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji)
| |
| − | |grafika = Frankopan_Zagreb.JPG
| |
| − | |opis grafiki = Popiersie Krzysztofa Frangepán
| |
| − | |herb = Frangepán_család_címere.png
| |
| − | |opis herbu = Herb rodziny Frangepán<br>z dwoma lwami
| |
| − | |faksymile =
| |
| − | |opis faksymile =
| |
| − | |dewiza =
| |
| − | |1. tytuł = Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
| |
| − | |1. od = 1526
| |
| − | |1. do = 1527
| |
| − | |1. koronacja =
| |
| − | |1. poprzednik = [[Ivan Karlović]]
| |
| − | |1. następca = [[Batthyány Ferenc]]
| |
| − | |ród = [[Frankopan]]
| |
| − | |data urodzenia = 1482
| |
| − | |miejsce urodzenia = Modruš, Chorwacja
| |
| − | |data śmierci = 22 września 1527 (wiek 44–45)
| |
| − | |miejsce śmierci = Varaždin, Chorwacja
| |
| − | |przyczyna śmierci = śmiertelnie raniony kulą armatnią
| |
| − | |miejsce spoczynku =
| |
| − | |ojciec = [[Bernardin Frankopan]]<br>hrabia Krk i Modrus
| |
| − | |matka = Luiza Marzano d'Aragona
| |
| − | |rodzeństwo = [[Frangepán Beatrix|Beatrix]]/Beatrica<br>Matija, Ferdinand, Marija Magdalena, Elizabeta/Ižota, Ivan Franjo
| |
| − | |1. związek = żona
| |
| − | |1. związek z = Apollonia Lang
| |
| − | |1. związek od =
| |
| − | |1. związek do =
| |
| − | |1. dzieci =
| |
| − | |2. związek = żona
| |
| − | |2. związek z = Anna Drágffy
| |
| − | |2. związek od =
| |
| − | |2. związek do =
| |
| − | |2. dzieci =
| |
| − | |odznaczenia =
| |
| − | |commons =
| |
| − | |wikiźródła =
| |
| − | |wikicytaty =
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | '''Krsto I. Frankapan Brinjski''' lub '''Ozaljski''' (1482-27 września 1527), chorwacki książę ze szlachetnej rodziny Frankapana, syn księcia [[Bernardin Frankopan|Bernardina Ozaljsky'ego]] i księżniczki Louise z Aragonii - wnuczki króla hiszpaszpańskiego Alfonsa V. Naczelny wódz, ban Królestwa Chorwacji, ''obrońca Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii, Najwyższy Kapitan Węgier między rzeką Drava a Dunajem i Przeor Vrany'' , jego pełny tytuł w języku łacińskim brzmi: „''Christophorus de Frangepanibus, Segniae, Vegliae, Modrusiae Comes, Joannis Regis Hungariae Capitaneus Generalis, Dalmatiae, Croatiae and Sclavoniae Banus, Eorumque Regnorum i Comitatuum Simegiensis i de Posega Generalis Tutor, et Comector''”.Utrzymując się w konflikcie z Habsburgami i [[Zapolje|Zapoliem]], uważano, że chce dla siebie tronu królewskiego, ale historiografia odrzuciła takie twierdzenie<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6299 Frankapan, Krsto I. Brinjski - Hrvatski biografski leksikon]</ref>.
| |
| − | | |
| − | == Życiorys ==
| |
| − | [[Plik:Krsto Frankopan Zrinjevac.jpg|250px|left|Krsto Frankapan na zagrebačkom [[Zrinjevac|Zrinjevcu]]]]
| |
| − | | |
| − | Krzysztof i jego ojciec byli lojalni wobec króla [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]], a po jego śmierci węgierskiemu królowi [[Władysław II Jagiellończyk|Władysławowi II Jagiellończykowi]]. Od 1505 r. był w służbie wojskowej cesarza Maksymiliana I Habsburga, gdzie wyróżniał się jako dowódca wojskowy w wojnie z Wenecją, za którą w 1510 r. otrzymał w nagrodę [[Novigrad]] i część mienia miasta [[Postojna]], a jednocześnie został mianowany doradcą cesarskim i dowódcą Postojny i Krasa<ref name="hbl414">Hrvatski biografski leksikon, str. 414.</ref>.
| |
| − | | |
| − | W 1512 roku walczył ze swoim ojcem przeciwko Wenecjanom, próbując wyzwolić swoją dawną posiadłość rodzinną, wyspę Krk. W latach 1513 i 1514 przejął od Wenecjan z Monfalcone, Cividale del Friuli, Udine i prawie całą Friuli, ale wkrótce ją stracił.<ref name="hbl414"/>
| |
| − | | |
| − | W latach 1514-1519 był w niewoli weneckiej i po ucieczce z więzienia ponownie był w służbie wojskowej Habsburgów. W 1520 r. cesarz Karol V potwierdził swoje posiadłości i mianował go dowódcą wojskowym Istrii.
| |
| − | | |
| − | Od 1523 r. przebywał ponownie w Chorwacji, gdzie wraz z ojcem próbował kontrolować Senj i inne dobra rodzinne, które zostały skonfiskowane jego rodzinie w 1469 r. przez króla [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]]. W tym samym roku udał do papieża Hadriana VI do Rzymu, aby poprosić go o pomoc Chorwacji w wojnie przeciwko Turkom.<ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 415.</ref> W czerwcu 1525 r. udało mu się dostarczyć żywność i pomoc okupowanemu przez Turków '''Jajce''' i był generalnie zaangażowany w obronę Chorwacji przed Turkami, dlatego król [[Ludwik II]] nadał mu tytuł ''obrońcy Królestw Chorwacji, Dalmacji i Slawonii''.
| |
| − | | |
| − | Gdy król odmówił zwrotu Senja i mianownia go chorwackim banem, zgodnie z żądaniem chorwackiego parlamentu w 1525 r., Krzysztof poddał się Habsburgom jako nowym władcom Chorwacji na sesji zgromadzenia w Križevci 25 stycznia 1526 r. <ref>Hrvatski biografski leksikon, str. 415.</ref>
| |
| − | | |
| − | Rekrutował wojsko podczas najazdu tureckiego w 1526 r., z którym zamierzał dołączyć do pięciotysięcznej armii chorwackiej. Po klęsce armii węgierskiej na polu pod [[Bitwa pod Mohaczem|Mohaczem]] i śmierci Ludwika II. w 1526 r. chorwacka szlachta na zgromadzeniu w Koprivnicy 23 września nadała mu tytuł „''naszego gubernatora i najwyższego obrońcy''” (łac. ''Nostro Governatore et defensor generale''). Po przegranej bitwie podążył za Turkami z setkami żołnierzy, kilkakrotnie pokonał ich i poszedł pomóc Székesfehérvár.
| |
| − | | |
| − | Podczas oblężenia Varaždin został śmiertelnie raniony kulą armatnią.
| |
| − | | |
| − | == Rodzina ==
| |
| − | Krsto był dwukrotnie żonaty.
| |
| − | Pierwsza żoną była Lang Apollonia, siostra arcybiskupa Matthiasa Langa.
| |
| − | Drugą żoną była Anna Drágffy, wdowa po László Kanizsay.
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | == Link zewnętrzny ==
| |
| − | | |
| − | * [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=6299 Frankapan, Krsto I. Brinjski - Hrvatski biografski leksikon]
| |
| − | | |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Frankapan, Krsto Brinjski}}
| |
| − | [[Kategoria:Kompilowane]]
| |
| − | [[Kategoria:Ród Frankapan]]
| |
| − | [[Kategoria:Chorwaccy banowie]]
| |
| − | [[Kategoria:Rody]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w 1470]]
| |
| − | [[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w 1527]]
| |
| − | [[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]
| |
| − | | |
| − | | |
| − | == Ősei ==
| |
| − | {{ősök top|width=100%}}
| |
| − | {{ősök-kompakt5
| |
| − | |style=font-size: 90%; line-height: 110%;
| |
| − | |border=1
| |
| − | |boxstyle=padding-top: 0; padding-bottom: 0;
| |
| − | |boxstyle_1=background-color: #fcc;
| |
| − | |boxstyle_2=background-color: #fb9;
| |
| − | |boxstyle_3=background-color: #ffc;
| |
| − | |boxstyle_4=background-color: #bfc;
| |
| − | |boxstyle_5=background-color: #9fe;
| |
| − | |1= 1. '''Frangepán Kristóf'''
| |
| − | |2= 2. [[Frangepán Bernát]]
| |
| − | |3= 3. [[Marzanói-Aragóniai Lujza vegliai grófné]]
| |
| − | |4= 4. [[Frangepán István]]
| |
| − | |5= 5. [[Estei Isotta vegliai grófné]]
| |
| − | |6= 6. [[Marzanói János Ferenc Mariano rossanói herceg]]
| |
| − | |7= 7. [[Aragóniai Eleonóra Diána rossanói hercegné]]
| |
| − | |8= 8. [[Frangepán Miklós]]
| |
| − | |9= 9. [[Garai Dorottya (bánné)|Garai Dorottya]]
| |
| − | |10= 10. [[III. Miklós modenai úr]]
| |
| − | |11= 11. [[Filippa della Tavola]]
| |
| − | |12= 12. [[Marzanói János Antal sessai herceg]]
| |
| − | |13= 13. [[Ruffo Covella sessai hercegné]]
| |
| − | |14= 14. [[V. Alfonz aragóniai király]]
| |
| − | |15= 15. [[Giraldina Carlino]]
| |
| − | |16= 16. [[Frangepán János vegliai gróf]]
| |
| − | |17= 17. [[Görzi Anna vegliai grófné]]
| |
| − | |18= 18. [[Garai Miklós (nádor, ?–1386)]]
| |
| − | |19= 19. N. N.
| |
| − | |20= 20. [[I. Albert modenai úr]]
| |
| − | |21= 21. Isotta Albaresani
| |
| − | |22= 22. N. N.
| |
| − | |23= 23. N. N.
| |
| − | |24= 24. [[Marzanói Jakab sessai herceg]]
| |
| − | |25= 25. [[Sanseverino Katalin sessai hercegné]]
| |
| − | |26= 26. Carlo Ruffo
| |
| − | |27= 27. Ceccarella Sanseverino
| |
| − | |28= 28. [[I. Ferdinánd aragóniai király]]
| |
| − | |29= 29. [[Alburquerquei Eleonóra aragóniai királyné]]
| |
| − | |30= 30. [[Enrico Carlino]]
| |
| − | |31= 31. [[Isabella Carlino]]
| |
| − | }}
| |
| − | {{ősök bottom}}
| |
| − | | |
| − | == Notable members ==
| |
| − | * [[Dujam II Frankopan|Dujam II of Krk]] (ruled c. 1288–1317)
| |
| − | * Bartolomeo VIII Frankopan of Krk and Senji (ruled 1327–1361), in 1336 helped free the future Czech King [[Charles IV, Holy Roman Emperor|Charles IV]] from capturing by pirates<ref>Fontes rerum Bohemicarum III:[http://147.231.53.91/src/index.php?s=v&action=jdi&cat=11&bookid=142&page=353&action_button.x=15&action_button.y=7]</ref>
| |
| − | * Ivan V (Anž) of Krk (died 1393), [[Ban (title)|Ban]] of Croatia
| |
| − | * [[Nikola Frankopan|Nikola IV Frankopan]] (c.1360–1432), first "Frankopan" and son of Ivan V of Krk also Ban of Croatia
| |
| − | * [[Ivan Frankopan|Ivan VI Frankopan]] ({{lang-hu|János}}) (died 1436), son of Nikola IV Frankopan and Ban of Croatia
| |
| − | * Stjepan III Frankopan (Hungarian: István) (c. 1416–1481 or 1484), son of Nikola IV Frankopan. Co-ruled with Ban Ivan VI Frankopan.
| |
| − | * [[Ivan VII Frankopan]], ruled the [[Principality of Krk]] between 1451 and 1480.
| |
| − | * [[Bernardin Frankopan]] (1453–1529) Son of Stjepan Frankopan. Influential nobleman, diplomat, and warrior.
| |
| − | * Nikola V Frankopan (died 1456–1458), son of Nikola IV Frankopan and Ban of Croatia and Slavonia
| |
| − | * [[Beatrice de Frangepan|Beatrice Frankopan]] (1480–c. 1510), heiress of [[Corvin Castle|Hunyad Castle]] and wife of [[John Corvinus]]
| |
| − | * [[Christoph Frankopan|Krsto Frankopan]] (1482–1527), son of Bernardin Frankopan and Ban of Croatia
| |
| − | * [[Juraj III Frankopan]] (?–1553), signatory of [[Cetingrad Charter]] (1527)
| |
| − | * Franjo Frankopan (1536 – 1572), Ban of Croatia
| |
| − | * [[Vuk Krsto Frankopan|Vuk II Krsto Frankopan]] (c. 1578–c. 1652), general of [[Military Frontier|Karlovac generalate]]
| |
| − | * [[Franjo Frankopan|Franjo Frankopan Cetinski]], archbishop, bishop, and diplomat
| |
| − | * Nikola IX Frankopan of [[Tržac (Cazin)|Tržac]] (died 1647), Ban of Croatia
| |
| − | * [[Katarina Zrinska]] (c.1625–1673), daughter of Vuk Krsto Frankopan. Married [[Petar Zrinski]], Ban of Croatia.
| |
| − | * [[Fran Krsto Frankopan]] (beheaded in 1671), promulgated the [[Zrinski-Frankopan conspiracy]], known as [[Wesselényi conspiracy]] in Hungary.
| |
| − | | |
| − | | |
| − | == Jegyzetek ==
| |
| − | {{jegyzetek}}
| |
| − | | |
| − | {{SORTUJ:Frankapan, Kristóf}}
| |
| − | [[Kategoria:Rody|Frankapan]] | |
| − | [[Kategoria:Ród Frankapan]]
| |
| − | [[Kategória:Frangepán család|Kristo~f]]
| |
| − | [[Kategória:Az 1470-es években született személyek]]
| |
| − | [[Kategória:1527-ben elhunyt személyek]]
| |
| − | [[Kategória:16. századi katonák]]
| |
| − | [[Kategória:Horvát bánok]]
| |
| − | {{Nemzetközi katalógusok}}
| |
