Galicyjska Kolej Transwersalna

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Galician Transversal Railway 1904.jpg Galicyjska Kolej Transwersalna na tle sieci kolejowej Galicji, rok 1904 Galicyjska Kolej Transwersalna (niem. Galizische Transversalbahn) – państwowa linia kolejowa, otwarta w 1884 w Galicji w Austro-Węgrzech. Linia przebiega równoleżnikowo z zachodu na wschód przez górskie obszary Karpat, równolegle do oddanej w roku 1851 drogi 28. Jej łączna długość wynosiła około 800 km. Linia kolejowa przecięła doliny najważniejszych rzek karpackich, stąd jej nazwa, od łacińskiego trans versalis – poprzeczna. Historia Inwestycja ta miała na celu połączenie już istniejących tras o przebiegu równoleżnikowym i stworzenie nieprzerwanego ciągu komunikacji kolejowej z zachodu na wschód terytorium. Jej budowa miała głównie cel militarny – wybudowanie linii alternatywnej wobec głównej Kraków – Lwów Kolei galicyjskiej im. Karola Ludwika na wypadek wojny z Rosją. Miała również przyczynić się do zaktywizowania słabo rozwiniętych obszarów górskich. Stacjami końcowymi były Czadca (obecnie na Słowacji) i Husiatyn (na Ukrainie). Główne dworce kolejowe znajdowały się w Żywcu, Suchej Beskidzkiej, Nowym Sączu, Jaśle, Krośnie, Sanoku, Zagórzu, Chyrowie, Samborze, Drohobyczu, Stryju i Stanisławowie. Przed rozpoczęciem projektu Kolei Transwersalnej istniały już następujące trasy kolejowe: Zagórz – Krościenko – Chyrów (fragment Pierwszej Węgiersko-Galicyjskiej Kolei Żelaznej Łupków – Przemyśl, 1872) Kolej Dniestrzańska Chyrów – Sambor – Stryj (1872) Kolej Arcyksięcia Albrechta Stryj – Dolina – Stanisławów (1873). Nowy Sącz – Stróże (fragment linii Tarnów – Plavec, 1876) W ramach Kolei Transwersalnej w 1884 otwarto następujące linie kolejowe o łącznej długości 577 km: Czadca – Zwardoń – Żywiec – Sucha – Chabówka – Limanowa – Nowy Sącz, z odgałęzieniami Sucha – Skawina – Podgórze (obecnie Kraków Płaszów) oraz Skawina – Oświęcim, Stróże – Jasło – Sanok – Zagórz, z odgałęzieniem do Gorlic, Chryplin (koło Stanisławowa) – Buczacz – Czortków – Husiatyn. Cały szlak liczył łącznie 768 km. Stan obecny Polska Obecnie ruch pasażerski odbywa się na liniach: Čadca – Żywiec – Sucha Beskidzka – Rabka Zdrój (Krynica) – Nowy Sącz – Stróże – Jasło , odcinek Stróże – Gorlice Zagórzany tylko TLK Luna Gorlice Zagórzany – Gorlice (Rzeszów) – Jasło – Zagórz – (Komańcza) – (Łupków) Ruch pasażerski został wstrzymany na liniach: Rabka Zdrój – Nowy Sącz (wyłącznie ruch turystyczny prowadzony m.in. przez skansen w Chabówce oraz lokalne Nowosądeckie Stowarzyszenie Miłośników Kolei z Nowego Sącza) Nowy Zagórz – Krościenko – Chyrów (Ukraina) – odcinek graniczny z zachowaną normalną szerokością toru Ukraina Ruch pasażerski odbywa się na liniach: Starżawa – Chyrów – Sambor (całość po tzw. szerokim torze 1520 mm) Sambor – Stryj Iwano-Frankiwsk (Stanisławów) – Stryj, Drohobycz – Truskawiec Plik:Нижнів міст 1938.jpg Most kolejowy przez Dniestr koło Niżniowa, lato 1938 Wyłączono z ruchu pasażerskiego odcinki: graniczny Krościenko – Starżawa (2009 r.), Drohobycz – Borysław (2003 r.) Buczacz – Czortków (2014 r.) Odcinek Stanisławów – Buczacz został fizycznie zlikwidowany już w lecie 1944 przez hitlerowców. Odniesienia Poeta Janusz Szuber napisał wiersz pt. Kolej Transwersalna 1884, wydany w tomiku poezji pt. Pan Dymiącego Zwierciadła z 1996. Przypisy Bibliografia Stankiewicz R., Wieczorek E., Przez Galicję. Kolej Transwersalna, 2009, ISBN 978-83-926946-3-2.