Jelek: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 14: Linia 14:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
 +
|
 +
{{Władca infobox
 +
|władca            = Jelek
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        =
 +
|grafika          =
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
|1. tytuł          = [[władcy Wołoszczyzny]]
 +
|1. od            =
 +
|1. do            =
 +
|1. koronacja      =
 +
|1. poprzednik    =
 +
|1. następca      =
 +
|dynastia          = [[Árpádowie]]<br><small>Arpadowie</small>
 +
|data urodzenia    =
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      =
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            =
 +
|matka            =
 +
|rodzeństwo        =
 +
|1. związek        =
 +
|1. związek z      =
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
  
 
'''Jelek''' – '''''Hülek''''' lub '''''Üllő''''', w nazwach miejscowości odwołuje się do syna księcia Üllő - Arpada. Wywodzi się od tureckiego słowa ''ellig'', co tłumaczy się jako „organizacja państwowa” lub słowo „władca, król”, a co można wyjaśnić językiem Czuwasów, zapożyczonym przez Chazarów. Powszechnym odpowiednikiem tego słowa w nazwach miejsc jest Üllő.<ref>wyd.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: ''Korai magyar történeti lexikon (9-14- század)''. Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662. (1994). ISBN 963-05-6722-9.</ref>
 
'''Jelek''' – '''''Hülek''''' lub '''''Üllő''''', w nazwach miejscowości odwołuje się do syna księcia Üllő - Arpada. Wywodzi się od tureckiego słowa ''ellig'', co tłumaczy się jako „organizacja państwowa” lub słowo „władca, król”, a co można wyjaśnić językiem Czuwasów, zapożyczonym przez Chazarów. Powszechnym odpowiednikiem tego słowa w nazwach miejsc jest Üllő.<ref>wyd.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: ''Korai magyar történeti lexikon (9-14- század)''. Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662. (1994). ISBN 963-05-6722-9.</ref>
Linia 32: Linia 71:
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
  
 +
[[Kategoria:Dynastie]]
 
[[Kategoria:Arpadowie]]
 
[[Kategoria:Arpadowie]]
[[Kategoria:Dynastie]]
 
[[Kategoria:Historia]]
 
 
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Wersja z 15:20, 26 gru 2020

Jelek

władcy Wołoszczyzny
Dane biograficzne
Dynastia Árpádowie
Arpadowie
Państwo {{{państwo}}}

JelekHülek lub Üllő, w nazwach miejscowości odwołuje się do syna księcia Üllő - Arpada. Wywodzi się od tureckiego słowa ellig, co tłumaczy się jako „organizacja państwowa” lub słowo „władca, król”, a co można wyjaśnić językiem Czuwasów, zapożyczonym przez Chazarów. Powszechnym odpowiednikiem tego słowa w nazwach miejsc jest Üllő.[1]

Jego zimowe leże mogłoby znajdować się po stronie Kalocsa w rejonie Kalocsa-Tolna - gdzie Árpád i jego czterej synowie spotkali się nad brzegiem zimowo-letniej wymiany siedzib, a jego letnie leże mogłoby znajdować się w Üllő. Według Anonima, jego synowie otrzymali tytuł księcia Nitry.[2]

Plik:Árpád leszármazottai Konstantin szerint.png
Potomkowie Arpada według Konstantina

Istnieją kontrowersje co do tego, kto był jego synem. Około 948 roku Konstantyn VII Porfirogenet podaje imiona czterech synów i czterech wnuków Wielkiego Księcia Arpada: Teveli – syn Tarhacsiego, Ezeleg – syn Jeleka, Falicsi („aktualnego księcia”) – syn Jutocsy, Taksony — syn Zolty.

Następnie mówi, że Tarhacsi i Teveli już nie żyją, ale posłami są synowie Teveli i Termacsu. Donosi również, że pozostali trzej synowie Arpada również zmarli, ale jego wnuki, Fali, Tas i Taksony, wciąż żyją. Więc Ezeleg zniknął z linii, ale pojawił się Tas, o którym wcześniej nie było mowy. Tutaj cesarz nie wymienia imienia piątego, a właściwie najstarszego syna, [Liüntika|[Liüntiki]], o którym wspomina w innym miejscu, w kampanii przeciwko Bułgarom. Zna więc jego imię, ale tutaj wymienia tylko synów ważnych dla sukcesji.[3]

Do tej pory historykom nie udało się uzgodnić rozwiązania problemu. Większość zgadza się, że był wnukiem Árpáda Tasa, ale według Bálinta Hómana i Dezső Dümmertha, młodszego brata Tas Falicsiego, syna Jutocsy. {szerint Tas Falicsi öccse, azaz Jutocsa fia}

Według György Györffyego, Tas był synem Jelka zamiast Ezelega. Györffy opiera swoje stanowisko na badaniu węgierskich nazw osiedli, podczas którego ustalił siedziby Arpada i jego następców i stwierdził, że są oni blisko siebie w przypadku Üllő i Tasa.[4]

Przypisy

  1. wyd.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: Korai magyar történeti lexikon (9-14- század). Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662. (1994). ISBN 963-05-6722-9.
  2. Györffy György. 3 / Honfoglalás és megtelepedés., István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.
  3. Csorba Csaba. Árpád népe, Tudomány – Egyetem, Kulturtrade Kiadó. Budapest, 1997. ISBN 963-9069-20-5.
  4. Györffy György. 5 / István elődei., István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2