Újlaki III. Lőrinc: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 21 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:50procent]]
+
[[Kategoria:0]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Lawrence_of_Ilok
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Lawrence_of_Ilok
Linia 60: Linia 60:
 
|}
 
|}
  
'''Újlaki III. Lőrinc''' (pol. ''Laurenty II Újlaki'', chor. '''Lovro III Iločki''') (*ok.1459, † ok.1524), '''chorwacko-węgierski''' szlachcic, członek szlacheckiej rodziny '''Iločkich''', bardzo zamożnej i potężnej w Królestwie Węgier-Chorwacja. , Miał tytuł „Wojewoda (książę) Ilok” i wojewoda Bośni, a za życia Ban Macso (1477–1492), Ban Belgrad (1511–1513), członek '''Królewskiej Rady Izby''' (około 1516 r.) i [[sędzia królewski]] (1518–1524).
+
'''Újlaki III. Lőrinc''' (pol. ''Wawrzyniec II Újlaki'', chor. ''Lovro III Iločki'') (* ok.1459, † ok.1524), chorwacko-węgierski szlachcic, członek szlacheckiej rodziny [[Iločki]]ch, bardzo zamożnej i potężnej w [[Chorwacja|Królestwie Chorwacji]]. Jego tytulatura to: „Wojewoda (książę) Ilok”, wojewoda Bośni, [[ban Maczwy]] (1477–1492), [[ban Belgradu]] (1511–1513), członek Królewskiej Rady (około 1516 r.) i [[sędzia królewski]] (1518–1524).
  
<small>'''Lawrence of Ilok''' ({{lang-hr|Lovro Iločki}}, {{lang-hu|Újlaki Lőrinc}}; c. August 1459 – c. June 1524) was a [[Croatian nobility|Croatian]]-[[Hungarian nobility|Hungarian]] [[nobleman]], a member of the [[House of Ilok|Iločki]] noble family, very wealthy and powerful in the [[Croatia in personal union with Hungary|Kingdom of Hungary-Croatia]]. He held the [[title]] "[[Voivode|Voivode (Duke)]] of [[Ilok]]" and [[Voivode|Voivode of Bosnia]], and was during his life [[Banate of Macsó|Ban of Macsó]] (1477 – 1492), [[Ban (title)|Ban of Belgrade]] (1511 – 1513), member of the [[Treasurer (Kingdom of Hungary)|Royal Chamber Council]] (around 1516) and royal [[judge]] (1517 – 1524). </small>
+
'''Lovro Iločki''' (pol. "Wawrzyniec z Iloku", węg. ''Újlaki Lőrinc'') (* sierpień 1459, † czerwic 1524), chorwacko-węgierski szlachcic, członek rodziny szlacheckiej [[Iločki]]. Posiadał tytuł „wojewody (księcia) Ilok” i [[Ban Bośni|bana Bośni]], a za życia był [[Ban Maczwy|banem Maczwy]] (1477–1492), [[Ban Belgradu|banem Belgradu]] (1511–1513), członek Królewskiej Rady Izby (około 1516) i [[sędzia królewski]] (1517–1524).
  
 
==Biografia ==
 
==Biografia ==
Linia 68: Linia 68:
 
===Pochodzenie i rodzina===
 
===Pochodzenie i rodzina===
  
Lőrinc urodził się między 6 sierpnia a 3 września 1459 r. Jego ojcem był [[Újlaki V. Miklós|Mikołaj]] z Iloka, [[ban Dalmacji i Chorwacji]], [[wojewoda Siedmiogrodu]], a także tytularny [[król Bośni]]. Matka zaś była Doroty Széchy z Gornja Lendava, druga żona ojca. Urodził się prawdopodobnie w Iloku, siedzibie '''rodziny''', jako potomek niegdyś '''mniej szlacheckiej rodziny''' z Dubicy w żupanacie [[Dolna Slawonia|Dolnej Slawonii]] (obszar odpowiadający współczesnej północno-zachodniej Bośni, na prawym brzegu rzeki Sawy), którego pierwszym znanym członkiem był Gug (w niektórych źródłach w ''Göge''), który żył w XIII wieku. Był trzecim z rzędu, noszącym w '''rodzinie''' imię Lőrinc; jego pra-pra-pra-pradziadek był Lőrinc I, zwany ''Slaven'' (łac. ''Sclavus'', węg. ''Tót''), który zmarł w 1349 r., a bratanek tego ostatniego otrzymał imię Lőrinc II (floruit 1325-1367 ).
+
Lőrinc urodził się między 6 sierpnia a 3 września 1459 r. Jego ojcem był [[Újlaki V. Miklós|Mikołaj V]], [[ban Dalmacji i Chorwacji]], [[wojewoda Siedmiogrodu]], a także tytularny [[król Bośni]]. Matka zaś była Dorota Széchy z Gornja Lendava, druga żona ojca. Urodził się prawdopodobnie w Iloku, siedzibie rodziny, jako potomek niegdyś mniej ''szlachetnej'' rodziny z Dubicy w [żupania|żupanii]] [[Dolna Slawonia|Dolnej Slawonii]] (obszar odpowiadający współczesnej północno-zachodniej Bośni, na prawym brzegu rzeki Sawy), którego pierwszym znanym członkiem był Gug (w niektórych źródłach w ''Göge''), który żył w XIII wieku. Był trzecim z rzędu, noszącym w rodzinie imię Lőrinc; jego pra-pra-pra-pradziadkiem był Lőrinc I, zwany ''Slaven'' (łac. ''Sclavus'', węg. ''Tót''), który zmarł w 1349 r., a bratanek tego ostatniego otrzymał imię Lőrinc II (fl. 1325-1367).
  
<small>He was born between 6 August and 3 September 1459. The son of [[Nicholas of Ilok]], [[Ban (title)|Ban (viceroy)]] of [[Croatia in personal union with Hungary|Croatia]], [[Voivode of Transylvania]] as well as titular [[King of Bosnia]], and his second wife Dorothy Széchy of [[Gornja Lendava]], Lawrence was born most probably in [[Ilok]], the family seat, as a descendant of once lower-nobility-family from [[Hrvatska Dubica|Dubica]] County in Lower Slavonia (an area that corresponds to modern northwestern Bosnia, on the right bank of the Sava river), whose first known member was Gug (in some sources ''Göge''), who had lived in the 13th century. He was the third in a row to have carried the name Lawrence in his family; his great-great-great-grandfather was Lawrence I, called ''Slaven'' (English: ''The Slav'', [[Latin]]: ''Sclavus''), [[Hungarian language|Hungarian]]: ''Tót''), who died in 1349, and the nephew of the latter was named Lawrence II ([[floruit]] 1325-1367). </small>
+
Lőrinc urodził się między 6 sierpnia a 3 września 1459 r. Syn [[Újlaki Miklós|Mikołaja]], bana (wicekróla) Chorwacji, [[Wojewoda Siedmiogrodu|wojewody Siedmiogrodu]], a także tytularnego [[Król Bośni|króla Bośni]] i jego drugiej żony Doroty Széchy ''de Felsőlendva'', urodził się teraz Lőrinc prawdopodobnie w Iloku, siedzibie rodziny, jako potomek niegdyś niższej szlachty z '''hrabstwa''' Dubica w Dolnej [[Slawonia|Slawonii]] (obszar odpowiadający współczesnej północno-zachodniej Bośni, na prawym brzegu rzeki Sawy), którego pierwszym znanym członkiem był [[Gug]] (w niektórych źródłach Göge), który żył w XIII wieku. Był trzecim z rzędu, który nosił w rodzinie nazwisko Lőrinc; jego prapradziadek był Lőrinc I, zwany ''Slaven'' (łac. ''Sclavus'', węg. ''Tót''), który zmarł w 1349 r., a bratanek tego ostatniego miał na imię Lőrinc II (fl. 1325–1367).
  
Pozostając jedynym męskim potomkiem ojca, odziedziczył duże majątki z mnóstwem zamków i warownych miast po śmierci ojca w 1477 r. Udało mu się zachować większość władzy i pozycji rodziny. Z dwóch jego małżeństw był tylko jeden problem, syn, który zmarł w młodym wieku. Jego pierwszą żoną była [[Katarzyna Pongrác z Dengeleg]], córka [[Pongrác de Dengeleg János|Jana Pongráca]], [[wojewoda|wojewody Siedmiogrodu]], który zmarł około 1510 roku. Potem poślubił Magdalenę Bakóci, która przeżyła go, a później poślubiła Władysława Morea z Csuli.
+
Pozostając jedynym męskim potomkiem ojca, odziedziczył duże majątki z mnóstwem zamków i warownych miast po śmierci ojca w 1477 r. Udało mu się zachować większość władzy i pozycji rodziny. Z dwóch jego małżeństw był tylko jeden syn, który zmarł w młodym wieku. Jego pierwszą żoną była [[Katarzyna Pongrác]] z Dengeleg, córka [[Pongrác de Dengeleg János|Jana Pongráca]] ''de Dengeleg'', [[wojewoda|wojewody Siedmiogrodu]], który zmarł około 1510 roku. Potem poślubił Magdalenę Bakóci, która przeżyła go, a później poślubiła Władysława Morea z Csuli.
  
<small>Having remained the sole male descendant of his father, he inherited large estates with a lot of castles and fortified towns after his father's death in 1477. He succeeded in retaining most of the power and reputation of the family. From the two of his marriages there was just one issue, a son, who died at an early age. His first wife was Catherine Pongrác of [[Dengeleg]], a daughter of John Pongrác, [[Voivode of Transylvania]], who died around 1510. Then he married Magdalene Bakóci, who survived him and later married Ladislaus More of Csula. </small>
+
Pozostając jedynym męskim potomkiem swego ojca, odziedziczył po śmierci ojca w 1477 r. duże majątki z wieloma zamkami i ufortyfikowanymi miastami. Teraz udało mu się zachować władzę i reputację rodziny. Z dwóch jego małżeństw miał tylko jednego syna, który zmarł w młodym wieku. Jego pierwszą żoną była Katarzyna Pongrác ''de Dengeleg'', córka Jana Pongráca, [[Wojewoda Siedmiogrodu|wojewody Siedmiogrodu]], zmarłego około 1510 roku. Następnie poślubił Magdalenę Bakóci, która go przeżyła i później wyszła za  Władysława More ''de Csula''.
  
 
===Orientacja polityczna===
 
===Orientacja polityczna===
  
Po raz pierwszy wspomniany w dokumentach już w 1460 r., a następnie w testamencie ojca w 1471 r. Lőrinc odziedziczył w 1477 r. nie tylko własność Mikołaja, ale ciągłość jego orientacji politycznej. Stało się to widoczne po śmierci króla [[I. Mátyás|Macieja Korwina]] w 1490 r., Ponieważ on, podobnie jak większość chorwackiej szlachty, silnie wspierał nieślubnego syna Macieja, [[Corvin János|Jana Korwina]], by został nowym królem. Ponieważ węgierska szlachta preferowała i ostatecznie wybrała [[II. Ulászló|Władysława II Jagiellończyka]], nie przyjął go, ale dołączył do zwolenników trzeciego kandydata na tron, [[Maksymilian I Habsburg|Maksymiliana I Austrii]], który rozpoczął wojnę z Jagiellonem.
+
Lőrinc po raz pierwszy wspomniany jest w dokumentach już w 1460 r., a następnie w testamencie ojca w 1471 r. Lőrinc odziedziczył w 1477 r. nie tylko własność ojca Mikołaja, ale ciągłość jego orientacji politycznej. Stało się to widoczne po śmierci króla [[I. Mátyás|Macieja Korwina]] w 1490 r., ponieważ on, podobnie jak większość chorwackiej szlachty, silnie wspierał nieślubnego syna Macieja, [[Corvin János|Jana Korwina]], by został nowym królem. Ponieważ węgierska szlachta preferowała i ostatecznie wybrała [[II. Ulászló|Władysława II Jagiellończyka]], nie przyjął go, ale dołączył do zwolenników trzeciego kandydata na tron, [[Maksymilian I Habsburg|Maksymiliana I Austrii]], który rozpoczął wojnę z Jagiellonem.
  
<small>First mentioned in documents as early as 1460, then in his father's [[Will (law)|will]] in 1471, Lawrence of Ilok inherited in 1477 not only the whole property of Nicholas of Ilok, but a continuity of the latter's political orientation as well. This became obvious after the death of King [[Matthias Corvinus]] in 1490, as he, like the majority of Croatian nobility, strongly supported Matthias' [[illegitimate]] son [[John Corvinus]] to be a new king. Since Hungarian nobility preferred and finally elected [[Vladislaus II of Bohemia and Hungary|Vladislaus II Jagiellon]], he did not accept it but joined the supporters of the third candidate to the throne, [[Maximilian I, Holy Roman Emperor|Maximilian I of Austria]], who started a war against Jagiellon. </small>
+
Po raz pierwszy wzmiankowany w dokumentach już w 1460 r., a następnie w testamencie swego ojca w 1471 r. Lőrinc odziedziczył w 1477 r. nie tylko cały majątek ojca, ale także ciągłość orientacji politycznej tego ostatniego. Stało się to widoczne po śmierci króla [[Maciej|Macieja Korwina]] w 1490 r., gdy on, podobnie jak większość chorwackiej szlachty, mocno popierał nieślubnego syna Macieja, [[Corvin János|Jana Korwina]], by został nowym królem. Ponieważ szlachta węgierska preferowała i ostatecznie wybrała [[II. Ulászló|Władysława II Jagiellończyka]], nie przyjął go, ale przyłączył się do zwolenników trzeciego kandydata na tron [[Maksymilian I|​​Maksymiliana I]] z Austrii, który rozpoczął wojnę z Jagiellonem.
  
Był to długotrwały związek między Habsburgami a '''Domem''' [[Újlaki]]ch, ponieważ jego ojciec Mikołaj był zwolennikiem [[Fryderyk III|Fryderyka III]] na długo przed urodzeniem Lőrinca, a nawet stał się ojcem chrzestnym nowonarodzonego syna Fryderyka [[Maximilian I. (HRR)|Maksymiliana]] w 1459 roku.
+
Był to długotrwały związek między Habsburgami a rodziną [[Újlaki]]ch, ponieważ jego ojciec Mikołaj był zwolennikiem [[Fryderyk III|Fryderyka III]] na długo przed urodzeniem Lőrinca, a nawet stał się ojcem chrzestnym nowo narodzonego syna Fryderyka [[Maximilian I. (HRR)|Maksymiliana]] w 1459 roku.
  
<small>It was a long-term relationship between the Habsburgs and the House of Ilok, because his father Nicholas had been a supporter of [[Frederick III, Holy Roman Emperor|Frederick III]] much before Lawrence was born, and even became godfather of Frederick's new-born son Maximilian in 1459. </small>
+
Był to długotrwały związek między Habsburgami a rodem Iloków, ponieważ jego ojciec Mikołaj był zwolennikiem [[Fryderyk III|Fryderyka III]] na długo przed urodzeniem Lőrinca, a nawet został ojcem chrzestnym nowo narodzonego syna Fryderyka Maksymiliana w 1459 roku.
  
W wojnie między dwoma pretendentami do korony, która trwała od 1490 do 1491 roku i zakończyła się podpisaniem [[pokój w Pressburgu (1491)|pokoju w Pressburgu]], był zdecydowanie po stronie Habsburga. Pod koniec działań wojennych nadal nie uznawał taktatu i Jagiellona za nowego króla. Gdy armia Jagiellona zaatakowała go w 1494 r., został zmuszony do wycofania się i ucieczki, tracąc prawie wszystkie posiadłości. W końcu jednak zmienił zdanie i przy pomocy wpływowych doradców króla zdołał dotrzeć do króla na audiencję w Peczu, aby go przeprosić i pogodzić. Dopiero w 1496 r. jego majątki zostały mu zwrócone pod warunkiem przejęcia po jego śmierci w razie nie pozostawienia męskiego spadkobiercy.
+
W wojnie między dwoma pretendentami do korony, która trwała od 1490 do 1491 roku i zakończyła się podpisaniem [[pokój w Pressburgu (1491)|pokoju w Pozsony]] , był zdecydowanie po stronie [[Habsburg]]a. Pod koniec działań wojennych nadal nie uznawał traktatu i Jagiellona za nowego króla. Gdy armia Jagiellona zaatakowała go w 1494 r., został zmuszony do wycofania się i ucieczki, tracąc prawie wszystkie posiadłości. W końcu jednak zmienił zdanie i przy pomocy wpływowych doradców króla zdołał dotrzeć do króla na audiencję w Peczu, aby go przeprosić i pogodzić. Dopiero w 1496 r. jego majątki zostały mu zwrócone pod warunkiem przejęcia po jego śmierci w razie nie pozostawienia męskiego spadkobiercy.
  
<small>In the war between the two pretenders to the crown, which lasted from 1490 to 1491 and ended with the signing of the [[Peace of Pressburg (1491)|Peace of Pressburg]], he was firmly on the Habsburg's side. At the end of hostilities, he still did not recognize the Treaty and Jagiellon as the new ruling king. When Jagiellon's army attacked him in 1494, he was forced to withdraw and flee, losing almost all of his estates. Then finally he changed his mind, and, with help from some influential king's advisors, managed to reach the king in an audience in [[Pécs]] in order to apologize to him and to reconcile. It was only in 1496 that his estates were returned to him, under condition of being confiscated after his death without leaving a male heir. </small>
+
W wojnie między dwoma pretendentami do korony, która trwała od 1490 do 1491 roku i zakończyła się podpisaniem [[Pokój w Pozsony|pokoju w Pozsony]], był on zdecydowanie po stronie [[Habsburg]]ów. Pod koniec działań wojennych nadal nie uznawał traktatu i Jagiellończyka jako nowego króla rządzącego. Gdy wojska Jagiellończyka zaatakowały go w 1494 r., został zmuszony do wycofania się i ucieczki, tracąc prawie wszystkie swoje majątki. W końcu zmienił zdanie i z pomocą kilku wpływowych doradców królewskich, udało mu się dotrzeć do króla na audiencji w Peczu, aby go przeprosić i pogodzić. Dopiero w 1496 r. zwrócono mu jego majątki, pod warunkiem przejęcia po jego śmierci bez pozostawienia męskiego dziedzica.
  
 
===Wiek dojrzały i ostatnie lata===
 
===Wiek dojrzały i ostatnie lata===
  
Po odzyskaniu swoich nieruchomości, podobnie jak jego ojciec, starał się je utrzymać, a także budować i odnawiać fortyfikacje, z każdym dniem zwiększając zagrożenie ze strony Osmanów. Najbardziej narażone ze wszystkich jego ziem były ziemie w północno-wschodniej Bośni i południowej części Macssi.
+
Po odzyskaniu swoich nieruchomości, podobnie jak jego ojciec, starał się je utrzymać, a także budować i odnawiać fortyfikacje, wobec z każdym dniem zwiększającego się zagrożenia ze strony Osmanów. Najbardziej narażone ze wszystkich jego ziem były ziemie w północno-wschodniej [[Bośnia|Bośni]] i południowej części [[Maczwa|Maczwy]].
  
<small>Having received his properties back, he tried, like his father before him, to maintain them and to build and renovate fortifications, due to every-day increasing Ottoman danger. The most exposed of all of his lands were those in northeastern Bosnia and in the southern part of Macsó banate. </small>
+
Wspierał Kościół katolicki i był jego patronem. Finansował budowę nowych obiektów sakralnych i odnowienie starych. Szczególnie skoncentrował swoje wysiłki na zachęcaniu papieża do kanonizacji [[Jan Kapistran|Jana Capistrano]], ponieważ ten katolicki męczennik zmarł w Iloku i został tam pochowany w miejscowym kościele franciszkańskim, lecz bez powodzenia.
  
Wspierał Kościół katolicki i był jego patronem. Sfinansował budowę nowych obiektów sakralnych i odnowienie starych. Szczególnie skoncentrował swoje wysiłki na zachęcaniu papieża do kanonizacji Jana Capistrano, ponieważ ten katolicki męczennik zmarł w Iloku i został tam pochowany w miejscowym kościele franciszkańskim, ale bez powodzenia.
+
Po pojednaniu z królem pełnił kilka wysokich funkcji państwowych, np. bana Belgradu (1511–1513), członek Królewskiej Rady (około 1516 r.) i [[sędzia królewski]] (1517–1524).
  
<small>He supported the Catholic Church and was its patron. He financed the erection of new sacral buildings and the renewal of the old ones. Especially he focused his efforts on urging the pope to canonize John Capistrano, since this catholic martyr died in Ilok and was buried there in the local franciscan church, but with no success. </small>
+
Lőrinc zmarł między 23 maja a 15 czerwca 1524 r. i został pochowany w kościele franciszkanów pw. św. Jana z Capistrano w jego mieście Ilok, obok grobów jego pierwszej żony Katarzyny i jego ojca Mikołaja. Choć nieco uszkodzony, jego nagrobek jest dość dobrze zachowany i jest dziś dostępny dla publiczności.
  
Po pojednaniu z królem spełnił kilka wysokich obowiązków państwowych, np. Zakaz Belgradu (1511–1513), członek Królewskiej Rady Izby (około 1516 r.) I sędzia królewski (1517–1524).
 
  
<small>After reconciliation with the king, he performed several high state duties, e.g. [[Banate of Belgrade|Ban of Belgrade]] (1511 – 1513), member of the [[Treasurer (Kingdom of Hungary)|Royal Chamber Council]] (around 1516) and royal [[judge]] (1517 – 1524). </small>
+
Otrzymawszy z powrotem swoje posiadłości, starał się, podobnie jak wcześniej jego ojciec, utrzymywać je oraz budować i odnawiać fortyfikacje, z uwagi na rosnące z dnia na dzień zagrożenie osmańskie. Wszystkie jego ziemie teraz odsłonięte były w północno-wschodniej Bośni i południowej części banatu Maczwy.
  
Lawrence z Iloka zmarł między 23 maja a 15 czerwca 1524 r. I został pochowany w kościele franciszkanów św. Jana z Capistrano w jego mieście Ilok, obok grobów jego pierwszej żony Katarzyny i jego ojca Mikołaja. Choć nieco uszkodzony, jego nagrobek jest dość dobrze zachowany i jest dziś otwarty dla publiczności.
+
Wspierał Kościół katolicki i był jego patronem. Sfinansował wzniesienie nowych obiektów sakralnych i odnowę starych. Szczególnie skoncentrował swoje wysiłki na wezwaniu papieża do kanonizacji [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Kapistran Jana Kapistrana], ponieważ ten katolicki męczennik zmarł w Iloku i został tam pochowany w miejscowym kościele franciszkańskim, lecz bezskutecznie.
  
<small>Lawrence of Ilok died between May 23 and June 15, 1524, and was buried in the [[Franciscan]] church of St. [[John of Capistrano]] in his town Ilok, next to the graves of his first wife Catherine and his father Nicholas. Although slightly damaged, his gravestone is rather well preserved and is being open to the public today. </small>
+
Po pojednaniu z królem pełnił kilka wysokich obowiązków państwowych, m.in. [[Ban Belgradu|bana Belgradu]] (1511–1513), członka [[Królewskiej Rady Izby]] (ok. 1516) i [[sędzia|sędziego królewskiego]] (1517–1524).
 +
 
 +
Zmarł między 23 maja a 15 czerwca 1524 r. i został pochowany w kościele franciszkańskim św. Jana Kapistrana w swoim mieście Ilok, obok grobów jego pierwszej żony Katarzyny i ojca Mikołaja. Chociaż nieco uszkodzony, jego nagrobek jest raczej dobrze zachowany i jest dziś dostępny dla zwiedzających.
  
 
== Zobacz także ==
 
== Zobacz także ==
 +
* [[Iločki (ród)|Ród Iločki]]
 +
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_KapistranJan Kapistran]
 +
* [[Banat Maczwy]]
 +
* [[Banat Bealgradu]]
  
*[[House of Ilok]]
+
== Linki zewnętrzne ==
*St. [[John of Capistrano]]
 
*[[Banate of Macsó]]
 
 
 
==External links==
 
 
*[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=108184 Duke Lovro of Ilok – ruler in Ilok's Palace]
 
*[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=108184 Duke Lovro of Ilok – ruler in Ilok's Palace]
 
*[https://books.google.com/books?id=TE7_GZuM-gYC&pg=PA52&dq=Lawrence+of+Ilok&hl=hr&sa=X&ei=0aNgT5exOIbLtAae6827CQ&ved=0CDEQ6AEwAA#v=onepage&q=Lawrence%20of%20Ilok&f=false Lovro / Lawrence – the last scion of his family]
 
*[https://books.google.com/books?id=TE7_GZuM-gYC&pg=PA52&dq=Lawrence+of+Ilok&hl=hr&sa=X&ei=0aNgT5exOIbLtAae6827CQ&ved=0CDEQ6AEwAA#v=onepage&q=Lawrence%20of%20Ilok&f=false Lovro / Lawrence – the last scion of his family]
Linia 123: Linia 124:
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
  |urzędnik          = Újlaki III. Lőrinc
+
  |urzędnik          = Újlaki III. Lőrinc (węg.)<br>Wawrzyniec II Újlaki (pol.)<br>Lovro III. Iločki (chor.)
 +
 
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
  |tytulatura        = Książę Iloku<br>Wojewoda Bośni<br>Ban Maczwy<br>Ban Belgradu<br>Sędzia królewski
+
  |tytulatura        = [[Książę Iloku]]<br>[[Wojewoda Bośni]]<br>[[Ban Maczwy]]<br>[[Ban Belgradu]]<br>[[Sędzia królewski]]
 
  |grafika          = Epitaf Lovre sina Nikole Ilockog crkva sv Ivana Kapistrana Ilok 221209.jpg
 
  |grafika          = Epitaf Lovre sina Nikole Ilockog crkva sv Ivana Kapistrana Ilok 221209.jpg
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 204: Linia 206:
 
{{SORTUJ:Ujlaki, Lorinc 03}}
 
{{SORTUJ:Ujlaki, Lorinc 03}}
  
 +
[[Kategoria:Ród]]
 +
[[Kategoria:Iločki]]
 +
[[Kategoria:Újlaki]]
 +
[[Kategoria:Banowie]]
 +
[[Kategoria:Banowie Maczwy]]
 
[[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
+
[[Kategoria:Historia Slawonii]]
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
+
[[Kategoria:Historia Syrmii]]
[[Kategoria:Rody]]
+
[[Kategoria:Historia Chorwacji]]
[[Kategoria:Ród Iločki]]
 
[[Kategoria:Ród Újlaki]]
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w 1459]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w 1459]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1524]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1524]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]

Aktualna wersja na dzień 08:10, 30 gru 2020

Újlaki III. Lőrinc (pol. Wawrzyniec II Újlaki, chor. Lovro III Iločki) (* ok.1459, † ok.1524), chorwacko-węgierski szlachcic, członek szlacheckiej rodziny Iločkich, bardzo zamożnej i potężnej w Królestwie Chorwacji. Jego tytulatura to: „Wojewoda (książę) Ilok”, wojewoda Bośni, ban Maczwy (1477–1492), ban Belgradu (1511–1513), członek Królewskiej Rady (około 1516 r.) i sędzia królewski (1518–1524).

Lovro Iločki (pol. "Wawrzyniec z Iloku", węg. Újlaki Lőrinc) (* sierpień 1459, † czerwic 1524), chorwacko-węgierski szlachcic, członek rodziny szlacheckiej Iločki. Posiadał tytuł „wojewody (księcia) Ilok” i bana Bośni, a za życia był banem Maczwy (1477–1492), banem Belgradu (1511–1513), członek Królewskiej Rady Izby (około 1516) i sędzia królewski (1517–1524).

Biografia

Pochodzenie i rodzina

Lőrinc urodził się między 6 sierpnia a 3 września 1459 r. Jego ojcem był Mikołaj V, ban Dalmacji i Chorwacji, wojewoda Siedmiogrodu, a także tytularny król Bośni. Matka zaś była Dorota Széchy z Gornja Lendava, druga żona ojca. Urodził się prawdopodobnie w Iloku, siedzibie rodziny, jako potomek niegdyś mniej szlachetnej rodziny z Dubicy w [żupania|żupanii]] Dolnej Slawonii (obszar odpowiadający współczesnej północno-zachodniej Bośni, na prawym brzegu rzeki Sawy), którego pierwszym znanym członkiem był Gug (w niektórych źródłach w Göge), który żył w XIII wieku. Był trzecim z rzędu, noszącym w rodzinie imię Lőrinc; jego pra-pra-pra-pradziadkiem był Lőrinc I, zwany Slaven (łac. Sclavus, węg. Tót), który zmarł w 1349 r., a bratanek tego ostatniego otrzymał imię Lőrinc II (fl. 1325-1367).

Lőrinc urodził się między 6 sierpnia a 3 września 1459 r. Syn Mikołaja, bana (wicekróla) Chorwacji, wojewody Siedmiogrodu, a także tytularnego króla Bośni i jego drugiej żony Doroty Széchy de Felsőlendva, urodził się teraz Lőrinc prawdopodobnie w Iloku, siedzibie rodziny, jako potomek niegdyś niższej szlachty z hrabstwa Dubica w Dolnej Slawonii (obszar odpowiadający współczesnej północno-zachodniej Bośni, na prawym brzegu rzeki Sawy), którego pierwszym znanym członkiem był Gug (w niektórych źródłach Göge), który żył w XIII wieku. Był trzecim z rzędu, który nosił w rodzinie nazwisko Lőrinc; jego prapradziadek był Lőrinc I, zwany Slaven (łac. Sclavus, węg. Tót), który zmarł w 1349 r., a bratanek tego ostatniego miał na imię Lőrinc II (fl. 1325–1367).

Pozostając jedynym męskim potomkiem ojca, odziedziczył duże majątki z mnóstwem zamków i warownych miast po śmierci ojca w 1477 r. Udało mu się zachować większość władzy i pozycji rodziny. Z dwóch jego małżeństw był tylko jeden syn, który zmarł w młodym wieku. Jego pierwszą żoną była Katarzyna Pongrác z Dengeleg, córka Jana Pongráca de Dengeleg, wojewody Siedmiogrodu, który zmarł około 1510 roku. Potem poślubił Magdalenę Bakóci, która przeżyła go, a później poślubiła Władysława Morea z Csuli.

Pozostając jedynym męskim potomkiem swego ojca, odziedziczył po śmierci ojca w 1477 r. duże majątki z wieloma zamkami i ufortyfikowanymi miastami. Teraz udało mu się zachować władzę i reputację rodziny. Z dwóch jego małżeństw miał tylko jednego syna, który zmarł w młodym wieku. Jego pierwszą żoną była Katarzyna Pongrác de Dengeleg, córka Jana Pongráca, wojewody Siedmiogrodu, zmarłego około 1510 roku. Następnie poślubił Magdalenę Bakóci, która go przeżyła i później wyszła za Władysława More de Csula.

Orientacja polityczna

Lőrinc po raz pierwszy wspomniany jest w dokumentach już w 1460 r., a następnie w testamencie ojca w 1471 r. Lőrinc odziedziczył w 1477 r. nie tylko własność ojca Mikołaja, ale ciągłość jego orientacji politycznej. Stało się to widoczne po śmierci króla Macieja Korwina w 1490 r., ponieważ on, podobnie jak większość chorwackiej szlachty, silnie wspierał nieślubnego syna Macieja, Jana Korwina, by został nowym królem. Ponieważ węgierska szlachta preferowała i ostatecznie wybrała Władysława II Jagiellończyka, nie przyjął go, ale dołączył do zwolenników trzeciego kandydata na tron, Maksymiliana I Austrii, który rozpoczął wojnę z Jagiellonem.

Po raz pierwszy wzmiankowany w dokumentach już w 1460 r., a następnie w testamencie swego ojca w 1471 r. Lőrinc odziedziczył w 1477 r. nie tylko cały majątek ojca, ale także ciągłość orientacji politycznej tego ostatniego. Stało się to widoczne po śmierci króla Macieja Korwina w 1490 r., gdy on, podobnie jak większość chorwackiej szlachty, mocno popierał nieślubnego syna Macieja, Jana Korwina, by został nowym królem. Ponieważ szlachta węgierska preferowała i ostatecznie wybrała Władysława II Jagiellończyka, nie przyjął go, ale przyłączył się do zwolenników trzeciego kandydata na tron ​​Maksymiliana I z Austrii, który rozpoczął wojnę z Jagiellonem.

Był to długotrwały związek między Habsburgami a rodziną Újlakich, ponieważ jego ojciec Mikołaj był zwolennikiem Fryderyka III na długo przed urodzeniem Lőrinca, a nawet stał się ojcem chrzestnym nowo narodzonego syna Fryderyka Maksymiliana w 1459 roku.

Był to długotrwały związek między Habsburgami a rodem Iloków, ponieważ jego ojciec Mikołaj był zwolennikiem Fryderyka III na długo przed urodzeniem Lőrinca, a nawet został ojcem chrzestnym nowo narodzonego syna Fryderyka Maksymiliana w 1459 roku.

W wojnie między dwoma pretendentami do korony, która trwała od 1490 do 1491 roku i zakończyła się podpisaniem pokoju w Pozsony , był zdecydowanie po stronie Habsburga. Pod koniec działań wojennych nadal nie uznawał traktatu i Jagiellona za nowego króla. Gdy armia Jagiellona zaatakowała go w 1494 r., został zmuszony do wycofania się i ucieczki, tracąc prawie wszystkie posiadłości. W końcu jednak zmienił zdanie i przy pomocy wpływowych doradców króla zdołał dotrzeć do króla na audiencję w Peczu, aby go przeprosić i pogodzić. Dopiero w 1496 r. jego majątki zostały mu zwrócone pod warunkiem przejęcia po jego śmierci w razie nie pozostawienia męskiego spadkobiercy.

W wojnie między dwoma pretendentami do korony, która trwała od 1490 do 1491 roku i zakończyła się podpisaniem pokoju w Pozsony, był on zdecydowanie po stronie Habsburgów. Pod koniec działań wojennych nadal nie uznawał traktatu i Jagiellończyka jako nowego króla rządzącego. Gdy wojska Jagiellończyka zaatakowały go w 1494 r., został zmuszony do wycofania się i ucieczki, tracąc prawie wszystkie swoje majątki. W końcu zmienił zdanie i z pomocą kilku wpływowych doradców królewskich, udało mu się dotrzeć do króla na audiencji w Peczu, aby go przeprosić i pogodzić. Dopiero w 1496 r. zwrócono mu jego majątki, pod warunkiem przejęcia po jego śmierci bez pozostawienia męskiego dziedzica.

Wiek dojrzały i ostatnie lata

Po odzyskaniu swoich nieruchomości, podobnie jak jego ojciec, starał się je utrzymać, a także budować i odnawiać fortyfikacje, wobec z każdym dniem zwiększającego się zagrożenia ze strony Osmanów. Najbardziej narażone ze wszystkich jego ziem były ziemie w północno-wschodniej Bośni i południowej części Maczwy.

Wspierał Kościół katolicki i był jego patronem. Finansował budowę nowych obiektów sakralnych i odnowienie starych. Szczególnie skoncentrował swoje wysiłki na zachęcaniu papieża do kanonizacji Jana Capistrano, ponieważ ten katolicki męczennik zmarł w Iloku i został tam pochowany w miejscowym kościele franciszkańskim, lecz bez powodzenia.

Po pojednaniu z królem pełnił kilka wysokich funkcji państwowych, np. bana Belgradu (1511–1513), członek Królewskiej Rady (około 1516 r.) i sędzia królewski (1517–1524).

Lőrinc zmarł między 23 maja a 15 czerwca 1524 r. i został pochowany w kościele franciszkanów pw. św. Jana z Capistrano w jego mieście Ilok, obok grobów jego pierwszej żony Katarzyny i jego ojca Mikołaja. Choć nieco uszkodzony, jego nagrobek jest dość dobrze zachowany i jest dziś dostępny dla publiczności.


Otrzymawszy z powrotem swoje posiadłości, starał się, podobnie jak wcześniej jego ojciec, utrzymywać je oraz budować i odnawiać fortyfikacje, z uwagi na rosnące z dnia na dzień zagrożenie osmańskie. Wszystkie jego ziemie teraz odsłonięte były w północno-wschodniej Bośni i południowej części banatu Maczwy.

Wspierał Kościół katolicki i był jego patronem. Sfinansował wzniesienie nowych obiektów sakralnych i odnowę starych. Szczególnie skoncentrował swoje wysiłki na wezwaniu papieża do kanonizacji Jana Kapistrana, ponieważ ten katolicki męczennik zmarł w Iloku i został tam pochowany w miejscowym kościele franciszkańskim, lecz bezskutecznie.

Po pojednaniu z królem pełnił kilka wysokich obowiązków państwowych, m.in. bana Belgradu (1511–1513), członka Królewskiej Rady Izby (ok. 1516) i sędziego królewskiego (1517–1524).

Zmarł między 23 maja a 15 czerwca 1524 r. i został pochowany w kościele franciszkańskim św. Jana Kapistrana w swoim mieście Ilok, obok grobów jego pierwszej żony Katarzyny i ojca Mikołaja. Chociaż nieco uszkodzony, jego nagrobek jest raczej dobrze zachowany i jest dziś dostępny dla zwiedzających.

Zobacz także

Linki zewnętrzne

Újlaki III. Lőrinc (węg.)
Wawrzyniec II Újlaki (pol.)
Lovro III. Iločki (chor.)

Książę Iloku
Wojewoda Bośni
Ban Maczwy
Ban Belgradu
Sędzia królewski
Plik:Epitaf Lovre sina Nikole Ilockog crkva sv Ivana Kapistrana Ilok 221209.jpg
Książę Iloku
Okres od 1477
do czerwiec 1524
Poprzednik Újlaki V. Miklós
Następca koniec tytułu ??
Wojewoda Bośni
Okres 1477
Poprzednik brak informacji
Następca brak informacji
Ban Maczwy
Okres od (1) 1477, (2) 1496
do (1) 1492, (2) 1496
Poprzednik 1. Felföldi Pál
2. brak informacji
Następca 1. brak informacji
2. tytuł został zlikwidowany
Ban Belgradu
Okres od 1511
do 1513
Poprzednik brak informacji
Następca brak informacji
Sędzia królewski
Okres od 1518
do 1524
Poprzednik Szentgyörgyi Péter
Następca Sárkány Ambrus
Dane biograficzne
Ród Újlaki
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny sierpień 1459
Śmierć czerwiec 1524
Ojciec V. Miklós (Nikola)
Matka nieznana
Żona Katherine Pongrác z Dengeleg
Żona Bakóci Magdalene