Tar Zerind: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 9 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 14: Linia 14:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
−
 
−
{{Infobox royalty
 
−
| name          = Zerind the Bald
 
−
| title        =
 
−
| image        =
 
−
| caption =
 
−
| succession    = [[Somogy County (former)|Duke of Somogy]] ''(debated)''
 
−
| reign        =before 972
 
−
| predecessor  =
 
−
| successor    = [[Koppány]]
 
−
| spouse        =
 
−
| issue          =[[Koppány]]
 
−
| house = [[Árpád dynasty]]
 
−
| house-type=Dynasty
 
−
| father        = Teveli (?)
 
−
| mother        = 
 
−
| birth_date  =
 
−
| birth_place =
 
−
| death_date  = c. 972
 
−
| death_place =
 
−
| burial_place =
 
−
| religion =
 
−
| signature=
 
−
}}
 
  
 
'''Tar Zerind''' (* Xw., † XW.) – węgierski pan. Zgodnie z konsensusem współczesnych uczonych był on członkiem królewskiej dynastii [[Arpadowie|Arpadów]]. Był ojcem [[Koppány]]ego, zbuntowanego księcia [[Somogy]] z końca X wieku.
 
'''Tar Zerind''' (* Xw., † XW.) – węgierski pan. Zgodnie z konsensusem współczesnych uczonych był on członkiem królewskiej dynastii [[Arpadowie|Arpadów]]. Był ojcem [[Koppány]]ego, zbuntowanego księcia [[Somogy]] z końca X wieku.
Linia 43: Linia 19:
 
== Rodzina ==
 
== Rodzina ==
  
−
Zerind ojcem Koppány, przeciwnika [[I. István|Stefana I]], według ''[[Chronica Hungarorum]]''.<ref name=Szabados>Szabados, György (2011). ''Magyar államalapítások a IX-X. században'' [''Fundamenty państw węgierskich w IX - X wieku'']. Szegedi Középkorász Műhely. str. 240, 243-251, 260. ISBN 978-963-08-2083-7.</ref> [2] [3] Próba przejęcia tronu przez Koppányego przeciwko Stefanowi po śmierci ojca Stefana, [[Géza|Gejzy]]y, Wielkiego Księcia Węgrów, sugeruje, że Zerind i jego syn byli członkami węgierskiej rodziny królewskiej pochodzącej od [[Arpad]]a.<ref name=Szabados/> Jednak dokładne powiązania rodzinne Zerinda są przedmiotem dyskusji, ponieważ nie ma go na liście wnuków Arpada, sporządzonej przez cesarza bizantyjskiego [[Konstantyn VII Porfirogeneta|Konstantyna VII Porfirogenety]] w połowie X wieku.<ref name=Szabados/>
+
Zerind ojcem Koppány, przeciwnika [[I. István|Stefana I]], według ''[[Chronica Hungarorum]]''.<ref name=Szabados>Szabados, György (2011). ''Magyar államalapítások a IX-X. században'' [''Fundamenty państw węgierskich w IX - X wieku'']. Szegedi Középkorász Műhely. str. 240, 243-251, 260. ISBN 978-963-08-2083-7.</ref><ref name=Kristó>Kristó, Gyula (2001). "The Life of King Stephen the Saint". W: Zsoldos, Attila (wyd.). ''Saint Stephen and His Country: A Newborn Kingdom in Central Europe – Hungary''. Lucidus Kiadó. str. 18. ISBN 963-86163-9-3.</ref><ref>Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526''. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.</ref> Próba przejęcia tronu przez Koppányego przeciwko Stefanowi po śmierci ojca Stefana, [[Géza|Gejzy]]y, Wielkiego Księcia Węgrów, sugeruje, że Zerind i jego syn byli członkami węgierskiej rodziny królewskiej pochodzącej od [[Arpad]]a.<ref name=Szabados/> Jednak dokładne powiązania rodzinne Zerinda są przedmiotem dyskusji, ponieważ nie ma go na liście wnuków Arpada, sporządzonej przez cesarza bizantyjskiego [[Konstantyn VII Porfirogeneta|Konstantyna VII Porfirogenety]] w połowie X wieku.<ref name=Szabados/>
 +
 
 +
Według dwóch historyków (István Katona i Kornél Bakay), Zerind jest identyczny z [[Mihály|Michałem]], młodszym bratem Wielkiego Księcia [[Géza|Gejzy]], którego pogańskie imię jest nieznane.<ref name=Szabados/> Mówią, że Zerind musiał być blisko spokrewniony z Gejzą, ponieważ roszczenie Koppányego do wdowy po Gejzie, [[Sarolta|Sarolcie]], zostało zakwalifikowane jako kazirodcza próba przez XIV-wieczne węgierskie kroniki, ale było w pełni zgodne z pogańskim zwyczajem lewiratu.<ref name=Szabados/> Inni historycy (w tym [[Gyula Kristó|Kristó Gyula]] i György Szabados) piszą, że Zerind był potomkiem jednego ze starszych synów Arpada, [[Tarkatzus]]a lub [[Jutotzas]]a.<ref name=Kristó/><ref name=Szabados/> Na przykład Kristó pisze, że próba przejęcia tronu przez Koppányego po śmierci wielkiego księcia Gejzy pokazuje, że Koppány i Zerind byli potomkami najstarszego syna Arpada, ponieważ Gejza (który był wnukiem najmłodszego syna Arpada, [[Zoltán]]a) powinien był być zastąpiony przez najstarszego potomka pierworodnego syna Arpada, jeśli Węgrzy przyjęli prawo zwyczajowe podobne do zwyczajów rządzących dziedziczeniem przywódców plemiennych wśród innego ludu stepów eurazjatyckich, [[Pieczyngowie|Pieczyngów]].<ref name=Kristó/><ref name=Szabados/>
 +
 
 +
== Pozycja ==
  
−
<small><small><small><small>Zerind the Bald was the father of [[Koppány]], an opponent of [[Stephen I of Hungary]], according to the ''Illuminated Chronicle''.{{sfn|Szabados|2011|pp=240, 244}}{{sfn|Kristó|2001|p=18}}{{sfn|Engel|2001|p=20}} Koppány's attempt to seize the throne against Stephen I after the death of Stephen's father, [[Géza, Grand Prince of the Hungarians]], suggests that Zerind and his son were members of the Hungarian royal family, descending from [[Árpád]].{{sfn|Szabados|2011|p=243}} However, Zerind's exact family connections are debated, because he is not mentioned on the list of the grandsons of Árpád, compiled by the [[Byzantine Emperor]] [[Constantine Porphyrogenitus]] in the mid-10th century.{{sfn|Szabados|2011|pp=243-251}} </small></small></small></small>
+
Niektórzy historycy (w tym György Szabados i Attila Zsoldos) twierdzą, że Zerind mógł być panem ziemi między Balatonem a rzeką Sawą, która była zdominowana przez [[horka|horkę]] [[Bulcsú]] do 955 roku.<ref name=Szabados/> Gyula Kristó sugeruje, że otrzymał to terytorium jako rekompensatę za zrzeczenie się prawa do zastąpienia wielkiego księcia [[Taksony]]ego na rzecz jego syna, Gejzy<ref name=Szabados/>. Jeśli teoria panowania Zerinda w południowym [[Zadunaje|Zadunaju]] i [[Slawonia|Slawonii]] jest słuszna, jego syn, Koppány, który nosił tytuł księcia Somogy, odziedziczył domenę Zerinda.<ref name=Szabados/> Według innej teorii, również zaproponowanej przez Kristó, Zerind mógł być przez jakiś czas Wielkim Księciem Węgrów.<ref name=Kristó/>
  
−
Według dwóch historyków (István Katona i Kornél Bakay), Zerind the Bald był identyczny z Michaelem, młodszym bratem Wielkiego Księcia Gézy, którego pogańskie imię jest nieznane.<ref name=Szabados/> Mówią, że Zerind Łysy musiał być blisko spokrewniony z Gézą, ponieważ roszczenie Koppány do wdowy po Marry Gézie, Sarolt, zostało zakwalifikowane jako kazirodcza próba przez XIV-wieczne węgierskie kroniki, ale było w pełni zgodne z pogańskim zwyczajem lewiratu.<ref name=Szabados/> Inni historycy (w tym Kristó Gyula i György Szabados) piszą, że Zerind the Bald był potomkiem jednego ze starszych synów Arpáda, Tarkatzusa lub Jutotzasa. [2]<ref name=Szabados/> Na przykład Kristó pisze, że próba przejęcia tronu przez Koppány'ego po śmierci wielkiego księcia Gézy pokazuje, że Koppány i Zerind Łysy byli potomkami najstarszego syna Árpáda, ponieważ Géza (który był wnukiem najmłodszego syna Árpáda, Zoltána) powinien był być zastąpiony przez najstarszego potomka pierworodnego syna Árpáda, jeśli Węgrzy przyjęli prawo zwyczajowe podobne do zwyczajów rządzących dziedziczeniem przywódców plemiennych wśród innego ludu stepów eurazjatyckich, Pieczyngów. [2]<ref name=Szabados/>
+
Data śmierci Zerinda jest nieznana.<ref name=Szabados/> Historyk Gusztáv Heckenast mówi, że zmarł około 967 roku.<ref name=Szabados/> György Szabados pisze, że Zerind mógł zostać zamordowany przez wielkiego księcia [[Gejza|Gejżę]], ponieważ średniowieczne legendy podkreślały, że Gejza był okrutnym władcą.<ref name=Szabados/>
  
−
<small><small><small><small>According to two historians (István Katona and Kornél Bakay), Zerind the Bald was identical with [[Michael of Hungary|Michael]], the younger brother of Grand Prince Géza, whose pagan name is unknown.{{sfn|Szabados|2011|pp=246-247}} They say that Zerind the Bald must have been closely related to Géza, because Koppány's claim to marry Géza's widow, [[Sarolt]], was qualified as an [[incestuous]] attempt by 14th-century Hungarian chronicles, but was fully in line with the pagan custom of [[levirate marriage]].{{sfn|Szabados|2011|pp=246-247}} Other historians (including [[Gyula Kristó]] and György Szabados) write that Zerind the Bald was descended from one of the elder [[Árpád#Family|sons of Árpád]], Tarkatzus or Jutotzas.{{sfn|Kristó|2001|p=18}}{{sfn|Szabados|2011|p=248}} For instance, Kristó writes that Koppány's attempt to seize the throne after the death of Grand Prince Géza shows that Koppány and Zerind the Bald were descended from Árpád's oldest son, because Géza (who was the grandson of Árpád's youngest son, [[Zoltán of Hungary|Zoltán]]) should have been succeeded by the oldest descendant of Árpád's firstborn son if the Hungarians adopted customary law similar to the customs governing the succession to tribal leadership among another people of the [[Eurasian steppes]], the [[Pechenegs]].{{sfn|Kristó|2001|p=18}}{{sfn|Szabados|2011|p=248}} </small></small></small></small>
+
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
−
== Pozycja ==
+
== Źródła == 
  
−
Niektórzy historycy (w tym György Szabados i Attila Zsoldos) twierdzą, że Zerind Łysy mógł być panem ziemi między Balatonem a rzeką Sawą, która była zdominowana przez horkę Bulcsú do 955 roku.<ref name=Szabados/> Gyula Kristó proponuje, aby otrzymał to terytorium jako rekompensatę za zrzeczenie się prawa do zastąpienia wielkiego księcia Taksony'ego na Węgrzech na rzecz syna Taksony'ego, Gézy<ref name=Szabados/>. Jeśli teoria panowania Zerinda w południowej Transdanubii i Slawonii jest słuszna, jego syn, Koppány, który nosił tytuł księcia Somogy, odziedziczył domenę Zerinda.<ref name=Szabados/> Według innej teorii, również zaproponowanej przez Kristó, Zerind mógł być przez jakiś czas Wielkim Księciem Węgrów. [2]
+
* Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526''. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.
  
−
<small><small><small><small>Some historians (including György Szabados and Attila Zsoldos) say that Zerind the Bald may have been the lord of the land between the [[Lake Balaton]] and the river [[Száva]] which had been dominated by the [[Horka (title)|horka]] [[Bulcsú]] till 955.{{sfn|Szabados|2011|p=260}} Gyula Kristó proposes that he received the territory as a compensation for renouncing his right to succeed Grand Prince [[Taksony of Hungary]] in favor of Taksony's son, Géza.{{sfn|Szabados|2011|p=260}} If the theory of Zerind's rule in southern [[Transdanubia]] and Slavonia is valid, his son, Koppány, who bore the title [[Somogy County (former)|Duke of Somogy]], inherited Zerind's domain.{{sfn|Szabados|2011|pp=257, 260}} According to another theory, also proposed by Kristó, Zerind may have been [[Grand Prince of the Hungarians]] for a while.{{sfn|Kristó|2001|p=18}} </small></small></small></small>
+
* Kristó, Gyula (2001). "The Life of King Stephen the Saint". W: Zsoldos, Attila (ed.). ''Saint Stephen and His Country: A Newborn Kingdom in Central Europe – Hungary''. Lucidus Kiadó. str. 15-36. ISBN 963-86163-9-3.
  
−
Data śmierci Zerinda jest nieznana.<ref name=Szabados/> Historyk Gusztáv Heckenast mówi, że zmarł około 967 roku.<ref name=Szabados/> György Szabados pisze, że Zerind mógł zostać zamordowany przez wielkiego księcia Gezę, ponieważ średniowieczne legendy podkreślały, że Géza był okrutnym władcą.<ref name=Szabados/>
+
* Szabados, György (2011). ''Magyar államalapítások a IX-X. században'' [''Fundamenty państw węgierskich w IX - X wieku'']. Szegedi Középkorász Műhely. ISBN 978-963-08-2083-7.
  
−
<small><small><small><small>The date of Zerind's death is unknown.{{sfn|Szabados|2011|p=260}} Historian Gusztáv Heckenast says that he died around 967.{{sfn|Szabados|2011|p=260}} György Szabados writes that Zerind may have been murdered by Grand Prince Géza, because medieval legends emphasized that Géza was a cruel ruler.{{sfn|Szabados|2011|p=260}} </small></small></small></small>
 
  
−
== Przypisy ==
+
|
−
{{izvori}}
+
{{Władca infobox
 +
|władca            = Tar Zerind (węg.)
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        =
 +
|grafika          =
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
|1. tytuł          = [[książę Somogy]] ''(niepewny)''
 +
|1. od            = przed 972
 +
|1. do            = ok.972
 +
|1. koronacja      =  
 +
|1. poprzednik    =  
 +
|1. następca      = [[Koppány]]
  
−
== Źródła ==
+
|dynastia          = [[Arpadowie]]
−
* Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526''. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.
+
|data urodzenia    = nieznana
 +
|miejsce urodzenia =  
 +
|data śmierci      = ok.972
 +
|miejsce śmierci  =  
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = [[Teveli]]
 +
|matka            =
 +
|rodzeństwo        =
  
−
* Kristó, Gyula (2001). "The Life of King Stephen the Saint". W: Zsoldos, Attila (ed.). ''Saint Stephen and His Country: A Newborn Kingdom in Central Europe – Hungary''. Lucidus Kiadó. str. 15–36. ISBN 963-86163-9-3.
+
|1. związek        = żona
 +
|1. związek z      = nieznana
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        = [[Koppány]]
  
−
* Szabados, György (2011). ''Magyar államalapítások a IX-X. században'' [''Fundamenty państw węgierskich w IX - X wieku'']. Szegedi Középkorász Műhely. ISBN 978-963-08-2083-7.
+
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
  
−
{{SORTUJ:Arpadowie, Tar Zerind}}
+
{{SORTUJ:Arpadowie, Zerind Tar}}
  
−
[[Kategoria:Historia]]
+
[[Kategoria:Dynastia]]
 +
[[Kategoria:Arpadowie]]
 
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Węgier]]
−
[[Kategoria:Arpadowie]]
+
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w X wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w X wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]

Aktualna wersja na dzień 11:25, 3 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Tar Zerind (* Xw., † XW.) – węgierski pan. Zgodnie z konsensusem współczesnych uczonych był on członkiem królewskiej dynastii Arpadów. Był ojcem Koppányego, zbuntowanego księcia Somogy z końca X wieku.

Rodzina

Zerind ojcem Koppány, przeciwnika Stefana I, według Chronica Hungarorum.[1][2][3] Próba przejęcia tronu przez Koppányego przeciwko Stefanowi po śmierci ojca Stefana, Gejzyy, Wielkiego Księcia Węgrów, sugeruje, że Zerind i jego syn byli członkami węgierskiej rodziny królewskiej pochodzącej od Arpada.[1] Jednak dokładne powiązania rodzinne Zerinda są przedmiotem dyskusji, ponieważ nie ma go na liście wnuków Arpada, sporządzonej przez cesarza bizantyjskiego Konstantyna VII Porfirogenety w połowie X wieku.[1]

Według dwóch historyków (István Katona i Kornél Bakay), Zerind jest identyczny z Michałem, młodszym bratem Wielkiego Księcia Gejzy, którego pogańskie imię jest nieznane.[1] Mówią, że Zerind musiał być blisko spokrewniony z Gejzą, ponieważ roszczenie Koppányego do wdowy po Gejzie, Sarolcie, zostało zakwalifikowane jako kazirodcza próba przez XIV-wieczne węgierskie kroniki, ale było w pełni zgodne z pogańskim zwyczajem lewiratu.[1] Inni historycy (w tym Kristó Gyula i György Szabados) piszą, że Zerind był potomkiem jednego ze starszych synów Arpada, Tarkatzusa lub Jutotzasa.[2][1] Na przykład Kristó pisze, że próba przejęcia tronu przez Koppányego po śmierci wielkiego księcia Gejzy pokazuje, że Koppány i Zerind byli potomkami najstarszego syna Arpada, ponieważ Gejza (który był wnukiem najmłodszego syna Arpada, Zoltána) powinien był być zastąpiony przez najstarszego potomka pierworodnego syna Arpada, jeśli Węgrzy przyjęli prawo zwyczajowe podobne do zwyczajów rządzących dziedziczeniem przywódców plemiennych wśród innego ludu stepów eurazjatyckich, Pieczyngów.[2][1]

Pozycja

Niektórzy historycy (w tym György Szabados i Attila Zsoldos) twierdzą, że Zerind mógł być panem ziemi między Balatonem a rzeką Sawą, która była zdominowana przez horkę Bulcsú do 955 roku.[1] Gyula Kristó sugeruje, że otrzymał to terytorium jako rekompensatę za zrzeczenie się prawa do zastąpienia wielkiego księcia Taksonyego na rzecz jego syna, Gejzy[1]. Jeśli teoria panowania Zerinda w południowym Zadunaju i Slawonii jest słuszna, jego syn, Koppány, który nosił tytuł księcia Somogy, odziedziczył domenę Zerinda.[1] Według innej teorii, również zaproponowanej przez Kristó, Zerind mógł być przez jakiś czas Wielkim Księciem Węgrów.[2]

Data śmierci Zerinda jest nieznana.[1] Historyk Gusztáv Heckenast mówi, że zmarł około 967 roku.[1] György Szabados pisze, że Zerind mógł zostać zamordowany przez wielkiego księcia Gejżę, ponieważ średniowieczne legendy podkreślały, że Gejza był okrutnym władcą.[1]

Przypisy

  1. ↑ 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 Szabados, György (2011). Magyar államalapítások a IX-X. században [Fundamenty państw węgierskich w IX - X wieku]. Szegedi Középkorász Műhely. str. 240, 243-251, 260. ISBN 978-963-08-2083-7.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Kristó, Gyula (2001). "The Life of King Stephen the Saint". W: Zsoldos, Attila (wyd.). Saint Stephen and His Country: A Newborn Kingdom in Central Europe – Hungary. Lucidus Kiadó. str. 18. ISBN 963-86163-9-3.
  3. ↑ Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.

== Źródła == 

  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.
  • Kristó, Gyula (2001). "The Life of King Stephen the Saint". W: Zsoldos, Attila (ed.). Saint Stephen and His Country: A Newborn Kingdom in Central Europe – Hungary. Lucidus Kiadó. str. 15-36. ISBN 963-86163-9-3.
  • Szabados, György (2011). Magyar államalapítások a IX-X. században [Fundamenty państw węgierskich w IX - X wieku]. Szegedi Középkorász Műhely. ISBN 978-963-08-2083-7.

Tar Zerind (węg.)

książę Somogy (niepewny)
Okres od przed 972
do ok.972
Następca Koppány
Dane biograficzne
Dynastia Arpadowie
Państwo {{{państwo}}}
Urodziny nieznana
Śmierć ok.972
Ojciec Teveli
Żona nieznana
Dzieci Koppány
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Tar_Zerind&oldid=46860”