Tar Zerind: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 3 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
|-style="vertical-align:top;" | |-style="vertical-align:top;" | ||
| | | | ||
| + | |||
| + | '''Tar Zerind''' (* Xw., † XW.) – węgierski pan. Zgodnie z konsensusem współczesnych uczonych był on członkiem królewskiej dynastii [[Arpadowie|Arpadów]]. Był ojcem [[Koppány]]ego, zbuntowanego księcia [[Somogy]] z końca X wieku. | ||
| + | |||
| + | == Rodzina == | ||
| + | |||
| + | Zerind ojcem Koppány, przeciwnika [[I. István|Stefana I]], według ''[[Chronica Hungarorum]]''.<ref name=Szabados>Szabados, György (2011). ''Magyar államalapítások a IX-X. században'' [''Fundamenty państw węgierskich w IX - X wieku'']. Szegedi Középkorász Műhely. str. 240, 243-251, 260. ISBN 978-963-08-2083-7.</ref><ref name=Kristó>Kristó, Gyula (2001). "The Life of King Stephen the Saint". W: Zsoldos, Attila (wyd.). ''Saint Stephen and His Country: A Newborn Kingdom in Central Europe – Hungary''. Lucidus Kiadó. str. 18. ISBN 963-86163-9-3.</ref><ref>Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526''. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.</ref> Próba przejęcia tronu przez Koppányego przeciwko Stefanowi po śmierci ojca Stefana, [[Géza|Gejzy]]y, Wielkiego Księcia Węgrów, sugeruje, że Zerind i jego syn byli członkami węgierskiej rodziny królewskiej pochodzącej od [[Arpad]]a.<ref name=Szabados/> Jednak dokładne powiązania rodzinne Zerinda są przedmiotem dyskusji, ponieważ nie ma go na liście wnuków Arpada, sporządzonej przez cesarza bizantyjskiego [[Konstantyn VII Porfirogeneta|Konstantyna VII Porfirogenety]] w połowie X wieku.<ref name=Szabados/> | ||
| + | |||
| + | Według dwóch historyków (István Katona i Kornél Bakay), Zerind jest identyczny z [[Mihály|Michałem]], młodszym bratem Wielkiego Księcia [[Géza|Gejzy]], którego pogańskie imię jest nieznane.<ref name=Szabados/> Mówią, że Zerind musiał być blisko spokrewniony z Gejzą, ponieważ roszczenie Koppányego do wdowy po Gejzie, [[Sarolta|Sarolcie]], zostało zakwalifikowane jako kazirodcza próba przez XIV-wieczne węgierskie kroniki, ale było w pełni zgodne z pogańskim zwyczajem lewiratu.<ref name=Szabados/> Inni historycy (w tym [[Gyula Kristó|Kristó Gyula]] i György Szabados) piszą, że Zerind był potomkiem jednego ze starszych synów Arpada, [[Tarkatzus]]a lub [[Jutotzas]]a.<ref name=Kristó/><ref name=Szabados/> Na przykład Kristó pisze, że próba przejęcia tronu przez Koppányego po śmierci wielkiego księcia Gejzy pokazuje, że Koppány i Zerind byli potomkami najstarszego syna Arpada, ponieważ Gejza (który był wnukiem najmłodszego syna Arpada, [[Zoltán]]a) powinien był być zastąpiony przez najstarszego potomka pierworodnego syna Arpada, jeśli Węgrzy przyjęli prawo zwyczajowe podobne do zwyczajów rządzących dziedziczeniem przywódców plemiennych wśród innego ludu stepów eurazjatyckich, [[Pieczyngowie|Pieczyngów]].<ref name=Kristó/><ref name=Szabados/> | ||
| + | |||
| + | == Pozycja == | ||
| + | |||
| + | Niektórzy historycy (w tym György Szabados i Attila Zsoldos) twierdzą, że Zerind mógł być panem ziemi między Balatonem a rzeką Sawą, która była zdominowana przez [[horka|horkę]] [[Bulcsú]] do 955 roku.<ref name=Szabados/> Gyula Kristó sugeruje, że otrzymał to terytorium jako rekompensatę za zrzeczenie się prawa do zastąpienia wielkiego księcia [[Taksony]]ego na rzecz jego syna, Gejzy<ref name=Szabados/>. Jeśli teoria panowania Zerinda w południowym [[Zadunaje|Zadunaju]] i [[Slawonia|Slawonii]] jest słuszna, jego syn, Koppány, który nosił tytuł księcia Somogy, odziedziczył domenę Zerinda.<ref name=Szabados/> Według innej teorii, również zaproponowanej przez Kristó, Zerind mógł być przez jakiś czas Wielkim Księciem Węgrów.<ref name=Kristó/> | ||
| + | |||
| + | Data śmierci Zerinda jest nieznana.<ref name=Szabados/> Historyk Gusztáv Heckenast mówi, że zmarł około 967 roku.<ref name=Szabados/> György Szabados pisze, że Zerind mógł zostać zamordowany przez wielkiego księcia [[Gejza|Gejżę]], ponieważ średniowieczne legendy podkreślały, że Gejza był okrutnym władcą.<ref name=Szabados/> | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{izvori}} | ||
| + | |||
| + | == Źródła == | ||
| + | |||
| + | * Engel, Pál (2001). ''The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526''. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3. | ||
| + | |||
| + | * Kristó, Gyula (2001). "The Life of King Stephen the Saint". W: Zsoldos, Attila (ed.). ''Saint Stephen and His Country: A Newborn Kingdom in Central Europe – Hungary''. Lucidus Kiadó. str. 15-36. ISBN 963-86163-9-3. | ||
| + | |||
| + | * Szabados, György (2011). ''Magyar államalapítások a IX-X. században'' [''Fundamenty państw węgierskich w IX - X wieku'']. Szegedi Középkorász Műhely. ISBN 978-963-08-2083-7. | ||
| + | |||
| | | | ||
| Linia 19: | Linia 45: | ||
|władca = Tar Zerind (węg.) | |władca = Tar Zerind (węg.) | ||
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = | + | |tytulatura = |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 27: | Linia 53: | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |1. tytuł = [[ | + | |1. tytuł = [[książę Somogy]] ''(niepewny)'' |
|1. od = przed 972 | |1. od = przed 972 | ||
|1. do = ok.972 | |1. do = ok.972 | ||
| Linia 34: | Linia 60: | ||
|1. następca = [[Koppány]] | |1. następca = [[Koppány]] | ||
| − | |dynastia = [[ | + | |dynastia = [[Arpadowie]] |
|data urodzenia = nieznana | |data urodzenia = nieznana | ||
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
| Linia 44: | Linia 70: | ||
|matka = | |matka = | ||
|rodzeństwo = | |rodzeństwo = | ||
| − | |1. związek = | + | |
| − | |1. związek z = | + | |1. związek = żona |
| + | |1. związek z = nieznana | ||
|1. związek od = | |1. związek od = | ||
|1. związek do = | |1. związek do = | ||
| − | |1. dzieci = | + | |1. dzieci = [[Koppány]] |
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
| Linia 55: | Linia 82: | ||
|wikicytaty = | |wikicytaty = | ||
}} | }} | ||
| + | |} | ||
| − | + | {{SORTUJ:Arpadowie, Zerind Tar}} | |
| − | + | [[Kategoria:Dynastia]] | |
| − | + | [[Kategoria:Arpadowie]] | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[Kategoria:Historia Węgier]] | [[Kategoria:Historia Węgier]] | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] |
| + | [[Kategoria:Urodzeni w X wieku]] | ||
| + | [[Kategoria:Zmarli w X wieku]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
Aktualna wersja na dzień 11:25, 3 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Tar Zerind (* Xw., † XW.) – węgierski pan. Zgodnie z konsensusem współczesnych uczonych był on członkiem królewskiej dynastii Arpadów. Był ojcem Koppányego, zbuntowanego księcia Somogy z końca X wieku. RodzinaZerind ojcem Koppány, przeciwnika Stefana I, według Chronica Hungarorum.[1][2][3] Próba przejęcia tronu przez Koppányego przeciwko Stefanowi po śmierci ojca Stefana, Gejzyy, Wielkiego Księcia Węgrów, sugeruje, że Zerind i jego syn byli członkami węgierskiej rodziny królewskiej pochodzącej od Arpada.[1] Jednak dokładne powiązania rodzinne Zerinda są przedmiotem dyskusji, ponieważ nie ma go na liście wnuków Arpada, sporządzonej przez cesarza bizantyjskiego Konstantyna VII Porfirogenety w połowie X wieku.[1] Według dwóch historyków (István Katona i Kornél Bakay), Zerind jest identyczny z Michałem, młodszym bratem Wielkiego Księcia Gejzy, którego pogańskie imię jest nieznane.[1] Mówią, że Zerind musiał być blisko spokrewniony z Gejzą, ponieważ roszczenie Koppányego do wdowy po Gejzie, Sarolcie, zostało zakwalifikowane jako kazirodcza próba przez XIV-wieczne węgierskie kroniki, ale było w pełni zgodne z pogańskim zwyczajem lewiratu.[1] Inni historycy (w tym Kristó Gyula i György Szabados) piszą, że Zerind był potomkiem jednego ze starszych synów Arpada, Tarkatzusa lub Jutotzasa.[2][1] Na przykład Kristó pisze, że próba przejęcia tronu przez Koppányego po śmierci wielkiego księcia Gejzy pokazuje, że Koppány i Zerind byli potomkami najstarszego syna Arpada, ponieważ Gejza (który był wnukiem najmłodszego syna Arpada, Zoltána) powinien był być zastąpiony przez najstarszego potomka pierworodnego syna Arpada, jeśli Węgrzy przyjęli prawo zwyczajowe podobne do zwyczajów rządzących dziedziczeniem przywódców plemiennych wśród innego ludu stepów eurazjatyckich, Pieczyngów.[2][1] PozycjaNiektórzy historycy (w tym György Szabados i Attila Zsoldos) twierdzą, że Zerind mógł być panem ziemi między Balatonem a rzeką Sawą, która była zdominowana przez horkę Bulcsú do 955 roku.[1] Gyula Kristó sugeruje, że otrzymał to terytorium jako rekompensatę za zrzeczenie się prawa do zastąpienia wielkiego księcia Taksonyego na rzecz jego syna, Gejzy[1]. Jeśli teoria panowania Zerinda w południowym Zadunaju i Slawonii jest słuszna, jego syn, Koppány, który nosił tytuł księcia Somogy, odziedziczył domenę Zerinda.[1] Według innej teorii, również zaproponowanej przez Kristó, Zerind mógł być przez jakiś czas Wielkim Księciem Węgrów.[2] Data śmierci Zerinda jest nieznana.[1] Historyk Gusztáv Heckenast mówi, że zmarł około 967 roku.[1] György Szabados pisze, że Zerind mógł zostać zamordowany przez wielkiego księcia Gejżę, ponieważ średniowieczne legendy podkreślały, że Gejza był okrutnym władcą.[1] Przypisy
== Źródła ==
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
