Jelek: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0b]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
|-style="vertical-align:top;" | |-style="vertical-align:top;" | ||
| | | | ||
| + | |||
| + | '''Jelek''' – '''''Hülek''''' lub '''''Üllő''''', w nazwach miejscowości odwołuje się do syna księcia Üllő - Arpada. Wywodzi się od tureckiego słowa ''ellig'', co tłumaczy się jako „organizacja państwowa” lub słowo „władca, król”, a co można wyjaśnić językiem Czuwasów, zapożyczonym przez Chazarów. Powszechnym odpowiednikiem tego słowa w nazwach miejsc jest Üllő.<ref>wyd.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: ''Korai magyar történeti lexikon (9-14- század)''. Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662. (1994). ISBN 963-05-6722-9.</ref> | ||
| + | |||
| + | Jego zimowe leże mogłoby znajdować się po stronie Kalocsa w rejonie Kalocsa-Tolna - gdzie [[Árpád]] i jego czterej synowie spotkali się nad brzegiem zimowo-letniej wymiany siedzib, a jego letnie leże mogłoby znajdować się w Üllő. Według Anonima, jego synowie otrzymali tytuł [[Książę Nitry|księcia Nitry]].<ref>Györffy György. 3 / Honfoglalás és megtelepedés., ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.</ref> | ||
| + | |||
| + | [[Plik:Árpád leszármazottai Konstantin szerint.png|500px|thumb|Potomkowie Arpada według Konstantina]] | ||
| + | |||
| + | Istnieją kontrowersje co do tego, kto był jego synem. Około 948 roku [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyn VII Porfirogenet] podaje imiona czterech synów i czterech wnuków Wielkiego Księcia Arpada: [[Teveli]] – syn [[Tarhacsi|Tarhacsiego]], [[Ezeleg]] – syn Jeleka, [[Falicsi]] („aktualnego księcia”) – syn [[Jutocsa|Jutocsy]], [[Taksony]] — syn [[Zolta|Zolty]]. | ||
| + | |||
| + | Następnie mówi, że [[Tarhacsi]] i [[Teveli]] już nie żyją, ale posłami są synowie Teveli i Termacsu. Donosi również, że pozostali trzej synowie Arpada również zmarli, ale jego wnuki, Fali, Tas i Taksony, wciąż żyją. Więc Ezeleg zniknął z linii, ale pojawił się Tas, o którym wcześniej nie było mowy. Tutaj cesarz nie wymienia imienia piątego, a właściwie najstarszego syna, [[Liüntika|[Liüntiki]], o którym wspomina w innym miejscu, w kampanii przeciwko Bułgarom. Zna więc jego imię, ale tutaj wymienia tylko synów ważnych dla sukcesji.<ref>Csorba Csaba. ''Árpád népe'', Tudomány – Egyetem, Kulturtrade Kiadó. Budapest, 1997. ISBN 963-9069-20-5.</ref> | ||
| + | |||
| + | Do tej pory historykom nie udało się uzgodnić rozwiązania problemu. Większość zgadza się, że był wnukiem Árpáda Tasa, ale według [[Hóman Bálint|Bálinta Hómana]] i [[Dümmerth Dezső|Dezső Dümmertha]], '''młodszego brata Tas Falicsiego, syna Jutocsy'''. {szerint Tas Falicsi öccse, azaz [[Jutocsa (Árpád fia)|Jutocsa]] fia} | ||
| + | |||
| + | Według [[Györffy György|György Györffyego]], Tas był synem Jelka zamiast Ezelega. Györffy opiera swoje stanowisko na badaniu węgierskich nazw osiedli, podczas którego ustalił siedziby Arpada i jego następców i stwierdził, że są oni blisko siebie w przypadku Üllő i Tasa.<ref>Györffy György. 5 / István elődei., ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2</ref></small> | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{izvori}} | ||
| | | | ||
| Linia 19: | Linia 36: | ||
|władca = Jelek | |władca = Jelek | ||
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = | + | |tytulatura = [[władca]] |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 27: | Linia 44: | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |1. tytuł = | + | |1. tytuł = |
|1. od = | |1. od = | ||
|1. do = | |1. do = | ||
| Linia 33: | Linia 50: | ||
|1. poprzednik = | |1. poprzednik = | ||
|1. następca = | |1. następca = | ||
| − | |dynastia = [[ | + | |dynastia = [[Arpadowie]] |
| + | |państwo = [[Księstwo Węgier]] | ||
|data urodzenia = | |data urodzenia = | ||
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
| Linia 40: | Linia 58: | ||
|przyczyna śmierci = | |przyczyna śmierci = | ||
|miejsce spoczynku = | |miejsce spoczynku = | ||
| − | |ojciec = | + | |ojciec = [[Arpad]] |
|matka = | |matka = | ||
|rodzeństwo = | |rodzeństwo = | ||
| Linia 53: | Linia 71: | ||
|wikicytaty = | |wikicytaty = | ||
}} | }} | ||
| − | + | |} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[Kategoria:Dynastie]] | [[Kategoria:Dynastie]] | ||
Wersja z 16:54, 4 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Jelek – Hülek lub Üllő, w nazwach miejscowości odwołuje się do syna księcia Üllő - Arpada. Wywodzi się od tureckiego słowa ellig, co tłumaczy się jako „organizacja państwowa” lub słowo „władca, król”, a co można wyjaśnić językiem Czuwasów, zapożyczonym przez Chazarów. Powszechnym odpowiednikiem tego słowa w nazwach miejsc jest Üllő.[1] Jego zimowe leże mogłoby znajdować się po stronie Kalocsa w rejonie Kalocsa-Tolna - gdzie Árpád i jego czterej synowie spotkali się nad brzegiem zimowo-letniej wymiany siedzib, a jego letnie leże mogłoby znajdować się w Üllő. Według Anonima, jego synowie otrzymali tytuł księcia Nitry.[2] Plik:Árpád leszármazottai Konstantin szerint.png Potomkowie Arpada według Konstantina Istnieją kontrowersje co do tego, kto był jego synem. Około 948 roku Konstantyn VII Porfirogenet podaje imiona czterech synów i czterech wnuków Wielkiego Księcia Arpada: Teveli – syn Tarhacsiego, Ezeleg – syn Jeleka, Falicsi („aktualnego księcia”) – syn Jutocsy, Taksony — syn Zolty. Następnie mówi, że Tarhacsi i Teveli już nie żyją, ale posłami są synowie Teveli i Termacsu. Donosi również, że pozostali trzej synowie Arpada również zmarli, ale jego wnuki, Fali, Tas i Taksony, wciąż żyją. Więc Ezeleg zniknął z linii, ale pojawił się Tas, o którym wcześniej nie było mowy. Tutaj cesarz nie wymienia imienia piątego, a właściwie najstarszego syna, [Liüntiki, o którym wspomina w innym miejscu, w kampanii przeciwko Bułgarom. Zna więc jego imię, ale tutaj wymienia tylko synów ważnych dla sukcesji.[3] Do tej pory historykom nie udało się uzgodnić rozwiązania problemu. Większość zgadza się, że był wnukiem Árpáda Tasa, ale według Bálinta Hómana i Dezső Dümmertha, młodszego brata Tas Falicsiego, syna Jutocsy. {szerint Tas Falicsi öccse, azaz Jutocsa fia} Według György Györffyego, Tas był synem Jelka zamiast Ezelega. Györffy opiera swoje stanowisko na badaniu węgierskich nazw osiedli, podczas którego ustalił siedziby Arpada i jego następców i stwierdził, że są oni blisko siebie w przypadku Üllő i Tasa.[4] Przypisy
|
| ||||||||||||||||||||||
