Tétény: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
|-style="vertical-align:top;" | |-style="vertical-align:top;" | ||
| | | | ||
| + | |||
| + | '''Tétény''', także '''''Töhötöm''''' lub '''''Tühütüm''''' (X wiek) – według [[Anonymus]]a jeden z siedmiu przywódców podbijających Węgrów. W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, Anonymus może tu być,, odpowiedni. można datować na następny okres na podstawie materiału toponimicznego.<ref name="Györffy:István:5.fejezet">Györffy György. 5 / István elődei. [''Poprzednicy Stefana''], ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.</ref> | ||
| + | |||
| + | == Teren mieszkalny i pokolenia z niego pochodzące == | ||
| + | |||
| + | Na podstawie analizy nazw osad węgierskich [[Györffy György|György Györffy]] założył, że po obu stronach Dunaju mieszkali przywódcy sojuszu plemiennego, w tym rodzina Wielkiego Księcia [[Arpad]]a. Tutaj prowadzili pół-koczowniczy styl życia w kwaterach zimowo-letnich. Między okupacją Panonii (900) a [[Augsburgi csata|bitwą pod Augsburgiem]] (955) prawy brzeg Dunaju, jako książęce wybrzeże, był ważniejszy.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> | ||
| + | |||
| + | Początkowo Arpad i [[Kurszán]] podzielili się tym ternem, potem po śmierci Kurszána stał się całkowicie terenem [[Arpadowie|Arpadów]], ale po śmierci Arpada ponownie został podzielony. Obszar zakwaterowania Arpada stał się kwaterą [[Szabolcs]]a, a obszar Kurszána – Tétényego. Zimowe kwatery Tétényego oznaczone są nazwami miejscowości z przyrostkiem ''-tétény'': (Budatétény, Nagytétény) w rejonie Budy, a letnie kwatery Tétényego to Mosontétény (dzisiejsze [https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadten Tadten] w komitacie [[Moson]] na wschodzie jeziora Neusiedler See i Tetendorf między Wiedniem a Sankt Poelten.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> | ||
| + | |||
| + | Anonymus wywodzi ród [[Maglód]] z komitatów: [[Pest]] i [[Zemplén]] z Sombor, który prawdopodobnie w XIII wieku pod wpływem Anonima nazywał się rodziną [[Gyula-Sombor]]. Z drugiej strony Anonymus opisuje majątki Tétény rodziny Zsombor w północnym Siedmiogrodzie jako pochodzące z czasów podboju. Lew w herbie rodziny [[Sombor]] również sugeruje, że są to dawne nazwy plemienne.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> | ||
| + | |||
| + | == Jego drużyna i następcy == | ||
| + | |||
| + | György Györffy argumentuje w związku z posiadaniem książęcego wybrzeża, że Szabolcs, zawsze wspominany w kronikach jako drugi, został wielkim księciem, a Tétény był drugą godnością, ''gyulą''. Jednocześnie Anonymus wywodzi Gyulasów z Siedmiogrodu od Tétényego, chociaż uważa, że jest to imię osobiste, nie uznając jej za godność.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> | ||
| + | |||
| + | Według Anonima synem Tétényego był [[Harka]], a jego synami „(starszy) ''Gyula''” i [[Zsombor]]. Sombor mówi „mały Gyula” do swojego syna, a [[Boja]] i [[Bonyha]] do swoich synów. Anonymus mówi, że córka księcia [[Géza magyar fejedelem|Gejzy]], [[Sarolta]] i [[Karolda]] była córką „''Gyuli'' (starszego)”, ale według György Györffyego za „syna” Harki należy uważać osobę Gyuli z Zsombor, a jego syn, „Gyula młodszy”, to w rzeczywistości Gyula [[Prokuj]], brat Sarolty.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> | ||
| + | |||
| + | Harka, którego imię wywodzi się od dostojnego imienia harka, był rzeczywiście Harką, a nie jego urzędem. W czasach Harka godność harka nosił [[Bulcsú]] lub jego ojciec, [[Kál Harka]], według Bulcsú Harka, który odwiedził [[Konstantyn VII Porfirogeneta|Konstantyna VII Porfirogenetę]].<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> | ||
| + | |||
| + | == Pamięć == | ||
| + | |||
| + | * W filmie [https://hu.wikipedia.org/wiki/Koltay_G%C3%A1bor Gábora Koltaya] ''Podbój'' [https://hu.wikipedia.org/wiki/Csendes_L%C3%A1szl%C3%B3 László Csendes] zagrał Tétényego, przywódcę plemienia Keszi. | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{izvori}} | ||
| | | | ||
{{Władca infobox | {{Władca infobox | ||
| − | |władca = | + | |władca = Tétény (węg.)<br>Töhötöm (węg.)<br>Tühütüm (węg.) |
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = | + | |tytulatura = [[gyula]] |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 27: | Linia 52: | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |1. tytuł = [[ | + | |1. tytuł = [[przywódca plemienia]] |
|1. od = | |1. od = | ||
|1. do = | |1. do = | ||
| Linia 33: | Linia 58: | ||
|1. poprzednik = | |1. poprzednik = | ||
|1. następca = | |1. następca = | ||
| − | |dynastia = [[ | + | |dynastia = |
| + | |państwo = [[Księstwo Węgier]] | ||
|data urodzenia = | |data urodzenia = | ||
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
| Linia 43: | Linia 69: | ||
|matka = | |matka = | ||
|rodzeństwo = | |rodzeństwo = | ||
| − | |1. związek = | + | |1. związek = żona |
| − | |1. związek z = | + | |1. związek z = nieznana |
|1. związek od = | |1. związek od = | ||
|1. związek do = | |1. związek do = | ||
| − | |1. dzieci | + | |1. dzieci = [[Harka]]<br>Gyula<br>[[Zsombor]] |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
|commons = | |commons = | ||
| Linia 101: | Linia 80: | ||
}} | }} | ||
|} | |} | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
{{SORTUJ:Teteny}} | {{SORTUJ:Teteny}} | ||
| − | |||
[[Kategoria:Historia Węgier]] | [[Kategoria:Historia Węgier]] | ||
| + | [[Kategoria:Węgierscy wodzowie]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data śmierci]] | ||
Aktualna wersja na dzień 17:18, 4 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Tétény, także Töhötöm lub Tühütüm (X wiek) – według Anonymusa jeden z siedmiu przywódców podbijających Węgrów. W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, Anonymus może tu być,, odpowiedni. można datować na następny okres na podstawie materiału toponimicznego.[1] Spis treściTeren mieszkalny i pokolenia z niego pochodząceNa podstawie analizy nazw osad węgierskich György Györffy założył, że po obu stronach Dunaju mieszkali przywódcy sojuszu plemiennego, w tym rodzina Wielkiego Księcia Arpada. Tutaj prowadzili pół-koczowniczy styl życia w kwaterach zimowo-letnich. Między okupacją Panonii (900) a bitwą pod Augsburgiem (955) prawy brzeg Dunaju, jako książęce wybrzeże, był ważniejszy.[1] Początkowo Arpad i Kurszán podzielili się tym ternem, potem po śmierci Kurszána stał się całkowicie terenem Arpadów, ale po śmierci Arpada ponownie został podzielony. Obszar zakwaterowania Arpada stał się kwaterą Szabolcsa, a obszar Kurszána – Tétényego. Zimowe kwatery Tétényego oznaczone są nazwami miejscowości z przyrostkiem -tétény: (Budatétény, Nagytétény) w rejonie Budy, a letnie kwatery Tétényego to Mosontétény (dzisiejsze Tadten w komitacie Moson na wschodzie jeziora Neusiedler See i Tetendorf między Wiedniem a Sankt Poelten.[1] Anonymus wywodzi ród Maglód z komitatów: Pest i Zemplén z Sombor, który prawdopodobnie w XIII wieku pod wpływem Anonima nazywał się rodziną Gyula-Sombor. Z drugiej strony Anonymus opisuje majątki Tétény rodziny Zsombor w północnym Siedmiogrodzie jako pochodzące z czasów podboju. Lew w herbie rodziny Sombor również sugeruje, że są to dawne nazwy plemienne.[1] Jego drużyna i następcyGyörgy Györffy argumentuje w związku z posiadaniem książęcego wybrzeża, że Szabolcs, zawsze wspominany w kronikach jako drugi, został wielkim księciem, a Tétény był drugą godnością, gyulą. Jednocześnie Anonymus wywodzi Gyulasów z Siedmiogrodu od Tétényego, chociaż uważa, że jest to imię osobiste, nie uznając jej za godność.[1] Według Anonima synem Tétényego był Harka, a jego synami „(starszy) Gyula” i Zsombor. Sombor mówi „mały Gyula” do swojego syna, a Boja i Bonyha do swoich synów. Anonymus mówi, że córka księcia Gejzy, Sarolta i Karolda była córką „Gyuli (starszego)”, ale według György Györffyego za „syna” Harki należy uważać osobę Gyuli z Zsombor, a jego syn, „Gyula młodszy”, to w rzeczywistości Gyula Prokuj, brat Sarolty.[1] Harka, którego imię wywodzi się od dostojnego imienia harka, był rzeczywiście Harką, a nie jego urzędem. W czasach Harka godność harka nosił Bulcsú lub jego ojciec, Kál Harka, według Bulcsú Harka, który odwiedził Konstantyna VII Porfirogenetę.[1] Pamięć
Przypisy |
| ||||||||||||||||||
