Tétény: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
Linia 14: Linia 14:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
 +
'''Tétény''', także '''''Töhötöm''''' lub '''''Tühütüm''''' (X wiek) – według [[Anonymus]]a jeden z siedmiu przywódców podbijających Węgrów. W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, Anonymus może tu być,, odpowiedni. można datować na następny okres na podstawie materiału toponimicznego.<ref name="Györffy:István:5.fejezet">Györffy György. 5 / István elődei. [''Poprzednicy Stefana''], ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.</ref>
 +
 +
== Teren mieszkalny i pokolenia z niego pochodzące ==
 +
 +
Na podstawie analizy nazw osad węgierskich [[Györffy György|György Györffy]] założył, że po obu stronach Dunaju mieszkali przywódcy sojuszu plemiennego, w tym rodzina Wielkiego Księcia [[Arpad]]a. Tutaj prowadzili pół-koczowniczy styl życia w kwaterach zimowo-letnich. Między okupacją Panonii (900) a [[Augsburgi csata|bitwą pod Augsburgiem]] (955) prawy brzeg Dunaju, jako książęce wybrzeże, był ważniejszy.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/>
 +
 +
Początkowo Arpad i [[Kurszán]] podzielili się tym ternem, potem po śmierci Kurszána stał się całkowicie terenem [[Arpadowie|Arpadów]], ale po śmierci Arpada ponownie został podzielony. Obszar zakwaterowania Arpada stał się kwaterą [[Szabolcs]]a, a obszar Kurszána – Tétényego. Zimowe kwatery Tétényego oznaczone są nazwami miejscowości z przyrostkiem ''-tétény'': (Budatétény, Nagytétény) w rejonie Budy, a letnie kwatery Tétényego to Mosontétény (dzisiejsze [https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadten Tadten] w komitacie [[Moson]] na wschodzie jeziora Neusiedler See i Tetendorf między Wiedniem a Sankt Poelten.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/>
 +
 +
Anonymus wywodzi ród [[Maglód]] z komitatów: [[Pest]] i [[Zemplén]] z Sombor, który prawdopodobnie w XIII wieku pod wpływem Anonima nazywał się rodziną [[Gyula-Sombor]]. Z drugiej strony Anonymus opisuje majątki Tétény rodziny Zsombor w północnym Siedmiogrodzie jako pochodzące z czasów podboju. Lew w herbie rodziny [[Sombor]] również sugeruje, że są to dawne nazwy plemienne.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/>
 +
 +
== Jego drużyna i następcy ==
 +
 +
György Györffy argumentuje w związku z posiadaniem książęcego wybrzeża, że Szabolcs, zawsze wspominany w kronikach jako drugi, został wielkim księciem, a Tétény był drugą godnością, ''gyulą''. Jednocześnie Anonymus wywodzi Gyulasów z Siedmiogrodu od Tétényego, chociaż uważa, że ​​jest to imię osobiste, nie uznając jej za godność.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/>
 +
 +
Według Anonima synem Tétényego był [[Harka]], a jego synami „(starszy) ''Gyula''” i [[Zsombor]]. Sombor mówi „mały Gyula” do swojego syna, a [[Boja]] i [[Bonyha]] do swoich synów. Anonymus mówi, że córka księcia [[Géza magyar fejedelem|Gejzy]], [[Sarolta]] i [[Karolda]] była córką „''Gyuli'' (starszego)”, ale według György Györffyego za „syna” Harki należy uważać osobę Gyuli z Zsombor, a jego syn, „Gyula młodszy”, to w rzeczywistości Gyula [[Prokuj]], brat Sarolty.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/>
 +
 +
Harka, którego imię wywodzi się od dostojnego imienia harka, był rzeczywiście Harką, a nie jego urzędem. W czasach Harka godność harka nosił [[Bulcsú]] lub jego ojciec, [[Kál Harka]], według Bulcsú Harka, który odwiedził [[Konstantyn VII Porfirogeneta|Konstantyna VII Porfirogenetę]].<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/>
 +
 +
== Pamięć ==
 +
 +
* W filmie [https://hu.wikipedia.org/wiki/Koltay_G%C3%A1bor Gábora Koltaya] ''Podbój'' [https://hu.wikipedia.org/wiki/Csendes_L%C3%A1szl%C3%B3 László Csendes] zagrał Tétényego, przywódcę plemienia Keszi.
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
|
 
|
Linia 19: Linia 44:
 
  |władca            = Tétény (węg.)<br>Töhötöm (węg.)<br>Tühütüm (węg.)
 
  |władca            = Tétény (węg.)<br>Töhötöm (węg.)<br>Tühütüm (węg.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
  |tytulatura        = [[wódz]]
+
  |tytulatura        = [[gyula]]
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 27: Linia 52:
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
  |1. tytuł          =  
+
  |1. tytuł          = [[przywódca plemienia]]
 
  |1. od            =  
 
  |1. od            =  
 
  |1. do            =  
 
  |1. do            =  
Linia 44: Linia 69:
 
  |matka            =  
 
  |matka            =  
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
  |1. związek        =  
+
  |1. związek        = żona
  |1. związek z      =  
+
  |1. związek z      = nieznana
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
Linia 54: Linia 79:
 
  |wikicytaty        =  
 
  |wikicytaty        =  
 
}}
 
}}
 
+
|}
'''Tétény''', także '''''Töhötöm''''' lub '''''Tühütüm''''' (X wiek) – według [[Anonymus]]a jeden z siedmiu przywódców podbijających Węgrów. W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, Anonymus może tu być,, odpowiedni. można datować na następny okres na podstawie materiału toponimicznego.<ref name="Györffy:István:5.fejezet">Györffy György. 5 / István elődei. [''Poprzednicy Stefana''], ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.</ref>
 
 
 
<small><small><small><small>'''Töhötöm''', '''Tühütüm''' vagy mai helynévalakban '''Tétény''' [[Anonymus]] szerint a honfoglaló magyarok [[A hét vezér|hét vezérének]] egyike volt. Több más vezérrel ellentétben itt lehet igaza Anonymusnak, legalábbis Tétény a [[honfoglalás]] idejére, ill. az azt követő időszakra keltezhető a helynévanyag alapján.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/> </small></small></small></small>
 
 
 
== Teren mieszkalny i pokolenia z niego pochodzące ==
 
 
 
Na podstawie analizy nazw osad węgierskich [[Györffy György|György Györffy]] założył, że po obu stronach Dunaju mieszkali przywódcy sojuszu plemiennego, w tym rodzina Wielkiego Księcia [[Arpad]]a. Tutaj prowadzili pół-koczowniczy styl życia w kwaterach zimowo-letnich. Między okupacją Panonii (900) a [[Augsburgi csata|bitwą pod Augsburgiem]] (955) prawy brzeg Dunaju był ważniejszy, książęce wybrzeże.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/>
 
 
 
Początkowo Arpad i [[Kurszán]] podzielili się tym ternem, potem po śmierci Kurszána stał się całkowicie terenem [[Arpadowie|Arpadów]], ale po śmierci Arpada ponownie został podzieleni. Obszar zakwaterowania Arpada stał się kwaterą [[Szabolcs]]a, a obszar Kurszána – Tétényego. Zimowe kwatery Tétényego oznaczone jest nazwą miejscowości z przyrostkiem ''-tétény'': (Budatétény, Nagytétény) w Budzie, a letnie kwatery Tétényego to Mosontétény (dzisiejsze [https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadten Tadten] w komitacie [[Moson]] na wschodzie jeziora Neusiedler See i Tetendorf między Wiedniem a Sankt Pölten.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/>
 
 
 
Anonymus wywodzi ród [[Maglód]] z komitatów: [[Pest]] i [[Zemplén]] z Sombor, który prawdopodobnie w XIII wieku pod wpływem Anonima nazywał się rodziną [[Gyula-Sombor]]. Z drugiej strony Anonymus Tétény opisuje majątki rodziny Zsombor w północnej Transylwanii jako pochodzące z czasów podboju. Lew w herbie rodziny [[Sombor]] również sugeruje, że są to dawne nazwy plemienne.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/>
 
 
 
== Tisztsége és utódai Jego biuro i następcy ==
 
 
 
György Györffy argumentuje w związku z posiadaniem książęcego wybrzeża, że Szabolcs, zawsze wspominany w kronikach jako drugi, został wielkim księciem, a Tétény był drugą godnością, ''gyulą''. Jednocześnie Anonymus wywodzi Gyulasów z Siedmiogrodu od Tétényego, chociaż uważa, że ​​jest to imię osobiste, nie uznaje tej godności.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/>
 
 
 
Według Anonima synem Tétényego był [[Harka]], a jego synami „(starszy) ''Gyula''” i [[Zsombor]]. Sombor mówi „mały Gyula” do swojego syna, a [[Boja]] i [[Bonyha]] do swoich synów. Anonymus mówi, że córka księcia [[Géza magyar fejedelem|Gejzy]], [[Sarolta]] i [[Karolda]] była córką „''Gyuli'' (starszego)”, ale według György Györffyego za „syna” Harki należy uważać osobę Gyula z Zsombor, a jego syn, „Gyula młodszy”, to w rzeczywistości Gyula [[Prokuj]], brat Sarolty.<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/>
 
 
 
Harka, którego imię wywodzi się od dostojnego imienia harka, był rzeczywiście Harką, a nie jego urzędem. W czasach Harka godność Harka nosił [[Bulcsú]] lub jego ojciec, [[Kál Harka]], według Bulcsú Harka, który odwiedził [[Konstantyn VII Porfirogeneta|Konstantyna VII Porfirogenetę]].<ref name="Györffy:István:5.fejezet"/>
 
 
 
== Pamięć ==
 
 
 
* W filmie [https://hu.wikipedia.org/wiki/Koltay_G%C3%A1bor Gábora Koltaya] ''Podbój'' [https://hu.wikipedia.org/wiki/Csendes_L%C3%A1szl%C3%B3 László Csendes] zagrał Tétényego, przywódcę plemienia Keszi.
 
 
 
== Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
  
 
{{SORTUJ:Teteny}}
 
{{SORTUJ:Teteny}}

Aktualna wersja na dzień 17:18, 4 sty 2021

Tétény, także Töhötöm lub Tühütüm (X wiek) – według Anonymusa jeden z siedmiu przywódców podbijających Węgrów. W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, W przeciwieństwie do kilku innych przywódców, Anonymus może tu być,, odpowiedni. można datować na następny okres na podstawie materiału toponimicznego.[1]

Teren mieszkalny i pokolenia z niego pochodzące

Na podstawie analizy nazw osad węgierskich György Györffy założył, że po obu stronach Dunaju mieszkali przywódcy sojuszu plemiennego, w tym rodzina Wielkiego Księcia Arpada. Tutaj prowadzili pół-koczowniczy styl życia w kwaterach zimowo-letnich. Między okupacją Panonii (900) a bitwą pod Augsburgiem (955) prawy brzeg Dunaju, jako książęce wybrzeże, był ważniejszy.[1]

Początkowo Arpad i Kurszán podzielili się tym ternem, potem po śmierci Kurszána stał się całkowicie terenem Arpadów, ale po śmierci Arpada ponownie został podzielony. Obszar zakwaterowania Arpada stał się kwaterą Szabolcsa, a obszar Kurszána – Tétényego. Zimowe kwatery Tétényego oznaczone są nazwami miejscowości z przyrostkiem -tétény: (Budatétény, Nagytétény) w rejonie Budy, a letnie kwatery Tétényego to Mosontétény (dzisiejsze Tadten w komitacie Moson na wschodzie jeziora Neusiedler See i Tetendorf między Wiedniem a Sankt Poelten.[1]

Anonymus wywodzi ród Maglód z komitatów: Pest i Zemplén z Sombor, który prawdopodobnie w XIII wieku pod wpływem Anonima nazywał się rodziną Gyula-Sombor. Z drugiej strony Anonymus opisuje majątki Tétény rodziny Zsombor w północnym Siedmiogrodzie jako pochodzące z czasów podboju. Lew w herbie rodziny Sombor również sugeruje, że są to dawne nazwy plemienne.[1]

Jego drużyna i następcy

György Györffy argumentuje w związku z posiadaniem książęcego wybrzeża, że Szabolcs, zawsze wspominany w kronikach jako drugi, został wielkim księciem, a Tétény był drugą godnością, gyulą. Jednocześnie Anonymus wywodzi Gyulasów z Siedmiogrodu od Tétényego, chociaż uważa, że ​​jest to imię osobiste, nie uznając jej za godność.[1]

Według Anonima synem Tétényego był Harka, a jego synami „(starszy) Gyula” i Zsombor. Sombor mówi „mały Gyula” do swojego syna, a Boja i Bonyha do swoich synów. Anonymus mówi, że córka księcia Gejzy, Sarolta i Karolda była córką „Gyuli (starszego)”, ale według György Györffyego za „syna” Harki należy uważać osobę Gyuli z Zsombor, a jego syn, „Gyula młodszy”, to w rzeczywistości Gyula Prokuj, brat Sarolty.[1]

Harka, którego imię wywodzi się od dostojnego imienia harka, był rzeczywiście Harką, a nie jego urzędem. W czasach Harka godność harka nosił Bulcsú lub jego ojciec, Kál Harka, według Bulcsú Harka, który odwiedził Konstantyna VII Porfirogenetę.[1]

Pamięć

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Györffy György. 5 / István elődei. [Poprzednicy Stefana], István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.

Tétény (węg.)
Töhötöm (węg.)
Tühütüm (węg.)

gyula
przywódca plemienia
Dane biograficzne
Żona nieznana
Dzieci Harka
Gyula
Zsombor