Kurszán: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 1 pośredniej wersji utworzonej przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
| Linia 35: | Linia 35: | ||
Odegrał kluczową rolę w [[Honfoglalás|podboju węgierskim]].<ref>Györffy, György (1959). [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html//ABC07165/08962.htm "Tanulmányok a magyar állam eredetéről"]. Budapest: Akadémiai Publishing Company.</ref> W latach 892/893 wraz z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Arnulf_z_Karyntii Arnulfem z Karyntii] zaatakował [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_wielkomorawskie Wielkie Morawy], aby zabezpieczyć wschodnie granice [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_frankijskie Cesarstwa Franków]. Arnulf przekazał mu wszystkie zdobyte ziemie na Morawach. Kurszán zajmował także południową część Węgier należącą do [https://en.wikipedia.org/wiki/Bulgarian_Empire Królestwa Bułgarii]. Zawarł sojusz z [[Bizancjum|cesarzem bizantyjskim]] [https://pl.wikipedia.org/wiki/Leon_VI_Filozof Leonem VI Filozofem] po uświadomieniu sobie bezbronności kraju od południa. Razem niespodziewanie pokonali armię cara Bułgarii [https://pl.wikipedia.org/wiki/Symeon_I Symeona]. | Odegrał kluczową rolę w [[Honfoglalás|podboju węgierskim]].<ref>Györffy, György (1959). [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html//ABC07165/08962.htm "Tanulmányok a magyar állam eredetéről"]. Budapest: Akadémiai Publishing Company.</ref> W latach 892/893 wraz z [https://pl.wikipedia.org/wiki/Arnulf_z_Karyntii Arnulfem z Karyntii] zaatakował [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_wielkomorawskie Wielkie Morawy], aby zabezpieczyć wschodnie granice [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%84stwo_frankijskie Cesarstwa Franków]. Arnulf przekazał mu wszystkie zdobyte ziemie na Morawach. Kurszán zajmował także południową część Węgier należącą do [https://en.wikipedia.org/wiki/Bulgarian_Empire Królestwa Bułgarii]. Zawarł sojusz z [[Bizancjum|cesarzem bizantyjskim]] [https://pl.wikipedia.org/wiki/Leon_VI_Filozof Leonem VI Filozofem] po uświadomieniu sobie bezbronności kraju od południa. Razem niespodziewanie pokonali armię cara Bułgarii [https://pl.wikipedia.org/wiki/Symeon_I Symeona]. | ||
| − | Latem 904 roku [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_IV_Dzieci%C4%99 Ludwik IV Dziecię] zaprosił Kurszána i jego świtę do negocjacji nad rzeką Fischa. Tam wszyscy zostali zamordowani<ref>Timothy Reuter; Rosamond McKitterick (2005). ''[https://books.google.com/books?id=u-SsbHs5zTAC&pg=RA1-PA545&lpg=RA1-PA545&dq=Kursz%C3%A1n&source=web&ots=KEt9qkw5Gh&sig=nE6DZOc5wUHk7mYwXA19_XO7lVk&hl=hu The New Cambridge Medieval History]''. Cambridge University Press. ISBN 0-521-36447-7.</ref><ref>Andrew L. Simon, Istvan Lazar (2001). ''[https://books.google.com/books?id=sCdhLh0C2okC&pg=PA32&lpg=PA32&dq=Kursz%C3%A1n&source=web&ots=P9GeNAeRAZ&sig=ZR_3-lk7iyNjd6Umib7czDHGU8U&hl=hu Transylvania: A Short History]''. ISBN 1-931313-21-0. | + | Latem 904 roku [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_IV_Dzieci%C4%99 Ludwik IV Dziecię] zaprosił Kurszána i jego świtę do negocjacji nad rzeką Fischa. Tam wszyscy zostali zamordowani<ref>Timothy Reuter; Rosamond McKitterick (2005). ''[https://books.google.com/books?id=u-SsbHs5zTAC&pg=RA1-PA545&lpg=RA1-PA545&dq=Kursz%C3%A1n&source=web&ots=KEt9qkw5Gh&sig=nE6DZOc5wUHk7mYwXA19_XO7lVk&hl=hu The New Cambridge Medieval History]''. Cambridge University Press. ISBN 0-521-36447-7.</ref><ref>Andrew L. Simon, Istvan Lazar (2001). ''[https://books.google.com/books?id=sCdhLh0C2okC&pg=PA32&lpg=PA32&dq=Kursz%C3%A1n&source=web&ots=P9GeNAeRAZ&sig=ZR_3-lk7iyNjd6Umib7czDHGU8U&hl=hu Transylvania: A Short History]''. ISBN 1-931313-21-0.</ref>. Od tego momentu Árpád został jedynym władcą<ref>[http://vmek.oszk.hu/03400/03407/html/52.html "Conquest, Settlement, and Raids (History of Transylvania)"]. Institute of History of the Hungarian Academy of Sciences, wspólna publikacja z Węgierskim Instytutem Badawczym Kanady, filią naukową Uniwersytetu w Toronto. 2001.</ref> i zajął część terytorium swojego byłego partnera. Rodzina Kurszán osiadła w pobliżu Óbuda, gdzie zbudowała Kurszánvára (czyli Zamek Kurszán). Po śmierci Kurszána żyli pod nazwą Kartal. |
Istnieją toponimiczne ślady Kurszána po prawej stronie Dunaju.<ref>[http://mek.oszk.hu/03400/03407/html/66.html "Gyula and the Gyulas (History of Transylvania)"]. Institute of History of the Hungarian Academy of Sciences, wspólna publikacja z Węgierskim Instytutem Badawczym Kanady, filią naukową Uniwersytetu w Toronto. 2001.</ref> | Istnieją toponimiczne ślady Kurszána po prawej stronie Dunaju.<ref>[http://mek.oszk.hu/03400/03407/html/66.html "Gyula and the Gyulas (History of Transylvania)"]. Institute of History of the Hungarian Academy of Sciences, wspólna publikacja z Węgierskim Instytutem Badawczym Kanady, filią naukową Uniwersytetu w Toronto. 2001.</ref> | ||
| Linia 61: | Linia 61: | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| + | |||
|1. tytuł = [[Kende]]| | |1. tytuł = [[Kende]]| | ||
|1. od = 894 ? | |1. od = 894 ? | ||
|1. do = ok.904 | |1. do = ok.904 | ||
|1. koronacja = | |1. koronacja = | ||
| − | |1. poprzednik = | + | |1. poprzednik = [[brak informacji]] |
| − | |1. następca = | + | |1. następca = [[brak informacji]] |
| + | |||
|dynastia = Jedno z głównych plemion Madziarów | |dynastia = Jedno z głównych plemion Madziarów | ||
| + | |państwo = [[Księstwo Węgier]] | ||
|data urodzenia = nieznana | |data urodzenia = nieznana | ||
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
|data śmierci = ok.904 | |data śmierci = ok.904 | ||
| − | |miejsce śmierci = [[Bawaria]] | + | |miejsce śmierci = [[Bawaria]], nad rzeką Fischa |
|przyczyna śmierci = na pola walki | |przyczyna śmierci = na pola walki | ||
|miejsce spoczynku = | |miejsce spoczynku = | ||
| Linia 92: | Linia 95: | ||
[[Kategoria:Historia Węgier]] | [[Kategoria:Historia Węgier]] | ||
| + | [[Kategoria:Węgierscy wodzowie]] | ||
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
[[Kategoria:Urodzeni w IX wieku]] | [[Kategoria:Urodzeni w IX wieku]] | ||
Aktualna wersja na dzień 13:15, 8 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Kurszán (* VIII w., † ok.904) − wódz Madziarów. W 894 wraz z Arpadem prosił Bizancjum o pomoc przeciwko Bułgarom. Zginął podczas najazdu na Bawarię. Kurszán ( * nieznana, † 904)[1] — był kendem, tj. jednym z królów podwójnej monarchii wczesnych Węgrów wraz z gyulą, czyli wodzem wojennym, którym był Árpád. Podczas gdy kende prawdopodobnie odpowiadał z grubsza chazarskiemu tytułowi kaganowi, rola Kurszána była zrównana z tytułem wojskowym chazarskiego beka[2]. W źródłach łacińskich nazywano go rex[3], a niektórzy uczeni twierdzą, że miał status polityczny świętego króla, dopóki nie został zmasakrowany w spisku politycznym zachodnich władców i tymczasowo zastąpił go Árpád.[4] Spis treściWęgierski podbójOdegrał kluczową rolę w podboju węgierskim.[5] W latach 892/893 wraz z Arnulfem z Karyntii zaatakował Wielkie Morawy, aby zabezpieczyć wschodnie granice Cesarstwa Franków. Arnulf przekazał mu wszystkie zdobyte ziemie na Morawach. Kurszán zajmował także południową część Węgier należącą do Królestwa Bułgarii. Zawarł sojusz z cesarzem bizantyjskim Leonem VI Filozofem po uświadomieniu sobie bezbronności kraju od południa. Razem niespodziewanie pokonali armię cara Bułgarii Symeona. Latem 904 roku Ludwik IV Dziecię zaprosił Kurszána i jego świtę do negocjacji nad rzeką Fischa. Tam wszyscy zostali zamordowani[6][7]. Od tego momentu Árpád został jedynym władcą[8] i zajął część terytorium swojego byłego partnera. Rodzina Kurszán osiadła w pobliżu Óbuda, gdzie zbudowała Kurszánvára (czyli Zamek Kurszán). Po śmierci Kurszána żyli pod nazwą Kartal. Istnieją toponimiczne ślady Kurszána po prawej stronie Dunaju.[9] Zobacz także
Przypisy
Źródła
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
