Drugeth I. Fülöp: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 13 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Drugeth_F%C3%BCl%C3%B6p | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Drugeth_F%C3%BCl%C3%B6p | ||
| Linia 25: | Linia 25: | ||
|} | |} | ||
| − | '''Drugeth I. Fülöp''' (* | + | '''Drugeth I. Fülöp''' (pol. ''Filip I Drugeth'') (* nieznana, † 9 września [[1327]]), węgierski szlachcic francuskiego pochodzenia, [[palatyn]] (1323-1327), ''[[ispán]]'' komitatów [[Szepes]] i [[Újvár]]; stronnik króla Węgier [[I. Károly|Karola I]]. |
| − | |||
| − | |||
== Działalność == | == Działalność == | ||
| − | [[Plik:Drugeth.PNG|thumb|left|122x122px|Drugeth | + | [[Plik:Drugeth.PNG|thumb|left|122x122px|Herb rodu Drugeth]] |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Jego ojciec, [[Drugeth János|Jan Drugeth]], był stronnikiem [[Anjou Károly calabriai herceg (1271–1295)|Karola Martela]].<ref>[https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Lexikonok-magyar-eletrajzi-lexikon-7428D/d-750BB/drugeth-janos-homonnai-752D8/ Arcanum: Drugeth János, homonnai]</ref> | |
| − | + | Latem 1300 roku Fülöp przybył z Salerno na Węgry jako członek eskorty [[I. Károly|Karola Róbert]]. Jako pierwszy Drugeth, który przybył na Węgry, położył podwaliny pod bogactwo, wpływy polityczne i wojskowe rodu. | |
| − | [[ | + | Jako powiernik Karola z dzieciństwa odgrywał ważną rolę w konsolidacji władzy króla i jego wysiłkach zmierzających do przełamania władzy oligarchów. Po [[rozgonyi csata|bitwie pod Rozgony]] i po ostatecznym rozbiciu władzy klanu [[Aba]] król podarował Fülöpowi kilka dóbr, w tym [[Zemplén]], [[Barkó]], [[Jeszenő]], [[Palocsa]], „Szokoly” ([[Pusztatorony-Bibervár]], [[Szokolya]] mellett), [[Párics]] (obok dzisiejszego Terytorium Stołecznego). W 1312 roku Fülöp wszedł w posiadnie zamków: [[Gönc]] i [[Füzér]], a w 1317 roku zamku [[Happykő]]. Ponadto powierzono mu zamki Sáros, Regéc, Jászó, Sárd (??), Dédes, Fülek, Diósgyőr i Makovica (obok obecnej doliny Miklós). |
| − | + | W latach 1316–1327 Fülöp był ''[[ispán]]em'' komitatów [[Szepes]] i [[Újvár]]. Jako gubernator tych terenów kilkakrotnie spotkał [[Csák III. Máté|Mateusza III Csák]]. Później został [[Skarbnik królowej|skarbnikiem królowej]] [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbiety]], a od 1323 do 1327 r. był [[palatyn]]em. | |
| − | + | [[Plik:Charles I (Chronica Hungarorum).jpg|left|thumb|126x126px|[[I. Károly|Karol I]], patron Drugethów]] | |
| − | + | Bazując się na swoich posiadłościach na północy kraju, pozyskał wielu ''[[familiaris]]'' i powiększał stan wpływy. Spośród członków jego ''familiaris'' kilka rodzin później przeszło do szlachty. Najbardziej znanym przykładem szybkiego wzrostu jest [[Perényi Miklós|Mikołaj Perényi]]. Polegając na swoich wielkich majątkach, był ważnym sojusznikiem wojskowym; prowadził kampanie króla w Chorwacji i na wyżynach [[Havasalföld|Wołoszczyzny]]. | |
| − | + | Wraz z nabyciem tytułu [[palatyn]]a stał się ważnym graczem w sądownictwie. Zostało to wzmocnione rozszerzeniem władzy sądowniczej palatyna. Fülöp mianowały dwóch zastępców (''viceiudex palatini'' i ''iudex palatini''). Jeden miał siedzibę w Budzie, drugi w Vizsoly. Przyznano mu już prawa sędziego we własnej strefie wpływów w północnych Węgrzech. Wprowadził instytucję sądu palatyńskiego (''ongregatio generalis palatini'') i dwunastoosobowego jury. Często w działaniach sądownictwa wykorzystywał swoich ''familiaris''. | |
| − | On i jego przybrany ojciec, [[ | + | On i jego przybrany ojciec, [[mistrz skarbu]] [[Nekcsei Demeter|Demeter Nekcsei]] oraz jego zięć, [[ban Maczwy]] [[Garai Pál]], założyli pierwszą ''Ligę baronialną''. |
| − | + | Fülöp zmarł bez spadkobiercy w 1327 r. Przed śmiercią, za pośrednictwem [[Árpád-házi Mária nápolyi királyné|Maria Węgierskiej]], zaprosił brata [[Drugeth János|Jana]] na Węgry, by przejął jego posiadłość. Jan został założycielem węgierskiej gałęzi [[Drugeth]]ów. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Rodzina == | == Rodzina == | ||
| − | + | Fülöp miał brata | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | * Jana (1288-1333), założyciela gałęzi '''Homonna''', który był ''fő[[ispán]]em'' komitatów: [[Somogy]], [[Bács]], [[Fejér]] i [[Tolna]]. | |
| + | ** Najstarszym synem Jana był [[Drugeth Vilmos|Wilhelm]], [[palatyn]] (1333-1342); | ||
| + | ** Młodszym synem Jana [[Drugeth Miklós|Mikołaj]], ''fő[[ispán]]'' [[Ung]] od 1344 do 1354, [[sędzia królewski]] w 1354. | ||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| Linia 83: | Linia 63: | ||
* {{Cite web|url=http://www.kislexikon.hu/drugeth.html|title=Drugeth család|accessdate=2017-02-27|work=www.kislexikon.hu}} | * {{Cite web|url=http://www.kislexikon.hu/drugeth.html|title=Drugeth család|accessdate=2017-02-27|work=www.kislexikon.hu}} | ||
| − | * Borbély, Zoltán, témavezető: Vargáné Dr. Balogh Judit e. ''A Homonnai Drugethek Felső-Magyarországon a 17. század első évtizedeiben | + | * Borbély, Zoltán, témavezető: Vargáné Dr. Balogh Judit e. ''A Homonnai Drugethek Felső-Magyarországon a 17. század első évtizedeiben – Doktori értekezés'' (PDF), Eger: Eszterházy Károly Főiskola Bölcsészettudományi Kar. DOI: 10.15773/EKF.2015.003 (2015). Hozzáférés ideje: 2017. február 27. Archiválva 2018. május 1-i dátummal a Wayback Machine-ben |
* {{Cite web|url=http://jupiter.elte.hu/gonc/amadevargajdos.pdf|title=A gönci Amádé-vár|accessdate=2017-02-27|author=Gajdos Csaba|year=2010|work=A történelmi Magyarország várai {{!}} http://jupiter.elte.hu}} | * {{Cite web|url=http://jupiter.elte.hu/gonc/amadevargajdos.pdf|title=A gönci Amádé-vár|accessdate=2017-02-27|author=Gajdos Csaba|year=2010|work=A történelmi Magyarország várai {{!}} http://jupiter.elte.hu}} | ||
| | | | ||
{{Urzędnik infobox | {{Urzędnik infobox | ||
| − | |urzędnik = Drugeth Fülöp | + | |urzędnik = Drugeth Fülöp (węg.) |
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = Palatyn Królestwa Węgier | + | |tytulatura = [[Palatyn Królestwa Węgier]] |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 99: | Linia 79: | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
|1. tytuł = [[Palatyn Królestwa Węgier]] | |1. tytuł = [[Palatyn Królestwa Węgier]] | ||
| − | |1. od = 1323 | + | |1. od = [[1323]] |
| − | |1. do = 1327 | + | |1. do = [[1327]] |
|1. powołanie = | |1. powołanie = | ||
|1. poprzednik = [[Debreceni Dózsa]] | |1. poprzednik = [[Debreceni Dózsa]] | ||
| Linia 112: | Linia 92: | ||
|data urodzenia = data nieznana | |data urodzenia = data nieznana | ||
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
| − | |data śmierci = 9 sierpnia 1327 | + | |data śmierci = 9 sierpnia [[1327]] |
|miejsce śmierci = | |miejsce śmierci = | ||
|przyczyna śmierci = | |przyczyna śmierci = | ||
|miejsce spoczynku = | |miejsce spoczynku = | ||
| − | |ojciec = | + | |ojciec = [[János]] |
|matka = nieznana | |matka = nieznana | ||
|rodzeństwo = [[Drugeth János|János]] | |rodzeństwo = [[Drugeth János|János]] | ||
| Linia 132: | Linia 112: | ||
|} | |} | ||
| − | {{SORTUJ:Drugeth Fulop}} | + | {{SORTUJ:Drugeth, Fulop}} |
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Drugeth]] |
| + | [[Kategoria:Skarbnicy królowej]] | ||
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]] | [[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]] | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | [[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | [[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]] | [[Kategoria:Węgierscy szlachcice]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | [[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
| + | [[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1327]] | [[Kategoria:Zmarli w 1327]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]] | ||
Aktualna wersja na dzień 10:00, 12 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Drugeth I. Fülöp (pol. Filip I Drugeth) (* nieznana, † 9 września 1327), węgierski szlachcic francuskiego pochodzenia, palatyn (1323-1327), ispán komitatów Szepes i Újvár; stronnik króla Węgier Karola I. Spis treściDziałalnośćPlik:Drugeth.PNG Herb rodu Drugeth Jego ojciec, Jan Drugeth, był stronnikiem Karola Martela.[1] Latem 1300 roku Fülöp przybył z Salerno na Węgry jako członek eskorty Karola Róbert. Jako pierwszy Drugeth, który przybył na Węgry, położył podwaliny pod bogactwo, wpływy polityczne i wojskowe rodu. Jako powiernik Karola z dzieciństwa odgrywał ważną rolę w konsolidacji władzy króla i jego wysiłkach zmierzających do przełamania władzy oligarchów. Po bitwie pod Rozgony i po ostatecznym rozbiciu władzy klanu Aba król podarował Fülöpowi kilka dóbr, w tym Zemplén, Barkó, Jeszenő, Palocsa, „Szokoly” (Pusztatorony-Bibervár, Szokolya mellett), Párics (obok dzisiejszego Terytorium Stołecznego). W 1312 roku Fülöp wszedł w posiadnie zamków: Gönc i Füzér, a w 1317 roku zamku Happykő. Ponadto powierzono mu zamki Sáros, Regéc, Jászó, Sárd (??), Dédes, Fülek, Diósgyőr i Makovica (obok obecnej doliny Miklós). W latach 1316–1327 Fülöp był ispánem komitatów Szepes i Újvár. Jako gubernator tych terenów kilkakrotnie spotkał Mateusza III Csák. Później został skarbnikiem królowej Elżbiety, a od 1323 do 1327 r. był palatynem. Plik:Charles I (Chronica Hungarorum).jpg Karol I, patron Drugethów Bazując się na swoich posiadłościach na północy kraju, pozyskał wielu familiaris i powiększał stan wpływy. Spośród członków jego familiaris kilka rodzin później przeszło do szlachty. Najbardziej znanym przykładem szybkiego wzrostu jest Mikołaj Perényi. Polegając na swoich wielkich majątkach, był ważnym sojusznikiem wojskowym; prowadził kampanie króla w Chorwacji i na wyżynach Wołoszczyzny. Wraz z nabyciem tytułu palatyna stał się ważnym graczem w sądownictwie. Zostało to wzmocnione rozszerzeniem władzy sądowniczej palatyna. Fülöp mianowały dwóch zastępców (viceiudex palatini i iudex palatini). Jeden miał siedzibę w Budzie, drugi w Vizsoly. Przyznano mu już prawa sędziego we własnej strefie wpływów w północnych Węgrzech. Wprowadził instytucję sądu palatyńskiego (ongregatio generalis palatini) i dwunastoosobowego jury. Często w działaniach sądownictwa wykorzystywał swoich familiaris. On i jego przybrany ojciec, mistrz skarbu Demeter Nekcsei oraz jego zięć, ban Maczwy Garai Pál, założyli pierwszą Ligę baronialną. Fülöp zmarł bez spadkobiercy w 1327 r. Przed śmiercią, za pośrednictwem Maria Węgierskiej, zaprosił brata Jana na Węgry, by przejął jego posiadłość. Jan został założycielem węgierskiej gałęzi Drugethów. RodzinaFülöp miał brata
PrzypisyŹródła
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.jpg){kind=link}