Garai Dorottya bosnyák királyné: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 22 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://bs.wikipedia.org/wiki/Doroteja_Gorjanska | |strona = https://bs.wikipedia.org/wiki/Doroteja_Gorjanska | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
{{Redoslijed królowe| | {{Redoslijed królowe| | ||
| − | |poprzedniczka = [ | + | |poprzedniczka = [https://bs.wikipedia.org/wiki/Jelena_Nelip%C4%8Di%C4%87 Jelena Nelipčić] |
|gl_članak_funkcija = [[Królowa Bośni]]<br>(1428-1438) | |gl_članak_funkcija = [[Królowa Bośni]]<br>(1428-1438) | ||
|współrządząca = | |współrządząca = | ||
| − | |następczyni = [ | + | |następczyni = [https://bs.wikipedia.org/wiki/Voja%C4%8Da_Kotromani%C4%87 Vojača] |
}} | }} | ||
| Linia 25: | Linia 25: | ||
|} | |} | ||
| − | '''Garai Dorottya''' (pol. ''Dorota Garai'', | + | '''Garai Dorottya''' (pol. ''Dorota Garai'', bośn. ''Dorothea Gorjanska'') (* nieznana, † 19÷24 września 1438), węgierska szlachcianka, bośniacka królowa jako żona króla Bośni [[Tvrtko II]]. |
| − | + | Królowa Dorottya jest prawie niezauważalna w historii Bośni; jej imię jest wymienione tylko w jednym źródle pisanym, źródle, które mówi tylko o planowanym małżeństwie Tvrtko, to znaczy zanim Dorottya została [[Królowa Bośni|królową Bośni]]. Historycy są zatem ostrożni i niewiele mówią o Węgierce, która była pierwszą kobietą w Królestwie Bośniackim od dziesięciu lat.<ref name="ZM"> Pavao Anđelić, ''Bosanska kraljica Doroteja Gorjanska'', Glasnik Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine u Sarajevu, 377-379. strana</ref> | |
| − | |||
| − | Królowa Dorottya jest prawie niezauważalna w historii Bośni; jej imię jest wymienione tylko w jednym źródle pisanym, źródle, które mówi tylko o planowanym małżeństwie Tvrtko, to znaczy zanim Dorottya została [[Królowa Bośni|królową Bośni]]. Historycy są zatem ostrożni i niewiele mówią o Węgierce, która była pierwszą kobietą w Królestwie Bośniackim od dziesięciu lat | ||
| − | |||
| − | |||
== Pochodzenie i negocjacje małżeńskie == | == Pochodzenie i negocjacje małżeńskie == | ||
| − | Dorottya była córką wybitnego chorwackiego bana [[Garai János|Jana]] i członkinią węgierskiej rodziny szlacheckiej [[Garai | + | Dorottya była córką wybitnego chorwackiego bana [[Garai János|Jana]] i członkinią węgierskiej rodziny szlacheckiej [[Garai]].<ref name="Fine1"> John Van Antwerp Fine, ''The Late Medieval Balkans'', University of Michigan Press, 1994.</ref><ref name="Mandić"> Dominik Mandić, ''Sabrana djela Dr. O. Dominika Mandića : Bosna i Hercegovina : Sv. 1. Državna i vjerska pripadnost sredovječne Bosne i Hercegovine'', Ziral, 1978, str.317.</ref> Jej matką była [[Jadwiga mazowiecka|Jadwiga]], córka mazowieckiego władcy Siemowita IV i księżnej Aleksandry z Litwy [4]. Miała jedną siostrę, Katarzynę.<ref name="ZM"/> |
| − | |||
| − | |||
| − | Nic nie wiadomo o roku i miejscu jej urodzenia. W momencie składania wniosku mieszkała w diecezji Pecz. Ponieważ mieszkańcy Dubrownika podkreślają jej pokrewieństwo z królem węgierskim [[Zygmunt]]em w trzecim pokoleniu oraz fakt, że żona Zygmunta, [[Barbara | + | Nic nie wiadomo o roku i miejscu jej urodzenia. W momencie składania wniosku mieszkała w diecezji Pecz. Ponieważ mieszkańcy Dubrownika podkreślają jej pokrewieństwo z królem węgierskim [[Zygmunt]]em w trzecim pokoleniu oraz fakt, że żona Zygmunta, [[Barbara Cylejska|Barbara]], była szwagierką palatyna [[Garai László|Władysława Garaia]] i powinowatą [[Garai II. Miklós|Mikołaja II Garaia]], można założyć, że przynajmniej przez jakiś czas mieszkała na węgierskim dworze królewskim.<ref name="ZM"/> |
| − | + | W 1427 roku prawosławny Tvrtko wyraził chęć poślubienia Dorottya, która była wiary rzymskokatolickiej.<ref name="Fine1"/> Kościół rzymskokatolicki sprzeciwił się małżeństwu i dopuścił je tylko wtedy, gdy papież przekonał się o lojalności Tvrtki wobec Kościoła rzymskokatolickiego, a sam Tvrtko przyznał papieżowi, że rządził krajem heretyków.<ref name="Fine1"/> Małżeństwo z Dorottya miało ogromne znaczenie dla Tvrtki ze względu na pokrewieństwo z węgierską szlachtą i samym królem Węgier, przez co chciał wzmocnić swoje stosunki z Królestwem Węgier.<ref name="Fine1"/> | |
| − | |||
| − | W 1427 roku prawosławny Tvrtko wyraził chęć poślubienia Dorottya, która była wiary rzymskokatolickiej | ||
| − | |||
| − | |||
== Małżeństwo == | == Małżeństwo == | ||
| Linia 51: | Linia 41: | ||
[[Plik:Vittore Crivelli St James of the Marches Urbino.jpg|thumb|left|Święty Jakub Markijski, który rozwinął silną wrogość do królowej Dorothei, oskarżając ją o próbę otrucia.]] | [[Plik:Vittore Crivelli St James of the Marches Urbino.jpg|thumb|left|Święty Jakub Markijski, który rozwinął silną wrogość do królowej Dorothei, oskarżając ją o próbę otrucia.]] | ||
| − | W dniu 9 kwietnia 1428 r. zaręczyny zostały zakończone [ | + | W dniu 9 kwietnia 1428 r. zaręczyny zostały zakończone<ref name="ML">[http://fmg.ac/Projects/MedLands/CROATIA.htm#_Toc221938355 Medieval Lands]</ref>, a Tvrtko powitał Dorottyę w Milodražu w towarzystwie deputowanych z Dubrownika.<ref name="Živković"> Pavo Živković, ''Tvrtko II Tvrtković: Bosna u prvoj polovini xv stoljeća'', Institut za istoriju u Sarajevu, 1981</ref> Ślub, który sprawił, że Dorottya została królową Bośni, odbył się w tym samym roku na bośniackim dworze królewskim, między 23 lipca, kiedy Wielka Rada Dubrownika i Rada Modlitwy zdecydowały, że wyślą dwóch muzyków na ślub króla, a 31 lipca, kiedy ludność Dubrownika poprosiła swoich przedstawicieli by powiedziano im kiedy młoda królowa przybywa do Podvisoki, aby mogli przekazać dary.<ref name="Fine1"/><ref name="Mandić"/><ref name="Živković"/> Niektórzy szlachcice bośniaccy, tacy jak ''wojewoda'' [[Sandalj Hranić Kosača|Sandalj Hranić Kosač]], [https://bs.wikipedia.org/wiki/Radoslav_Pavlovi%C4%87 Radoslava Pavlović] i ród [https://bs.wikipedia.org/wiki/Zlatonosovi%C4%87i Zlatonosovićiów], nie uczestniczyli w weselu, aby zaprotestować przeciwko niepopularnemu sojuszowi z Węgrami.<ref name="Fine1"/> Archiwa Dubrownika zawierają wiele informacji na temat przygotowań do ślubu, prezentów podarowanych nowej królowej, a także na temat samego ślubu, z których wiele zostało zorganizowanych przez mieszkańców Dubrownika.<ref name="Živković"/> |
| − | + | Królowa Dorottya sprzeciwiła się reformom w porządku franciszkanów popieranym przez namiestnika Jakuba Markijskiego. Powstała wielka wrogość między nią a przyszłym świętym, gdy Jakub oskarżył królową o usiłowanie zabójstwa.<ref name="Fine2"> John Van Antwerp Fine, ''The Bosnian Church: Its Place in State and Society from the Thirteenth to the Fifteenth Century'', Saqi in association with The Bosnian Institute, 2007.</ref> Dorottya i Tvrtko stali się wyjątkowo niepopularni wśród franciszkanów, którzy nazywali Dorottyę „złą kobietą”.<ref name="Fine2"/> Jakub został wysłany do Bośni przez papieża Eugeniusza IV w charakterze głównego inkwizytora, a swoją niezdolność do nawrócenia paterana na papieża usprawiedliwiał brakiem poparcia pary królewskiej.<ref name="Runciman"> Steven Runciman, ''The medieval Manichee: a study of the Christian dualist heresy'', Cambridge University Press, 1982.</ref> Raporty te są sprzeczne ze źródłami, które nazywają Dorotheę oddanym katolikiem, ale także z faktem, że Tvrtko ożenił się dopiero wtedy, gdy udowodnił swoją lojalność wobec Kościoła rzymskokatolickiego.<ref name="ZM"/> | |
| − | Królowa Dorottya | + | Królowa Dorottya zmarła między 19 a 24 września 1438 r.<ref name="Prilozi "> Institut za istoriju Sarajevo, ''Prilozi'', 2006</ref><ref name="Ćošković"> Pejo Ćošković, ''Bosanska Kraljevina u prijelomnim godinama 1443-1446'', Institut za istoriju, 1988</ref><ref name="ZM"/> W grobowcu Tvrtki II na wzgórzu Bobovac, podczas wykopalisk archeologicznych przeprowadzonych w latach 1959–1967 został znaleziony w grobie szkielet osoby w wieku powyżej 20 roku życia; stwierdzono, że należy do Dorottya. Artefakty bezpośrednio związane z grobowcem znaleziono również w pobliżu grobu.<ref name="ZM"/><ref name="Anđelić"> Pavao Anđelić, ''Bobovac i kraljeva Sutjeska: stolna mjesta bosanskih vladara u XIV i XV stoljeću'', Veselin Masleša, 1973.</ref> |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Potomstwo == | == Potomstwo == | ||
| − | Kwestia potomstwa Dorothei nie została wyjaśniona. Ponieważ źródła nie wspominają o dzieciach pary królewskiej, można założyć, że ich nie było. Jednak badanie archeologiczne grobowca królewskiego ujawniło, że między grobami króla Tvrtki II i królowej Dorothei znajdował się grób dziecięcy | + | Kwestia potomstwa Dorothei nie została wyjaśniona. Ponieważ źródła nie wspominają o dzieciach pary królewskiej, można założyć, że ich nie było. Jednak badanie archeologiczne grobowca królewskiego ujawniło, że między grobami króla Tvrtki II i królowej Dorothei znajdował się grób dziecięcy.<ref name="Živković"/><ref name="ZM"/> Nie ma nic w źródłach w Dubrowniku, co wskazywałyby na ciążę Królowej lub narodziny dziecka. I mało prawdopodobne jest, że kronikarze Dubrownika przegapiliby coś tak znaczącego jak narodziny królowej Bośni i tradycyjne wysyłanie prezentów przy okazji takich wydarzeń lub kondolencji w przypadku śmierci dziecka wkrótce po urodzeniu. Można jedynie ustalić z całą pewnością, że po ich śmierci para nie pozostawiła potomstwa.<ref name="Živković"/> |
| − | |||
| − | |||
== Dziedzictwo == | == Dziedzictwo == | ||
| − | Stwierdzono, że najprawdopodobniej Doroteja Gorjanska rozpoczęła budowę intymnej kaplicy dworskiej na Bobovacu. To najbardziej odpowiadało jej potrzebom i nawykom; widziała podobne obiekty w Budzie, Wyszehradzie i Estergom; pozostałe dwie wybitne i energiczne królowe, którym przypisano budowę obiektu, to Jelena Nelipcic, o której uważa się, że królowała za krótko na przedsięwzięcie, oraz Katarina Kosaca, o której bardziej pewnie wiadomo, że zainicjował budowę dużego kościoła na Bobovac. W przypadku Dorothei Paul Anđelić powiedział, że „wykazała się także wyczuciem sztuki w życiu praktycznym” | + | Stwierdzono, że najprawdopodobniej Doroteja Gorjanska rozpoczęła budowę intymnej kaplicy dworskiej na Bobovacu. To najbardziej odpowiadało jej potrzebom i nawykom; widziała podobne obiekty w Budzie, Wyszehradzie i Estergom; pozostałe dwie wybitne i energiczne królowe, którym przypisano budowę obiektu, to Jelena Nelipcic, o której uważa się, że królowała za krótko na przedsięwzięcie, oraz Katarina Kosaca, o której bardziej pewnie wiadomo, że zainicjował budowę dużego kościoła na Bobovac. W przypadku Dorothei Paul Anđelić powiedział, że „wykazała się także wyczuciem sztuki w życiu praktycznym”.<ref name="ZM"/> |
| − | |||
| − | |||
== Przodkowie == | == Przodkowie == | ||
| Linia 86: | Linia 66: | ||
|boxstyle_5=background-color: #fcb; | |boxstyle_5=background-color: #fcb; | ||
|1= 1. '''Doroteja Gorjanska''' | |1= 1. '''Doroteja Gorjanska''' | ||
| − | |2= 2. [[ | + | |2= 2. '''[[Garai János]]''' |
| − | |3= 3. | + | |3= 3. '''[[Jadwiga mazowiecka]]''' |
|4= 4. [[Nikola Gorjanski]] | |4= 4. [[Nikola Gorjanski]] | ||
|6= 6. [[Siemowit IV, vojvoda Mazovije]] | |6= 6. [[Siemowit IV, vojvoda Mazovije]] | ||
| Linia 108: | Linia 88: | ||
</div></div> | </div></div> | ||
| − | == | + | == Zobacz także == |
| − | * [ | + | * [https://bs.wikipedia.org/wiki/Doroteja_Vidinska Doroteja Vidinska] |
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| − | |||
| | | | ||
| − | {{ | + | {{Władca infobox |
| − | | | + | |władca = Doroteja Gorjanska<br>Garai Dorottya (węg.)<br>Dorota Garai |
| − | | | + | |imiona = |
| − | | | + | |tytulatura = |
| − | | | + | |grafika = |
| − | | | + | |opis grafiki = |
| − | | | + | |herb = |
| − | | | + | |opis herbu = |
| − | | | + | |faksymile = |
| − | | | + | |opis faksymile = |
| − | | | + | |dewiza = |
| − | | | + | |1. tytuł = [[Królowa Bośni]] |
| − | | | + | |1. od = |
| − | | | + | |1. do = |
| − | | | + | |1. koronacja = |
| − | |}} | + | |1. jako = żona |
| + | |1. kogo = króla [[Tvrtko II]] | ||
| + | |1. poprzednik = | ||
| + | |1. następca = | ||
| + | |dynastia = [[Garai]] | ||
| + | |państwo = [[Królestwo Węgier]]<br>[[Królestwo Bośni]] | ||
| + | |data urodzenia = data nieznana | ||
| + | |miejsce urodzenia = | ||
| + | |data śmierci = 19÷24 września 1438 | ||
| + | |miejsce śmierci = | ||
| + | |przyczyna śmierci = | ||
| + | |miejsce spoczynku = Bobovac | ||
| + | |ojciec = [[Garai János]] | ||
| + | |matka = [[Jadwiga mazowiecka]] | ||
| + | |rodzeństwo = | ||
| + | |||
| + | |1. związek = mąż | ||
| + | |1. związek z = [[Tvrtko II]] | ||
| + | |1. związek od = | ||
| + | |1. związek do = | ||
| + | |1. dzieci = | ||
| + | |odznaczenia = | ||
| + | |commons = | ||
| + | |wikiźródła = | ||
| + | |wikicytaty = | ||
| + | }} | ||
|} | |} | ||
| − | [[Kategoria: | + | {{SORTUJ:Garai Dorottya}} |
| + | |||
| + | [[Kategoria:Dynastie]] | ||
[[Kategoria:Kotromanići]] | [[Kategoria:Kotromanići]] | ||
| + | [[Kategoria:Żony bośniackich władców]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1438]] | [[Kategoria:Zmarli w 1438]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XV wieku]] | ||
Aktualna wersja na dzień 15:48, 12 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku bośniackam. Treści pochodzące z Wikipedii w języku bośniackam są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Garai Dorottya (pol. Dorota Garai, bośn. Dorothea Gorjanska) (* nieznana, † 19÷24 września 1438), węgierska szlachcianka, bośniacka królowa jako żona króla Bośni Tvrtko II. Królowa Dorottya jest prawie niezauważalna w historii Bośni; jej imię jest wymienione tylko w jednym źródle pisanym, źródle, które mówi tylko o planowanym małżeństwie Tvrtko, to znaczy zanim Dorottya została królową Bośni. Historycy są zatem ostrożni i niewiele mówią o Węgierce, która była pierwszą kobietą w Królestwie Bośniackim od dziesięciu lat.[1] Spis treściPochodzenie i negocjacje małżeńskieDorottya była córką wybitnego chorwackiego bana Jana i członkinią węgierskiej rodziny szlacheckiej Garai.[2][3] Jej matką była Jadwiga, córka mazowieckiego władcy Siemowita IV i księżnej Aleksandry z Litwy [4]. Miała jedną siostrę, Katarzynę.[1] Nic nie wiadomo o roku i miejscu jej urodzenia. W momencie składania wniosku mieszkała w diecezji Pecz. Ponieważ mieszkańcy Dubrownika podkreślają jej pokrewieństwo z królem węgierskim Zygmuntem w trzecim pokoleniu oraz fakt, że żona Zygmunta, Barbara, była szwagierką palatyna Władysława Garaia i powinowatą Mikołaja II Garaia, można założyć, że przynajmniej przez jakiś czas mieszkała na węgierskim dworze królewskim.[1] W 1427 roku prawosławny Tvrtko wyraził chęć poślubienia Dorottya, która była wiary rzymskokatolickiej.[2] Kościół rzymskokatolicki sprzeciwił się małżeństwu i dopuścił je tylko wtedy, gdy papież przekonał się o lojalności Tvrtki wobec Kościoła rzymskokatolickiego, a sam Tvrtko przyznał papieżowi, że rządził krajem heretyków.[2] Małżeństwo z Dorottya miało ogromne znaczenie dla Tvrtki ze względu na pokrewieństwo z węgierską szlachtą i samym królem Węgier, przez co chciał wzmocnić swoje stosunki z Królestwem Węgier.[2] MałżeństwoPlik:Vittore Crivelli St James of the Marches Urbino.jpg Święty Jakub Markijski, który rozwinął silną wrogość do królowej Dorothei, oskarżając ją o próbę otrucia. W dniu 9 kwietnia 1428 r. zaręczyny zostały zakończone[4], a Tvrtko powitał Dorottyę w Milodražu w towarzystwie deputowanych z Dubrownika.[5] Ślub, który sprawił, że Dorottya została królową Bośni, odbył się w tym samym roku na bośniackim dworze królewskim, między 23 lipca, kiedy Wielka Rada Dubrownika i Rada Modlitwy zdecydowały, że wyślą dwóch muzyków na ślub króla, a 31 lipca, kiedy ludność Dubrownika poprosiła swoich przedstawicieli by powiedziano im kiedy młoda królowa przybywa do Podvisoki, aby mogli przekazać dary.[2][3][5] Niektórzy szlachcice bośniaccy, tacy jak wojewoda Sandalj Hranić Kosač, Radoslava Pavlović i ród Zlatonosovićiów, nie uczestniczyli w weselu, aby zaprotestować przeciwko niepopularnemu sojuszowi z Węgrami.[2] Archiwa Dubrownika zawierają wiele informacji na temat przygotowań do ślubu, prezentów podarowanych nowej królowej, a także na temat samego ślubu, z których wiele zostało zorganizowanych przez mieszkańców Dubrownika.[5] Królowa Dorottya sprzeciwiła się reformom w porządku franciszkanów popieranym przez namiestnika Jakuba Markijskiego. Powstała wielka wrogość między nią a przyszłym świętym, gdy Jakub oskarżył królową o usiłowanie zabójstwa.[6] Dorottya i Tvrtko stali się wyjątkowo niepopularni wśród franciszkanów, którzy nazywali Dorottyę „złą kobietą”.[6] Jakub został wysłany do Bośni przez papieża Eugeniusza IV w charakterze głównego inkwizytora, a swoją niezdolność do nawrócenia paterana na papieża usprawiedliwiał brakiem poparcia pary królewskiej.[7] Raporty te są sprzeczne ze źródłami, które nazywają Dorotheę oddanym katolikiem, ale także z faktem, że Tvrtko ożenił się dopiero wtedy, gdy udowodnił swoją lojalność wobec Kościoła rzymskokatolickiego.[1] Królowa Dorottya zmarła między 19 a 24 września 1438 r.[8][9][1] W grobowcu Tvrtki II na wzgórzu Bobovac, podczas wykopalisk archeologicznych przeprowadzonych w latach 1959–1967 został znaleziony w grobie szkielet osoby w wieku powyżej 20 roku życia; stwierdzono, że należy do Dorottya. Artefakty bezpośrednio związane z grobowcem znaleziono również w pobliżu grobu.[1][10] PotomstwoKwestia potomstwa Dorothei nie została wyjaśniona. Ponieważ źródła nie wspominają o dzieciach pary królewskiej, można założyć, że ich nie było. Jednak badanie archeologiczne grobowca królewskiego ujawniło, że między grobami króla Tvrtki II i królowej Dorothei znajdował się grób dziecięcy.[5][1] Nie ma nic w źródłach w Dubrowniku, co wskazywałyby na ciążę Królowej lub narodziny dziecka. I mało prawdopodobne jest, że kronikarze Dubrownika przegapiliby coś tak znaczącego jak narodziny królowej Bośni i tradycyjne wysyłanie prezentów przy okazji takich wydarzeń lub kondolencji w przypadku śmierci dziecka wkrótce po urodzeniu. Można jedynie ustalić z całą pewnością, że po ich śmierci para nie pozostawiła potomstwa.[5] DziedzictwoStwierdzono, że najprawdopodobniej Doroteja Gorjanska rozpoczęła budowę intymnej kaplicy dworskiej na Bobovacu. To najbardziej odpowiadało jej potrzebom i nawykom; widziała podobne obiekty w Budzie, Wyszehradzie i Estergom; pozostałe dwie wybitne i energiczne królowe, którym przypisano budowę obiektu, to Jelena Nelipcic, o której uważa się, że królowała za krótko na przedsięwzięcie, oraz Katarina Kosaca, o której bardziej pewnie wiadomo, że zainicjował budowę dużego kościoła na Bobovac. W przypadku Dorothei Paul Anđelić powiedział, że „wykazała się także wyczuciem sztuki w życiu praktycznym”.[1] Przodkowie
Zobacz takżePrzypisy |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Pavao Anđelić, Bosanska kraljica Doroteja Gorjanska, Glasnik Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine u Sarajevu, 377-379. strana
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 John Van Antwerp Fine, The Late Medieval Balkans, University of Michigan Press, 1994.
- ↑ 3,0 3,1 Dominik Mandić, Sabrana djela Dr. O. Dominika Mandića : Bosna i Hercegovina : Sv. 1. Državna i vjerska pripadnost sredovječne Bosne i Hercegovine, Ziral, 1978, str.317.
- ↑ Medieval Lands
- ↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Pavo Živković, Tvrtko II Tvrtković: Bosna u prvoj polovini xv stoljeća, Institut za istoriju u Sarajevu, 1981
- ↑ 6,0 6,1 John Van Antwerp Fine, The Bosnian Church: Its Place in State and Society from the Thirteenth to the Fifteenth Century, Saqi in association with The Bosnian Institute, 2007.
- ↑ Steven Runciman, The medieval Manichee: a study of the Christian dualist heresy, Cambridge University Press, 1982.
- ↑ Institut za istoriju Sarajevo, Prilozi, 2006
- ↑ Pejo Ćošković, Bosanska Kraljevina u prijelomnim godinama 1443-1446, Institut za istoriju, 1988
- ↑ Pavao Anđelić, Bobovac i kraljeva Sutjeska: stolna mjesta bosanskih vladara u XIV i XV stoljeću, Veselin Masleša, 1973.
