Beatrica Frankapan: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| Linia 24: | Linia 24: | ||
[[Plik:Ansbach Stiftskirche Chor nII 2b Foto Andrea Goessel.jpg|thumb|left|180px|Beatrix hercegnő címere az ansbachi alapítványi templom ablaküvegén, rajta a felirat: Frangepán Beatrix, a jeles herceg úrnak, György brandenburgi őrgrófnak az első felesége.<ref>A latin eredeti így hangzik: ''Beatrix Frangipanibvs prima conivx illvstrissimi principis Dmi Dmi Georgii marchionis Brandenbvrgensis Zc.''</ref>]] | [[Plik:Ansbach Stiftskirche Chor nII 2b Foto Andrea Goessel.jpg|thumb|left|180px|Beatrix hercegnő címere az ansbachi alapítványi templom ablaküvegén, rajta a felirat: Frangepán Beatrix, a jeles herceg úrnak, György brandenburgi őrgrófnak az első felesége.<ref>A latin eredeti így hangzik: ''Beatrix Frangipanibvs prima conivx illvstrissimi principis Dmi Dmi Georgii marchionis Brandenbvrgensis Zc.''</ref>]] | ||
| − | Córka humanisty [[Frangepán Bernát|Bernardyna]] (* | + | Córka humanisty [[Frangepán Bernát|Bernardyna]] (* 1452×53, † 1527÷29) i księżniczki Luozza z rodu Marzano-Aragon.<ref>Księżniczka Lujza była córką księcia Mariano Marzano z Rossano i Eleonóry z Aragonii, naturalnej córki Alfonza V. Aragońskiego, króla Neapolu.</ref> Była blisko spokrewniona z [[Aragóniai Beatrix|Beatrycze Aragońską]], której była wnuczką i prawnuczką Alfonsa V.<ref>Lásd Cawley (2006–2015).</ref> |
| − | + | Około 10 marca 1496 r. w [[Modrus]] wyszła za mąż za [[Corvin János|Jana Korwina]],<ref>Lásd Schönherr (1894: 227).</ref> z którym miała troje dzieci: jedną córkę, [[Corvin Erzsébet|Elżbietę]] ur. w 1496 r. i dwóch synów, [[Corvin Kristóf|Krzysztofa]] ur. w 1499 r. oraz pogrobowca Macieja, który urodził się w Budzie 12 stycznia 1505 r., który urodził się po śmierci ojca w 1504 r. i zmarł w dzieciństwie, przed swoim starszym bratem w 1505 r.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72">Lásd Neumann (2015: 72).</ref> [[Neumann Tibor|Tibor Neumann]] zakłada, że ten chłopiec nie został odnotowany w dokumencie przez księcia Jana 11 września 1504 r., gdy wymieniał swoje dzieci, Krzysztofa i Elżbietę, ponieważ jeszcze ten się nie urodził.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72"/> Dokument z 1505 r. „Działał w imieniu Christophera Matthiasa, syna dostojnego księcia Johna Corvina”<ref>Idézi Neumann (2015: 72). po łacinie: „''nominibus et in personis egregiorum Cristofori et Mathie filiorum illustris quondam domini Iohannis Corvini ducis''” Slovenský Národný Archív, Listiny Erdödy 89. (Színes fotója: [http://monasterium.net/mom/SK-SNA/LErd/89/charter Oklevél]), fekete-fehér fotója: Magyar Nemzeti Levéltár Országos Levéltára, Diplomatikai Fényképgyűjtemény.</ref>, na wniosek obywatela Budy Angelo Kanczlira, szwagra arcybiskupa [[Bakócz Tamás]]a, który chciał Mezőberény w twoim umyśle, aby zainstalować go dla siebie. Krótko po wydaniu tego dokumentu (12 stycznia 1505 r.), ale przed śmiercią jej brata Krzysztofa (17 marca 1505 r.) zmarł młodszy syn Jánosa Corvina i Beatricy Frangepán.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72"/> | |
| + | ''' | ||
| − | + | Z inicjatywy księżniczki [[Hedvig tescheni hercegnő|Jadwigi Cieszyńskiej]], wdowy po palatynie [[Szapolyai István|Stefanie Zápolyai]], który za życia najstarszego syna Beatricy, Krzysztofa, obiecał wspierać Beatricę, jeśli ten syn (także)<ref>Przypuszczalnie taka możliwość pojawiła się również po śmierci księcia Macieja.</ref> umrze i że jego córka Elżbieta, odziedziczy majątki [[Hunyadi]]ch. Elżbieta została zaręczona w Budzie w lutym 1505 r. z młodszym synem księżniczki Jadwigi, [[Szapolyai György|Jerzym]], który, zgodnie z umową, odziedziczyby majątek Hunyadich po swojej przyszłej żonie.<ref>Lásd Schönherr (1894: 309).</ref> Niestety Jerzy zginął na polu [[Mohacz|bitwy pod Mohaczem]] w 1526 roku. | |
| − | |||
| − | |||
| − | + | Beatrica potwierdziła te zaręczyny po śmierci '''syna''' (17 marca [[1505]] r.), 25 sierpnia [[1505]] r. W Rakolnok [10], ale po II. Węgierski król Ulaszlo podarował majątki wdowie i córce na cześć Jánosa Corvina, datowanego na 31 sierpnia [[1506]] r. [11], więc jednak Beatrica '''rozwiodła się z córką i''' Elżbieta, która została jedyną dziedziczką Hunyadich, zastąpiła w Boże Narodzenie [[1507]] r. zaręczyłą się z [[Pálóci Mihály|Michałem Pálócim]], prawnuiem [[palatyn]]a [[Pálóczi Máté|Mateusza]]. [[II. Ulászló|Władysław II Jagiellończyk]] potwierdził '''darowiznę królewską''' 5 stycznia [[1508]] r. [11] Elżbieta zmarła jednak wkrótce po zaręczynach, na początku [[1508]] r., Po '''święceniach królewskich''' w Gyula [12]. Elżbieta była ostatnim członkiem rodziny Hunyadi. Majątek [[Hunyadi]]ch przeszły na ich matkę, Beatricę. [12] | |
| − | <small><small> | + | <small><small>Frangepán Beatrix ezt az eljegyzést a fia halála ([[1505]]. [[március 17.]]) után, [[1505]]. [[augusztus 25.|augusztus 25]]-én is megerősítette [[Rakovec|Rakolnokon]],<ref>Lásd Schönherr (1894: 310).</ref> de miután [[II. Ulászló magyar király]] [[1506]]. [[augusztus 31.|augusztus 31]]-én kelt adománylevelével [[Corvin János]] érdemeire való tekintettel az özvegyének és a leányának adományozta a birtokokat,<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312">Lásd Schönherr (1894: 312).</ref> ezért Beatrix mégis felbontotta a lánya jegyességét, és az immár Hunyadi-örökössé előlépett Erzsébetet [[1507]]. karácsonyán [[Lippa|Lippán]] eljegyezte [[Pálóczi Mihály|Pálóczi Mihállyal]], [[Pálóczi Máté]] nádor dédunokájával. [[II. Ulászló magyar király|II. Ulászló]] a királyi adományozást [[1508]]. [[január 5.|január 5]]-én erősítette meg.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312"/> Erzsébet azonban az eljegyzést követően nem sokkal, még [[1508]] elején, a királyi szentesítés után meghalt [[Gyula (település)|Gyulán]].<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313">Lásd Schönherr (1894: 313).</ref> Erzsébet volt a [[Hunyadi-család]] utolsó tagja. A Hunyadi-birtokok édesanyjára, Frangepán Beatrixra szálltak.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/> </small></small> |
| − | 25 stycznia | + | 25 stycznia 1509 r. po interwencji króla Węgier [[II. Ulászló]] Beatrica poślubiła ulubionego siostrzeńca króla [[Brandenburgi György|Jerzego Hohenzollerna]], który był na dworze na Węgrzech.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/> W marcu następnego roku Beatrica zmarła w wyniku poronienia. Ogromny majątek Hunyadich przeszedł w ręce jej męża, Jerzego Hohenzollerna.<ref>Györkös, Attila: ''[http://gyorkos.uw.hu/1500-1520/1500-1520.htm 1500–1521-ig tartó korszak eseményei Magyarországon]'' (po wegiersku). Törökvész. [dostęp:2016-02-08].</ref> |
| − | + | Beatrica została pochowana obok córki Elżbiety w kościele franciszkańskim w [[Gyula]].<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/> | |
| − | |||
| − | Beatrica została pochowana obok córki Elżbiety w kościele franciszkańskim w [[Gyula]] | ||
| − | |||
| − | |||
==Przodkowie== | ==Przodkowie== | ||
Wersja z 09:51, 13 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Beatrica Frankapan (pol. Beatrycze Frangepan,węg. Frangepán Beatrix, czech. Beatrix Frankopan, niem. Beatrix von Frangepan, wł. Beatrice di Frangipan, łac. Beatrix de Frangepanibus) (* 1480, † przed 27 marca 1510 w Gyula). Siostra Krzysztofa, żona Jana Korwina, wnuczka króla Macieja I i prawnuczka króla Aragonii Alfonsa V. i Alfonsa I, była dziesiątym (pokoleniem) potomkiem króla Stefana I. Przez swoje drugie małżeństwo został siostrzenicą króla Węgier II. Ulászló. Po swoim pierwszym małżeństwie z Janem Korwinem stała najbogatszym właścicielem ziemskim i najbogatszą kobietą na Węgrzech jako spadkobierca majątku Hunyadi (po śmierci jej dzieci), królową Bośni, baniną chorwacką, księżną Troppau i księżniczką Hunedoary, Liptowa. Spis treściŻyciorysPlik:Ansbach Stiftskirche Chor nII 2b Foto Andrea Goessel.jpg Beatrix hercegnő címere az ansbachi alapítványi templom ablaküvegén, rajta a felirat: Frangepán Beatrix, a jeles herceg úrnak, György brandenburgi őrgrófnak az első felesége.[1] Córka humanisty Bernardyna (* 1452×53, † 1527÷29) i księżniczki Luozza z rodu Marzano-Aragon.[2] Była blisko spokrewniona z Beatrycze Aragońską, której była wnuczką i prawnuczką Alfonsa V.[3] Około 10 marca 1496 r. w Modrus wyszła za mąż za Jana Korwina,[4] z którym miała troje dzieci: jedną córkę, Elżbietę ur. w 1496 r. i dwóch synów, Krzysztofa ur. w 1499 r. oraz pogrobowca Macieja, który urodził się w Budzie 12 stycznia 1505 r., który urodził się po śmierci ojca w 1504 r. i zmarł w dzieciństwie, przed swoim starszym bratem w 1505 r.[5] Tibor Neumann zakłada, że ten chłopiec nie został odnotowany w dokumencie przez księcia Jana 11 września 1504 r., gdy wymieniał swoje dzieci, Krzysztofa i Elżbietę, ponieważ jeszcze ten się nie urodził.[5] Dokument z 1505 r. „Działał w imieniu Christophera Matthiasa, syna dostojnego księcia Johna Corvina”[6], na wniosek obywatela Budy Angelo Kanczlira, szwagra arcybiskupa Bakócz Tamása, który chciał Mezőberény w twoim umyśle, aby zainstalować go dla siebie. Krótko po wydaniu tego dokumentu (12 stycznia 1505 r.), ale przed śmiercią jej brata Krzysztofa (17 marca 1505 r.) zmarł młodszy syn Jánosa Corvina i Beatricy Frangepán.[5] Z inicjatywy księżniczki Jadwigi Cieszyńskiej, wdowy po palatynie Stefanie Zápolyai, który za życia najstarszego syna Beatricy, Krzysztofa, obiecał wspierać Beatricę, jeśli ten syn (także)[7] umrze i że jego córka Elżbieta, odziedziczy majątki Hunyadich. Elżbieta została zaręczona w Budzie w lutym 1505 r. z młodszym synem księżniczki Jadwigi, Jerzym, który, zgodnie z umową, odziedziczyby majątek Hunyadich po swojej przyszłej żonie.[8] Niestety Jerzy zginął na polu bitwy pod Mohaczem w 1526 roku. Beatrica potwierdziła te zaręczyny po śmierci syna (17 marca 1505 r.), 25 sierpnia 1505 r. W Rakolnok [10], ale po II. Węgierski król Ulaszlo podarował majątki wdowie i córce na cześć Jánosa Corvina, datowanego na 31 sierpnia 1506 r. [11], więc jednak Beatrica rozwiodła się z córką i Elżbieta, która została jedyną dziedziczką Hunyadich, zastąpiła w Boże Narodzenie 1507 r. zaręczyłą się z Michałem Pálócim, prawnuiem palatyna Mateusza. Władysław II Jagiellończyk potwierdził darowiznę królewską 5 stycznia 1508 r. [11] Elżbieta zmarła jednak wkrótce po zaręczynach, na początku 1508 r., Po święceniach królewskich w Gyula [12]. Elżbieta była ostatnim członkiem rodziny Hunyadi. Majątek Hunyadich przeszły na ich matkę, Beatricę. [12] Frangepán Beatrix ezt az eljegyzést a fia halála (1505. március 17.) után, 1505. augusztus 25-én is megerősítette Rakolnokon,[9] de miután II. Ulászló magyar király 1506. augusztus 31-én kelt adománylevelével Corvin János érdemeire való tekintettel az özvegyének és a leányának adományozta a birtokokat,[10] ezért Beatrix mégis felbontotta a lánya jegyességét, és az immár Hunyadi-örökössé előlépett Erzsébetet 1507. karácsonyán Lippán eljegyezte Pálóczi Mihállyal, Pálóczi Máté nádor dédunokájával. II. Ulászló a királyi adományozást 1508. január 5-én erősítette meg.[10] Erzsébet azonban az eljegyzést követően nem sokkal, még 1508 elején, a királyi szentesítés után meghalt Gyulán.[11] Erzsébet volt a Hunyadi-család utolsó tagja. A Hunyadi-birtokok édesanyjára, Frangepán Beatrixra szálltak.[11] 25 stycznia 1509 r. po interwencji króla Węgier II. Ulászló Beatrica poślubiła ulubionego siostrzeńca króla Jerzego Hohenzollerna, który był na dworze na Węgrzech.[11] W marcu następnego roku Beatrica zmarła w wyniku poronienia. Ogromny majątek Hunyadich przeszedł w ręce jej męża, Jerzego Hohenzollerna.[12] Beatrica została pochowana obok córki Elżbiety w kościele franciszkańskim w Gyula.[11] Przodkowie
Gyermekei
Przypisy
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
