Kálti Márk: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Przekierowanie do Marek z Kaltu)
Znacznik: Nowe przekierowanie
 
 
(Nie pokazano 8 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
#PATRZ [[Marek z Kaltu]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Marek_z_Kaltu
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Marek_z_Kaltu&action=history
 +
|nota    = polski
 +
}}
  
[[Kategoria:Przekierowane]]
+
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 
 +
'''Kálti Márk''' (pol. ''Marek z Kaltu'') – żyjący w XIV wieku [[kanonik]] [[Katedra Panny Marii w Székesfehérvár|Katedry Panny Marii]] w [[Székesfehérvár]]ze, domniemany autor [[Kronika Ilustrowana|Kroniki Ilustrowanej]].
 +
 
 +
== Życiorys ==
 +
 
 +
Był potomkiem rodziny szlacheckiej, drobnych posiadaczy ziemskich z [[Veszprém]] i zakonnikiem [[Zakony i zgromadzenia franciszkańskie|franciszkańskim]]. W latach 1336–1337 był kapłanem na dworze i kapelanem królowej [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbiety Łokietkówny]], w latach 1342–1352 plebanem kościoła świętego Pawła w [[Buda (Budapeszt)|Budzie]], w 1352 roku strażnikiem kaplicy królewskiej, székesfehérvárskim i veszprémskim kanonikiem, w latach 1353–1354 [[prepozyt]]em w Kő, a w 1358 roku kustoszem w Székesfehérvárze. Do połowy XIV wieku działał na dworze królewskim, badał i zapisywał dokumenty historyczne. Na ich podstawie stworzył ok. 1370 roku własną, napisaną po [[Język łaciński|łacinie]] obszerną kronikę, zaczynającą się od historii [[Hunowie|Hunów]] do zakończenia [[Zajęcie ojczyzny|zajmowania ojczyzny]] przez Węgrów i dalej do 1330 roku. Kopia tej kroniki to bogato ozdobiony malowanymi ilustracjami [[Kodeks (książka)|kodeks]], który do 1933 roku był przechowywany w [[Wiedeń|Wiedniu]], w dworskiej bibliotece i stąd jest też znany jako „Wiedeńska kronika ilustrowana”<ref>[http://igazmagyarok.uw.hu/HU/01-tortenelem/alakok/Kalti-Mark.html/ Kálti Márk]. [dostęp 2016-02-14].</ref>.
 +
 
 +
== Dzieła ==
 +
* Krónika a magyarok tetteiről – ''Kronika czynów Węgrów''
 +
* A magyarok első bejövetele – ''Pierwsze przybycie Węgrów''
 +
* A második bejövetel – ''Drugie przybycie''
 +
* Béldi-kódex – ''Kodeks Béldiego''
 +
* Thuróczi-krónika – ''Chronica Hungarorum'', ''[[Kronika Thurócziego]]''
 +
 
 +
== Literatura ==
 +
* Ki kicsoda a magyar irodalomban? ''(Kto jest kim w literaturze węgierskiej?)'', Tárogató Könyvek {{ISBN|963-86071-0-6}}
 +
 
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 
 +
|
 +
{{Biogram infobox
 +
|imię i nazwisko      = Marek z Kaltu
 +
|imię i nazwisko org  = Kálti Márk
 +
|grafika              = Képes krónika íródeák.jpg
 +
|opis grafiki        = Historyk (Inicjał z Kroniki ilustrowanej)
 +
|podpis              =
 +
|data urodzenia      = XIV wiek
 +
|miejsce urodzenia    =
 +
|data śmierci        = XIV wiek
 +
|miejsce śmierci      =
 +
|zawód                = [[Duchowieństwo|duchowny katolicki]], [[Kronika|kronikarz]]
 +
|faksymile =
 +
|opis faksymile =
 +
|odznaczenia          =
 +
|commons              =
 +
|www                  =
 +
}}
 +
|}
 +
 
 +
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 +
[[Kategoria:Pisarze XIV wieku]]
 +
[[Kategoria:Średniowieczni kronikarze]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy kronikarze]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 07:49, 15 sty 2021

Kálti Márk (pol. Marek z Kaltu) – żyjący w XIV wieku kanonik Katedry Panny Marii w Székesfehérvárze, domniemany autor Kroniki Ilustrowanej.

Życiorys

Był potomkiem rodziny szlacheckiej, drobnych posiadaczy ziemskich z Veszprém i zakonnikiem franciszkańskim. W latach 1336–1337 był kapłanem na dworze i kapelanem królowej Elżbiety Łokietkówny, w latach 1342–1352 plebanem kościoła świętego Pawła w Budzie, w 1352 roku strażnikiem kaplicy królewskiej, székesfehérvárskim i veszprémskim kanonikiem, w latach 1353–1354 prepozytem w Kő, a w 1358 roku kustoszem w Székesfehérvárze. Do połowy XIV wieku działał na dworze królewskim, badał i zapisywał dokumenty historyczne. Na ich podstawie stworzył ok. 1370 roku własną, napisaną po łacinie obszerną kronikę, zaczynającą się od historii Hunów do zakończenia zajmowania ojczyzny przez Węgrów i dalej do 1330 roku. Kopia tej kroniki to bogato ozdobiony malowanymi ilustracjami kodeks, który do 1933 roku był przechowywany w Wiedniu, w dworskiej bibliotece i stąd jest też znany jako „Wiedeńska kronika ilustrowana”[1].

Dzieła

  • Krónika a magyarok tetteiről – Kronika czynów Węgrów
  • A magyarok első bejövetele – Pierwsze przybycie Węgrów
  • A második bejövetel – Drugie przybycie
  • Béldi-kódex – Kodeks Béldiego
  • Thuróczi-krónika – Chronica Hungarorum, Kronika Thurócziego

Literatura

  • Ki kicsoda a magyar irodalomban? (Kto jest kim w literaturze węgierskiej?), Tárogató Könyvek

Przypisy

  1. Kálti Márk. [dostęp 2016-02-14].

Marek z Kaltu
Kálti Márk

Historyk (Inicjał z Kroniki ilustrowanej)
Historyk (Inicjał z Kroniki ilustrowanej)
Urodziny XIV wiek
Śmierć XIV wiek
Zawód, zajęcie duchowny katolicki, kronikarz