Wiktor III: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2 {{Uwaga polska| |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiktor_III |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wiktor_III&action=history |nota...")
 
 
(Nie pokazano 16 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiktor_III
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiktor_III
Linia 14: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
'''Wiktor III''', [[Łacina|łac.]] ''Victor Tertius'', właśc. [[Język włoski|wł.]] '''Dauferio Epifani dei duchni di Benevento''' '''[[Benedyktyni|OSB]]''' (ur. ok. [[1027]] w [[Benewent|Benewencie]], zm. [[16 września]] [[1087]] w [[Monte Cassino]]{{r|Kelly}}) – [[opat]] benedyktynów, [[papież]] w okresie od 24 maja do 28 maja 1086 i od 9 maja do 16 września 1087{{r|Wollpert}}, [[błogosławiony]] [[Kościół łaciński|Kościoła rzymskokatolickiego]]{{r|Kelly}}.
+
'''Wiktor III''', [[Łacina|łac.]] ''Victor Tertius'', właśc. [[Język włoski|wł.]] '''Dauferio Epifani dei duchni di Benevento''' '''[[Benedyktyni|OSB]]''' (* ok.1027 w Benewencie, † 16 września 1087 w Monte Cassino)<ref name="Kelly">John N. D. Kelly: ''Encyklopedia papieży''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 220-221. ISBN 83-06-02633-0.</ref> – [[opat]] benedyktynów, [[papież]] w okresie od 24 maja do 28 maja 1086 i od 9 maja do 16 września 1087<ref name="Wollpert">Rudolf Fischer-Wollpert: ''Leksykon papieży''. Kraków: Znak, 1996, s. 78. ISBN 83-7006-437-X.</ref>, [[błogosławiony]] [[Kościół łaciński|Kościoła rzymskokatolickiego]]<ref name="Kelly" />.
  
 
== Życiorys ==  
 
== Życiorys ==  
 
=== Wczesne życie ===
 
=== Wczesne życie ===
Pochodził z książęcej rodziny w Benewencie; na [[Chrzest|chrzcie]] otrzymał imię Laufer (Dauferiusz){{r|Kelly}}. Pragnął zostać zakonnikiem, ale jego rodzice nie wyrazili na to zgody. Posłuszny ich woli, ożenił się, jednak po śmierci ojca porzucił rodzinę i rozpoczął życie [[Eremita|pustelnika]]. Krewni żony odnaleźli go i siłą sprowadzili z powrotem. Widząc jednak jego cierpienie, zgodzili się, by wstąpił do benedyktynów. Wstąpił do klasztoru kontemplacyjnego niedaleko [[Salerno]] i przyjął imię [[Dezyderiusz (imię)|Dezyderiusz]] (wł. ''Desiderio di Montecassino''){{r|Kelly}}. Później przeniósł się do klasztoru benedyktyńskiego na [[Monte Cassino]], a trzy lata potem, został [[opat]]em{{r|Kelly}}.
+
Pochodził z książęcej rodziny w Benewencie; na [[Chrzest|chrzcie]] otrzymał imię Laufer (Dauferiusz)<ref name="Kelly" />. Pragnął zostać zakonnikiem, ale jego rodzice nie wyrazili na to zgody. Posłuszny ich woli, ożenił się, jednak po śmierci ojca porzucił rodzinę i rozpoczął życie [[Eremita|pustelnika]]. Krewni żony odnaleźli go i siłą sprowadzili z powrotem. Widząc jednak jego cierpienie, zgodzili się, by wstąpił do benedyktynów. Wstąpił do klasztoru kontemplacyjnego niedaleko [[Salerno]] i przyjął imię [[Dezyderiusz (imię)|Dezyderiusz]] (wł. ''Desiderio di Montecassino'')<ref name="Kelly" />. Później przeniósł się do klasztoru benedyktyńskiego na [[Monte Cassino]], a trzy lata potem, został [[opat]]em<ref name="Kelly" />.
  
Jako opat, zaczął rozbudowywać [[klasztor]] i w tym celu sprowadził z [[Konstantynopol]]a artystów{{r|Kelly}}. Przebudowaną świątynię [[Poświęcenie kościoła|konsekrował]] papież [[Aleksander II (papież)|Aleksander II]]. Opat Dezyderiusz rozbudował także benedyktyńską bibliotekę{{r|Kelly}}. Papież [[Mikołaj II (papież)|Mikołaj II]] mianował go [[kardynał]]em i papieskim [[wikariusz]]em klasztorów{{r|Kelly}}. W tym czasie doprowadził do pokoju pomiędzy papiestwem a [[Normanowie|Normanami]], czego efektem było pojednanie [[Robert Guiscard|Roberta Guiscarda]] z [[Grzegorz VII (papież)|Grzegorzem VII]] w 1080 roku{{r|Kelly}}.
+
Jako opat, zaczął rozbudowywać [[klasztor]] i w tym celu sprowadził z [[Konstantynopol]]a artystów<ref name="Kelly" />. Przebudowaną świątynię [[Poświęcenie kościoła|konsekrował]] papież [[Aleksander II (papież)|Aleksander II]]. Opat Dezyderiusz rozbudował także benedyktyńską bibliotekę<ref name="Kelly" />. Papież [[Mikołaj II (papież)|Mikołaj II]] mianował go [[kardynał]]em i papieskim [[wikariusz]]em klasztorów<ref name="Kelly" />. W tym czasie doprowadził do pokoju pomiędzy papiestwem a [[Normanowie|Normanami]], czego efektem było pojednanie [[Robert Guiscard|Roberta Guiscarda]] z [[Grzegorz VII (papież)|Grzegorzem VII]] w 1080 roku<ref name="Kelly" />.
  
 
=== Wybór na papieża ===
 
=== Wybór na papieża ===
Dezyderiusz, w rok po śmierci [[Grzegorz VII (papież)|Grzegorza VII]], został wybrany na papieża 24 maja 1086, dzięki poparciu księcia [[Normanowie|Normanów]], Jordana i przyjął imię Wiktor{{r|Wollpert}}. Imię to nawiązywało do [[Wiktor II|Wiktora II]], opiekuna króla [[Henryk IV Salicki|Henryka IV]] – papież, wybierając to imię, chciał porozumieć się z dworem cesarskim w Niemczech{{r|Kelly}}.
+
Dezyderiusz, w rok po śmierci [[Grzegorz VII (papież)|Grzegorza VII]], został wybrany na papieża 24 maja 1086, dzięki poparciu księcia [[Normanowie|Normanów]], Jordana i przyjął imię Wiktor<ref name="Wollpert" />. Imię to nawiązywało do [[Wiktor II|Wiktora II]], opiekuna króla [[Henryk IV Salicki|Henryka IV]] – papież, wybierając to imię, chciał porozumieć się z dworem cesarskim w Niemczech<ref name="Kelly" />.
  
 
=== Pontyfikat ===
 
=== Pontyfikat ===
Zanim został [[Sakra|konsekrowany]], zmuszono go do opuszczenia [[Rzym]]u i powrotu na Monte Casino{{r|Wollpert}}. W marcu 1087 roku odbył się synod w [[Kapua|Kapui]], który potwierdził ważność wyboru Wiktora III{{r|Kelly}}. Biskupi ustalili, że papież elekt powinien wrócić i objąć urząd, mimo opozycji, której przewodził [[Biskupi Lyonu|arcybiskup Lyonu]], Hugon{{r|Kelly}}. W tym czasie, w Rzymie rządził antypapież [[Klemens III (antypapież)|Klemens III]], którego Normanowie usunęli z urzędu{{r|Wollpert}}. Wiktor III został konsekrowany 9 maja 1087 roku w [[Bazylika św. Piotra na Watykanie|Bazylice św. Piotra]]{{r|Wollpert}}. W Rzymie pozostały wojska Klemensa III i, mimo poparcia księcia Jordana z Kapui oraz Matyldy Toskańskiej, Wiktor III nie był w stanie utrzymać władzy – po tygodniu papież wrócił na Monte Cassino{{r|Kelly}}. [[Matylda toskańska|Matylda Toskańska]] usilnie namawiała go do powrotu i w rezultacie, z jej pomocą, papież wrócił do Rzymu przez morze, a potem usunął żołnierzy Klemensa III{{r|Kelly}}.
+
Zanim został [[Sakra|konsekrowany]], zmuszono go do opuszczenia [[Rzym]]u i powrotu na Monte Casino<ref name="Wollpert" />. W marcu 1087 roku odbył się synod w [[Kapua|Kapui]], który potwierdził ważność wyboru Wiktora III<ref name="Kelly" />. Biskupi ustalili, że papież elekt powinien wrócić i objąć urząd, mimo opozycji, której przewodził [[Biskupi Lyonu|arcybiskup Lyonu]], Hugon<ref name="Kelly" />. W tym czasie, w Rzymie rządził antypapież [[Klemens III (antypapież)|Klemens III]], którego Normanowie usunęli z urzędu<ref name="Wollpert" />. Wiktor III został konsekrowany 9 maja 1087 roku w [[Bazylika św. Piotra na Watykanie|Bazylice św. Piotra]]<ref name="Wollpert" />. W Rzymie pozostały wojska Klemensa III i, mimo poparcia księcia Jordana z Kapui oraz Matyldy Toskańskiej, Wiktor III nie był w stanie utrzymać władzy – po tygodniu papież wrócił na Monte Cassino<ref name="Kelly" />. [[Matylda toskańska|Matylda Toskańska]] usilnie namawiała go do powrotu i w rezultacie, z jej pomocą, papież wrócił do Rzymu przez morze, a potem usunął żołnierzy Klemensa III<ref name="Kelly" />.
  
Kiedy do Italii przybył cesarz [[Henryk IV Salicki|Henryk IV]], rozpoczęły się nowe rozruchy i papież schronił się w klasztorze benedyktyńskim. Pod koniec sierpnia 1087 roku zwołał do Benewentu [[synod]], na którym potwierdził dekret Grzegorza VII, skierowany przeciw inwestyturze oraz unieważnił święcenia symoniackie{{r|Kelly}}. Nałożył także [[Anatema|anatemę]] na Klemensa III{{r|Wollpert}}. Skrajni zwolennicy reformy gregoriańskiej zostali przez niego potępieni. W trakcie synodu w [[Benewent|Benewencie]] [[papież]] zachorował i wrócił na Monte Cassino, gdzie zmarł 16 września{{r|Wollpert}}.
+
Kiedy do Italii przybył cesarz [[Henryk IV Salicki|Henryk IV]], rozpoczęły się nowe rozruchy i papież schronił się w klasztorze benedyktyńskim. Pod koniec sierpnia 1087 roku zwołał do Benewentu [[synod]], na którym potwierdził dekret Grzegorza VII, skierowany przeciw inwestyturze oraz unieważnił święcenia symoniackie<ref name="Kelly" />. Nałożył także [[Anatema|anatemę]] na Klemensa III<ref name="Wollpert" />. Skrajni zwolennicy reformy gregoriańskiej zostali przez niego potępieni. W trakcie synodu w [[Benewent|Benewencie]] [[papież]] zachorował i wrócił na Monte Cassino, gdzie zmarł 16 września<ref name="Wollpert" />.
  
W czasie pontyfikatu Wiktora III, z [[Piza|Pizy]] i [[Genua|Genui]] wyruszyła morska ekspedycja przeciw [[Saraceni|Saracenom]]{{r|Kelly}}. Zakończyła się ona w sierpniu 1087 roku zdobyciem [[Al-Mahdijja|Al-Mahdijji]], a część łupów przekazano Bazylice św. Piotra{{r|Kelly}}.
+
W czasie pontyfikatu Wiktora III, z [[Piza|Pizy]] i [[Genua|Genui]] wyruszyła morska ekspedycja przeciw [[Saraceni|Saracenom]]<ref name="Kelly" />. Zakończyła się ona w sierpniu 1087 roku zdobyciem [[Al-Mahdijja|Al-Mahdijji]], a część łupów przekazano Bazylice św. Piotra<ref name="Kelly" />.
  
[[Beatyfikacja|Beatyfikacji]] Wiktora III dokonał [[Leon XIII]] 23 lipca 1887 roku{{r|EdP}}. [[Wspomnienie liturgiczne]] obchodzone jest w dzienną pamiątkę śmierci{{r|EdP}}.
+
[[Beatyfikacja|Beatyfikacji]] Wiktora III dokonał [[Leon XIII]] 23 lipca 1887 roku <ref name="EdP">[http://web.archive.org/web/20120112015019/http://www.treccani.it/enciclopedia/vittore-iii_%28Enciclopedia_dei_Papi%29/ Vittore IIII] (wł.). Enciclopedia dei Papi (2000). [dostęp 2012-12-01].</ref>
 +
 
 +
. [[Wspomnienie liturgiczne]] obchodzone jest w dzienną pamiątkę śmierci<ref name="EdP" />.
  
 
== Zobacz też ==
 
== Zobacz też ==
{{portal|Watykan}}
+
{{Portal|katolicyzm}}
 
 
* [[kult świętych]]
 
* [[kult świętych]]
 
* [[Wstawiennictwo świętych|modlitwa za wstawiennictwem świętego]]
 
* [[Wstawiennictwo świętych|modlitwa za wstawiennictwem świętego]]
 
* [[święci i błogosławieni Kościoła katolickiego]]
 
* [[święci i błogosławieni Kościoła katolickiego]]
 +
 +
== Bibliografia ==
 +
* ''[http://www.deon.pl/imieniny/imie,3366,wiktor.html Wiktor III, papież]'' (pol.). DEON. [dostęp 2012-12-01].
 +
* ''[http://www.newadvent.org/cathen/15410a.htm Pope Blessed Victor III]'' (ang.). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2012-12-01].
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
{{Przypisy|
+
{{izvori}}
<ref name="EdP">{{Cytuj stronę | url = http://web.archive.org/web/20120112015019/http://www.treccani.it/enciclopedia/vittore-iii_%28Enciclopedia_dei_Papi%29/ | tytuł = Vittore IIII | opublikowany = Enciclopedia dei Papi (2000) | język = it | data dostępu = 2012-12-01}}</ref>
 
<ref name="Kelly">{{Cytuj książkę | nazwisko = Kelly | imię = John N. D. | autor link = John Norman Davidson Kelly | tytuł = Encyklopedia papieży | wydawca = Państwowy Instytut Wydawniczy | miejsce = Warszawa | data = 1997 | strony = 220-221 | isbn = 83-06-02633-0}}</ref>
 
<ref name="Wollpert">{{Cytuj książkę | nazwisko = Fischer-Wollpert | imię = Rudolf | tytuł = Leksykon papieży | wydawca = Znak | miejsce = Kraków | data = 1996 | strony = 78 | isbn = 83-7006-437-X}}</ref>
 
}}
 
 
 
== Bibliografia ==
 
* {{Cytuj stronę | url = http://www.deon.pl/imieniny/imie,3366,wiktor.html | tytuł = Wiktor III, papież | opublikowany = DEON | język = pl | data dostępu = 2012-12-01}}
 
* {{Cytuj stronę | url = http://www.newadvent.org/cathen/15410a.htm | tytuł = Pope Blessed Victor III | opublikowany = Catholic Encyclopedia | język = en | data dostępu = 2012-12-01}}
 
  
 
|
 
|
{{Duchowny infobox
+
{{Papież infobox
 
  |imię i nazwisko            = Dauferio Epifani dei duchni di Benevento
 
  |imię i nazwisko            = Dauferio Epifani dei duchni di Benevento
 
  |imię i nazwisko oryginalne =  
 
  |imię i nazwisko oryginalne =  
Linia 60: Linia 58:
 
  |tytuł                      = Papież<br />Biskup Rzymu
 
  |tytuł                      = Papież<br />Biskup Rzymu
 
  |grafika                    = Papa Vittorio III.jpg
 
  |grafika                    = Papa Vittorio III.jpg
 +
|opis grafiki              =
 
  |herb                      =  
 
  |herb                      =  
 +
|opis herbu                =
 +
|faksymile                  =
 +
|opis faksymile            =
 
  |dewiza                    =  
 
  |dewiza                    =  
 
  |dewiza - j. polski        =  
 
  |dewiza - j. polski        =  
Linia 68: Linia 70:
 
  |data śmierci              = [[16 września]] [[1087]]
 
  |data śmierci              = [[16 września]] [[1087]]
 
  |miejsce śmierci            = [[Monte Cassino]]
 
  |miejsce śmierci            = [[Monte Cassino]]
 +
|przyczyna śmierci          =
 +
|miejsce spoczynku          =
 
  |1. funkcja                = Papież
 
  |1. funkcja                = Papież
 
  |1. funkcja - okres        = 1086, 1087
 
  |1. funkcja - okres        = 1086, 1087
Linia 86: Linia 90:
 
  |kościół tytularny          = S. Cecilia
 
  |kościół tytularny          = S. Cecilia
 
  |data pontyfikatu          = 24 maja 1086
 
  |data pontyfikatu          = 24 maja 1086
 +
|grafika 2                  =
 +
|opis grafiki 2            =
 
  |odznaczenia                =  
 
  |odznaczenia                =  
 
  |commons                    = Category:Victor III
 
  |commons                    = Category:Victor III
Linia 123: Linia 129:
 
|}
 
|}
  
{{SORTUJ:Wiktor 3}}
+
{{SORTUJ:Papieże, Wiktor 03}}
 +
 
 +
[[Kategoria:Papieże]]
 +
[[Kategoria:Błogosławieni katoliccy]]
 
[[Kategoria:Włoscy błogosławieni katoliccy]]
 
[[Kategoria:Włoscy błogosławieni katoliccy]]
 
[[Kategoria:Włoscy benedyktyni]]
 
[[Kategoria:Włoscy benedyktyni]]
[[Kategoria:Papieże]]
+
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w XI wieku]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w XI wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1087]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1087]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XI wieku]]
 
[[Kategoria:Beatyfikowani przez Leona XIII]]
 
[[Kategoria:Beatyfikowani przez Leona XIII]]
[[Kategoria:Importowane]]
 

Aktualna wersja na dzień 08:59, 15 sty 2021

Wiktor III, łac. Victor Tertius, właśc. wł. Dauferio Epifani dei duchni di Benevento OSB (* ok.1027 w Benewencie, † 16 września 1087 w Monte Cassino)[1]opat benedyktynów, papież w okresie od 24 maja do 28 maja 1086 i od 9 maja do 16 września 1087[2], błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego[1].

Życiorys

Wczesne życie

Pochodził z książęcej rodziny w Benewencie; na chrzcie otrzymał imię Laufer (Dauferiusz)[1]. Pragnął zostać zakonnikiem, ale jego rodzice nie wyrazili na to zgody. Posłuszny ich woli, ożenił się, jednak po śmierci ojca porzucił rodzinę i rozpoczął życie pustelnika. Krewni żony odnaleźli go i siłą sprowadzili z powrotem. Widząc jednak jego cierpienie, zgodzili się, by wstąpił do benedyktynów. Wstąpił do klasztoru kontemplacyjnego niedaleko Salerno i przyjął imię Dezyderiusz (wł. Desiderio di Montecassino)[1]. Później przeniósł się do klasztoru benedyktyńskiego na Monte Cassino, a trzy lata potem, został opatem[1].

Jako opat, zaczął rozbudowywać klasztor i w tym celu sprowadził z Konstantynopola artystów[1]. Przebudowaną świątynię konsekrował papież Aleksander II. Opat Dezyderiusz rozbudował także benedyktyńską bibliotekę[1]. Papież Mikołaj II mianował go kardynałem i papieskim wikariuszem klasztorów[1]. W tym czasie doprowadził do pokoju pomiędzy papiestwem a Normanami, czego efektem było pojednanie Roberta Guiscarda z Grzegorzem VII w 1080 roku[1].

Wybór na papieża

Dezyderiusz, w rok po śmierci Grzegorza VII, został wybrany na papieża 24 maja 1086, dzięki poparciu księcia Normanów, Jordana i przyjął imię Wiktor[2]. Imię to nawiązywało do Wiktora II, opiekuna króla Henryka IV – papież, wybierając to imię, chciał porozumieć się z dworem cesarskim w Niemczech[1].

Pontyfikat

Zanim został konsekrowany, zmuszono go do opuszczenia Rzymu i powrotu na Monte Casino[2]. W marcu 1087 roku odbył się synod w Kapui, który potwierdził ważność wyboru Wiktora III[1]. Biskupi ustalili, że papież elekt powinien wrócić i objąć urząd, mimo opozycji, której przewodził arcybiskup Lyonu, Hugon[1]. W tym czasie, w Rzymie rządził antypapież Klemens III, którego Normanowie usunęli z urzędu[2]. Wiktor III został konsekrowany 9 maja 1087 roku w Bazylice św. Piotra[2]. W Rzymie pozostały wojska Klemensa III i, mimo poparcia księcia Jordana z Kapui oraz Matyldy Toskańskiej, Wiktor III nie był w stanie utrzymać władzy – po tygodniu papież wrócił na Monte Cassino[1]. Matylda Toskańska usilnie namawiała go do powrotu i w rezultacie, z jej pomocą, papież wrócił do Rzymu przez morze, a potem usunął żołnierzy Klemensa III[1].

Kiedy do Italii przybył cesarz Henryk IV, rozpoczęły się nowe rozruchy i papież schronił się w klasztorze benedyktyńskim. Pod koniec sierpnia 1087 roku zwołał do Benewentu synod, na którym potwierdził dekret Grzegorza VII, skierowany przeciw inwestyturze oraz unieważnił święcenia symoniackie[1]. Nałożył także anatemę na Klemensa III[2]. Skrajni zwolennicy reformy gregoriańskiej zostali przez niego potępieni. W trakcie synodu w Benewencie papież zachorował i wrócił na Monte Cassino, gdzie zmarł 16 września[2].

W czasie pontyfikatu Wiktora III, z Pizy i Genui wyruszyła morska ekspedycja przeciw Saracenom[1]. Zakończyła się ona w sierpniu 1087 roku zdobyciem Al-Mahdijji, a część łupów przekazano Bazylice św. Piotra[1].

Beatyfikacji Wiktora III dokonał Leon XIII 23 lipca 1887 roku [3]

. Wspomnienie liturgiczne obchodzone jest w dzienną pamiątkę śmierci[3].

Zobacz też

Bibliografia

Przypisy

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 1,14 1,15 1,16 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 220-221. ISBN 83-06-02633-0.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 78. ISBN 83-7006-437-X.
  3. 3,0 3,1 Vittore IIII (wł.). Enciclopedia dei Papi (2000). [dostęp 2012-12-01].
Wiktor III
Victor Tertius
Dauferio Epifani dei duchni di Benevento
Papież
Biskup Rzymu
Plik:Papa Vittorio III.jpg
Państwo WD: {{#property:P17}}
Urodziny ok. 1027
Miejsce Benewent
Śmierć 16 września 1087
Miejsce Monte Cassino
Papież
Okres sprawowania 1086, 1087
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Kreacja kardynalska 6 marca 1059
Mikołaj II
Kościół tytularny S. Cecilia
Pontyfikat 24 maja 1086

Błogosławiony
Wiktor III

Plik:Pope Victor III.jpg
Czczony przez Kościół katolicki
Beatyfikacja 23 lipca 1887
przez Leona XIII
Wspomnienie 16 września